¡Ya disponible! Investigación de Telegram 2025 — los principales insights del año 
Hakim
Ir al canal en Telegram
📈 Análisis del canal de Telegram Hakim
El canal Hakim (@hakimethio) en el segmento lingüístico de Amárico es un actor destacado. Actualmente la comunidad reúne a 61 538 suscriptores, ocupando la posición 233 en la categoría Medicina y el puesto 517 en la región Etiopía.
📊 Métricas de audiencia y dinámica
Desde su creación el невідомо, el proyecto ha mostrado un crecimiento acelerado, reuniendo a 61 538 suscriptores.
Según los últimos datos del 02 julio, 2026, el canal mantiene una actividad estable. En los últimos 30 días la variación de miembros fue de 1 374, y en las últimas 24 horas de -5, conservando un alto alcance.
- Estado de verificación: No verificado
- Tasa de interacción (ER): El promedio de interacción de la audiencia es 11.20%. Durante las primeras 24 horas tras publicar, el contenido suele obtener 8.25% de reacciones respecto al total de suscriptores.
- Alcance de las publicaciones: Cada publicación recibe en promedio 6 892 visualizaciones. En el primer día suele acumular 5 074 visualizaciones.
- Reacciones e interacción: La audiencia responde de forma activa: el promedio de reacciones por publicación es 44.
- Intereses temáticos: El contenido se centra en temas clave como patient, ethiopia, disease, ነው።, medicine.
📝 Descripción y política de contenido
El autor describe el recurso como un espacio para expresar opiniones subjetivas:
“Ethiopian blend of Medicine, History and Humor.”
Gracias a la alta frecuencia de actualizaciones (últimos datos recibidos el 03 julio, 2026), el canal mantiene la vigencia y un amplio alcance. La analítica demuestra que la audiencia interactúa activamente con el contenido, lo que lo convierte en un punto de referencia dentro de la categoría Medicina.
61 538
Suscriptores
-524 horas
+2307 días
+1 37430 días
Carga de datos en curso...
Canales Similares
Nube de Etiquetas
Menciones Entrantes y Salientes
---
---
---
---
---
---
Atraer Suscriptores
julio '26
julio '26
+46
en 1 canales
junio '26
+1 462
en 10 canales
Get PRO
mayo '26
+690
en 10 canales
Get PRO
abril '26
+1 091
en 8 canales
Get PRO
marzo '26
+504
en 16 canales
Get PRO
febrero '26
+300
en 3 canales
Get PRO
enero '26
+521
en 1 canales
Get PRO
diciembre '25
+526
en 8 canales
Get PRO
noviembre '25
+596
en 10 canales
Get PRO
octubre '25
+428
en 5 canales
Get PRO
septiembre '25
+291
en 11 canales
Get PRO
agosto '25
+315
en 10 canales
Get PRO
julio '25
+250
en 11 canales
Get PRO
junio '25
+252
en 9 canales
Get PRO
mayo '25
+440
en 8 canales
Get PRO
abril '25
+855
en 16 canales
Get PRO
marzo '25
+749
en 12 canales
Get PRO
febrero '25
+266
en 16 canales
Get PRO
enero '25
+366
en 9 canales
Get PRO
diciembre '24
+412
en 16 canales
Get PRO
noviembre '24
+813
en 13 canales
Get PRO
octubre '24
+624
en 13 canales
Get PRO
septiembre '24
+742
en 13 canales
Get PRO
agosto '24
+655
en 11 canales
Get PRO
julio '24
+706
en 12 canales
Get PRO
junio '24
+1 531
en 20 canales
Get PRO
mayo '24
+1 998
en 22 canales
Get PRO
abril '24
+1 816
en 22 canales
Get PRO
marzo '24
+1 654
en 13 canales
Get PRO
febrero '24
+1 993
en 14 canales
Get PRO
enero '24
+1 100
en 9 canales
Get PRO
diciembre '23
+1 715
en 15 canales
Get PRO
noviembre '23
+1 219
en 16 canales
Get PRO
octubre '23
+1 355
en 16 canales
Get PRO
septiembre '23
+1 465
en 0 canales
Get PRO
agosto '23
+818
en 0 canales
Get PRO
julio '23
+628
en 0 canales
Get PRO
junio '23
+957
en 0 canales
Get PRO
mayo '23
+547
en 0 canales
Get PRO
abril '23
+743
en 0 canales
Get PRO
marzo '23
+963
en 0 canales
Get PRO
febrero '23
+625
en 0 canales
Get PRO
enero '23
+702
en 0 canales
Get PRO
diciembre '22
+1 182
en 0 canales
Get PRO
noviembre '22
+1 400
en 0 canales
Get PRO
octubre '22
+1 706
en 0 canales
Get PRO
septiembre '22
+1 422
en 0 canales
Get PRO
agosto '22
+2 012
en 0 canales
Get PRO
julio '22
+2 700
en 0 canales
Get PRO
junio '22
+1 376
en 0 canales
Get PRO
mayo '22
+1 241
en 0 canales
Get PRO
abril '22
+2 290
en 0 canales
Get PRO
marzo '22
+869
en 0 canales
Get PRO
febrero '22
+1 448
en 0 canales
Get PRO
enero '22
+778
en 0 canales
Get PRO
diciembre '21
+308
en 0 canales
Get PRO
noviembre '21
+199
en 0 canales
Get PRO
octubre '21
+595
en 0 canales
Get PRO
septiembre '21
+483
en 0 canales
Get PRO
agosto '21
+751
en 0 canales
Get PRO
julio '21
+1 148
en 0 canales
Get PRO
junio '21
+657
en 0 canales
Get PRO
mayo '21
+450
en 0 canales
Get PRO
abril '21
+208
en 0 canales
Get PRO
marzo '21
+88
en 0 canales
Get PRO
febrero '21
+270
en 0 canales
Get PRO
enero '21
+469
en 0 canales
Get PRO
diciembre '20
+12 725
en 0 canales
| Fecha | Crecimiento de Suscriptores | Menciones | Canales | |
| 03 julio | +23 | |||
| 02 julio | 0 | |||
| 01 julio | +23 |
Publicaciones del Canal
ወንድማችንን እናሳክመው
ይህ ወንድማችን አዳሙ ታከለ እጅጉ ይባላል። በሙያው ጤና መኮንን ሲሆን ከ 2014 ጀምሮ እስከ አሁን ድረስ ህብረተሰባችንን በማገልገል ላይ ይገኛል::
ሆኖም ግን ከቅርብ ጊዜያት ወዲህ ባደረበት ህመም ሳቢያ በተደጋጋሚ በከባድ እራስ ምታት፣ የድካም ስሜት እና አልፎ አልፎ የአይን ብዠታ የነበረው ሲሆን አሁን ላይ ደግሞ የቀኝ አይኑ ሙሉ በሙሉ እይታውን አጥቱዋል።
ምክንያቱን ለማወቅ በተሰራው ምርመራ (Brain MRI) የጭንቅላት ውስጥ እጢ (Brain Tumor )እንዳለበት ተረጋግጡዋል:: ይህ ብቻ አይደለም በቶሎ የህክምና እርዳታ ካላገኘ እና እጢዉ እያደገ ከመጣ ለሌላኛዉ አአይኑም የእይታ ስጋት እንደሆነ ለመረዳት ተችልዋል።
ይህ ወንድማችን ለዚህ ህክምና የተጠየቀውን ወጪ እጅ ከፍተኛ ፣ ብቻውን ለሸፈን ከአቅሙ በላይ ስለሆነበት እና ጊዜ የሚሰጥ ነገር ስላልሆነ ሁላችሁም በሀገር ውስጥም ሆነ በውጭ ሀገር ያላችሁ ኢትዮጲያዊያን የእርዳታ እጃችሁን እንድትዘረጉለት በፈጣሪ ስም ተጠይቃችኋል።
ለመርዳት ፈቃደኛ ለሆናችሁ ከታች በተዘረዘሩት የባንክ የሂሳብ ቁጥሮች ከጐኑ መቆም ትችላላችሁ።
የኢትዮጲያ ንግድ ባንክ (CBE)
ስም፦ Adamu Takele Ejigu
የ ሂሳብ ቁጥር፦ 1000195495444
የአዋሽ ኢንተርናሽናል ባንክ
የሂሳብ ቁጥር፦ 01320893584300
የኦሮሚያ ህብረት ስራ ባንክ
የሂሳብ ቁጥር፦ 1000030535484
[Share]
@HakimEthio
| 2 |  +2Join me in congratulating my dear friend and high school mate, Dr. Mohamed Faluk, on this remarkable achievement!
