Hakim
رفتن به کانال در Telegram
📈 تحلیل کانال تلگرام Hakim
کانال Hakim (@hakimethio) در بخش زبانی امهری بازیگری فعال است. در حال حاضر جامعه شامل 63 145 مشترک است و جایگاه 218 را در دسته پزشکی و رتبه 521 را در منطقه أثيوبيا دارد.
📊 شاخصهای مخاطب و پویایی
از زمان ایجاد در невідомо، پروژه رشد سریعی داشته و 63 145 مشترک جذب کرده است.
بر اساس آخرین دادهها در تاریخ 15 سپتامبر, 2026، کانال فعالیت پایداری دارد. در ۳۰ روز گذشته تغییر اعضا برابر 353 و در ۲۴ ساعت گذشته برابر 18 بوده و همچنان دسترسی گستردهای حفظ شده است.
- وضعیت تأیید: تأیید نشده
- نرخ تعامل (ER): میانگین تعامل مخاطب 10.05% است و در ۲۴ ساعت نخست پس از انتشار، محتوا معمولاً 7.59% واکنش نسبت به کل مشترکان کسب میکند.
- دسترسی پستها: هر پست به طور میانگین 6 345 بازدید دریافت میکند. در اولین روز معمولاً 4 795 بازدید جمعآوری میشود.
- واکنشها و تعامل: مخاطبان بهطور فعال حمایت میکنند؛ میانگین واکنش به هر پست 35 است.
- علایق موضوعی: محتوا بر موضوعات کلیدی مانند patient, ethiopia, disease, ነው።, medicine تمرکز دارد.
📝 توضیح و سیاست محتوایی
نویسنده این فضا را محل بیان دیدگاههای شخصی توصیف میکند:
“Ethiopian blend of Medicine, History and Humor.”
به لطف بهروزرسانیهای پرتکرار (آخرین داده در تاریخ 16 سپتامبر, 2026)، کانال همواره بهروز و دارای دسترسی بالاست. تحلیلها نشان میدهد مخاطبان بهطور فعال با محتوا تعامل دارند و آن را به نقطه اثرگذاری مهم در دسته پزشکی تبدیل کردهاند.
63 145
مشترکین
+1824 ساعت
+687 روز
+35330 روز
در حال بارگیری داده...
کانالهای مشابه
ابر برچسبها
اشارات ورودی و خروجی
---
---
---
---
---
---
جذب مشترکین
سپتامبر '26
سپتامبر '26
+168
در 8 کانالها
اوت '26
+634
در 11 کانالها
Get PRO
ژوئیه '26
+1 017
در 10 کانالها
Get PRO
ژوئن '26
+1 462
در 10 کانالها
Get PRO
مه '26
+690
در 11 کانالها
Get PRO
آوریل '26
+1 091
در 8 کانالها
Get PRO
مارس '26
+504
در 16 کانالها
Get PRO
فوریه '26
+300
در 3 کانالها
Get PRO
ژانویه '26
+521
در 2 کانالها
Get PRO
دسامبر '25
+526
در 8 کانالها
Get PRO
نوامبر '25
+596
در 10 کانالها
Get PRO
اکتبر '25
+428
در 5 کانالها
Get PRO
سپتامبر '25
+291
در 11 کانالها
Get PRO
اوت '25
+315
در 10 کانالها
Get PRO
ژوئیه '25
+250
در 11 کانالها
Get PRO
ژوئن '25
+252
در 9 کانالها
Get PRO
مه '25
+440
در 8 کانالها
Get PRO
آوریل '25
+855
در 16 کانالها
Get PRO
مارس '25
+749
در 12 کانالها
Get PRO
فوریه '25
+266
در 16 کانالها
Get PRO
ژانویه '25
+366
در 9 کانالها
Get PRO
دسامبر '24
+412
در 16 کانالها
Get PRO
نوامبر '24
+813
در 13 کانالها
Get PRO
اکتبر '24
+624
در 13 کانالها
Get PRO
سپتامبر '24
+742
در 13 کانالها
Get PRO
اوت '24
+655
در 11 کانالها
Get PRO
ژوئیه '24
+706
در 12 کانالها
Get PRO
ژوئن '24
+1 531
در 20 کانالها
Get PRO
مه '24
+1 998
در 22 کانالها
Get PRO
آوریل '24
+1 816
در 22 کانالها
Get PRO
مارس '24
+1 654
در 13 کانالها
Get PRO
فوریه '24
+1 993
در 14 کانالها
Get PRO
ژانویه '24
+1 100
در 9 کانالها
Get PRO
دسامبر '23
+1 715
در 15 کانالها
Get PRO
نوامبر '23
+1 219
در 16 کانالها
Get PRO
اکتبر '23
+1 355
در 16 کانالها
Get PRO
سپتامبر '23
+1 465
در 0 کانالها
Get PRO
اوت '23
+818
در 0 کانالها
Get PRO
ژوئیه '23
+628
در 0 کانالها
Get PRO
ژوئن '23
+957
در 0 کانالها
Get PRO
مه '23
+547
در 0 کانالها
Get PRO
آوریل '23
+743
در 0 کانالها
Get PRO
مارس '23
+963
در 0 کانالها
Get PRO
فوریه '23
+625
در 0 کانالها
Get PRO
ژانویه '23
+702
در 0 کانالها
Get PRO
دسامبر '22
+1 182
در 0 کانالها
Get PRO
نوامبر '22
+1 400
در 0 کانالها
Get PRO
اکتبر '22
+1 706
در 0 کانالها
Get PRO
سپتامبر '22
+1 422
در 0 کانالها
Get PRO
اوت '22
+2 012
در 0 کانالها
Get PRO
ژوئیه '22
+2 700
در 0 کانالها
Get PRO
ژوئن '22
+1 376
در 0 کانالها
Get PRO
مه '22
+1 241
در 0 کانالها
Get PRO
آوریل '22
+2 290
در 0 کانالها
Get PRO
مارس '22
+869
در 0 کانالها
Get PRO
فوریه '22
+1 448
در 0 کانالها
Get PRO
ژانویه '22
+778
در 0 کانالها
Get PRO
دسامبر '21
+308
در 0 کانالها
Get PRO
نوامبر '21
+199
در 0 کانالها
Get PRO
اکتبر '21
+595
در 0 کانالها
Get PRO
سپتامبر '21
+483
در 0 کانالها
Get PRO
اوت '21
+751
در 0 کانالها
Get PRO
ژوئیه '21
+1 148
در 0 کانالها
Get PRO
ژوئن '21
+657
در 0 کانالها
Get PRO
مه '21
+450
در 0 کانالها
Get PRO
آوریل '21
+208
در 0 کانالها
Get PRO
مارس '21
+88
در 0 کانالها
Get PRO
فوریه '21
+270
در 0 کانالها
Get PRO
ژانویه '21
+469
در 0 کانالها
Get PRO
دسامبر '20
+12 725
در 0 کانالها
| تاریخ | رشد مشترکین | اشارات | کانالها | |
| 16 سپتامبر | +6 | |||
| 15 سپتامبر | +18 | |||
| 14 سپتامبر | +19 | |||
| 13 سپتامبر | +7 | |||
| 12 سپتامبر | +3 | |||
| 11 سپتامبر | +5 | |||
| 10 سپتامبر | +16 | |||
| 09 سپتامبر | +4 | |||
| 08 سپتامبر | +5 | |||
| 07 سپتامبر | +2 | |||
| 06 سپتامبر | 0 | |||
| 05 سپتامبر | +19 | |||
| 04 سپتامبر | +1 | |||
| 03 سپتامبر | +13 | |||
| 02 سپتامبر | +46 | |||
| 01 سپتامبر | +4 |
پستهای کانال
+3
የልጆች ክርን ስብራት
በማን ላይ ይከሰታል ?
· በአብዛኛው እድሜቸው 5 እሰከ 7 ዐመት ያሉ ልጆች ላይ ይከሰታል
እንዴት ይከሰታል ?
· በተዘረጋ እጅ ላይ መውደቅ (fall on outstretched extremity)
ምልክቶች ምንድ ናቸው
- ክርን ላይ እብጠት (swelling)
- ለማንቀሳቀስ መፍራት
- መበለዝ (ecchymosis)
- የክርን / ክንድ መጣመም (deformity)
እንድት ማረጋገጥ ይቻለል?
· ራጅ (x-ray) በማንሳት በቃላል ይታወቃል
ምን ማድረግ አለብን ?
· ቦታውን አካባቢው ላይ በሚገኝ እንደ ካርቶን ባለ ነገር ማስያዝ ፤ ነገር ግን አጥብቆ ከማሰር መቆጠብ አለብን እና ወደ ጤና ተቐም መውሰድ
እንዴት ይታከማል ?
· ለ2 እስከ 3 ሳምንት ለሚቆይ ጊዜ እጅን በጀሶ በማሰር (long arm casting )
· ቆዳ ሳይከፈት ስብራትን ወደ ቦታው በመመለስ በቀጭን ሽቦዎች ማሰር (Closed reduction and percutaneous pinning (CRPP))
Dr. Cheru Beyene Tesso: Orthopedics and trauma surgeon
Phone no; 0931102605
@HakimEthio
| 2 |  +3ላፕቶፕ ጭን ላይ አድርጎ መጠቀም የዘር ፍሬን ሊጎዳ እንደሚችል ያውቃሉ?
ብዙ ጊዜ ስለ ጤናችን ስናስብ የልባችንን ፣ የሆዳችንን ወይም የቆዳችንን ነገር እንጂ የዘር ፍሬ (ስፐርም) ጤንነትን ያህል ትኩረት አንሰጠውም። ነገር ግን የዘር ፍሬ ብዛት እና ጥራት ለአንድ ወንድ ሙሉ ጤንነት እና ለወደፊት አባትነት ሚናው ከፍተኛ ነው!
ታዲያ የዘር ፍሬያችን ላይ "ቀይ መብራት" የሚያበሩት እና ጥራቱን የሚቀንሱት ነገሮች ምን ምን እንደሆኑ ታውቃላችሁ?
