Hakim
Відкрити в Telegram
📈 Аналітичний огляд Telegram-каналу Hakim
Канал Hakim (@hakimethio) у мовному сегменті Амхарська є активним учасником. На даний момент спільнота об'єднує 63 012 підписників, посідаючи 218 місце в категорії Медицина та 522 місце у регіоні Ефіопія.
📊 Показники аудиторії та динаміка
З моменту свого створення невідомо, проект продемонстрував стрімке зростання, зібравши аудиторію у 63 012 підписників.
За останніми даними від 30 серпня, 2026, канал демонструє стабільну активність. Хоча за останні 30 днів спостерігається зміна кількості учасників на 560, а за останні 24 години на 30, загальне охоплення залишається високим.
- Статус верифікації: Не верифікований
- Рівень залученості (ER): Середній показник залученості аудиторії становить 10.75%. Протягом перших 24 годин після публікації контент зазвичай збирає 7.77% реакцій від загальної кількості підписників.
- Охоплення публікацій: В середньому кожен допис отримує 6 773 переглядів. Протягом першої доби публікація в середньому набирає 4 897 переглядів.
- Реакції та взаємодія: Аудиторія активно підтримує контент: середня кількість реакцій на один пост – 41.
- Тематичні інтереси: Контент зосереджений навколо ключових тем, таких як patient, ethiopia, disease, ነው።, medicine.
📝 Опис та контентна політика
Автор описує ресурс як майданчик для висловлення суб'єктивної думки:
“Ethiopian blend of Medicine, History and Humor.”
Завдяки високій частоті оновлень (останні дані отримано 31 серпня, 2026), канал підтримує актуальність та високий рівень охоплення публікацій. Аналітика показує, що аудиторія активно взаємодіє з контентом, що робить його важливою точкою впливу в категорії Медицина.
63 012
Підписники
+3024 години
+1297 днів
+56030 день
Триває завантаження даних...
Схожі канали
Хмара тегів
Вхідні та вихідні згадування
---
---
---
---
---
---
Залучення підписників
серпень '26
серпень '26
+629
в 11 каналах
липень '26
+1 017
в 10 каналах
Get PRO
червень '26
+1 462
в 10 каналах
Get PRO
травень '26
+690
в 11 каналах
Get PRO
квітень '26
+1 091
в 8 каналах
Get PRO
березень '26
+504
в 16 каналах
Get PRO
лютий '26
+300
в 3 каналах
Get PRO
січень '26
+521
в 2 каналах
Get PRO
грудень '25
+526
в 8 каналах
Get PRO
листопад '25
+596
в 10 каналах
Get PRO
жовтень '25
+428
в 5 каналах
Get PRO
вересень '25
+291
в 11 каналах
Get PRO
серпень '25
+315
в 10 каналах
Get PRO
липень '25
+250
в 11 каналах
Get PRO
червень '25
+252
в 9 каналах
Get PRO
травень '25
+440
в 8 каналах
Get PRO
квітень '25
+855
в 16 каналах
Get PRO
березень '25
+749
в 12 каналах
Get PRO
лютий '25
+266
в 16 каналах
Get PRO
січень '25
+366
в 9 каналах
Get PRO
грудень '24
+412
в 16 каналах
Get PRO
листопад '24
+813
в 13 каналах
Get PRO
жовтень '24
+624
в 13 каналах
Get PRO
вересень '24
+742
в 13 каналах
Get PRO
серпень '24
+655
в 11 каналах
Get PRO
липень '24
+706
в 12 каналах
Get PRO
червень '24
+1 531
в 20 каналах
Get PRO
травень '24
+1 998
в 22 каналах
Get PRO
квітень '24
+1 816
в 22 каналах
Get PRO
березень '24
+1 654
в 13 каналах
Get PRO
лютий '24
+1 993
в 14 каналах
Get PRO
січень '24
+1 100
в 9 каналах
Get PRO
грудень '23
+1 715
в 15 каналах
Get PRO
листопад '23
+1 219
в 16 каналах
Get PRO
жовтень '23
+1 355
в 16 каналах
Get PRO
вересень '23
+1 465
в 0 каналах
Get PRO
серпень '23
+818
в 0 каналах
Get PRO
липень '23
+628
в 0 каналах
Get PRO
червень '23
+957
в 0 каналах
Get PRO
травень '23
+547
в 0 каналах
Get PRO
квітень '23
+743
в 0 каналах
Get PRO
березень '23
+963
в 0 каналах
Get PRO
лютий '23
+625
в 0 каналах
Get PRO
січень '23
+702
в 0 каналах
Get PRO
грудень '22
+1 182
в 0 каналах
Get PRO
листопад '22
+1 400
в 0 каналах
Get PRO
жовтень '22
+1 706
в 0 каналах
Get PRO
вересень '22
+1 422
в 0 каналах
Get PRO
серпень '22
+2 012
в 0 каналах
Get PRO
липень '22
+2 700
в 0 каналах
Get PRO
червень '22
+1 376
в 0 каналах
Get PRO
травень '22
+1 241
в 0 каналах
Get PRO
квітень '22
+2 290
в 0 каналах
Get PRO
березень '22
+869
в 0 каналах
Get PRO
лютий '22
+1 448
в 0 каналах
Get PRO
січень '22
+778
в 0 каналах
Get PRO
грудень '21
+308
в 0 каналах
Get PRO
листопад '21
+199
в 0 каналах
Get PRO
жовтень '21
+595
в 0 каналах
Get PRO
вересень '21
+483
в 0 каналах
Get PRO
серпень '21
+751
в 0 каналах
Get PRO
липень '21
+1 148
в 0 каналах
Get PRO
червень '21
+657
в 0 каналах
Get PRO
травень '21
+450
в 0 каналах
Get PRO
квітень '21
+208
в 0 каналах
Get PRO
березень '21
+88
в 0 каналах
Get PRO
лютий '21
+270
в 0 каналах
Get PRO
січень '21
+469
в 0 каналах
Get PRO
грудень '20
+12 725
в 0 каналах
| Дата | Залучення підписників | Згадування | Канали | |
| 31 серпня | +4 | |||
| 30 серпня | +30 | |||
| 29 серпня | +20 | |||
| 28 серпня | +32 | |||
| 27 серпня | +17 | |||
| 26 серпня | +9 | |||
| 25 серпня | +16 | |||
| 24 серпня | +23 | |||
| 23 серпня | 0 | |||
| 22 серпня | +20 | |||
| 21 серпня | +33 | |||
| 20 серпня | +11 | |||
| 19 серпня | +30 | |||
| 18 серпня | +6 | |||
| 17 серпня | +7 | |||
| 16 серпня | +1 | |||
| 15 серпня | +22 | |||
| 14 серпня | +15 | |||
| 13 серпня | +35 | |||
| 12 серпня | +40 | |||
| 11 серпня | +29 | |||
| 10 серпня | +12 | |||
| 09 серпня | +36 | |||
| 08 серпня | +21 | |||
| 07 серпня | +20 | |||
| 06 серпня | +25 | |||
| 05 серпня | +14 | |||
| 04 серпня | +28 | |||
| 03 серпня | +21 | |||
| 02 серпня | +26 | |||
| 01 серпня | +26 |
Дописи каналу
+3
እስትሮክ ለምን ሰውን ያጠቃል?