Your journey—26 years of dedication, perseverance, and excellence across three continents (Ethiopia, Pakistan and USA)—is truly inspiring. Successfully completing your Adult Congenital Heart Disease Fellowship and advanced Cardiac MRI training is a testament to your unwavering commitment to medicine and to improving the lives of your patients.
From medical school and the USMLE to residency, cardiology fellowship, and advanced subspecialty training, you have demonstrated extraordinary resilience and determination.
Your appointment as a Senior Associate Consultant at Mayo Clinic in Arizona is well deserved and marks the beginning of another exciting chapter in an already outstanding career.
Your story is a powerful reminder that dreams are achieved through resilience, faith, and determination. I am proud to call you my friend and honored to celebrate this special milestone with you.
May Allah (SWT) continue to bless your knowledge, guide your hands in healing, and grant you continued success in serving humanity. Congratulations as well to your wife, Fardowsa, whose steadfast support has undoubtedly been an important part of this incredible journey.
Wishing you and your family continued excellence, fulfillment, and countless achievements in the years ahead.
Congratulations once again, my dear friend. We are all incredibly proud of you!
Dr. Ahmednasir Abdi
Assistant Professor of Internal Medicine
Head, Department of Internal Medicine
Jigjiga University
@HakimEthio | 3 211 |
| 3 |  +3My name is Dr. Mohamed Faluk, I was born and raised in Warder, Somali region of Ethiopia. Last night was my cardiology fellowship graduation ceremony!
Nearly 20 years ago today, I was sitting in a biology class in a small room with broken windows and no electricity in the far eastern part of Africa. It was in that room that I learned about the heart for the first time, a selfless organ made up of special muscles that beat continuously, even while we sleep, to sustain all other organs.
I was fascinated by how unique the heart is, and this curiosity sparked my interest in becoming a cardiologist in a city and state that had no cardiologists at that time.
Unfortunately, to this date, there is still no cardiologist in that city, and to my knowledge, there is only one cardiologist in the entire state—a state with a population of 15 million+. To put this in perspective, imagine the entire state of Texas with only two cardiologists.
My journey to becoming a cardiologist began in that small room in Africa, then in Asia, and finally in North America. As I prepare to complete my cardiology fellowship in three weeks, I feel a mix of happiness and profound responsibility.
While there is still much to learn, I am now equipped to manage and treat many heart conditions and diseases. I ask God, the creator of all living and non-living things, to guide me, and give me the strength, courage, and resources to fulfill my duty and serve those in need.
I am excited to start the next chapter of my life at Vanderbilt University, where I will pursue a fellowship in Adult Congenital Heart Disease.
To my beautiful wife, Fardowsa, thank you for your unwavering support and love over the past three years. You have made my life and fellowship easier, and I couldn’t have done it without you. I love you!
To my teachers, from the first grade to my current faculty, thank you for teaching and sharing your education, wisdom, and knowledge. I am forever grateful!
To all the countless people who supported me along the way, thank you all. I remember you!
To my co-fellows, thank you for being the best team and brothers to work with.
To my immediate and extended family, both here and abroad, thank you for your unconditional support and love. I love you all.
@HakimEthio | 3 208 |
| 4 |  +3የማይቻል ነገር የለም ፤ ዋናው ነገር ፈተናዎችን እንዴት እንደምንጋፈጣቸው ነው።
አብዛኞቹ ተማሪዎች በመደበኛ የትምህርት ክፍለ ጊዜያችን ላይ እንቅፋት ይሆንብናል በሚል ፍርሃት የመጀመሪያ ዲግሪያቸውን ከመጨረሳቸው በፊት ትዳር ለመመስረት ይፈራሉ። ነገር ግን ነገሩ እነሱ እንደሚያስቡት አይደለም።
እኔ በ2ኛ ዓመት ተማሪ እያለሁ ነበር ትዳር የመሰረትኩት፤ አልሐምዱሊላህ ዛሬ የአንድ ሴት ልጅ አባት ለመሆን በቅቻለሁ፤ እንዲሁም በጅማ ዩኒቨርሲቲ በሕዝብ ጤና ጥበቃ (Public Health Officer) የሳይንስ ባችለር ዲግሪዬን (BSc) አጠናቅቄያለሁ።
Waan hin danda’amne hin jiru; wanti ijoon qormaatilee akkamitti akka furannu dha.
Barattoonni baay’een yeroo barnoota idilee keenyaa irratti gufuu nutti ta’a jedhanii osoo digrii jalqabaa isaanii hin xumurin dura gaa'ela dhaabbachuu sodaatu. Garuu dubbiin akka isaan yaadan sana miti.
Yeroo ani barataa waggaa 2ffaa turetti gaa'ela dhaabbadhe; Alhamdulillaah har’a abbaa intala takkaa ta’uuf ga’eera; akkasumas Yuunivarsiitii Jimmaatti Digrii Baachilerii Saayinsii (BSc) Fayyaa Hawaasaa (Public Health Officer) koo batch koo 2026 waliin xumureera.