እስኪ ዋና ዋናዎቹን በጥቂቱ እንያቸው፡
1-ሱሶች እና ያልተስተካከለ የአኗኗር ዘይቤ
👉ሲጋራ ማጨስ፡ የዘር ፍሬን ቁጥር፣ እንቅስቃሴ እና ቅርፅ በእጅጉ ይጎዳል።
✍️አልኮል አብዝቶ መጠጣት፡ የቴስቶስቴሮን (የወንድ ሆርሞን) መጠንን ይቀንሳል፤ የስፐርም ምርትንም ያዛባል።
2. ከፍተኛ ሙቀት (የስፐርም ትልቁ ጠላት!)
የስፐርም ፍሬዎች (Testicles) ከሰውነታችን ወጣ ብለው የተፈጠሩት ትንሽ ቀዝቀዝ ያለ የሙቀት መጠን ስለሚያስፈልጋቸው ነው።
በጣም ጥብቅ ያሉ ሱሪዎችን/ውስጥ ልብሶችን ማዘውተር፣ ላፕቶፕ ጭን ላይ አድርጎ ለረጅም ሰዓት መጠቀም፣ እና የሞቀ ውሃ ሻወር ማብዛት፣ ሳዉና፣ ፍል ዉሃ በብዛት መጠቀም የአከባቢውን ሙቀት በመጨመር ጥራቱን ይቀንሱታል።
3. ያልተመጣጠነ ምግብ እና የበዛ የሰውነት ክብደት (Overweight)
የበዛ የሰውነት ክብደት የሆርሞን መዛባትን ያመጣል።
የተቀነባበሩ ዘይታማ ምግቦች፣ የጣፋጭ ብዛት እና የቪታሚኖች (በተለይ ዚንክ፣ ቪታሚን C እና E) እጥረት ለዘር ፍሬ ጥራት መውረድ ምክንያት ይሆናሉ።
4.እንቅልፍ ማጣት እና ጭንቀት
ረጅም ሰዓት አለመተኛት እና የማያቋርጥ የአእምሮ ጭንቀት የሰውነታችንን የሆርሞን ስርዓት በማካወሰ የስፐርም ምርትን ያቀጭጩታል።
5.ጨረሪችና ኬሚካሎች
ለረጅም ሰዓት ስልክን የሱሪ ኪስ ውስጥ መያዝ፣ ለፀረ-ተባይ ኬሚካሎች እና ለከባድ ብረቶች (Heavy metals) ተጋላጭ መሆን የስፐርም ሴሎችን ይጎዳል። እንደዚሁም ለህክምና የሚሰጥ የጨረር ህክምና የዘርፍሬን ሊጎዳ ይችላል።
6. የዘርፍሬ አካላት ኢንፌክሽኖች (epididymitis and Prostitis) ጨምሮ ሌሎች የአባላዘር በሽታዎች
እነዚህ ኢንፌኽሽኖች የስፐርም ቱቦ እንዲዘጋ አድረገው ለመሀንነት ሊዳረወጉ ይችላሉ።
7. የተለያዩ እንደ ደም ግፊት፣ ስኳር እና የነርቭ በሽታ ያሉ በሽታዎች የዘር ፍሬን ጥራትና ብዛት እንዲሁም የመራቢያ አካላትን በመጉዳት ወንዶችን መሀን ሊያደርጉ ይችላሉ።
ጤና ይስጣችሁ።
Dr. Zelalem Girma: Obstetrician and Gynecologist
@HakimEthio | 3 071 |
| 3 |  Tramadol is medicine, not a recreational drug.
Dear Young People, Please Listen. Tramadol is a medicine. It is NOT a safe recreational drug.
You may hear someone say:
It's just a painkiller.
Everyone is using it.
It gives you energy.
It helps you forget your problems.
You won't become addicted.
I can stop whenever I want.
Don't believe these myths.
Tramadol acts directly on your brain and nervous system. When it is misused, repeated use can lead to tolerance, dependence, addiction, seizures, dangerous sedation, breathing problems and overdose.
Don't let a temporary feeling control your future. You might take it because a friend offers it.
- Then you take it again because you liked the feeling.
- Then you start craving it.
- Then you need it to feel normal.
Eventually, something that started as “just trying it” can become something controlling your life. that is how substance dependence can develop.
To every high-school student: your brain and body are still developing. you have a future that is much bigger than one tablet, one party, one friendship or one moment of curiosity.
Don't sacrifice:
- Your education
- Your health
- Your family
- Your relationships
- Your goals
- Your career
- Your freedom for a temporary feeling.
Real strength is being able to say: No, I don't need it. You don't have to prove yourself by taking drugs. A real friend doesn't pressure you to use drugs.
If someone says: "You're scared if you don't take it."
You can answer:
- No. I'm protecting my future.
- If you are already using tramadol, Don't be ashamed. Don't hide. Don't wait until the problem becomes severe.
Talk to: A doctor, a nurse, a pharmacist, a trusted parent, a responsible teacher.
Healthcare workers are there to help, not humiliate you. If you've been taking tramadol regularly, don't suddenly stop on your own without medical advice. A healthcare professional can assess your situation and help you stop safely.
A message to parents
- Parents should not wait until their child is hospitalized.
- Look for changes such as:
- Sudden changes in friends
- Secretive behavior
- Declining school performance
- Missing school
- Unexplained money problems
- Changes in sleep or behavior
- Frequent requests for medication
- Withdrawal from family
- Irritability or unusual mood changes
A message to schools: schools can play a major role in prevention. Tramadol education should not be limited to students who are already using drugs.
Schools can provide regular education about: What tramadol is → why people misuse it → addiction → overdose → how to refuse drugs → where to get help.
Students should also have a safe and confidential way to approach a counselor or healthcare professional.
TRAMADOL IS A MEDICINE, NOT A PARTY DRUG.
- Don't take it to get high.
- Don't take it because your friends are taking it.
- Don't take someone else's prescription.
- One experiment can become a habit.
- A habit can become dependence.
Dependence can become addiction. Protect your brain. Protect your health. Protect your education. Protect your future.
SAY NO TO TRAMADOL MISUSE.
ASK FOR HELP BEFORE ADDICTION TAKES CONTROL.
Reference
National Institutes of Health (NIH) | (.gov) https://share.google/pEeux75Flwn8zXHeN
Kumara Duchuma: Nurse
@HakimEthio | 3 490 |
| 4 | Tramadol is medicine, not a recreational drug.
Dear Young People, Please Listen. Tramadol is a medicine. It is NOT a safe recreational drug.
You may hear someone say:
It's just a painkiller.
Everyone is using it.
It gives you energy.
It helps you forget your problems.
You won't become addicted.
I can stop whenever I want.
Don't believe these myths.
Tramadol acts directly on your brain and nervous system. When it is misused, repeated use can lead to tolerance, dependence, addiction, seizures, dangerous sedation, breathing problems and overdose.
Don't let a temporary feeling control your future. You might take it because a friend offers it.
- Then you take it again because you liked the feeling.
- Then you start craving it.
- Then you need it to feel normal.
Eventually, something that started as “just trying it” can become something controlling your life. that is how substance dependence can develop.
To every high-school student: your brain and body are still developing. you have a future that is much bigger than one tablet, one party, one friendship or one moment of curiosity.
Don't sacrifice:
- Your education
- Your health
- Your family
- Your relationships
- Your goals
- Your career
- Your freedom for a temporary feeling.
Real strength is being able to say: No, I don't need it. You don't have to prove yourself by taking drugs. A real friend doesn't pressure you to use drugs.
If someone says: "You're scared if you don't take it."
You can answer:
- No. I'm protecting my future.
- If you are already using tramadol, Don't be ashamed. Don't hide. Don't wait until the problem becomes severe.
Talk to: A doctor, a nurse, a pharmacist, a trusted parent, a responsible teacher.
Healthcare workers are there to help, not humiliate you. If you've been taking tramadol regularly, don't suddenly stop on your own without medical advice. A healthcare professional can assess your situation and help you stop safely.
A message to parents
- Parents should not wait until their child is hospitalized.
- Look for changes such as:
- Sudden changes in friends
- Secretive behavior
- Declining school performance
- Missing school
- Unexplained money problems
- Changes in sleep or behavior
- Frequent requests for medication
- Withdrawal from family
- Irritability or unusual mood changes
A message to schools: schools can play a major role in prevention. Tramadol education should not be limited to students who are already using drugs.
Schools can provide regular education about: What tramadol is → why people misuse it → addiction → overdose → how to refuse drugs → where to get help.
Students should also have a safe and confidential way to approach a counselor or healthcare professional.
TRAMADOL IS A MEDICINE, NOT A PARTY DRUG.
- Don't take it to get high.
- Don't take it because your friends are taking it.
- Don't take someone else's prescription.
- One experiment can become a habit.
- A habit can become dependence.
Dependence can become addiction. Protect your brain. Protect your health. Protect your education. Protect your future.
SAY NO TO TRAMADOL MISUSE.
ASK FOR HELP BEFORE ADDICTION TAKES CONTROL.
Reference
National Institutes of Health (NIH) | (.gov) https://share.google/pEeux75Flwn8zXHeN
Kumara Duchuma: Nurse
@HakimEthio | 2 908 |
| 5 |  +3A rare pediatric case of Aquagenic Urticaria
An 11 years old male child presented with a nearly 3 year history of recurrent generalized pruritic skin eruptions occurring whenever he was exposed to water.
The symptoms were reported after exposure to both cold and warm/hot water. According to the family, the child had visited multiple healthcare facilities because of the recurrent symptoms but there had been no improvement.
A water provocation test was performed under observation. Following water exposure, the child developed generalized pruritic wheals approximaly 10 minute after provocation. The palms and soles were spared.
Based on the characteristics history and positive provocation test, a diagnosis of aquagenic urticaria was made.
The child was started on antihistamine & emmolients before exposure to water and advised to minimize frequent water exposure.
Aquagenic urticaria should be considered in children presenting with reproducible urticaria following water exposure. Early recognition can reduce prolonged diagnostic delays and unnecessary treatment!