መከላከል የምንችላቸው 23 እስትርክ አጋላጭ መንስኤዎች:
አንጎል በቅፅበት የደም ዝውውር ሲቋረጥበት የሚከሰት ህመም ነው እስትሮክ። እስትሮክ በሩቅ በስሚ ስሚ ይታወቅ ነበር።
አሁን ግን ስርጭቱ ተበራክቷል። ብዙ ሰዎችን በቅፅበት እንዳልሆኑ እያደረገ ያለ ከባድ የአንጎል ህመም ነውና ምን እናድርግ?
መከላከል ከየትኛውም የህክምና አማራጭ በላይ አዋጭ ነው። ውጤቱም ያማረና አስተማማኝ ነው። እስትሮክን በሚገባ በመከላከል መርህ መቆጣጠር ይቻላል።
ሐያ ሶስት የሚደርሱ አጋላጭ መንስኤዎች ከመቶው 84 እጁን እስትሮክ አምጪዎች ውስጥ ይሸፍናሉ። በሰው ልጅ አቅም ማስተካከል የሚቻሉት በጣም ሰፊውን ድርሻ ይይዛሉ ማለት ነው።
እስትሮክ በቁጥር ሲገለፅ ቀላል አይደለም። በየ2 ሴኮንዱ በአለም ላይ አንድ ሰው በእስትሮክ ይጠቃል። በየ4 ሴኮንዱ አንድ ሰው በእስትሮክ ለሞት ይዳረጋል። ከአራት ሰዎች አንዱ እስትሮክ ያጋጥመዋል (የሒወት ዘመን ተጋላጭነት አሐዝ ነው)።
በየአመቱ 15 ሚሊዮን የሚጠጉ ሰዎች እስትሮክ ይይዛቸዋል። ግማሽ የሚሆኑት ለህልፈት ይዳረጋሉ። ይኸ መረጃ እስትሮክ ምን ያክል አሳሳቢ እንደሆነ ይጠቁመናል። በመከላከል የምንከላከለው መሆኑ ጥሩ ቢሆንም ግንዛቤ አለመኖሩ መጥፎ ጎን ነው።
1ኛ ቁጥር አንድ የእስትሮክ መንስኤ የደም ግፊት መጨመር ችግር ነው።
የደም ግፊትን በተገቢው መንገድ መቆጣጠር ይገባል። የደም ግፊት መጨመር ምልክት የማያሳይ በመሆኑ ለመዘናጋት ዳርጎ መጨረሻ ላይ ዱብዳ ሆኖ ይመጣል። አድፍጦ ብቅ ሲል የማይታመን ነው የሚሆነው።
የደም ግፊት ህክምና የሚወስዱ ጥቂቶች ናቸው። መች ታመምኩና ነው መልሳቸው። እኛ የምንለው የደም ግፊት መጨመር ምልክት አልባ ሆኖ የሚቆይ እና መጨረሻ ላይ ከባድ ችግር የሚፈጥር ነው። ሰሚ የለም።
እስትሮክ ግማሽ ሰውነታቸውን ካሳጣቸው በሗላ ምነው ያኔ በወሰድኩ አያድንም። ቀድሞ የህክምና መርሆችን ይከተሉ።
2ኛ የስኳር ህመም ነው።
የስኳር ህመም ሌላው ምልክት የማያሳይ ስር የሰደደ ህመም አይነት ነው። ያለ ምልክት ለብዙ አመታት ይቆያል። ያ ማለት ግን ችግር አይፈጥርም ማለት አይደለም። ውስጡስጡን የደም ስሮች ላይ ከፍተኛ ለውጥ እያመጣ ይቆያል። መጨረሻ ላይ ለእስትሮክ አለያም ለልብ ህመም ይዳርል።
ሁለቱም ድንገተኛ ሆነው ነው የሚመጡት። ክስተቱ ድንገተኛ ሆነ እንጂ ሒደቱ ረዘም ያለ አመታትን የፈጀ ነው። ህክምና ሒደቱን በመግታት ሊፈጠር የሚችለውን መዘዝ ይታደጋል። መከላከል ያ ነው።
ከአንድ ጀምነር 23 ድረስ እስከምንደረስ በመጀመሪያ እነዚህ ሁለቱን መረዳታችንን እንወቅ። የደም ግፊትና ስኳር መርመራ ማድረጋችንን እንጠይቅ። አለባችሁ ከተባለ ምን እርምጃ ወሰድኩ ብለው ይጠይቁ?