Mohammed Bule, BSc in public health officer, class of 2026
@HakimEthio | 3 409 |
| 5 |  +2ከመሸ ስልኬ አቃጨለ። ከውጭ ሀገር የተደወለ ስልክ ነበር። ድምፁን ስሰማው ወዲያው አወኩት፤ የቅርብ ጓደኛዬ ነበር። ሰላምታ ከተለዋወጥን በኋላ "ስለ አንድ ሰው የጤና ጉዳይ ላማክርህ" ብሎ ወደ ጨዋታው ገባ።
[የሕክምና ታሪኮች #36]
ጉዳዩ እንዲህ ነው፦ አንዲት በአሥራዎቹ ዕድሜ የምትገኝ ዘመዱ ለረጅም ጊዜ የዘለቀና ደጋግሞ የሚቀሰቀስ ከፍተኛ የሆድ ቁርጠትና ትውከት ያሰቃያታል። ያልተደደረገላት ምርመራ የለም። ሰፊ የላብራቶሪ ምርመራ፣ የጨጓራና የትልቅ አንጀት ኢንዶስኮፒ፣ ሲቲ ስካን፣ ኤምአርአይ ... ነገር ግን ውጤቱ ሁሉ "ጤናማ ናት" የሚል ነበር።
"የሆድ ማይግሬን" (Abdominal migraine) በሚል የተለያዩ መድኃኒቶችን ቢሰጣትም፣ ለውጡ ግን መጠነኛ ነበር። ሕመሙ እየባሰ መጣ፤ ምግብ መቅመስ እስኪያቅታት ድረስ እያንዳንዱ ጉርሻ በቁርጠትና በትውከት ይከተላት ጀመር።
ጓደኛዬ ሁኔታውን ሲነግረኝ አእምሮዬ ውስጥ ብዙ ነገሮች ተመላለሱ፤ ግን "ይህ ነው" ብዬ በልበ ሙሉነት የምናገረው ነገር ጠፋኝ።
ስልኩን ልንዘጋ ስንል ግን በጨዋታ መሃል፣ “የቀድሞ ጓደኞቻችንን 'ሃይ' (#Hi) በልልኝ” አለኝ።
ይሄኔ አእምሮዬ ውስጥ HI የሚለው ቃል ማቃጨል ጀመረ።
“ሃይ... ሃይ... ሃይ...” እያልኩ ደጋግሜ ሳመላልሰው በድንገት አንድ ነገር ብልጭ አለልኝ! የደረስኩበትን ሐሳብ ወዲያውኑ ነገርኩትና በቀጣይ መደረግ ያለበትን ምርመራ ተስማማን።
ከጥቂት ቀናት በኋላ እንዲህ የሚል መልእክት መጣልኝ፦ “ጓደኛዬ፣ ያንተ የ ‘#Hi’ ሐሳብ ድንቅ ነበር፤ ሠርቷል!”
ልጅቷ በላፓሮስኮፒክ ዘዴ የሐሞት ከረጢቷን የማውጣት ቀዶ ጥገና ተደረገላት። ከወራት ስቃይ በኋላም ያ ያደከማት ሕመምም ሆነ ትውከት ሙሉ በሙሉ ጠፋ።
እኔም በደስታ እየሳቅኩ እንዲህ ብዬ መለስኩለት፦ “እንግዲያውስ ለሐሞት ከረጢቷ ‘ሃይ’ በልልኝ!”
ቁልፍ መልእክት:
ቢሊያሪ ዲስኪኔዢያ (Biliary dyskinesia) የሚባለው የጤና ችግር፣ የሐሞት ከረጢት በውስጡ ምንም ዓይነት ጠጠር ሳይኖር፣ የሐሞት ከረጢቱ እንደ ልብ መኮማተርና ሀሞት ማፍሰስ ሲያቅተው የሚፈጠር የጤና እክል ነው።
ልክ እንደ ዛገ በር በደንብ አይከፈትም፣ አይዘጋም፤ በዚህም ምክንያት በተለይ የቅባት ነክ ምግቦችን ከተመገቡ በኋላ በቀኝ በኩል ባለው የሆድ ክፍል ላይ የሚመጣና ወደ ጀርባ የሚወጋ ከፍተኛ የህመም ስሜት፣ የማቅለሽለሽ እና የማስታወክ ስሜት ይፈጥራል።
በአልትራሳውንድ ምርመራ የሀሞት ጠጠር ስለማይታይ ብዙ ጊዜ ምርመራው ግራ ሊያጋባ ይችላል፤ ነገር ግን "#HI_DA scan" በተባለ የላቀ ምርመራ የከረጢቱን የመስራት አቅም በመለካት ችግሩን ማወቅ ይቻላል። መፍትሄውም በመጀመሪያ የአመጋገብ ዘይቤን መቀየር ሲሆን፣ ህመሙ እየበረታ ከመጣ ግን የሐሞት ከረጢቱን በቀዶ ጥገና ማስወገድ ለብዙዎች እፎይታን የሚሰጥ አስተማማኝ መፍትሄ ነው።
Segenet Bizuneh
Internist, GI/Hepatology fellow
St. Paul's Hospital Millennium Medical College - SPHMMC
@HakimEthio | 3 567 |
| 6 |  +1Your Journey to Parenthood Starts Here
At Ethio Tebib Fertility Unit, we understand that every fertility journey is unique. Our dedicated team of fertility specialists is committed to providing comprehensive evaluation, personalized treatment, and compassionate care to help individuals and couples achieve their dream of parenthood.
Whether you're planning your first pregnancy or have been facing challenges conceiving, we offer advanced diagnostic and treatment options tailored to your individual needs.
Our Fertility Services Include:
✅ Comprehensive fertility evaluation for both women and men
✅ Ovulation assessment and fertility counseling
✅ Male infertility evaluation and management
✅ Assisted Reproductive Technologies (ART), including In Vitro Fertilization (IVF) and Intracytoplasmic Sperm Injection (ICSI)
✅ Fertility preservation and individualized treatment planning
✅ Management of conditions affecting fertility, including endometriosis, tubal disease, ovulatory disorders, uterine abnormalities, and male factor infertility
Why Choose Ethio TEBIB Fertility Unit?
✔️ Experienced Fertility Subspecialists
✔️ Advanced IVF & ICSI Services
✔️ Modern Reproductive Medicine and Minimally Invasive Surgery
✔️ Personalized Treatment Plans
✔️ Confidential, Compassionate, and Patient-Centered Care
At Ethio Tebib Fertility Unit, we combine advanced reproductive technology with experienced specialists and patient-centered care to provide the highest standard of fertility services in a supportive and confidential environment.
Your dream of building a family begins with expert care. Let us walk this journey with you.
📞For more information and to schedule an appointment, call +251933745555 or call our toll-free number 9000.
📍Our address is located on the road leading to Kolfe, Masalemiya Sefereselam.
📱Telegram 📱Tiktok 📱Facebook 📱Instagram 📱Youtube
𝐄𝐭𝐡𝐢𝐨-𝐓𝐄𝐁𝐈𝐁 𝐇𝐨𝐬𝐩𝐢𝐭𝐚𝐥
We strive for your health!! | 3 499 |
| 7 |  +5From a Rural Village to International Excellence—A Story That Inspires a Generation
Today, we celebrate not only the success of a remarkable physician but also the power of determination, resilience, and excellence.: Dr Abebaw Negus Amsale.
Growing up in one of the most rural parts of Ethiopia, my dear friend proved that dreams are not limited by where you begin, but by how hard you are willing to work.
After graduating as one of the finest medical doctor from Bahir Dar University, Ethiopia, he continued to pursue excellence with unwavering commitment.
His journey has now been crowned with outstanding recognition upon completing his Internal Medicine Residency at the State University of New York (SUNY)—one of the respected public university systems in the United States.
Throughout his residency, he earned multiple recognitions for his exceptional performance, professionalism, leadership, and dedication to patient care.