References
1. PubMed - 2022 Systematic review of aquagenic urticaria
2. PubMed - 2025 pediatric aquagenic urticaria case.
Dr. Debela Tolcha: Pediatrics and child health specialist
Ginnir General Hospital
@HakimEthio | 4 448 |
| 6 |  🚨 ETHIOPIA, GET READY! 🌍
The countdown to WACEM 2026 has begun and only 10 days left for local registration to close!
The world is coming to Addis Ababa!
WACEM 2026 — World Academic Congress of Emergency Medicine is coming to Ethiopia for the first time in Africa. 🌍
From 27–29 October 2026, global leaders, emergency medicine professionals, researchers, academics, policymakers, and innovators will gather in Addis Ababa to connect, learn, collaborate, and shape the future of emergency and critical care.
📍 Adwa Victory Memorial
📅 25–26 Oct — Pre-Conference
📅 27–29 Oct — Main Congress
✨ Build connections. Share knowledge. Drive innovation. Strengthen emergency care.
Will you be in the room?
👉 Register now and secure your spot!
Contact us at +251999343536 /+251902511718 or Visit the official congress website at 🌐 www.wacem2026.org
✨ESEP Call for partners to collaborate for WACEM 2026✨
@HakimEthio | 4 778 |
| 7 |  +3ዶ/ር ልሳነወርቅ ሆንሴቦ በAidEx Humanitarian Hero of the Year Award በዓለም አቀፍ ደረጃ ከተመረጡ 7 ሰብአዊ መሪዎች አንዱ ሆነዋል።
ድምፅ ለመስጠት
https://aid-expo.com/humanitarian-hero-award
ዶ/ር ልሳነወርቅ ሆንሴቦ የሪዲዮ ኢትዮጵያ የተሰኘ በጎ አድርጎት ድርጅት መስራችና ዋና ዳይሬክተር ናቸዉ፡፡
ይህንን ድርጀት ያቋቋሙበትን ታሪክ ሲያወሱ ከራሳቸው የህይወት ገጠመኝ በመነሳት እንደመሰረቱ ነው። በአንድ ወቅት ወላጅ እናታቸዉ በማህበረሰብ ደረጃ መሰረታዊ አገልግሎት በማጣታቸው የደረሰባቸው እንግልት እና ህመም፣በማሰብና አሁንም በዚህ መልኩ አገልግሎት ለሚያጡ ማህበረሰቦች ዘላቂ መፍትሄ ለመፍጠር በማሳሰበቸዉ ነዉ።
ዶ/ር ልሳነወርቅ ይህንን ስራ ከመጀመራቸዉ በፍት ከዩኒቨርሲቲ ከተመረቁ በኃላ በወላይታ ዞን በአባላ አባያ ወረዳ ጠቅላላ ሀኪም በመሆን ለረዥም ጊዜ እያገለገሉ ጎን ለጎን ደግሞ በበጎ ፈቃድ አገልግሎት በሙያቸዉ ማህበረሰቡን ለማገልገል ቆርጠዉ እንደተነሱ ያወጋሉ፡፡
ሪዲዮ ኢትዮጵያ በጎ አድራጎት ድርጅት በ2020 በሲዳማ እና በደቡብ ኢትዮጵያ ክልሎች ስራውን አሀዱ ብሎ በመጀመር በ16 የተለያዩ ዘርፎች የበጎ ፈቃድ ስራዎችን በማከናወን ከ63,000 በላይ የህብረተሰብ ክፍሎችን ተጠቃሚ አድርጓል፡፡
በጎ ፈቃድ ያነሳሳዉ ይህ ከራስ ለራስ እሳቤ በዶ/ር ልሳነወርቅ ብቻ አላበቃም፡፡ ይልቁንስ ዛሬ ላይ ዘርፈ ብዙ ሙያተኞችን አካትቶ ፤ አድማሱ ስፋቶና ህብረተሰቡንም አሳትፎ የብዙዎችን እንባ እያበሰና የጤና ችግር እያቃለለ ይገኛል፡፡ በአሁኑ ወቅት አገልግሎቱን ወደ አዲስ አበባ እና ጋምቤላ ክልል በማስፋፋት ላይ ይገኛል።
ድርጅቱ በዋናነት ስሰራ የቆየባቸዉ ዘርፎች ሁለንተናዊ ናቸዉ፡፡ በተላይ ጤና እና የጤና እኩልነት ፤ የአደጋ እና አስቸኳይ ጊዜ ምላሽ ፤ ንፁህ ውሃ ፣ ንፅህና እና አካባቢ ጥበቃ ፤ የስነ-ምግብ እና የምግብ ዋስትና ፤ የስነ-ልቦና እና የአእምሮ ጤና ድጋፍ ፤ የዲጂታል ጤና መፍትሄዎች ፤ የህፃናት ጥበቃ ፣ ከለላ ፣ የሴቶች እና የወጣቶች ማበቃት ፤ ትምህርት እና የማህበረሰብ አቅም ግንባታ ስራዎች ተጠቃሾች ናቸዉ፡፡
ዶ/ር ልሳነወርቅ እና ሪዲዮ ኢትዮጵያ በጋቪ (Gavi's VaccinesWork)፣ በHealthy Lungs for Life 2026 እና በሌሎች ዓለም አቀፍ መድረኮች እውቅና አግኝተዋል።
@HakimEthio | 5 319 |
| 8 |  +3የተሳሳተ አመለካከት: “ማሞግራፊ የጡት ካንሰርን ያስከትላል”
ይህ ሙሉ በሙሉ ትክክል አይደለም።
ስለ ጨረር ጥያቄዎች መኖራቸው ተፈጥሯዊ ነው። ማሞግራፊ በጣም አነስተኛ መጠን ያለውን የኤክስሬይ ጨረር ይጠቀማል። ምንም ዓይነት የጨረር ተጋላጭነት ሙሉ በሙሉ ከአደጋ ነፃ ባይሆንም ፣ ከዘመናዊ ማሞግራፊ ሊመጣ የሚችለው አደጋ እጅግ ዝቅተኛ ነዉ።
ማሞግራፊ የጡት ካንሰር በእጅ ከመሰማቱ በፊት እንዲታወቅ ይረዳል። በዚህ ደረጃ ሕክምናው የበለጠ ውጤታማ ሊሆን እና የሕክምና ውጤቱም ብዙ ጊዜ የተሻለ እንዲሆን ያደርጋል።
የጡት ካንሰር ምርመራ እንዲያደርጉ ለሚመከሩ ሴቶች፣ እነዚህ ጥቅሞች በአጠቃላይ ከጨረር ሊመጣ ከሚችለው አነስተኛ አደጋ ይበልጣሉ።
ዋናው መልዕክት፦
ማሞግራፊ የጡት ካንሰርን አያስከትልም። ስጋት ካለዎት፣ የጤና ባለሙያ ጋር መወያየት በበቂ መረጃ ውሳኔ እንዲወስኑ ሊረዳዎት ይችላል።
አለምአቀፍ ሀገራት እርግጥ የራሳቸዉ የተለያየ protocol እና የእድሜ ገደብ አላቸዉ። በሀገራችን በአጠቃላይ ሴቶች ከ40 ዓመት ዕድሜ በኋላ በየዓመቱ ማሞግራፊ እንዲያደርጉ ይመከራሉ ፤ ሆኖም ምክረ ሀሳቦች ሊለያዩ ይችላሉ። ለእርስዎ ተገቢው ምርመራ ምን እንደሆነ ለመወሰን የጤና ባለሙያዎ ሊረዳዎት ይችላሉ።
🎀 ትክክለኛ መረጃ ማግኘት የምርመራውን ሂደት ከጭንቀት ነፃ እንዲሆን ሊረዳ ይችላል።
ዶ/ር ሀናን አለባቸዉ: የጡት እና ኢንዶክራይን ቀዶ ህክምና ሰብ ስፔሻሊስት
እኔን ማንኛዉም ስለ ጡት ችግር ለማማከር :
- ኢትዮጠቢብ ሆስፒታል በ 9000 ይደዉሉ
-ኬርላንድ ሆስፒታል 8699 ይደዉሉ
- ኒዉ ሊፍ ሜዲካል ኮምፕሌክስ 8565 ይደዉሉ
#BreastCancerAwareness #Mammography #DrHanan #EarlyDetection #BreastCancerScreening
@HakimEthio | 4 987 |
| 9 |  የሕፃናት ሕክምናን ልዩና ውስብስበ የሚያደርጉ ጉዳዮች
(Complexities of Pediatric care)
ባሳለፍነው 2018 ዓ.ም የነሐሴ ወር መጨረሻ አካባቢ በሕፃናት ሕክምና (Pediatrics & Child health ) ዙሪያ በሕክምናው ውስብስብ ጉዳዮች (Complexities care) እንዲሁም የሕፃናት ሕክምና በተቋማችን በጎ/ዩኒቨርሲቲ አጠቃላይ ስፔሻላይዝድ የማስተማሪያ ሆስፒታል እንዴት እየሄደ እንደሚገኝ ከሥራ ባልደረባዬ ከዶ/ር ታዘበው ጥላሁን (የሕፃናት የነርቭ ሰብ ስፔሻሊስት ሐኪም) ጋር ከአሚኮ ጋዜጠኞች ተጋብዘን ቀርበን ነበር።
ሁኖም ለክልላችን ብቼኛ የሆነውን በተቋማችን የሚሰጠውን የሕፃናት የነርቭ ሕክምናን በተመለከተ የሕክምና አገልግሎቱ ምን እንደሚመስል በሆስፒታላችን የሕፃናቱ የነርቭ ሰብ ስፔሻሊስት ሐኪም በሆኑት በዶ/ር ታዘበው ጥላሁን በኩል ሰፋ ያለ ማብራሪያና የሕሙማን ምስክርነት ጋር የቀረበ ሲሆን በእኔ በኩል ደግሞ የሕፃናት ሕክምናን ከአዋቂዎች ሕክምና በተለየ መልኩ ውስብስብ የሚያደርጉት ዋና ዋና ጉዳዮች ዙሪያና የእንዲሁም በተቋማችን የሕፃናቱ ሕክምና እንዴት እየሄደ እንደሚገኝ ማብራሪያዎችን ሰጥቻለሁ።
የሕፃናቱን ሕክምና ልዩና ውስብስብ ከሚያደርጉት ጉዳዮች መካከል በከፊል :
1. የሕፃናቱ ፈጣንና ተዋረዳዊ የፊዚዮሎጂ ለውጥ (Dynamic Developmental Physiology):
ከጨቅላነት እስከ ጉረምስና ባለው ጊዜ ውስጥ የሰውነት ክፍሎች ብስለት (organ maturity)፣ የሜታቦሊዝም መጠን፣ የፈሳሽ ፍላጎትና የሳይን አጠባበቅ (vital signs norms) በየዕድገት ደረጃው ፈጣን ልዩነት ያሳያሉ።ከዚህም ጋ ተያይዞ የሕፃናቱ ሕመም አፋጣኝ ምላሽና ትኩረት የሚሻ ጉዳይ መሆኑን ጠቅሰናል!!