በቀጣሪ ቀሪ 21 አጋላጭ መንስኤዎችን ተራ በተራ ወደ እናንተ እናደርሳለን። ሁለቱን ይወቁ፤ ይከላከሉ። ሌለው እነዚህን ተከላከልን ማለት እስትሮክን ብቻ አይደለም የምንከላከለው ቀሪ የሰውነት ክፍሎች ህመሞችን ጭምር ነው። አትራፊ ይሆኑበታል።
References
1) doi: 10.1177/17474930241308142. Epub 2025 Jan 3. PMID: 39635884; PMCID: PMC11786524.
ዶ/ር መስፍን በኃይሉ: የአንጎል ፣ ህብረ-ሰረሰር እና ነርቭ-ዘንግና ጡንቻ ህክምና
@HakimEthio
| 2 | ERGAA HUBANNOO HAWAASAA FI OGEESSOTA FAYYAAF
QUUFAA MORMAA (GOITER) / HUCCUBA
Waa’ee Quufa Mormaa/Huccubaa Waan Beekuu Qabnu
1. Quufni Mormaa/Huccubni hundi qorichoota akka PTU, Propranolol ykn Lugol’s iodine tiin yaalamuu qabaa?
Lakki!
Quufa Mormaa/Huccuba (Goiter) jechuun xannachi thyroid guddachuu ykn babal’achuu jechuudha.
Garuu sababoonni Quufa Mormaa/Huccuba fidaan adda addaa waan ta’aniif, hundi isaanii qoricha tokkoon hin yaalaman.
Namni tokko hormooniin thyroid isaa olka’uu danda’a; kan biraan sadarkaan hormoonii isaa sirrii ta’uu danda’a; kan biraan immoo hormooniin thyroid isaa gadi bu’uu danda’a.
Kanaaf:
DURA SABABAA ISAA ADDA BAASUU → SANA BOODA YAALA SIRRII KENNUU!
2. Quufni Mormaa/Huccubni hundi gosa tokkoo dhaa?
Lakki!
Quufni Mormaa/Huccubni bifa adda addaatiin mul’achuu danda’a:
- Diffuse goiter – xannacha thyroid guutummaatti guddate
- Multinodular goiter – qacceewwan/nodules hedduu qabu
- Solitary thyroid nodule – qaccee thyroid tokko
- Toxic goiter – hormooniin thyroid baay’inaan oomishamu waliin walqabatu
- Graves’ disease
- Thyroiditis
- Hanqina ykn baay’ina iodine waliin walqabatu
- Haalota muraasa keessatti kaansarii thyroid
Kanaaf, namoonni lama guddina huccubaa wal fakkaataa qaban illee, sababaan rakkoo isaanii fi yaalli isaanii garaagara ta’uu danda’a.
3. Quufni Mormaa/Huccubni hundi kaansarii dhaa?
Matumaa miti!
Quufni Mormaa/Huccubni baay’een isaanii kaansarii miti.
Garuu qacceewwan thyroid tokko tokko kaansarii ta’uu waan danda’aniif, yeroo barbaachisutti qorannoo sirrii gochuun murteessaadha.
Mallattoolee xiyyeeffannoo addaa barbaadan:
- Guddinni mormaa/huccubni saffisaan dabalaa jiraachuu
- Qaccee baay’ee jabaataa ta’uu
- Tuutni naannoo isaatti maxxanee sochii xiqqaa qabaachuu
- Lymph node mormaa keessatti mul’achuu
- Sagaleen jijjiiramuu
- Liqimsuun ulfaachuu
- Hafuura baafachuun ulfaachuu ykn kara qilleensaa irratti dhiibbaan uumamuu
Mallattooleen akkanaa yoo jiraatan, hatattamaan gara ogeessa fayyaa deemuun qorannoo gochuun barbaachisa.
4. Guddinni fuuldura mormaa hundi Quufaa Mormaa/Huccuba dhaa?
Lakki!
Guddinni mormaa hundi Quufaa Mormaa/Huccuba miti.
Sababoota biroo qabaachuu danda’a; fakkeenyaaf:
- Thyroglossal duct cyst
-Guddina lymph node
- Rakkoo salivary gland
- Lipoma
- Infekshinii fi abscess
- Rakkoo parathyroid gland
- Rakkoo ujummoo dhiigaa
- Tuuta ykn dhukkuba xannachoota mormaa biroo
''Mormi guddate ykn dhita’e hundi Quufaa Mormaa/Huccuba” jedhanii qorannoo malee murteessuun sirrii miti.
5. Quufni Mormaa/Huccubni yoo argame, qoricha kennuu dura maal gochuu qabna?
1️⃣ Seenaa dhukkubsataa gaafachuu
- Guddinni huccubaa yoom irraa eegale?
- Saffisaan guddataa jiraa?
- Liqimsuun itti ulfaataa?
- Hafuura baafachuun itti ulfaataa?
- Sagaleen jijjiiramee?
- Mallattooleen hormoonii thyroid baay’achuu ykn hir’achuu jiraa?
2️⃣ Qorannoo qaamaa
- Hammam guddaa akka ta’e
- Jabaataa ykn laafaa ta’uu isaa
- Qacceewwan meeqa akka jiran
- Sochii isaa
- Lymph node mormaa
- Kara qilleensaa (airway) irratti dhiibbaa qabaachuu isaa ni madaalama.
3️⃣ Qorannoo dhiigaa
TSH yeroo baay’ee qorannoo jalqabaa hojii thyroid madaaluuf gargaarudha.
Akka haala dhukkubsataa irratti hundaa’een T4 fi T3 illee qorachuun barbaachisaa ta’uu danda’a.
4️⃣ Ultrasound
Ultrasound’n:
- Hammam guddaa akka ta’e
- Qacceewwan meeqa akka jiran
- Amaloota qacceewwanii
- Lymph node mormaa
madaaluuf baay’ee barbaachisaa dha.