Your achievements have made all of us—your friends, colleagues, and fellow Ethiopians—incredibly proud. You have shown the world what Ethiopian physicians are capable of when given the opportunity.
Your success is not only a personal milestone; it is an inspiration to countless young students who dream of following the same path.
You are living proof that talent, humility, perseverance, and hard work can overcome every obstacle. Your story reminds us that excellence has no geographical boundaries.
Congratulations, my brother! May this be only the beginning of an even greater journey of service, leadership, and impact. Ethiopia is proud of you, and so are we.
Keep shining. Keep inspiring.
Congratulations once again! 🇪🇹👏.
Belete Sewasew Firew, MD, Pediatrician
Bahir Dar University
@HakimEthio | 3 665 |
| 8 |  We tell Ethiopian teenagers not to have sex—but do we teach them how to protect themselves if they do?
Silence has never been an effective form of education. Many adolescents receive little or no comprehensive sexuality education, leaving them to learn about sex, relationships, and contraception from friends, social media, or misinformation.
When knowledge is absent, myths fill the gap—and the consequences are often unintended pregnancies, unsafe abortions, school dropout, and lost opportunities.
Meanwhile, countries such as the Netherlands and Sweden have demonstrated that comprehensive sexuality education does not encourage early sexual activity. It helps young people delay sexual debut, make informed decisions, and use contraception effectively when they become sexually active.
Every unintended pregnancy that forces a girl to leave school is more than a personal tragedy—it is a loss for her family, her community, and the nation. Every young woman deserves the opportunity to complete her education and pursue her dreams before motherhood.
Comprehensive sexuality education is not about promoting sex. It is about promoting knowledge, responsibility, health, and choice.
If we truly want fewer unintended pregnancies, fewer unsafe abortions, and more girls graduating from universities, we must stop treating sexuality education as a taboo and start treating it as a public health and human rights priority.
Dr. Mehbuba Bargicho: OBGYN resident at SPHMMC
@HakimEthio | 4 489 |
| 9 |  +2"When Survival Hides Unsafe Care"
The patient survived that day. Everyone smiled. The outcome was “good.” The case was closed.
But later, in a quiet moment, one question stayed behind... did everything truly happen the way it should have?
Patient safety is never proven by survival alone. It is proven by the reliability of the process... every step, every decision, every hand that touches the patient.
Because a good outcome without safety is not excellence. It is chance… and next time, chance may not be kind.
Reference: WHO Patient Safety Fact Sheet (2023) | IHI Quality & Safety Framework (2024)
Dr. Eyob Dagnew, MPH | Hospital Director | OBGYN | ISQua Fellow
#PatientSafety #HealthcareQuality #DoNoHarm #ClinicalExcellence
@HakimEthio | 4 463 |
| 10 |  +2Beyond the System: Reclaiming the Worth of an Ethiopian Doctor!
First of all I am truly honored to be recognized as the Best Senior Physician and Mentor of the Year 2026 is one of the greatest honors of my career.
Over the years, I have been fortunate to receive similar recognitions from many undergraduate and postgraduate trainees, but each one reminds me that my greatest legacy is not what I achieved, but the doctors I helped shape.
To all new medical graduates, I know you are entering a profession at a difficult time. The negativity, the lack of respect, the limited opportunities, and the poor remuneration can be deeply discouraging. But never let these define your worth.
In spite of whatever may have falsely made you feel that you are surplus or unneeded, never forget that our country needs you now more than ever.
Always serve your people with compassion, and love your country. But if the situation continues to deny you the chance to grow and contribute, don't lose hope. Keep an open mind and explore every opportunity available to you, whether at home or abroad.
You were not trained only for this country, you were trained for the world. Your journey may take you far, but wherever it leads, strive to become bigger, better, and stronger. And remember, there is always a way to return, give back, and make a lasting difference for your people and your country.
Being a doctor is a privilege, a blessing, and one of the noblest callings in the world. The world needs doctors, and your knowledge, compassion, and resilience will always have value, wherever you choose to serve.
Hold your heads high. Never allow anyone to diminish the pride of wearing that white coat. You have earned it through sacrifice, perseverance, and excellence.
You deserve to be celebrated. We are proud of you. Go forward with courage, humility, and confidence. The future is all yours.
Dr. Tilahun Habte Nureta
GI Surgery Subspecialist
Jimma University
@HakimEthio | 4 458 |
| 11 |  Dr. Eyerusalem Zewde, an Ethiopian physician from Saint Paul’s Hospital Millennium Medical College and recent graduate of Washington University in St. Louis(WashU), was selected as the Student Speaker for the School of Public Health Recognition Ceremony after graduating with high academic distinction.
Representing Ethiopia on the graduation stage, Dr. Eyerusalem’s speech emphasized resilience, leadership, and the role of the next generation in advancing global public health and research. She is currently engaged in oncology and cardiovascular research, with a strong commitment to improving population health through research, chronic disease prevention healthcare access, and international collaboration.
#EthiopianPhysician #PublicHealth #BurskySchoolOfPublicHealth #WashingtonUniversityInStLouis #WashU #GlobalHealth #OncologyResearch #CardiovascularResearch
@HakimEthio | 4 991 |
| 12 |  +3Happy Ethiopian National Doctors' Day!
To every Ethiopian doctor—from interns and residents to general practitioners, specialists, and consultants—thank you for your unwavering service.
Your sacrifices, long hours, sleepless nights, and commitment to your patients do not go unnoticed.
Through your knowledge, skill, and compassion, you bring hope to countless individuals and families.
Happy Ethiopian National Doctors' Day!
With deep respect and appreciation,
Dr. Belisty Getaneh
MD, Assistant Professor of Pediatrics and Child Health
DMU
@HakimEthio | 5 799 |
| 13 |  Dr. Hiluf Abraha has been selected as a recipient of the 2026 Travel Award to Promote Equity by the Society for Pediatric and Perinatal Epidemiologic Research by the Arnold School of Public Health at South Carolina.