2.በሕክምና ሂደቱ የመረጃ አሰጣጥና የመግባባት ወሰን (Communication Limits & History Taking):
ሕፃናት በተለይም ጨቅላዎች ያሉባቸውን ሕመም በቃላት መግለጽ አይችሉም። በመሆኑም ምርመራው በቅርብ ክሊኒካዊ ምልከታ (observation)፣ በጥቃቅን ምልክቶች (subtle signs) እና ከተንከባካቢዎች በሚገኝ መረጃ (collateral history) ላይ የተመሰረተ ከመሆኑ አንፃር ሕፃናቱ ታክመው እንዲድኑ ከሐኪሞቻቼው ዘንድ በቂ ልምድና ዕውቀትን ይሻሉ!
3. ሌላው የመድኃኒት ስሌትና ጥንቃቄ (Weight/BSA-Based ): መድኃኒቶች የሚታዘዙት በሰውነት ክብደት (mg/kg) ወይም አንዳንዴ በሰውነት ስፋት (BSA) በመሆኑ፣ ጥቂት የስሌት መዛባት እንኳን ከፍተኛ የመርዛማነት (toxicity) ወይም የሕክምና ውድቀት ያስከትላል። ይህም ያለምርመራና ያለ ሐኪም ትዕዛዝ ውጭ እንዲሁም እየተገዙ የሚዋጡ የፀረ ባክቴሪያ መድኃኒቶች በእጅጉ ጥንቃቄን ይሻሉ!
4. የሕመም በፍጥነት መባባስ ሁኔታ (Rapid Clinical Deterioration):
የሕፃናት በሽታ የመከላከልና የማካካስ (compensatory mechanisms) አቅም ውስን በመሆኑ፣ እንደ Sepsis፣ Severe Dehydration ወይም Respiratory Failure ያሉ ሕመሞች በወላጆች ዘንድ በቶሎ ታይተው በአፋጣኝ የሕክምና እርዳታን ካላገኙ በሰዓታት ውስጥ በፍጥነት ሊባባሱ ይችላሉ። በመሆኑም ሕክምናቸውም ይሄን የዕድገት ለውጥ መሠረት ያደረገና እጅግ አፋጣኝ ምላሽ የሚሻና ጥንቃቄን የተሞላ መሆኑ ነው
5. የሶስትዮሽ የመግባባት ውህደት (Doctor-Patient-Caregiver Triad):
የሕፃናት ሕክምና ከምንጊዜውም በላይ በሐኪም፣ በሕፃኑና በወላጅ/ተንከባካቢ መካከል የሚደረግ ሶስትዮሻዊ ግንኙነት በመሆኑ በሕክምና ሂደቱ የወላጆችን ስጋትና ስነ-ልቦናዊ ሁኔታ አብሮ ማስተናገድን ይጠይቃል።
ይህም ማለት ሕክምናው በቶሎ ውጤት እንዲያመጣ ቤተሰብን ማዕከል ያደረገ እንክብካቤ (Family-Centered Care) መሆን አለበት።
ይህም ሲባል ወላጆችንና ተንከባካቢዎችን በሕክምና ውሳኔዎች፣ በየዕለት እንክብካቤውና በክትትል ሂደት ውስጥ በባለቤትነት ማሳተፍ አስፈላጊ ነው!!
6. ሌላው ተከላካይና የእድገት ክትትል ሕክምና (Preventive & Developmental Surveillance):
የሕፃናት ሕክምና ሌላው የትኩረት አቅጣጫ ሲታመሙ አክሞ ከማዳን በበለጠ መልኩ ተከላካይ የሕክምና ሥርአት ማለትም ሕፃናቱን በክትባት፣ በሥነ-ምግብ ፕሮግራሞች (በተለይም በመጀመሪያዎቹ 1,000 ቀናት) እና የእድገት ደረጃዎችን (Developmental Milestones) በመከታተል ላይ ያተኮረ ቅድመ-መከላከል ሥራ በእጅጉ ወሳኝ ጉዳዮች መሆናቸውን አንስተናል!!
7. በመጨረሻም ሕክምናው በተቀናጀ ባለብዙ-ሙያዊ ቡድን የሚሰጥ እንክብካቤ (Multidisciplinary Approach):
ምንም እንኳ የሕፃናት ሕክምና ራሱን ችሎ ብቻውን የቆመ የሕክምና ዘርፍ ቢሆንም ነገር ግን የሕክምና አሰጣጥ አገልግሎቱና ሂደቱ ከብዙ ተጓዳኝ ሙያዎች ጋር የተሳሰረ ሁኖ እናገኜዋለን።
በሕክምና ሂደቱ የሕፃናት ስፔሻሊስቶች፣ በልዩ ልዩ ዘርፍ የሰለጠኑ የሕፃናት ሰብ-ስፔሻሊስቶች፣ የጨቅላ ሕፃናት ሕክምና ስፔሻሊስቶች(Neonatology)፣ የሕፃናት ቀዶ ሕክምና ስፔሻሊስቶች፣ የነርሲንግ፣ የራዲዮሎጅና የዲያግኖስቲክ ላብራቶሪ ባለሙያዎችና ዘመኑን የዋጁ መመርመሪያ መሣሪያዎች ፣ ከፊዚዮቴራፒና የሥነ-ምግብ ባለሙያዎች የተቀናጀ ቅንጅት መሆኑንና የሕፃናቱ ታሞ መዳንና እንዲሁም ሁለንተናዊ ጤናቸው መጠበቅ የኒህ ሁሉ ሁኔታዎችን መስተካከልን የሚሻ ጉዳይ መሆኑን አስረድተናል!!
ዶ/ር ታመነ ሀብቱ: የሕፃናት ስፔሻሊስት ሐኪም፣ ረዳት ፕሮፌሰርና የሕክምና ክፍሉ ክሊኒካል አስተባባሪ
መስከረም 5/2019 ዓ.ም
@HakimEthio | 4 883 |
| 10 |  +2Message to Mekelle University's Medicine class of 95 & 96
Dear Mekele University's CHS school of medicine first Batch, class of 1995 and 96 EC, kindly DM Dr. Sofanit Haile with the following link https://www.facebook.com/share/1MZDMDnikv/
In the DM include your current contact information, Phone number, email adress & more.
We are organizing an alumni and a reconnecting event. Those of you abord you will join us virtually. Once we have all you contact we will send the invitation and the venue.
It is going to be big.
Thank you in advance.
Dr. Sofanit Haile, Obstetrician and Gynecologist
@HakimEthio | 5 671 |
| 11 |  +3ግንዛቤን እንጨምር ፤ ፍርሃትን አንዝራ
✅ ባለፉት ሁለት ሳምንታት ውስጥ ብቻ ከ2 እና 3 ዓመታት በፊት የጡት ካንሰር በጊዜው ተመርምረው የነበሩ ሁለት ታካሚዎችን አይቻለሁ።
✅ በወቅቱ የሁለቱም የህመም ደረጃ የመጀመሪያዎቹ ደረጃ ላይ ስለነበር ቀዶ ሕክምና እንዲያደርጉ ተመክረው ነበር። ሆኖም ሕክምናውን በመተው ወደ ጸበልና ወደ ባህላዊ ሕክምና ሄዱ።
✅ አሁን ግን በሽታቸው ወደ ደረጃ 4 ካንሰር ከተስፋፋ በኃላ መጡ። በዚህ ደረጃ ደግሞ በሽታውን ለመፈወስ የሚደረግ ቀዶ ሕክምና አማራጭ አይሆንም፤ ሕክምናውም የበለጠ አስቸጋሪ ሲሆን የመዳን ዕድሉም በአጠቃላይ ዝቅተኛ ነው።
✅ ቀደም ብሎ የተገኘ የጡት ካንሰር በተገቢውና በወቅቱ ሕክምና ሲደረግለት የመፈወስ ዕድሉ ከፍተኛ መሆኑን ልብ ይበሉ።
🙏 እምነት፣ ጸሎት እና ዘመናዊ ሕክምና እርስ በራሳቸው የሚቃረኑ አይደሉም። ታካሚዎች ጸበል መጠመቅ፣ መጸለይ፣ መንፈሳዊ ምክር መቀበል እና ባህላዊ ድጋፍ ማግኘት እንዲሁም በተመሳሳይ ጊዜ ተገቢውን የሕክምና እርዳታ ማግኘት ይችላሉ።
👉 እባክዎ የካንሰር ሕክምናን በማዘግየት ተአምርን ብቻ አይጠብቁ።
👉 በጊዜው የሕክምና ምክር ይጠይቁ፣ በቂ መረጃ ከትክክለኛ ምንጭ ያግኙ፣ የሕክምና አማራጮችዎን ይረዱ።
❤️ ግንዛቤን እንጨምር ፤ ፍርሃትን አንዝራ።
ዶ/ር ተስፋዬ አጋ የጡት እና ኢንዶክራይን ቀዶ ህክምና ሰብ-ስፔሻሊስት
ለማማከር/ቀጠሮ: 6646 / +251986444400
@HakimEthio | 5 591 |
| 12 |  +5On Wednesday, September 9, 2026 (Pagume 4 Unity Day), Ethio-Tebib Hospital proudly participated in a major community health and charity event held at Meskel Adababay, Addis Ababa.