5️⃣ FNAC
Qacceewwan tokko tokko, bu’aa ultrasound fi qorannoo klinikaa irratti hundaa’uun, FNAC (Fine Needle Aspiration Cytology) barbaaduu danda’u.
6. Qorannoo malee PTU, Propranolol ykn Lugol’s iodine jalqabsiisuun rakkoo maalii qaba?
- PTU
PTU qoricha haala thyroid hormone olka’e tokko tokko keessatti fayyaduudha.
❌ Quufa Mormaa/Huccuba hundaaf kennamu miti.
Miidhaa tiruu cimaa fi rakkoo dhiigaa akka agranulocytosis fiduu danda’a.
Kanaaf, sababaa fi haala thyroid osoo hin beekin jalqabsiisuun sirrii miti.
- Propranolol
Propranolol namoota thyrotoxicosis qaban keessatti mallattoolee akka:
- Onneen saffisaan rukutuu
- Harki hollachuu
- Onneen rukutuun itti dhaga’amuu
to’achuuf gargaaruu danda’a.
Garuu:
Propranolol Quufa Mormaa/Huccuba ofii isaa hin balleessu.
- Lugol’s iodine
Lugol’s iodine haala yaalaa murtaa’e keessatti qofa fayyadama.
❌ Sababa malee iodine kennuun sirrii miti.
Iodine baay’inaan kennamuun hojii thyroid jeequu danda’a.
Kanaaf:
“Huccubni guddate; iodine haa jalqabsiifnu” jechuun qorannoo malee sirrii miti.
7. Yoo baqaqsanii yaaluu (surgery) karoorfame, dura maal gochuu qabna?
Quufa Mormaa/Huccuba hundaaf qorichi baqaqsanii yaaluu dura kennamu tokko miti.
Baqaqsanii yaaluu dura:
- Sababa isaa adda baasuu
- Hojii thyroid madaaluu
- Ultrasoundidhan qorachuu
- Yoo barbaachise FNAC qorachuu
- Kara qilleensaa irratti dhiibbaa jiraachuu madaaluu
- Retrosternal/Substernal extension jiraachuu qorachuu
- Kaansariin shakkame jiraachuu madaaluu
- Dhukkubsataa anesthesia fi baqaqsanii yaaluuf sirriitti qopheessuun barbaachisa.
Hyperthyroidism qabuun baqaqsanii yaaluu filannoo (elective surgery) dura, haalli thyroid isaa sirriitti to’atamuu qaba.
8. Quufni Mormaa/Huccubni yoom baqaqsanii yaaluu barbaada?
Baqaqsanii yaaluun yeroo:
- Kaansariin yoo shakkame ykn mirkanaa’e
- Hafuura baafachuu irratti dhiibbaa yoo uume
- Liqimsuu irratti rakkoo yoo uume
- Quufni Mormaa/Huccubni guddaan mallattoo dhukkubaa yoo uume
- Retrosternal/Substernal goiter jiraate
- Haala Toxic multinodular goiter filatamoo ta’an keessatti
- Haala Graves’ disease filatamoo ta’an keessatti
- Rakkoo mul’ataa ykn qulqullina jireenyaa irratti dhiibbaa guddaa yoo uume itti yaadamu danda’a.
9. ERGAA IJOO
- Quufni Mormaa/Huccubni hundi qoricha hin barbaadu.
- Quufni Mormaa/Huccubni hundi kaansarii miti.
- Quufni Mormaa/Huccubni hundi baqaqsanii yaaluu hin barbaadu.
- Guddinni ykn dhitoon fuuldura mormaa hundi Quufaa Mormaa/Huccuba miti.
DURA QORANNOO ~ SANA BOODA YAALA!
Sababa isaa haa beeknu; qorannoo irratti hundaa’uun yaala sirrii haa kenninu.
Qorannoo malee qoricha jalqabsiisuun rakkoo dhoksuu ykn miidhaa hin barbaachifne fiduu danda’a.
Ergaa Hawaasaaf
Guddina mormaa ykn Quufaa Mormaa/Huccuba yoo argitan, ofumaan qoricha hin jalqabinaa. Gara dhaabbata fayyaa deemuun ogeessa fayyaa irraa qorannoo fi gorsa sirrii argadhaa.
References
1. Schwartz’s Principles of Surgery. 11th ed.
2. Sabiston Textbook of Surgery: The Biological Basis of Modern Surgical Practice. 21st ed.
3. Bailey & Love’s Short Practice of Surgery. 28th ed.
4. Current Surgical Therapy. 14th ed.
5. Greenfield’s Surgery: Scientific Principles and Practice. 7th ed.
6. The Washington Manual of Surgery. 8th ed
Dr. Sinboonaa Araarsaa, MD
Gargaaraa Piroofeesaraa, Baqaqsanii Yaaluu Waliigalaa
MPH Epidemiology
0942622912
@HakimEthio | 1 603 |
| 3 |  +3Немає тексту... | 1 196 |
| 4 | +3 ሁሉም እንቅርት ቀዶ ሕክምና ይፈልጋል?
ለማህበረሰባችንና ለጤና ባለሙያዎች የግንዛቤ መልዕክት እንቅርት (GOITER) ስለሚመለከት ማወቅ ያለብን
1 ሁሉም እንቅርት እንደ PTU ፣ Propranolol ወይም Lugol’s iodine ባሉ መድኃኒቶች መታከም አለበት?
አይደለም!
እንቅርት ማለት የታይሮይድ እጢ መጠን መጨመር ነው። ነገር ግን እንቅርት የሚያመጣው ምክንያት የተለያየ ስለሆነ፣ ሁሉም እንቅርት በአንድ ዓይነት መድኃኒት አይታከምም።
አንዳንድ ሰዎች የታይሮይድ ሆርሞናቸው ከፍ ሊል ይችላል፤ ሌሎች መደበኛ ሆርሞን ሊኖራቸው ይችላል፤ አንዳንዶችም የታይሮይድ ሆርሞን እጥረት ሊኖራቸው ይችላል። ስለዚህ መጀመሪያ መንስኤውን ማወቅ፣ ከዚያም ሕክምና መስጠት አለብን።
2. ሁሉም እንቅርት አንድ ዓይነት ነው?