@HakimEthio | 4 889 |
| 14 |  +3አንድ አዎንታዊ የእርግዝና ምርመራ… እና አዲስ ተስፋ ለአንድ ትዳር
ዛሬ በሙያዬ እንደ የሴቶችና የመራቢያ ጤና ሐኪም ከማልረሳቸው ቀናት አንዱ ነበር።
በ30ዎቹ ዕድሜ ውስጥ የምትገኝ አንዲት እናት ለ7 ዓመታት ልጅ ለማግኘት ስትታገል ቆይታ ወደ ክሊኒኬ መጣች። ባለፉት 3 ዓመታት የወር አበባዋ መዛባት፣ ክብደት መጨመር እና በፊትና በሰውነት ላይ የፀጉር መብዛት ተከስቶባት ነበር። በብዙ የጤና ተቋማት ብትታከምም ውጤት አላገኘችም።
ይህ ችግር በአእምሮዋና በትዳሯ ላይ ከፍተኛ ጫና ፈጥሮ ነበር። እንቅልፍ አጥታ ነበር፣ የመንፈስ ጭንቀት ምልክቶች ነበሯት፣ ባለቤቷም በሰውነቷ ላይ በተፈጠረው ለውጥ ደስተኛ አልነበረም። ከሁለቱም ቤተሰቦች የሚመጣ ጫና ሁኔታውን አባብሶት ነበር፣ እስከ ፍቺ ለመድረስም ተወስኖ ነበር።
በኋላ እንደነገረችኝ፣ በTikTok ላይ ካቀረብኳቸው የትምህርት ቪዲዮዎች አንዱን ካየች በኋላ ይህንን እንደ “የመጨረሻ ሙከራዬ” ብላ ወደ ክሊኒኬ መጣች።
በሙሉ ከመረመርናት በኋላ Polycystic Ovary Syndrome (PCOS) ከከፍተኛ የወንድ ሆርሞን (Androgen Excess) ጋር እንዳለባት አረጋገጥን። ይህ በብዙ ሴቶች ላይ የሚታይና በተገቢው ሕክምና ሊታከም የሚችል የመሃንነት ምክንያት ነው።
እንደ ሁሉም የመሃንነት ምርመራ፣ ሁለቱም ባልና ሚስት መመርመር እንዳለባቸው ገለጽኩ። በመጀመሪያ ባለቤቷ ለምርመራ ለመምጣት ፈቃደኛ አልነበረም። ከብዙ ማስረዳት በኋላ ግን ተስማማ፣ የዘር ፈሳሽ (Semen Analysis) ምርመራውም መደበኛ ነበር።
ከዚያ በመጀመሪያ የሆርሞን መዛባቷን አስተካከልን፣ ከፍተኛውን የወንድ ሆርሞን ተቆጣጠርን፣ እንዲሁም የአኗኗር ዘይቤ ለውጥ፣ መደበኛ የአካል እንቅስቃሴና ጤናማ አመጋገብ እንድትከተል መከርናት። እሷም በሙሉ ተግባራዊ አደረገችው።
ከአንድ ወር በኋላ ኦቭዩሌሽን ማነሳሳት ሕክምና ጀመርን፣ በአልትራሳውንድ ተከታትለን ተገቢውን የግብረ ሥጋ ጊዜ መከርናቸው።
ከአራት ሳምንታት በኋላ በድካም ስሜት ወደ ክሊኒኩ ተመለሰች። በቤት ያደረገችው የእርግዝና ምርመራ ደካማ አዎንታዊ ነበር። በክሊኒኩ ደግመን ስንመረምር…
ውጤቱ ጠንካራ አዎንታዊ ነበር!
በገንዘብ እጥረት ምክንያት የደም ምርመራና አልትራሳውንድን ለቀጣይ ጊዜ አስተላልፈን፣ የእርግዝና ድጋፍ ሕክምናና የቅድመ ወሊድ ቫይታሚኖችን ጀመርን።
ውጤቱን ስነግራት በእንባ ተሞልታ እንዲህ አለች፦
“ዶክተር፣ ትዳሬንና ሕይወቴን አድነሃል። ተስፋ ቆርጬ ለፍቺ ተዘጋጅቼ ነበር። ዛሬ ግን አዲስ ተስፋ አግኝቻለሁ።”
ባለቤቷ ምን እንደተሰማው ስጠይቃት፣
“አሁን በጣም ደስተኛ ነው፤ ሁሉም ነገር ተለውጧል” ብላ መለሰች።
ይህ ታሪክ መሃንነት የሕክምና ችግር ብቻ እንዳልሆነ ያስታውሰናል። የሰውን የአእምሮ ጤና፣ ትዳር፣ ቤተሰብ እና ተስፋ ይነካል። ለሁሉም ጥንዶች ውጤቱ አንድ አይሆንም፤ ነገር ግን ትክክለኛ ምርመራ፣ ትክክለኛ ምርመራ ላይ የተመሠረተ ሕክምና እና ርህራሄ የተሞላበት እንክብካቤ የብዙ ሰዎችን ሕይወት ሊቀይር ይችላል።
መልእክቶች ለሁላችን
✅ መሃንነት የጥንዶች ችግር እንጂ የሴት ብቻ ችግር አይደለም። ሁለቱም ባልና ሚስት ከመጀመሪያው ጀምሮ መመርመር አለባቸው።
✅ የቤተሰብ ድጋፍ ያስፈልጋል፤ ነገር ግን መወቃቀስና ጣልቃ ገብነት አይጠቅምም። የመሃንነት ጉዞ ውስጥ ጥንዶች የሚፈልጉት ድጋፍ፣ ማበረታቻና መረዳት ነው።
✅ በተለይ በPCOS ውስጥ የአኗኗር ዘይቤ ለውጥ የሕክምናው ዋና አካል ነው። መደበኛ የአካል እንቅስቃሴ፣ ጤናማ ምግብ እና የክብደት መቆጣጠር የሆርሞን ሚዛንን በማስተካከል እንቁላል መፈጠርንና የእርግዝና እድልን ሊያሻሽሉ ይችላሉ።
ተስፋ አትቁረጡ። በትክክለኛ ምርመራና በተገቢ ሕክምና ብዙ የመሃንነት ምክንያቶች ሊታከሙ ይችላሉ።
ይህ ታሪክ የታካሚዋን ፈቃድ በማግኘት የተጋራ ሲሆን፣ የግል መረጃዎች ለግላዊነት ጥበቃ ተቀይረዋል።
Wubetu Alebachew, M.D
Assistant Professor of Gynecology and Obstetrics
Subspecialist of Reproductive Endocrinology and Infertility (REI)
@HakimEthio | 5 465 |
| 15 |  +3ድህረ ወሊድ እግር እብጠት ምክንያት እና መፍትሔዎች!
በእርግዝና ወቅት የደም መጠን (Blood volume) በ50% ወይም 1.2-1.5 ሊትር ይጨምራል።
ድህረ ወሊድ ደግሞ ፅንስ እና የእንግዴ ልጅ እንደወጡ በደም ስርሽ ውስጥ ያለው ይሄ ተጨማሪ ፈሳሽ ከደም ስር ወጥቶ በሰውነትሽ ህዋሳት መካከል (Interstitial space) ውስጥ ይጠራቀማል። በመሬት ስበት ምክንያት ደግሞ እብጠቱ ከሌላው ከሰውነት ክፍል ይልቀ እግር ላይ ይጨምራል።
ከወለድሽ ቡሀላ በተለይ በoperation ከሆነ እና በዛ ያለ Intravenous Fluid ወይም በተለምዶ "Glucose" ከወሰድሽ ችግሩ ጎልቶ ይታያል።
አብዛኛውን ጊዜ በአንደኛው ወይም በሁለተኛው ሳምንት ቢጠፋም አንዳንድ እናቶች ላይ እስከ ሶስት ሳምንት ድረስ ሊቆይ ይችላል።
መፍትሔዎችም
❶ ረጅም ሰአት አለመቆም እና በምታርፊ ሰአት እግርሽን ከፍ ማድረግ።
❷ በየ3-4 ሰአት ልዩነት እንቅስቃሴ ወይም እቤትሽ ውስጥ መራመድ።
❸ ፈሳሽ በበቂ ሁኔታ መውሰድ። የፈሳሽ እጥረት (Dehydration) ካለ ኩላሊት ከሰውነት ፈሳሽ በሽንት መልክ እንዲወጣ አትፈቅድም። ስለሆነም እብጠቱ አይቀንስም።
❹ ጥብቅ የሚረጉ ሱሪ ወይም ቱታ አለመጠቀም።
❺ ጨው እና ቡና መቀነስ።
❻ በ Potassium የበለፀጉ ምግቦችን መጠቀም። ለምሳሌ ሙዝ ፣ አቮካዶ ፣ እርጎ ፣ ስኳር ድንች ፣ ምስር ፣ አደንጎሬ እና የለውዝ ቅቤ።
❼ እግሮችሽን ማሳጅ ማድረግ። ከቻልሽ እና ከበረታሽ Foam roller (ቤት ባፈራው መሰል እቃ) የእግር እንቅስቃሴ ማድረግ።
❽ እንደ አስፈላጊነቱ Compression stocking/Socks መጠቀም ይመከራል።
🚑 አንድ ልብ ማለት ያለብሽ ነገር!