The event was organized by the Ministry of Health in collaboration with the Office of the Prime Minister and the Government Communication Service, bringing together public and private health facilities in a collective effort to provide accessible healthcare services to the community and promote health and national unity.
Ethio-Tebib Hospital medical team provided a range of free medical screening and consultation services, including:
🔹 Blood pressure and vital-sign assessment
🔹 Abdominal ultrasound screening
🔹 Cervical cancer screening through VILI (Visual Inspection with Lugol’s Iodine)
🔹 Gynecological health assessment and consultation
Ethio-Tebib Hospital remains committed to advancing preventive healthcare, early detection, and accessible health services for the community.
📞For more information and to schedule an appointment, call +251933745555 or call our toll-free number 9000.
📍Our address is located on the road leading to Kolfe, Masalemiya Sefereselam.
📱Telegram 📱Tiktok 📱Facebook 📱Instagram 📱Youtube
𝐄𝐭𝐡𝐢𝐨-𝐓𝐄𝐁𝐈𝐁 𝐇𝐨𝐬𝐩𝐢𝐭𝐚𝐥
We strive for your health!! | 4 803 |
| 13 |  +2የግል ህክምና በቅዱስ ጴጥሮስ ሆስፒታል
በግል ህክምና የሚሰጡ አገልግሎቶች ፦
🔹የቀዶ ህክምና አገልግሎት በስፔሻሊሰት እና ሰብ-ስፔሻሊሰት ሃኪሞች
🔹የአጥንት ቀዶ ህክምና አገልግሎት
🔹የጭንቅላት እና ህብረ-ሰረሰር ቀዶ ህክምና አገልግሎት
🔹የደም ስር (ቫስኩላር) ቀዶ ህክምና አገልግሎት
🔹የህፃናት ቀዶ ህክምና አገልግሎት
🔹የፕላስቲክ እና ሪኮንስትራክቲቭ ህክምና አገልግሎት
🔹የውስጥ ደዌ ህክምና አገልግሎት
🔹የልብ ህክምና (ካትላብ)አገልግሎት
🔹የማህፀን እና ፅንስ ክትትል ህክምና አገልግሎት
🔹የስነ-ልቦና እና ማማከር ህክምና አገልግሎት
🔹የጥርስ ህክምና አገልግሎት
🔹ከአንገት በላይ ህክምና አገልግሎት
🔹የቆዳ ህክምና አገልግሎት
🔹የፊዚዮቴራፒ ህክምና አገልግሎት
🔹የራጅ (X-ray) ፣ የአልትራሳውንድ ፣ የሲቲ ስካን (CT-scan) ፣ የኤም.አር.አይ (MRI) ፣ የፓቶሎጂ እና የተለያዩ የላብራቶሪ ምርመራዎች አገልግሎት
🔹ስፒች ቴራፒ
የግል ህክምና አገልግሎት የሚሰጥባቸው ቀናት ፦
🔹ከሰኞ እስከ ሐሙስ
➪ ከቀኑ 11፡00 ሰዓት ጀምሮ እስከ ምሽቱ 4:00 ሰዓት ድረስ
🔹ዓርብ
➪ ከቀኑ 10፡00 ሰዓት ጀምሮ እስከ ምሽቱ 4:00 ሰዓት ድረስ
🔹ቅዳሜ ፣ እሁድና የበዓል ቀናት
➪ ከጠዋቱ 2፡00 ሰዓት ጀምሮ እስከ ምሽቱ 4፡00 ሰዓት ድረስ
የግል ህክምና የምትፈልጉ ሁሉ በተጠቀሱት ቀናት እንዲሁም ሰዓታት ውስጥ አገልግሎቱን ማግኘት የምትችሉ መሆኑን እንገልፃለን።
አድራሻ ፦ አዲስ አበባ - ጉለሌ ክፍለ ከተማ - ወረዳ 1 - ከሽሮሜዳ ወደ እንጦጦ በሚወስደው መንገድ ላይ ያገኙናል።
@HakimEthio | 4 456 |
| 14 |  Can We Transform the Ethiopian Health System Without Transforming the Health Worker?
We are building bigger hospitals, specialized centers, and more advanced facilities. These investments matter. But a fundamental question remains: Who will turn these buildings into a better health system?
A hospital is infrastructure.
A health system is people.
Yet for many health-care workers, the daily conversation is not about patients, innovation, or better care.
It is about survival:
When will my duty payment come?
How will I pay my rent?
How will I support my family?
These may sound like personal problems. They are health-system problems. A health-care worker consumed by financial stress and exhausting working conditions has less time and mental space to think about patient safety, efficiency, innovation, and improving care.
You cannot expect people to transform a system while they are struggling to survive within it.
This is not an argument against building hospitals. We need the buildings. But we also need to build the people who make them work.
Invest in infrastructure. But invest equally in the workforce. Because a sophisticated machine cannot care for a patient. People do.
Perhaps the greatest untapped resource in Ethiopia’s health system is not another building. It is the knowledge, creativity, and commitment of the people already inside it.
Dr. Mengisteab kassahun
Assistant Professor of internal medicine
Selale University
@HakimEthio | 4 668 |
| 15 |  +3በተደጋጋሚ የፅንስ መቋረጥ ምንድን ነው?
ሁለት ወይም ከዚያ በላይ የእርግዝና መቋረጥ (ውርጃ) ሲከሰት ነው ተደጋጋሚ ዉርጃ ይባላል:: እርግዝናው በሽንት፣ በደም (hCG) ወይም በአልትራሳውንድ የተረጋገጠ መሆን በቂ ነው::
ውርጃዎቹ ተከታታይ (consecutive) መሆን ግዴታ አይደለም። ከማህፀን ውጭ የሚከሰት እርግዝና (Ectopic) እና ሞላር (Molar pregnancy) በዚህ ምድብ ውስጥ አይካተቱም። መቋረጡ ከ22 ሳምንታት በፊት የሚከሰት ነው።
ዋና ዋና ምክንያቶች (Causes)
የፅንሱ ክሮሞሶም እክሎች (Genetic/Chromosomal)፡ በጣም የተለመደው ነው። ከ50–60% የሚሆኑት የመጀመሪያ ሶስት ወር መቋረጦች የፅንሱ ክሮሞሶም መዛባት ያሳያሉ። የእድሜ መጨመር ዋነኛ ተጽዕኖ አለው።
የማህፀን መዋቅር ችግሮች (Anatomic)፡ የማህፀን ግድግዳ መከፈል (Uterine septum)፣ ፖሊፕ፣ እጢዎች የማህፀን ውስጥ ሽፋን መጣበቅ (adhesions) ወይም የመሀፀንበር መላላት
የሆርሞንና የሜታቦሊክ እክሎች (Endocrine & Metabolic)፡ የታይሮይድ ወይም እንቅርት ችግር እና ቁጥጥር ያልተደረገበት የስኳር በሽታ።
የደም መርጋትና የበሽታ መከላከል ችግሮች፡ በዋናነት Antiphospholipid Syndrome (APS)።
የአኗኗር ዘይቤ፡ ማጨስ፣ ከመጠን ያለፈ ውፍረት፣ ከፍተኛ የአልኮል ወይም ካፌይን አጠቃቀም።
ያልታወቁ ምክንያቶች (Unexplained RPL)፡ ብዙ ጊዜ የተወሰነ ምክንያት አይገኝም።
የምርመራ ሂደት
የመጀመሪያው እርምጃ፡ የተቋረጠው የፅንስ ቲሹ ክሮሞሶም ምርመራ (Chromosome testing of miscarriage tissue) – በተቻለ መጠን ለሁሉም በሁለተኛዉ መቋረጥ ግዜ እንዲደረግ ይመከራል
የማህፀን ምርመራ፡ ለሁሉም ምክንያቱ ያልታወቀ ዉርጃ ላለቸዉ
ሌሎች ምርመራዎች
- የታይሮይድ ምርመራ (TSH)
- የስኳር ምርመራ (HbA1c)
- Antiphospholipid antibodies (APS መስፈርት ሲሟላ)
- የወላጆች Karyotype (ያልተመጣጠነ ክሮሞሶም ሲገኝ ወይም ቲሹ ምርመራ።
ሕክምና
መንስኤውን ማከም፡ የማህፀን ቅርጽ እክል ካለ በቀዶ ሕክምና ማስተካከል፤ ታይሮይድ ወይም ስኳር በማረጋጋት መቆጣጠር።
APS ካለ፡ ዝቅተኛ መጠን ያለው አስፕሪን + ሄፓሪን።
የአኗኗር ማሻሻያ፡ ማጨስ ማቆም፣ ክብደት መቆጣጠር፣ ፎሊክ አሲድ መውሰድ፣ ጤናማ አመጋገብ።
ስነ-ልቦናዊ ድጋፍ፡ ለሁሉም ጥንዶች በጣም አስፈላጊ ነው። ተደጋጋሚ ውርጃ ከፍተኛ የስነ-ልቦና ጫና ያስከትላል።
ጠቃሚ መልዕክት
ተደጋጋሚ የፅንስ መቋረጥ ያጋጠማቸው ሴቶች ተገቢውን ምርመራና ክትትል ሲያደርጉ ከ50% እስከ 80% በሚደርስ ዕድል ጤናማና የተሳካ እርግዝና ማግኘት ይችላሉ። ብዙ ጊዜ ልዩ ሕክምና ሳያስፈልግም እንኳን ስኬታማ ይሆናሉ።
ተስፋ መቁረጥ አያስፈልግም!