አይደለም!
እንቅርት በተለያየ መልኩ ሊከሰት ይችላል፦
- በአጠቃላይ የታይሮይድ እጢ መስፋት
- ብዙ እብጠቶች/ኖዱሎች ያሉት እንቅርት
-አንድ የታይሮይድ ኖዱል
-ከፍተኛ የታይሮይድ ሆርሞን ጋር የተያያዘ እንቅርት
- Graves’ disease
- Thyroiditis
-ከአዮዲን እጥረት ወይም ብዛት ጋር የተያያዘ እንቅርት
- አንዳንድ የታይሮይድ ካንሰሮች
ስለዚህ ሁለት ሰዎች ተመሳሳይ የሚመስል የአንገት እብጠት ቢኖራቸውም ሕክምናቸው ሊለያይ ይችላል።
3. ሁሉም እንቅርት ካንሰር ነው?
በፍጹም አይደለም!
አብዛኛዎቹ የእንቅርት ሁኔታዎች ካንሰር አይደሉም። ነገር ግን አንዳንድ የእንቅርት ውስጥ ያሉ ኖዱሎች ካንሰር ሊሆኑ ስለሚችሉ ተገቢ ምርመራ ያስፈልጋል።
በተለይ፦
-እብጠቱ በፍጥነት እያደገ ከሆነ
- ጠንካራ ከሆነ
- ከአካባቢው ጋር ተጣብቆ ከታየ
- የአንገት ሊምፍ ኖድ ካለ
- ድምፅ ከተቀየረ
- የመዋጥ ችግር ካለ
- የመተንፈስ ችግር ካለ
በቶሎ የሕክምና ምርመራ ያስፈልጋል።
4. ሁሉም የፊት አንገት እብጠት እንቅርት ነው?
አይደለም!
የፊት አንገት እብጠት ከእንቅርት ውጭም ሊመጣ ይችላል።
ለምሳሌ፦
-Thyroglossal duct cyst
- የአንገት ሊምፍ ኖድ መጨመር
- የምራቅ እጢ ችግር
- Lipoma
- የኢንፌክሽን መግል/Abscess
- የParathyroid እጢ ችግር
- የደም ሥር እብጠት
- ሌሎች የአንገት እጢዎች
ስለዚህ፦ “የአንገት እብጠት = እንቅርት” ብሎ በቀጥታ መደምደም አይገባም።
5. እንቅርት ሲገኝ ከመድኃኒት በፊት ምን ይደረግ?
1️⃣ የታካሚው ታሪክ
የእብጠቱ የጀመረበት ጊዜ፣ የእድገት ፍጥነት፣ የመዋጥና የመተንፈስ ችግር፣ የድምፅ ለውጥ እና የታይሮይድ ምልክቶች ይጠየቃሉ።
2️⃣ የአካል ምርመራ
የእብጠቱ መጠን፣ ጥንካሬ፣ ቁጥር፣ እንቅስቃሴ፣ የአንገት ሊምፍ ኖዶች እና የአየር መንገድ ሁኔታ ይመረመራል።
3️⃣ የደም ምርመራ
TSH በአጠቃላይ የመጀመሪያ የታይሮይድ ሥራ ምርመራ ነው። እንደ ሁኔታው Free T4/T3 ሊጨመር ይችላል።
4️⃣ Ultrasound
የእንቅርት መጠን፣ ኖዱሎች፣ የኖዱሎች ባህሪ እና የአንገት ሊምፍ ኖዶች ለመገምገም ጠቃሚ ነው።
5️⃣ FNAC
አንዳንድ ኖዱሎች በUltrasound እና በክሊኒካዊ ግምገማ መሠረት FNAC ሊያስፈልጋቸው ይችላል።
6. ያለምርመራ PTU ፣ Propranolol ወይም Lugol’s iodine መጀመር ምን ችግር አለው?
PTU
PTU ለተወሰኑ የታይሮይድ ሆርሞን መጨመር ሁኔታዎች የሚውል መድኃኒት ነው። ለማንኛውም እንቅርት መስጠት አይገባም።
ከባድ የጉበት ጉዳት እና Agranulocytosis የመሳሰሉ የጎንዮሽ ጉዳቶች ሊኖሩት ይችላሉ።
Propranolol
በThyrotoxicosis ላይ እንደ የልብ ምት መፍጠን፣ መንቀጥቀጥ እና የልብ ምት መሰማት ያሉ ምልክቶችን ለመቆጣጠር ሊጠቅም ይችላል።
ግን እንቅርትን አያስወግድም።
Lugol’s iodine
Lugol’s iodine ለተወሰኑ ልዩ የሕክምና ሁኔታዎች ብቻ ይጠቀማል። ያለአግባብ አዮዲን መስጠት የታይሮይድ ሥራን ሊያዛባ ይችላል።
7. ከቀዶ ሕክምና በፊት
ለሁሉም እንቅርት አንድ ዓይነት ቅድመ መድኃኒት የለም።
ከቀዶ ሕክምና በፊት፦
- የእንቅርቱ መንስኤ መለየት
- የታይሮይድ ሥራ መገምገም
- Ultrasound ማድረግ
- አስፈላጊ ከሆነ FNAC ማድረግ
- የአየር መንገድ ግፊት መገምገም
- Retrosternal extension ካለ መመርመር
- የካንሰር ጥርጣሬ ካለ መገምገም
- ታካሚውን ለማደንዘዣና ለቀዶ ሕክምና በተገቢው ማዘጋጀት ያስፈልጋል።
Hyperthyroidism ያለበት ታካሚ ለelective surgery ከመዘጋጀቱ በፊት በተገቢው መንገድ መቆጣጠር ያስፈልጋል።
8. እንቅርት መቼ በቀዶ ሕክምና ይታከማል?