- እብጠቱ በአንድ እግርሽ ብቻ ከሆነ
- ባት ወይም የታፋ ህመም
- እብጠቱ ጋር ሙቀት
- የቆዳ ቀለም ለውጥ ከታየ በአፋጣኝ ወደ ጤና ተቋም መሄድ ያስፈልጋል።
References
1. Natural treatments for postpartum swelling, An Article from MedicalNewsToday.
2. Natural Remedies: Postpartum swelling relief Tips, Raya Health.
3. Risk Factors Related to Lower Limb Edema, Compression, and Physical Activity During Pregnancy 2017.
4. Dietary Guidelines for Americans, 2015–2020. (2015, December) Eighth edition.
5. Food as Medicine: Healing Postpartum Edema.
Dr. Alelign Muntaz: OBGYN
Yanet General Hospital; Addis Ababa
@HakimEthio | 4 888 |
| 16 |  +2The 6 O'Clock Miracle: A Birthday Story from the operating room
Can time and fate perfectly align to give a child a second chance at life? In Debre Birhan, we just watched it happen.
As our team pushes forward with our 5th Free open heart surgery mission, we have successfully completed life-changing procedures for many patients. But today, one beautiful baby patient stole our hearts completely.
She is a beautiful baby girl turning 1 year old today. And her family shared a touching story with us: she was born exactly one year ago at 6 o'clock. Her complex, lite-altering surgery was successtully completed and she was declared perfectly safe today at exactly 6 o'clock!
The exact hour she entered the world became the exact hour she was given a completely healthy future.
Our medical team who work tirelessly behind the masks didn't let the moment pass. Right there in the facility, the team and her family came together to celebrate her very first birthday with immense joy, and tears of pure relief.
For 15+ years, Tazma Medical & Surgical Specialized Center has committed to a legacy of healing, excellence, and reaching deep into our communities. This beautiful moment reminds us exactly why we do what we do.
Join us in wishing this little fighter a happy birthday and a beautiful, healthy life ahead!
Tazma A Sign of a Healthy Heart 🫀
Facebook | instagram | TikTok | Telegram
For More Information contact Tazma Medical and Surgical Specialized Center
☎️ Phone: 0954886225 / 9893
📍 Location: Gotera Condominium, Addis Ababa
#Tazma #5thfreeopenheartsurgerymission #DebreBirhan #ChangingLives #HealthcareMiracles
@HakimEthio | 4 592 |
| 17 |  +3"His story is a message to everyone who has ever been told, "You can't.' "
Today, we celebrate a true symbol of courage and determination. After losing his right leg in a tragic car accident in 1999 E.C. while still an elementary school student, many thought his dreams had ended. But he chose hope over despair, strength over surrender, and faith over fear.
Every challenge became another reason to fight harder. Every obstacle became another step toward greatness.
A young boy who lost one of his legs refused to let his disability define his future. With crutches, unwavering faith, and extraordinary determination, he continued his education while many believed his dream was impossible.
Then came another mountain—medicine.
From pre-med to medical school, every year brought new challenges: endless lectures, sleepless nights, difficult examinations, demanding clinical rotations, emotional patient encounters, exhausting ward duties, and the pressure of learning to care for human lives. The journey from pre-med to internship is one of the hardest academic paths anyone can take, yet he never gave up.
Today, he stands as a Doctor of Medicine.
His achievement is more than earning a degree. It is proof that success is not determined by the number of legs you have, but by the strength of your heart, the resilience of your spirit, and the courage to keep moving forward when life tells you to stop.
His story is a message to everyone who has ever been told, "You can't."
Your limitations do not define you. Your determination does.Keep believing. Keep striving. Keep moving forward. Trust Allah, embrace every challenge, and never underestimate what perseverance can achieve.
Congratulations Dr. Muhaba!
@HakimEthio | 4 647 |
| 18 | +3 የአካል መጉደል ያልበገረው ዶ/ር ሙሃባ ያባ
ነገሩ እንዲህ ነው ገና በልጅነቱ 1999 ዓ.ል ነበር አሰቃቂ የሆነ የመኪና አደጋ የደረሰበት። ቀኝ እግሩን አጣ : ጉዳቱ ተስፋውን የሚያጨልም የነበረ ቢሆንም አንዳንድ ሰዎች አሉ ልክ እንደ ዶ/ር ሙሃባ ስብራት ማይበግራቸው መቻል ምን እንደሆነ የሚያሳዩ::
ከ4ኛ ክፍል አንስቶ በክራንች ታግዞ የሀይስኩል ት/ቱን በድል በማጠናቀቅ ወደ ጅማ ዩኒቨርሲቲ በ2011 ሜዲሲን በመግባት ትምህርቱን ይጀምራል።
ነገሩ ቀላል አልነበረም ፕሪ ሜድ ፣ PC 1፣ PC2 ሁሉም ጫናው ከባድ ነው። ከሁሉም ፈታኞቹ እና እልህ አስጨራሾቹ ደግሞ ከኪሊኒካል year ጀምሮ የነበሩት C1 C2 እና InterShip ናቸው።
የሆስፒታል ትምህርት እና ስራ በበሐሪው ከታማሚ ፣ ከአስታማሚ እና ከባለሙያዎች ጋር የተገናኘ ከመሆኑም በላይ መሯሯጥ ይበዛዋል። ነገር ግን ዶ/ር ሙሃባ ይህን ሁሉ ጉዞ በክራንች ድል በማድረግ በሰኔ 20/2018 ዓ.ል የዶክተሬት ዲግሪውን ተቀብሏል።
ይህ ሁሉ ችግር እና ጫና ሳይበግረው እዚህ የደረሰው ውድ ጓደኛችን የይቻላል ተምሳሌት እንኳን ደስ ያለህ ዶ/ር ሙሃባ። ስሜቱን በቅርበት ያለ ሰው ያቀዋል ፤ ቀላልም አልነበረም ግን ዶ/ር አድርጎታል።
በድጋሚ እንኳን ደስ ያለህ ዶክተር!
@HakimEthio | 4 148 |
| 19 |  +3የሀኪም እና ታካሚ ቃለመጠይቅ (History) እና የአካል ምርመራ (Physical Examination) ወይንስ አልትራሳውንድ ስካን?