Ketsela Lemma: MD, MPH, Obstetrician and Gynecologist, Maternal fetal medicine sub-specialist
@HakimEthio | 5 131 |
| 16 | "ምች" - Oral Herps /Cold Sores
በብዙ ኢትዮጵያውያን ዘንድ ከንፈራችን ላይ፣ አፋችን አካቢቢ እና ውስጥ በድንገት የህመም ስሜት ያላቸው ትንንሽ ውሃ የቋጠሩ ሚመስሉ አይነት እብጠቶች ወይም ቁስለት ሲያጋጥመን 'ምች መቶኝ ነው' የሚል የተለመደ የህመም አገላለፅ አለን።
በተለይ' የተወሰኑ ምግቦችን ከተጠቀምኩ ቡሀላ አፌን በደንብ ሳልታጠብ ወደ ፀሀይ ስወጣ... ነው ምች ያገኘኝ' እንላለን።
'ፀሀይ ላይ ምግብ አትብላ ምች ይመታሀልም' ስንባል ያደግንም ብዙዎች ነን።
'ምች ይደጋገምብኛል : ይፀናብኛል: ያስቸግረኛል... እያሉ 'የሚናገሩም ብዙ ሰዎች አሉ።
'ምች ይምታህ' .. የሚለው ቃል ደግሞ የልጅነት የእርግማን ወይም ስድብ ትዝታችን ነው
ምች ምንድነው?
በአብዛኛው ማህበረሰባችን ዘንድ' ምች ተብሎ' ተብሎ የሚታወቀው ፦በአፍ ውስጥ ከንፈር እና አካባቢው የሚከሰት እና በትንንሽ ህመም ያላቸው ውሃ የቋጠሩ ሚመስሉ እብጠቶች ወይም ቁስለት ምልክቶቹ በዋናነት የሚገለፀው ሲሆን ፥በሳይንሳዊ መጠሪያው 'Oral Herps/Cold sores' ወይም አንዳንዴ ከንፈረ ላይ ብቻ ሲወሰን 'Herps labialis' ተብሎ ከሚጠራው የቫይረስ ኢንፌክሽን ጋር የሚስተካከል ህመም ነው።
ሆኖም ግን ሌሎች ከ Herps ቫይረስ ውጪ ባሉ ምክንያቶች የሚከሰቱ የአፍ ውስጥ እና አካባቢው ቁስለቶችም አንዳዴ በምልክት መመሳሰል የተነሳ በሰዎች ዘንድ ምች ተብለው ሊገለፁ እንደሚችሉም ማስተዋል ያስፈልጋል።
እናም በዚህ ፅሁፍ ላይ' ምች' ስል ለመገልፅ እየሞከርኩ ያለሁት በ herps ቫይረስ ሚከሰተውን እና ከአብዛኛው ማህበረሰባችን የምች ምልክቶች አገላለፅ ጋር የሚጣጣመውን 'Oral Herps' መሆኑን ቀድሜ ላስገነዝብ እፈልጋለሁ።
ምች/Oral Herps
ይህ 'Herps simplex virus 1 (HSV-1) ተብሎ በሚታወቅ የቫይረስ አይነት የሚመጣ በአፍ ውስጥ ስጋዎች (ምላስ : ድድ...): ከንፈር እና አካባቢው ባለው ቆዳ ላይ የሚከሰት ኢንፌክሽን ነው።
ሁለት አይነት የ HSV አይነቶች ሲኖሩ HSV-1 አፋ እና አካባቢውን ሲያጠቃ HSV-2 ተመሳሳይ ኢንፌክሽን በመራቢያ አካላት ላይ ያስከትላል።
በዓለም አቀፍ ደረጃ ወደ 3.8 ቢሊየን (64%) እድሜያቸው ከ50 ዓመት በታች የሆኑ ሰዎች የOral Herps (ምች) የሚያመጣው ቫይረስ ተጠቂዎች ናቸው።
ቫይረሱ እንዴት ነው የሚሰራው?
ምች (Oral herps) በከፍተኛ ሁኔታ ተላላፊ ኢንፌክሽን ሲሆን በዋነኝነትም በቀጥታ የበሽታው ምልክት (ቁስለት : እብጠት : ምራቅ..) ጋር በሚደረግ ቀጥተኛ ንክኪ ይተላለፋል።
አንዳንድ ጊዜ ምንም ምልክቱ ከማይታይባቸው (ከሌለባቸው) የቫይረሱ ተሸካሚ ሰዎችም ጋር በሚደረጉ የጠበቁ ንክኪዎች (በመሳሳም : በምራቅ...) ሊተላለፍ ይችላል።
አንድ ሰው አንዴ በዚህ ቫይሰረስ (HSV-1) ከተጠቃ (ቫይረሱ ወደ ሰውነቱ ከገባ) ቡሀላ; ቫይረሱ እድሜ ልኩን አብሮት የሚኖሮ ሲሆን ፤ አብዛኛውን ወቅት ላይ ግን ምንም አይነት ምልክቶችን (ህመሞችን) አያሳይም።
ቫይረሱ አንዴ ወደሰውነታችን ከገባ ቡሀላ አብዛኛው ጊዜውን ፊታችን አካባቢ በሚገኝ ነርቭ ህዋስ (Trigeminal ganglion) ውስጥ ተደብብቆ(ፀጥ ብሎ/አድፍጦ/Dormant/inactive) የሚቀመጥ ሲሆን ፤ ምቹ አጋጣሚዎችን ሲያገኝ ግን ከመጠን በላይ በመራባት እና በመሰራጨት ጥቃት መፈፀሙን ጀምሮ ጉዳቶቹን/ምልክቶችን በአፍ ውስጥ ከንፈር እና አካባቢው ላይ ያሳያል። የዚያኔ 'ምች መታኝ' ወይም Oral Herps ተከሰተ እንላለን።
ምልክቶቹ
1. የህመም ስሜት ያለቸው ውሀ የቋጠሩ ሚመስሉ ትንንሽዬ እብጠቶች
2. የተላጠ ቁስለት (እብጠቶቹ ፈንድተው ሊፈጠር ሚቾል ቁስለት አይነት)
3. በተጨማሪም ማቃጠል: ማሳከክ: መውጋት: የመቅላት... አይነት ስሜቶች ሊኖሩ ይችላሉ
እንዲሁም ኢንፌክሽኑ ለመጀመሪያ ጊዜ ከሆነ የተከሰተው ከቁስለቶቹ እና እብጠቶች በተጨማሪ የሰውነት ህመም : ትኩሳት :ራስ ምታት :የጉሮሮ ህመም እና አንገት አካባቢ ያሉ ንፍፊቶች (cervical lymphnodes) እብጠት ሊኖር ይችላል።
ምች አንድ ሰው ላይ ለምን በየጊዜው ይመላለስ? (Recurrent Oral herps)
ምች ድንገት ወይም ደግሞ በተለያዩ አጋላጭ ነገሮች ምክንያት ሊነሳ ይችላል
ከላይ ለመግለፅ እንደተሞከረው አንዴ ሰውነታችን ከገባ ቡሀላ የማይወጣ እና አፍ አካባቢ በሚገኝ ነርቭ ህዋሳችን ውስጥ በትንሽ መጠን ራሱን ደብቆ በአብዛኛው ምንም ምልክት ሳያሳይ (ጉዳት ሳያደርስ) አጋጣሚዎችን እየጠበቀ የሚኖር ሲሆን ፤ ራሱን ለማውጣት አቅም በሚያገኝበት እና ይበልጥ መራባት የሚችልበት እድል ሲያገኝ የተለመደው የአፍ እና አካቢው ቁስለቶች እብጠቶች እና ህመሙን ያስከትላል።
ለቫይረሱ አቅም ማግኘት እና ድጋሚ ህመም የመፍጠር ብቃትን የሚሰጡት ነገሮች ምንድናቸው?
1. አጠቃላይ የሰውነታችን የበሽታ መከላከል አቅም መዳከም ሲኖር
2. የተለያዩ የሰውነት ህመሞች ወይም ትኩሳት ሲኖር
3. ቀጥታ ፊታችንን ለፀሀይ ጨረር በምንጋለጥበት ወቅት
4. ከፋተኛ ጭንቀት: ድባቴ:.. በሚኖርበት ወቅት
5. የወር አበባ እና የሆርሞን መቀያየር ሲኖር
6. አፍ አካባቢ አደጋ ወይም ቀዶ ህክምናዎች
እነዚህ ከላይ የተገለፁ አጋላጭ ምክንያቶች በሚኖሩበት ወቅት በዋነኝነት የሰውነታችን አጠቃላይ በሽታን የመከላከለ አቅም ስለሚዳከም አካባቢያዊ ምክንያቶችም ተዳብለው ቫይረሱ በቀላሉ ከተደበቀበት ወጥቶ በመራባት እና በመሰራጨት አፋችን እና አካባቢው ላይ ጉዳቶቹን (ህመመሞቹን) ያስከትላል።
እውን እንዳንድ ምግቦች ምችን ያስከትላሉ?
እስካሁን ባለው ተጨባጭ የትኛውም አይነት ምግብ በቀጥታ ምች (Oral herps) ያመጣል ተብሎ አይታሰብም።
ሆኖም ግን አንዴ ቫይረሱ ወደ ሰውነታችን ገብቶ ከተደበቀ ቡሀላ አንዳንድ የምግብ አይነቶች ውስጥ የሚገኙ ኬሚካሎች ቫይረሱ እንዲነቃቃ እንዲራበ እና ህመም እንዲፈጥር ሊያደርጉት ይችላሉ።
አመጋገባችን ታድያ በሁለት አይነት መንገድ ቫይረሱን ጉልበት እንዲያገኝ (እንዲነቃቃ) ሊያደርገው ይችላል
1. አመጋገባችን በቂ እና ተመጣጣኝ ሳይሆን ሲቀር እና የሰውነት የመከላከል አቅማችንን መደገፍ ሲሳነው
2. አንዳንድ የምግብ አይነቶች በውስጣቸው የያዙት ኬሚካል (አርጂኒን የተባለ ፕሮቲን) የቫይረሱን የመራባት እና የመስራት አቅም ስለሚጨምር
ጥናቶች እንደሚያሳዩት 'አርጂኒን 'የተባለው በተለያዩ የምንመገባቸው መአዶች ውስጥ የሚገኝ ፕሮቲን(አሚኖ አሲድ) የተወሰኑ ቫይረስ አይነቶች እድገትን በሰውነታችን ውስጥ የሚያነቃቃ እና የሚደግፍ ሲሆን ከእነሱም አንዱ ደግሞ ምች የሚስከትለው ቫይረስ HSV1 ነው።
ሰለሆነም አንዳንድ ሰዎች የተመረጡ ምግቦችን በልተው ለፀሀይ ሲጋለጡ በተደጋጋሚ ወዲያው ምች ይመታናል የሚሉት አንዱም ምክንያት ;ምን አልባትም ምግባቸው ከፍተኛ አርጂኒን ይዘት ያለው ሆኖ :፤ ቫይረሱ ፀሀይ እና አርጂኒኑ አንድ ላይ ድንገት ተገጣጥመውለት በአንዴ ከፍተኛ ጉልበት አግኝቶ ተጠቅሞበት ሊሆን ይችላል።
ምች ይታከማልን?