ቀዶ ሕክምና ሊጠቆም የሚችለው፦
- ካንሰር ሲጠረጠር ወይም ሲረጋገጥ
- የመተንፈስ ችግር ሲያመጣ
- የመዋጥ ችግር ሲያመጣ
- ትልቅ እና ምልክት የሚያስከትል እንቅርት ሲኖር
- Retrosternal/Substernal goiter ሲኖር
- በተመረጡ የToxic multinodular goiter ሁኔታዎች
- በተመረጡ የGraves’ disease ታካሚዎች
- ከፍተኛ የመልክ ወይም የህይወት ጥራት ችግር ሲያመጣ
9. ዋናው የግንዛቤ መልዕክት
ሁሉም እንቅርት መድኃኒት አይፈልግም።
ሁሉም እንቅርት ካንሰር አይደለም።
ሁሉም እንቅርት ቀዶ ሕክምና አይፈልግም።
ሁሉም የፊት አንገት እብጠት እንቅርት አይደለም።
መጀመሪያ ምርመራ፣ ከዚያ ሕክምና!
“አንገት አብጧል፤ መድኃኒት እንጀምር” ሳይሆን፣
“መንስኤውን እንወቅ፤ በምርመራው መሠረት እናክም” የሚል የሕክምና አቀራረብ እንከተል።
References
1. Schwartz’s Principles of Surgery. 11th ed.
2. Sabiston Textbook of Surgery: The Biological Basis of Modern Surgical Practice. 21st ed.
3. Bailey & Love’s Short Practice of Surgery. 28th ed.
4. Current Surgical Therapy. 14th ed.
5. Greenfield’s Surgery: Scientific Principles and Practice. 7th ed.
6. The Washington Manual of Surgery. 8th ed
ዶ/ር ሲንቦና አራርሳ፣ MD
የጠቅላላ ቀዶ ሕክምና ረዳት ፕሮፌሰር
MPH
0942622912
@HakimEthio | 1 266 |
| 5 |  +2Endocrine and Breast surgery graduates of Addis Ababa University, 2026.
Pictured with their instructors
Dr. Balkew Agonafir
Dr. Tilahun Temesgen
Dr. Wegene Tadesse
@HakimEthio | 3 990 |
| 6 |  +5Transnasal Transseptal Removal of a Penetrating Arrow Foreign Body Extending to the Lower Clivus
Penetrating craniofacial injuries involving the skull base are uncommon but potentially life-threatening. Foreign bodies that traverse the nasal cavity and extend toward the clivus may injure critical neurovascular structures, including the internal carotid arteries, cavernous sinus, brainstem, and cranial nerves.
The management of these injuries is particularly challenging, as manipulation or removal of the penetrating object may precipitate catastrophic hemorrhage or neurological deterioration.
Our patient was a 60-year-old male patient from the who presented with a history of a penetrating injury to the face caused by an arrow shot from a range of 4 meters.
The arrow, with a metallic tip of 13 cm and two hooks, entered through the right nostril and remained embedded in the skull base. The patient subsequently developed a headache and altered mentation, which had persisted for approximately four days prior to presentation at our institution.
He was initially managed at a peripheral hospital and was subsequently referred to our center for specialized neurosurgical evaluation and definitive management.
CT imaging demonstrated a metallic arrowhead traversing the right nasal cavity and extending posteriorly toward the lower clivus. The retained foreign body measured approximately 13 cm in total length.
CT angiography was performed to evaluate the relationship of the arrow to the major intracranial and skull-base vessels. No obvious vascular injury was identified on CTA.
The imaging findings were reviewed carefully to determine the trajectory of the arrow, its relationship to the skull base and surrounding neurovascular structures, and the safest surgical corridor for removal.
After multidisciplinary evaluation and detailed surgical planning, the patient was taken to the operating room for removal of the retained foreign body.
The procedure was performed at Tikur Anbessa Hospital, under the leadership of a senior skull base neurosurgeon, Dr. Abat Sahlu, with appropriate surgical and anesthetic support. A transnasal transseptal approach was used to obtain controlled access to the retained arrowhead.
The foreign body was carefully exposed through the nasal corridor. Particular attention was paid to controlled manipulation and extraction because of the potential risk of injury to adjacent skull-base structures and major vessels.
The arrowhead was successfully removed without intraoperative vascular catastrophe. Following removal, the skull-base defect and nasal structures were appropriately reconstructed.
The patient tolerated the procedure well. Following surgery, he remained hemodynamically and neurologically stable.
The patient was monitored closely for potential complications associated with penetrating skull-base injury, including cerebrospinal fluid leakage, meningitis, vascular complications, neurological deterioration, and local wound complications.
Operating team
- Dr. Abat Sahlu: Senior
- Dr. Ephrem Ashagre: NSR -V, 1st assistant
‐ Dr. Melaku Abate: NSR- V, 2nd assistant
‐ Anesthesia: Dr. Kalkidan
- Scrub: Solomon
- Circulating nurse: Sosina
[Written consent obtained for use of history and pictures]
Prepared by: Dr. Ephrem Ashagre
@HakimEthio | 4 741 |
| 7 |  Message of condolences
We are saddened to learn of the passing of Dr. Tamirat Sahlemariam. Our sincere condolences to his family, friends, patients and colleagues.
May his soul rest in peace.
@HakimEthio | 5 155 |
| 8 | Best of luck to CII students of Haramaya & Wallaga University who will start their qualification exam tomorrow.
@HakimEthio | 4 649 |
| 9 |  +2Vascular & Endovascular Surgery graduates of Addis Ababa University, 2026.