በዘመናዊ ሕክምና አሰጣጥ ሂደት፣ በታካሚና በሐኪም መካከል ያለው ውይይት ቦታውን ለላቦራቶሪ ምርመራዎች እና ለዘመናዊ ምስል ቅኝት (imaging) እየለቀቀ መምጣቱ አሳሳቢ አዝማሚያ ሆኗል።
አሁን አሁን ብዙ ታካሚዎች ወደ ሕክምና ተቋም ሲሄዱ "በቅድሚያ ምርመራ ይደረግልኝ" በሚል አስተሳሰብ ስለ ሕመማቸው ዝርዝር ጉዳዮች መናገርን ቸል ይላሉ፤ ዶ/ር ራጅ ፈልጌ ነው የመጣሁት፣ በኮምፒውተር ልታይ ብዬ ነው የመጣሁት፣ ስካን እንድገባ ፈልጌ ነው የመጣሁት የሚሉ ታካሚዎች መስማት የተለመደ ሲሆን ይህም ሐኪሞች በሽታውን ለይተው ለማወቅ የሚጠቀሙበትን አስፈላጊ መረጃ በመገደብ ህክምናውን ያስተጓጉላል።
ይህ የቴክኖሎጂ ጥገኝነቱ የምርመራ ክፍተት ይፈጥራል፤ ምክንያቱም እንደ የአኗኗር ዘይቤ፣ የማህበራዊ ታሪክ እና ጥቃቅን የሰውነት ምልክቶች ያሉ ውስብስብ ጉዳዮች በደም ምርመራ ወይም በምስል ቅኝት ብቻ ሊታወቁ አይችሉም። የቴክኖሎጂ የሕክምና ምርመራ ማሟያ እንጂ የሕክምና ቃለ-መጠይቅና የአካል ምርመራዎችን ማለትም ሀኪም በአይኑ ተመልክቶ፣ በእጆቹ ዳስሶ፣ በማዳመጫ አዳምጦ የሚያደርገውን ምርመራ ምትክ አለመሆኑን በመገንዘብ በታካሚና በሐኪምች መካከል ግልጽ የሆነ መተማመን መፍጠር ያስፈልጋል።
የግል ሕይወትን ሚስጥራዊነት በመጠበቅ ረገድ ባሉ ስጋቶች እና በባህል ወይም በሃይማኖት ምክንያት በሚፈጠር ኀፍረት የተነሳ ብዙ ታካሚዎች አስፈላጊ መረጃዎችን ይደብቃሉ ወይም የሰውነት ምርመራ ማድረግን ይቃወማሉ።
ነገር ግን ፣ ታካሚዎች የሕክምና ባለሙያዎች በሥነ-ምግባር እና በሚስጥር አጠባበቅ ህግ የተገደቡ መሆናቸውን ሊያውቁ ይገባል። ሙሉ የአካል ምርመራ ማሽን ሊያያቸው የማይችላቸውን የሕመም ምልክቶች ለማረጋገጥ በጣም አስተማማኝ መንገድ ነው። ታካሚው በኀፍረት ምክንያት ምርመራውን ሲከለክል፣ ሐኪሙ ትክክለኛ እና ማስረጃ ላይ የተመሠረተ ሕክምና እንዳይሰጥ እንቅፋት ይፈጥራል።
ለሀኪማቸው ሁሉንም ነገር ለመናገር አስበው ተዘጋጅተው የሚመጡ ያሉትን ያህል ሀኪማቸው የግድ ማወቅ ያለበትን የጤና ታሪክና የቆየ ህመም፣ እየወሰዱ ያሉትን መድሀኒትና ህክምና የማይናገሩ ወይንም መናገር የማይፈልጉ ታካሚዎችም ብዙ ናቸው። ታካሚዎች በምንም ዓይነት ሁኔታ መደበቅ የሌለባቸው ዋና ዋና የጤና ታሪኮች አሉ። ሀኪሙ ቢያውቅ ለሚያስበው ህመም ምርመራ ለማዘዝም ሆነ መጨረሻ ህክምና ለማድረግ በጣም ጠቃሚ ይሆናል።
ታካሚዎች ሀኪማቸውን ወደ ትክክለኛው ህመም ምንንት እንዲደርስ ማገዝ ንቁ ተሳታፊ መሆን ነው ያለባቸው እንጂ ሀኪሙን ተክተው ምርመራ ማዘዙ አግባብነት የለውም፣ ምክንያቱም የሚታከመው ታካሚው እንጂ የላብራቶሪና የስካን ውጤት እንዳልሆነ ሊታወቅ ይገባል። ግልጽ ያልሆኑ የላቦራቶሪ ውጤቶችን ለመረዳት እና የህክምና ውሳኔ ለማድረግም የሚነግሩት ታሪክና የአካል ምርመራ ወሳኝ ቁልፎች ናቸው።
አንድ ታካሚ ምርመራውን በተመለከተ ምቾት የማይሰማው ከሆነ፣ ምርመራውን ከመተው ይልቅ ስጋቱን ከሐኪሙ ጋር መወያየት አለበት፤ ሐኪሞች ብዙ ጊዜ የሕክምና ሂደቱን በማብራራት፣ ረዳት (chaperone) በማዘጋጀት ወይም ምርመራውን በታካሚው ምቾት መሰረት በማስተካከል የላቀ እንክብካቤ ሊሰጡ ይችላሉ።
በመጨረሻም፣ የህዝብ ግንዛቤ ማሳደጊያ ትምህርት ታካሚዎች በራሳቸው የጤና እንክብካቤ ውስጥ ንቁ እና ደፋር ተሳታፊ እንዲሆኑ ሊያበረታታ ይገባል። የሐኪሙ ዓላማ መፍረድ ሳይሆን፣ የታካሚውን ታሪክ እና የሕክምና ውጤቶችን በማቀናጀት ትክክለኛውን ምርመራ ላይ መድረስ ነው።
የታካሚው ታሪክ ጥልቀት እና የአካል ምርመራ ውጤቶች ተደምረው ትክክለኛ ሕክምና ሲሰጥ፣ ታካሚዎች በዝምታ እና ማመንታት ምክንያት የሚመጡ የሕክምና ውስንነቶችን በማለፍ የተሻለ የጤና አገልግሎት ማግኘት ይችላሉ።
Dr. Lijalem Eshetu Ashe: MD, Internist
@HakimEthio | 4 253 |
| 20 | ታካሚው ራሱን እንደ ህመምተኛ መቁጠር (Patient Self-Labeling) ታካሚው ዲስክ መንሸራተት "አለብኝ" ብሎ ካመነ በኋላ፣ ይህንኑ እንደ አካላዊ ችግሩ ትክክለኛ ምክንያት ይቆጥረዋል፣ ይህም እንቅስቃሴን የመፍራት ችግር (fear-avoidance behavior) እንዲያዳብር እና ለረጅም ጊዜ እራሱን እንደ "የጀርባ ችግር ያለበት ሰው" እንዲያይ ያደርገዋል፤ ይህ ግን በተቃራኒው ጡንቻ እንዲዳከም እና ህመሙ እንዲራዘም ያደርጋል
2. ወጪን ይጨምራል
በግሌ በጣም ከሚያሳስቡኝ ጉዳዮች አንዱ ይህ ነው። ሁላችንም እንደምናውቀው፣ በአገራችን ብዙ ሰዎች የሕክምና ወጪን ለመሸፈን ያላቸው አቅም ውስን ነው። በመሆኑም አላስፈላጊ የራዲዮሎጂ ምርመራዎች መደረግ ለታካሚው ተጨማሪ የገንዘብ ጫና ይፈጥራል። በአሁኑ ጊዜ የMRI ምርመራ ዋጋ ለብዙ ሰዎች ከአንድ ወር ደመወዝ ግማሽ ወይም ከዚያም በላይ ሊደርስ ይችላል፤ በተለይ በግል የጤና ተቋማት። ስለዚህ ለማያስፈልግ ምርመራ የሚወጣ ገንዘብ ታካሚውን ለከፍተኛ የኢኮኖሚ ጫና ያጋልጣል።