አብዛኛውን ጊዜ የሰውነት በሽታ መከላከል አቅማቸው ደህና የሆኑ እና ብዙም 'ያልተጎዱ' ሰዎች ከሽታው በራሳቸው ከአንድ እስከ ሁለት ሳምንት ባለው ጊዜ ውስጥ ያገግማሉ
በተጨማሪም የተለያዩ መድሀኒቶች ምችን ለማከም ሊታዘዙ የሚችሉ ሲሆን ፤ህክምናውም በዋነኝነት በተቻለ አቅም በፍጥነት የህመሙን ስሜቶች ቁስለቶችን እና ደረጃ መቀነስ እና ማጥፋት ነው
እንዲሁም አንዳንዴ ምች በጣም በተደጋጋሚ የሚያስቸግራቸው ሰዎች ከቅድመ ጥንቃቄዎች በተጨማሪ አነስተኛ መጠን ያለው ፀረ ቫይረስ መድሃኒት በየቀኑ አንዴ መውሰዱ (Suppressed therapy ) ድግግሞሹን ለመቀነስ ሊረዳቸው ይችላል።
እንዴት መከላከል ይቻላል?
1. የምች ምልክት ከሚያሳዩ ግለሰቦች ጋር ቀጥታ የአፍ ንክኪን መቀነስ (መሳሳም: የገራ መጠጫዎች...
2. የተመጣጠነ ምግብ መመገብ እና የሰውነት ጤናን መጠበቅ
3. በቂ ፈሳሽ መውሰድ
4. በቂ የአካል ብቃት እንቅስቃሴዎችን ማድረግ
5. ጭንቀት:ድባቴ... መቀነስ
6. በ'አርጅኒን' ይዘት ባላቸው ምግቦች ምክንያት የሚመጣን የቫይረስ መነቃቃት ለመቀልበስ 'ላይዚን' በተባለው ፕሮቲን የበለፀጉ ምግቦችን (እርጎ :አይብ: አፕል: አሳ...) ማዘውተር ወይም የላይዚን ሰፕልመንት ፒልሶችን መጠቀም።
7. እለንዲሁም ለፀሀይ ጨረር በመጋለጥ ምክንያት ምች በተደጋጋሚ ለሚያጠቃቸው በተቻለ መጠን ራስን ከቀጥታ የፀሀይ ጨረር ተጋላጭነት ማራቅ እና የፀሀይ መከላከያዎችን (Sunscreens) መጠቀም ይመከራል።
በመጨረሻም ፥ 'ምች አይምታቹ'
*ማጣቀሻ መፀሀፍት መረጃዎች
1. World Health Organization (WHO)
https://www.who.int
2. National Institutes of Health (.gov)
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov
Treatment and prevention of herpes labialis
ዶ/ር ፉአድ መሀመድ DMD,OMFS
የአፍ : የመንጋጋ እና ፊት ቀዶ ህክምና ስፔሻሊስት
@HakimEthio | 5 465 |
| 17 |  +3بدون متن... | 5 223 |
| 18 | +3 بدون متن... | 822 |
| 19 | "ምች" - Oral Herps /Cold Sores
በብዙ ኢትዮጵያውያን ዘንድ ከንፈራችን ላይ፣ አፋችን አካቢቢ እና ውስጥ በድንገት የህመም ስሜት ያላቸው ትንንሽ ውሃ የቋጠሩ ሚመስሉ አይነት እብጠቶች ወይም ቁስለት ሲያጋጥመን 'ምች መቶኝ ነው' የሚል የተለመደ የህመም አገላለፅ አለን።
በተለይ' የተወሰኑ ምግቦችን ከተጠቀምኩ ቡሀላ አፌን በደንብ ሳልታጠብ ወደ ፀሀይ ስወጣ... ነው ምች ያገኘኝ' እንላለን።
'ፀሀይ ላይ ምግብ አትብላ ምች ይመታሀልም' ስንባል ያደግንም ብዙዎች ነን።
'ምች ይደጋገምብኛል : ይፀናብኛል: ያስቸግረኛል... እያሉ 'የሚናገሩም ብዙ ሰዎች አሉ።
'ምች ይምታህ' .. የሚለው ቃል ደግሞ የልጅነት የእርግማን ወይም ስድብ ትዝታችን ነው
ምች ምንድነው?
በአብዛኛው ማህበረሰባችን ዘንድ' ምች ተብሎ' ተብሎ የሚታወቀው ፦በአፍ ውስጥ ከንፈር እና አካባቢው የሚከሰት እና በትንንሽ ህመም ያላቸው ውሃ የቋጠሩ ሚመስሉ እብጠቶች ወይም ቁስለት ምልክቶቹ በዋናነት የሚገለፀው ሲሆን ፥በሳይንሳዊ መጠሪያው 'Oral Herps/Cold sores' ወይም አንዳንዴ ከንፈረ ላይ ብቻ ሲወሰን 'Herps labialis' ተብሎ ከሚጠራው የቫይረስ ኢንፌክሽን ጋር የሚስተካከል ህመም ነው።
ሆኖም ግን ሌሎች ከ Herps ቫይረስ ውጪ ባሉ ምክንያቶች የሚከሰቱ የአፍ ውስጥ እና አካባቢው ቁስለቶችም አንዳዴ በምልክት መመሳሰል የተነሳ በሰዎች ዘንድ ምች ተብለው ሊገለፁ እንደሚችሉም ማስተዋል ያስፈልጋል።
እናም በዚህ ፅሁፍ ላይ' ምች' ስል ለመገልፅ እየሞከርኩ ያለሁት በ herps ቫይረስ ሚከሰተውን እና ከአብዛኛው ማህበረሰባችን የምች ምልክቶች አገላለፅ ጋር የሚጣጣመውን 'Oral Herps' መሆኑን ቀድሜ ላስገነዝብ እፈልጋለሁ።
ምች/Oral Herps
ይህ 'Herps simplex virus 1 (HSV-1) ተብሎ በሚታወቅ የቫይረስ አይነት የሚመጣ በአፍ ውስጥ ስጋዎች (ምላስ : ድድ...): ከንፈር እና አካባቢው ባለው ቆዳ ላይ የሚከሰት ኢንፌክሽን ነው።
ሁለት አይነት የ HSV አይነቶች ሲኖሩ HSV-1 አፋ እና አካባቢውን ሲያጠቃ HSV-2 ተመሳሳይ ኢንፌክሽን በመራቢያ አካላት ላይ ያስከትላል።
በዓለም አቀፍ ደረጃ ወደ 3.8 ቢሊየን (64%) እድሜያቸው ከ50 ዓመት በታች የሆኑ ሰዎች የOral Herps (ምች) የሚያመጣው ቫይረስ ተጠቂዎች ናቸው።
ቫይረሱ እንዴት ነው የሚሰራው?
ምች (Oral herps) በከፍተኛ ሁኔታ ተላላፊ ኢንፌክሽን ሲሆን በዋነኝነትም በቀጥታ የበሽታው ምልክት (ቁስለት : እብጠት : ምራቅ..) ጋር በሚደረግ ቀጥተኛ ንክኪ ይተላለፋል።
አንዳንድ ጊዜ ምንም ምልክቱ ከማይታይባቸው (ከሌለባቸው) የቫይረሱ ተሸካሚ ሰዎችም ጋር በሚደረጉ የጠበቁ ንክኪዎች (በመሳሳም : በምራቅ...) ሊተላለፍ ይችላል።
አንድ ሰው አንዴ በዚህ ቫይሰረስ (HSV-1) ከተጠቃ (ቫይረሱ ወደ ሰውነቱ ከገባ) ቡሀላ; ቫይረሱ እድሜ ልኩን አብሮት የሚኖሮ ሲሆን ፤ አብዛኛውን ወቅት ላይ ግን ምንም አይነት ምልክቶችን (ህመሞችን) አያሳይም።
ቫይረሱ አንዴ ወደሰውነታችን ከገባ ቡሀላ አብዛኛው ጊዜውን ፊታችን አካባቢ በሚገኝ ነርቭ ህዋስ (Trigeminal ganglion) ውስጥ ተደብብቆ(ፀጥ ብሎ/አድፍጦ/Dormant/inactive) የሚቀመጥ ሲሆን ፤ ምቹ አጋጣሚዎችን ሲያገኝ ግን ከመጠን በላይ በመራባት እና በመሰራጨት ጥቃት መፈፀሙን ጀምሮ ጉዳቶቹን/ምልክቶችን በአፍ ውስጥ ከንፈር እና አካባቢው ላይ ያሳያል። የዚያኔ 'ምች መታኝ' ወይም Oral Herps ተከሰተ እንላለን።
ምልክቶቹ
1. የህመም ስሜት ያለቸው ውሀ የቋጠሩ ሚመስሉ ትንንሽዬ እብጠቶች
2. የተላጠ ቁስለት (እብጠቶቹ ፈንድተው ሊፈጠር ሚቾል ቁስለት አይነት)
3. በተጨማሪም ማቃጠል: ማሳከክ: መውጋት: የመቅላት... አይነት ስሜቶች ሊኖሩ ይችላሉ
እንዲሁም ኢንፌክሽኑ ለመጀመሪያ ጊዜ ከሆነ የተከሰተው ከቁስለቶቹ እና እብጠቶች በተጨማሪ የሰውነት ህመም : ትኩሳት :ራስ ምታት :የጉሮሮ ህመም እና አንገት አካባቢ ያሉ ንፍፊቶች (cervical lymphnodes) እብጠት ሊኖር ይችላል።
ምች አንድ ሰው ላይ ለምን በየጊዜው ይመላለስ? (Recurrent Oral herps)
ምች ድንገት ወይም ደግሞ በተለያዩ አጋላጭ ነገሮች ምክንያት ሊነሳ ይችላል
ከላይ ለመግለፅ እንደተሞከረው አንዴ ሰውነታችን ከገባ ቡሀላ የማይወጣ እና አፍ አካባቢ በሚገኝ ነርቭ ህዋሳችን ውስጥ በትንሽ መጠን ራሱን ደብቆ በአብዛኛው ምንም ምልክት ሳያሳይ (ጉዳት ሳያደርስ) አጋጣሚዎችን እየጠበቀ የሚኖር ሲሆን ፤ ራሱን ለማውጣት አቅም በሚያገኝበት እና ይበልጥ መራባት የሚችልበት እድል ሲያገኝ የተለመደው የአፍ እና አካቢው ቁስለቶች እብጠቶች እና ህመሙን ያስከትላል።
ለቫይረሱ አቅም ማግኘት እና ድጋሚ ህመም የመፍጠር ብቃትን የሚሰጡት ነገሮች ምንድናቸው?