Pictured with their instructors
Dr. Adane Kassa
Dr. Gizew Bawoke
Dr. Sisay Mengistu
@HakimEthio | 4 748 |
| 10 |  +5"ለህክምና ያላቸው አመለካከትና ፍላጎት የተለየ ነው"
Nyangatom the Land of Beautiful people & immense potential! በቅድሚያ እንኳን ደስ አላችሁ!
1. ዶ/ር ሶያ ኩሩፓ - የመጀመሪያው የህክምና ዶ/ር
2. አትሌት ኤሪያማ ከሬ - የመጀመሪያው ፕሮፈሽናል ሯጭ (መቻል)
3. አትሌት ሌዊ ሎኛ - የመጀመሪያው ፕሮፌሽናል የሊግ ተጫዋች (ንግድ ባንክ); in that community!
የናንተ ድልና ስኬት ለብዙዎች ማነቃቂያ ይሆናል!
✍️ ከዚህ ጋር አያይዤ በህክምና ህይወቴ ካወቅሗቸውና ለጤና ባላቸው አመለካከት የሚደንቁኝን ማህበረሰብ ላስተዋውቃችሁ።
👉 ይህ ማህበረሰብ እንደአብዛኛው pastoralist community ዘርፈ ብዙና የጤና ፍላጎቶችና የAccess ችግር ቢኖሩበትም ፣ ለህክምና ያላቸው አመለካከትና ፍላጎት ግን የተለየ ነው።
ታመው ብዙ ርቀት አቆራርጠው ለህክምና ከመምጣት ባሻገር ፣ ቀለል ላሉ የጤና ጉዳዮችም አቅደው ለCheckup የመምጣት ልምድ አላቸው። ለህክምና ከተናጥል ይልቅ ሰብሰብ ብለው ነው የሚመጡት።
የታዘዘላቸውን መድሃኒት በስረዓት የመውሰድና የተሰጣቸውን የጤና ምክር ተግባራዊ የማድረግ ባህላቸው ከፍተኛ ነው:: They are the most adherent people i’ve ever known.
📌 ከአከባቢው የሚመጡ ታካሚዎች ከሚታወቁባቸው መልካም ባህሪያት መካከል:
1. የህማቸውን ምንነትና የምርመራ ውጤት፣ ያላቸውን የመዳን ተስፋ የመጠየቅ ልምድ
2. ለህመሙ የሚፈቀድና የማይፈቀድ ምግብ/መጠጥ
3. በቀጠሮ መመለስ ያስፈልግ እንደሆነ መጠየቅ
4. ካቅም በላይ ከሆነ Refer መደረግ እንዳለባቸው
5. ለየት ያለው... ፈገግ ብለው የሚጠይቋችሁ ህመሙ ከሚስት/ከባል ጋር መተኛት ይከለክላል/አይከለክልም ነው🤔። Interesting!
6. ድንገት አስታማሚው እያሳከመ ወይም አሳክሞ ስጨርስ ሳታስቡ እኔም መታከም አለብኝ ካለ መደነቅ የለባችሁም! It happens quite a lot of times.
በነገራችን ላይ ከላይ የተዘረዘሩት መሰረታዊ ጉዳዮች ባለሙያው ለታካሚዎች እንዳስፈላጊነቱ የማስረዳተት ግዴታ አለበት። ታካሚዎች የመጠየቅ መብት አላቸው!
አብዛኛዎቻችን እኔን ጨምሮ እንኳን በዝርዝር ልንጠይቅ የተሰጠንን ምክርና ማስጠንቀቂያ ለመተግበር የምንቸገር ነን።
kudos to Nyangatom people & friends!
#smartcommunity
Engida Orkaido; MD, Internist
@HakimEthio | 5 070 |
| 11 |  On a recent routine OPD shift, I saw 43 patients. Out of those 43, 12 tested positive for Hepatitis B.
Finding nearly 30% seropositivity in one day's room list is jarring. Beyond the clinical management of each case, it leaves you with a heavy realization: what we see in our clinics is just the tip of the iceberg.
Hepatitis B is silently working through our communities, often completely unnoticed until someone walks in with advanced complications, cirrhosis, or liver cancer.
As frontline health workers, treating the patients who sit across from our desks is only half the job. A day like that is a loud reminder that our biggest impact has to happen before people end up in our OPDs.
A few urgent priorities we need to keep pushing for:
Opportunistic Screening: We need to normalize testing adults and high-risk individuals during standard clinic visits, rather than waiting for symptoms to appear.
Expanding Vaccination Coverage: Strengthening infant birth-dose coverage while making adult HBV vaccines accessible and routine for high-risk groups and household contacts.
Community Awareness without Stigma: Clear, straightforward public education on blood-borne and sexual transmission routes to eliminate misconceptions and encourage early testing.
Protecting Ourselves: Making sure every single member of our clinical and support staff is fully vaccinated and protected on the job.
Managing patients one by one is what we do every day, but prevention is what actually turns the tide.
Are you noticing similar patterns in your clinics? How are your facilities handling routine screening and link-to-care for HBV?