በተጨማሪም፣ እነዚህን ምርመራዎች የሚያስፈልጋቸው ብዙ ታካሚዎች አሉ። በተለይ በኢትዮጵያ የMRI መሣሪያዎችና የራዲዮሎጂ ባለሙያዎች ቁጥር ውስን በመሆኑ፣ አላስፈላጊ ምርመራዎች የምርመራ ወረፋ ጊዜን ያራዝማሉ ፣ የሥራ ጫናን ያባብሳሉ፣ እና በእውነት ምርመራውን የሚያስፈልጋቸው ታካሚዎች በወቅቱ አገልግሎት እንዳያገኙ ሊያደርግ ይችላል።
3. ወደ ያልተፈለገ ሕክምና ሊመራ ይችላል
አደገኛ ምልክቶች (Red Flags) ከሌሉ፣ የMRI ወይም የCT ስካን ምርመራ ቢደረግም ያለ ምንም የራዲዮሎጂ ምርመራ ሊደረግ የሚችለውን ሕክምና ብዙ ጊዜ አይለወጥም።
ከዚህ የተነሳ፣ አላስፈላጊ የምስል ምርመራ ማድረግ ብዙ ጊዜ የሕክምናውን አቅጣጫ ከመቀየር ይልቅ አላስፈላጊ ሕክምናዎችን እንዲታሰቡ ወይም እንዲደረጉ ሊያበረታታ ይችላል፣ ምንም እንኳ እነዚህ ሕክምናዎች ለታካሚው አስፈላጊ ባይሆኑም።
በአጠቃላይ፣ የራዲዮሎጂ ምርመራዎች (MRI፣ X-ray ወይም CT scan) መደረግ ያለባቸው የምርመራው ውጤት በሕክምናው አቅጣጫ ወይም በሕክምና ውሳኔ ላይ ጠቃሚ ለውጥ ሲያመጣ ብቻ ነው።
ያለ አግባብ ምርመራ ማድረግ ታካሚውን ለአላስፈላጊ ወጪ፣ ለተሳሳተ ምርመራና ሕክምና፣ እና ለአላስፈላጊ ጭንቀት ሊዳርግ ይችላል። በተጨማሪም፣ ውስን የሆኑ የራዲዮሎጂ መሣሪያዎችንና የባለሙያ ሀብቶችን ያለአግባብ በመጠቀም በእውነት ምርመራውን የሚያስፈልጋቸው ታካሚዎች በወቅቱ አገልግሎት እንዳያገኙ በማድረግ በጤና ሥርዓቱ ላይም ከፍተኛ ጫና ይፈጥራል ።
ነገር ግን አንዳንድ ጊዜ የታካሚው ሁኔታ ከሳይንሳዊ መመሪያዎች ውጭ የሚሆንበት አጋጣሚ ይኖራል። በእንደዚህ ዓይነት ሁኔታዎች ምርጡ አማራጭ ታካሚውን ወደ አላስፈላጊ የMRI ምርመራ ከመቸኮል ይልቅ በሕክምና እገዛ (conservative therapy) ስር በንቁ ክትትል (watchful waiting) መቆየት ነው ። ወይም በመጀመሪያ የሙከራ ሕክምና (trial therapy) ከተሰጠ በኋላ ሁኔታውን እንደገና መገምገም ነው።
ያሉንን የተወሰኑ ሀብቶች ለትክክለኛ እና ጠቃሚ አላማ እንጠቀም፤ አላስፈላጊ ወጪን እንቀንስ! ሰላም ለአገራችን!
ማሳሰቢያ፦ ይህ ጽሑፍ የተዘጋጀው ለጀርባ ሕመም ሕክምና ባለሙያዎች ነው። ይዘቱ በፌስቡክ ላይ የሚጋራ በመሆኑ፣ የሕክምና ባለሙያ ያልሆናችሁ አንባቢዎች በጽሑፉ ላይ ያለውን መረጃ ለራሳችሁ ሁኔታ ከመተርጎማችሁ በፊት ከሐኪማችሁ ጋር እንድትመካከሩ በጥብቅ ይመከራል። በተጨማሪም ሳይንሳዊ ግኝቶችን በአማርኛ ማቅረብን ለማበረታታት ስል በዚህ ቋንቋ ለመጻፍ ሞክሬአለሁ። በመሆኑም በጽሑፉ ላይ ጥቂት የጽሕፈት ወይም የቃላት አጠቃቀም ስህተቶች ሊኖሩ ይችላሉ።
ማጣቀሻዎች
1. Hutchins, T. A., Peckham, M., Shah, L. M., Parsons, M. S., Agarwal, V., Boulter, D. J., ... & Corey, A. S. (2021). ACR appropriateness criteria® low back pain: 2021 update. Journal of the American College of Radiology, 18(11), S361-S379.
2. Czuczman, G. J., Mandell, J. C., Wessell, D. E., Lenchik, L., Ahlawat, S., Baker, J. C., ... & Beaman, F. D. (2021). ACR Appropriateness Criteria® inflammatory back pain: known or suspected axial spondyloarthritis: 2021 update. Journal of the American College of Radiology, 18(11), S340-S360.
3. Reginato, L. S., Machado, G. C., Maher, C. G., Grande, G. H., Vidal, R. V., & Oliveira, C. B. (2026). Prevalence of serious spinal pathologies and nonspinal conditions in low back pain: a systematic review and meta-analysis. Pain Medicine, 27(1), 43-52.
4. Williams, C. M., Henschke, N., Maher, C. G., van Tulder, M. W., Koes, B. W., Macaskill, P., & Irwig, L. (2013). Red flags to screen for vertebral fracture in patients presenting with low‐back pain. Cochrane Database of Systematic Reviews, (1).
5. Henschke, N., Maher, C. G., Ostelo, R. W., de Vet, H. C., Macaskill, P., & Irwig, L. (2013). Red flags to screen for malignancy in patients with low‐back pain. Cochrane database of systematic reviews, (2).
ለማንኛውም ዓይነት ጥያቄዎችና አስተያየቶች በኢሜይል አድራሻዬ sileshiayhualem@gmail.com ሊያገኙኝ ይችላሉ።
@HakimEthio | 3 710 |