1. አጠቃላይ የሰውነታችን የበሽታ መከላከል አቅም መዳከም ሲኖር
2. የተለያዩ የሰውነት ህመሞች ወይም ትኩሳት ሲኖር
3. ቀጥታ ፊታችንን ለፀሀይ ጨረር በምንጋለጥበት ወቅት
4. ከፋተኛ ጭንቀት: ድባቴ:.. በሚኖርበት ወቅት
5. የወር አበባ እና የሆርሞን መቀያየር ሲኖር
6. አፍ አካባቢ አደጋ ወይም ቀዶ ህክምናዎች
እነዚህ ከላይ የተገለፁ አጋላጭ ምክንያቶች በሚኖሩበት ወቅት በዋነኝነት የሰውነታችን አጠቃላይ በሽታን የመከላከለ አቅም ስለሚዳከም አካባቢያዊ ምክንያቶችም ተዳብለው ቫይረሱ በቀላሉ ከተደበቀበት ወጥቶ በመራባት እና በመሰራጨት አፋችን እና አካባቢው ላይ ጉዳቶቹን (ህመመሞቹን) ያስከትላል።
እውን እንዳንድ ምግቦች ምችን ያስከትላሉ?
እስካሁን ባለው ተጨባጭ የትኛውም አይነት ምግብ በቀጥታ ምች (Oral herps) ያመጣል ተብሎ አይታሰብም።
ሆኖም ግን አንዴ ቫይረሱ ወደ ሰውነታችን ገብቶ ከተደበቀ ቡሀላ አንዳንድ የምግብ አይነቶች ውስጥ የሚገኙ ኬሚካሎች ቫይረሱ እንዲነቃቃ እንዲራበ እና ህመም እንዲፈጥር ሊያደርጉት ይችላሉ።
አመጋገባችን ታድያ በሁለት አይነት መንገድ ቫይረሱን ጉልበት እንዲያገኝ (እንዲነቃቃ) ሊያደርገው ይችላል
1. አመጋገባችን በቂ እና ተመጣጣኝ ሳይሆን ሲቀር እና የሰውነት የመከላከል አቅማችንን መደገፍ ሲሳነው
2. አንዳንድ የምግብ አይነቶች በውስጣቸው የያዙት ኬሚካል (አርጂኒን የተባለ ፕሮቲን) የቫይረሱን የመራባት እና የመስራት አቅም ስለሚጨምር
ጥናቶች እንደሚያሳዩት 'አርጂኒን 'የተባለው በተለያዩ የምንመገባቸው መአዶች ውስጥ የሚገኝ ፕሮቲን(አሚኖ አሲድ) የተወሰኑ ቫይረስ አይነቶች እድገትን በሰውነታችን ውስጥ የሚያነቃቃ እና የሚደግፍ ሲሆን ከእነሱም አንዱ ደግሞ ምች የሚስከትለው ቫይረስ HSV1 ነው።
ሰለሆነም አንዳንድ ሰዎች የተመረጡ ምግቦችን በልተው ለፀሀይ ሲጋለጡ በተደጋጋሚ ወዲያው ምች ይመታናል የሚሉት አንዱም ምክንያት ;ምን አልባትም ምግባቸው ከፍተኛ አርጂኒን ይዘት ያለው ሆኖ :፤ ቫይረሱ ፀሀይ እና አርጂኒኑ አንድ ላይ ድንገት ተገጣጥመውለት በአንዴ ከፍተኛ ጉልበት አግኝቶ ተጠቅሞበት ሊሆን ይችላል።
ምች ይታከማልን?
አብዛኛውን ጊዜ የሰውነት በሽታ መከላከል አቅማቸው ደህና የሆኑ እና ብዙም 'ያልተጎዱ' ሰዎች ከሽታው በራሳቸው ከአንድ እስከ ሁለት ሳምንት ባለው ጊዜ ውስጥ ያገግማሉ
በተጨማሪም የተለያዩ መድሀኒቶች ምችን ለማከም ሊታዘዙ የሚችሉ ሲሆን ፤ህክምናውም በዋነኝነት በተቻለ አቅም በፍጥነት የህመሙን ስሜቶች ቁስለቶችን እና ደረጃ መቀነስ እና ማጥፋት ነው
እንዲሁም አንዳንዴ ምች በጣም በተደጋጋሚ የሚያስቸግራቸው ሰዎች ከቅድመ ጥንቃቄዎች በተጨማሪ አነስተኛ መጠን ያለው ፀረ ቫይረስ መድሃኒት በየቀኑ አንዴ መውሰዱ (Suppressed therapy ) ድግግሞሹን ለመቀነስ ሊረዳቸው ይችላል።
እንዴት መከላከል ይቻላል?
1. የምች ምልክት ከሚያሳዩ ግለሰቦች ጋር ቀጥታ የአፍ ንክኪን መቀነስ (መሳሳም: የገራ መጠጫዎች...
2. የተመጣጠነ ምግብ መመገብ እና የሰውነት ጤናን መጠበቅ
3. በቂ ፈሳሽ መውሰድ
4. በቂ የአካል ብቃት እንቅስቃሴዎችን ማድረግ
5. ጭንቀት:ድባቴ... መቀነስ
6. በ'አርጅኒን' ይዘት ባላቸው ምግቦች ምክንያት የሚመጣን የቫይረስ መነቃቃት ለመቀልበስ 'ላይዚን' በተባለው ፕሮቲን የበለፀጉ ምግቦችን (እርጎ :አይብ: አፕል: አሳ...) ማዘውተር ወይም የላይዚን ሰፕልመንት ፒልሶችን መጠቀም።
7. እለንዲሁም ለፀሀይ ጨረር በመጋለጥ ምክንያት ምች በተደጋጋሚ ለሚያጠቃቸው በተቻለ መጠን ራስን ከቀጥታ የፀሀይ ጨረር ተጋላጭነት ማራቅ እና የፀሀይ መከላከያዎችን (Sunscreens) መጠቀም ይመከራል።
በመጨረሻም ፥ 'ምች አይምታቹ'
*ማጣቀሻ መፀሀፍት መረጃዎች
1. World Health Organization (WHO)
https://www.who.int
2. National Institutes of Health (.gov)
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov
Treatment and prevention of herpes labialis
ዶ/ር ፉአድ መሀመድ DMD,OMFS
የአፍ : የመንጋጋ እና ፊት ቀዶ ህክምና ስፔሻሊስት
@HakimEthio | 769 |
| 20 |  +9A Memorable Experience at the 14th European Conference on Mental Health in Prague, Czech Republic
I am thrilled to share my recent experience at the 14th European Conference on Mental Health (ECMH) held in the enchanting city of Prague from September 9 to 11.
This conference brought together participants from 43 different countries, creating a vibrant tapestry of cultures and perspectives.
It was my first opportunity to engage on such an international stage, and I was eager to disseminate my research on the Prevalence and Determinants of Postpartum Depression Among Mothers Attending Postnatal and Immunization Clinics in Mekelle, Tigray.
Presenting my poster was not just a chance to share my findings; it was also an invaluable experience for connecting with fellow researchers and practitioners.
Engaging in discussions about our shared challenges and successes helped me realize that while our contexts may differ, our commitment to mental health remains a common thread that unites us all. I left with new insights and collaborations that I believe will enhance my work moving forward.
Beyond the academic engagements, I was captivated by the beauty of Prague. The city is a living museum, with stunning architecture that tells stories of centuries gone by.
Watching the Astronomical Clock come alive was a moment of pure magic, and strolling along the Charles Bridge offered breathtaking views of the Vltava River and the iconic Dancing House.
I would like to take this opportunity to express my heartfelt gratitude to my sponsors who supported me from the inception to the completion of this project and generously covered my accommodation for this event.
A special thank you goes to the Spanish Agency for International Development Cooperation (AECID), The Italian Agency for Development Cooperation, The European Union, The Ministry of Health Ethiopia, and Fundación CSaI. Your support has been instrumental in making this journey possible.
I also want to extend my appreciation to Mekelle University College of Health Sciences for organizing this event and providing the necessary support to bring my research to light. Lastly, I am deeply grateful to the organizers of the 14th European Conference on Mental Health for selecting me to present my research and for organizing such a beautiful event.
This experience in Prague has not only enriched my professional journey but has also left me with lasting memories of a beautiful city and a new chapter in my career.
Dr. Akebom Kidanemariam
Assistant Professor of Gynecology and Obstetrics
Mekelle University College of Health Sciences.
@HakimEthio | 6 473 |