Dr. Ephrem Tamiru Fite
@HakimEthio | 4 265 |
| 12 |  +4“ልጆቻችን አይሰሙንም …” ተመረቀ
በሀኪም ገፅ ላይ ሞጋች ሐሳቦችን በማቅረብ በምናውቃቸው ዶክተር መዝገብ ገደፌ የተዘጋጀው በልጆች አስተዳደግ ዙሪያ የተዘጋጀው “ልጆቻችን አይሰሙንም፤ ያዩናል እንጂ” በሚል ርዕስ የተዘጋጀው መጽሐፍ ባሳለፍነው ሐሙስ እጅግ በርካታ እንግዶች በተገኙበት የራስ አምባ ሆቴል አዳራሽ በይፋ ተመረቀ፡፡
መጽሐፉ የወላጆች አርአያነት የልጆችን አሁናዊ እና መጪ ማንነት እንደሚቀርጽ ባማረ ቋንቋ እና ምሳሌያዊ ታሪኮች የቀረበ ነው።
የምርቃቱ መሪ ቃል “የልጆች አስተዳደግ ጉዳይን የማሕበረሰባችን መነጋገሪያ ጉዳይ እናድርገው” በሚል ሲሆን መድረኩ በታዋቂዋ ገጣሚ ረድኤት ተረፈ የተመራ ሲሆን በዝግጅቱ ላይ የጸሐፊው አብሮ አደጎች፣ የቀድሞ አስተማሪዎች.፣ የስራ ባለደረቦች ስለጸሐፊው አጠቃላይ ማንነት ንግግር ያደረጉ ሲሆን ስለመጽሐፉ አጠቃላይ ይዘት እና ስለልጆች አስተዳደግ ያላቸውን ምልከታ ደራሲ እና የሕግ አማካሪ አቶ ዳግማዊ አሰፋ፣ በመሰል ፕሮግራሞች ላይ ሐሳቦቻቸውን እና የማይጠገቡ ጨዋታዎቻቸውን በማቅረብ የሚታወቁት አቶ በኃይሉ ገብረመድኅን፣ ደራሲ ኃይለመለኮት መዋእል እና በቤተሰብ ዙሪያ በርካታ ጠቃሚ አስተዋጽኦ እያበረከቱ የሚገኙት ፓስተር ቸሬ እና የፋሚሊ ትምህርት ቤቶች እና የክቡር ኮሌጅ ባለቤት አቶ ደሳለኝ መኩሪያ በመድረኩ ላይ እይታቸውን አካፍለዋል፡፡
በመጨረሻም ለመጽሐፉ ሕትመት እና ላማረው የምርቃት ዝግጅት ውጤታማነት አስተዋጽኦ ላበረከቱ የደራሲው ወዳጆች ደራሲ ዶ/ር እንዳለጌታ ከበደ ስጦታዎችን አበርክተው የፕሮግራሙ ፍጻሜ ሆኗል፡፡
ወዳጆቻቸውን ውደዱላቸው - የወላጆች ጊዜ
ወላጆች ለልጆቻቸው ሊሰጧቻ ከሚችሉ ነገሮች ትልቁ ነገር እርስ በእርስ የሚኖራቸው ፍቅር ነው፡፡ ስለዚህም የትዳር አጋሮች ሁልጊዜም መተያየት ያለባቸው እንደ ባልና ሚስት ብቻ ሳይሆን እንደ ፍቅረኛም ነው፤ ልክ እንደዱሮው!1
· ‘ቀሪ ሀብቴ’ ተባባሉ፡ ዘወትር የፍቅር ቃላት መለዋወጥን፤ ባገኛችሁት አጋጣሚ ሁሉ መተቃቀፍን፣ መሳሳምን፣ መቀላለድን እና በፍቅር ዐይን መተያየትን ልማድ አድርጉ። ‘አብራ ኗሪዬ’፣ ‘አብሮ ኗሪዬ’ ተባባሉ።
· ‘ያዥልኝ/ያዝልኝ ቀጠሮ’ ተባባሉ፡ ያላችሁን ትርፍ ጊዜ አብቃቅታችሁ ከቤት ውጪ ተቀጣጥራችሁ ዘና ያለ የብቻ ጊዜ አሳልፉ። ልጆቻችሁም ሆነ ሌሎች ሰዎች ይህንን ጊዜያችሁን እንዲሻሙባችሁ አትፍቀዱ። ይህ ፍቅራችሁን ያድስላችኋል። በተጨማሪም በልጆችም ሆነ በሌላ ቤተሰባዊ ጉዳይ ላይ ትኩረት የተሞላበት ውይይት እንድታደርጉ ያስችላችኋል። ስለዚህ ‘ያዥልኝ ቀጠሮ’፣ ‘ያዝልኝ ቀጠሮ’ ተባባሉና ወጣ ብላችሁ ተጨዋወቱ። ተዝናኑ።
· ‘በስልክ አነጋግረኝ’ ይበሉ: የብቻ ጊዜ ቢጠፋ እንኳን በስልክ ረዘም ላሉ ሰዓታት ማውራትም አንዱ መፍትሔ ነው። ውድ ወላጅ የልጅዎን አባት “በስልክ አነጋግረኝ፤ በቀጭኑ ሽቦ” ይበሉት። ካልሆነ ግን “ትወደኝ አትወደኝ አላውቅም” መባባል ይመጣል።
ከመጽሐፉ የተቀነጨበ
ደራሲው ዶ/ር መዝገብ ገደፌን
Facebook- Mezgeb Gedefe Molla (https://www.facebook.com/mezgeb.molla)
Linkdin፡ Mezgeb Gedefe
ላይ ብትከታተሏቸው በርካታ ጠቃሚና ሳይንሳዊ የልጅ አስተዳደግ መርሆችን ታገኛላችሁ፡፡
ለበለጠ መረጃ፡ 0944724444 / 0911563764/ 0911149869
@HakimEthio | 4 400 |
| 13 |  +4Немає тексту... | 1 |
| 14 |  +2ፓራሲታሞል የወባ ጥገኛ ተውሳክን በቤተ ሙከራ ምርመራ ወቅት በፍፁም አይደብቅም
ይህ በህብረተሰቡ ዘንድ በስፋት የሚታመን የተሳሳተ አመለካከት ቢሆንም፣ ሳይንሳዊ ጥናቶች እንደሚያረጋግጡት ፓራሲታሞል (acetaminophen) በደም ምርመራ (በማይክሮስኮፕም ሆነ በፈጣን የወባ ምርመራ/RDT) ላይ የሚያመጣው ምንም አይነት ተፅዕኖ የለም።
ይሁን እንጂ መድኃኒቱ የወባ ምልክቶችን በመሸፈን ረገድ የሚከተሉትን ተፅዕኖዎች ያሳድራል
1. የምልክት መደበቅ (Symptom Masking)
ፓራሲታሞል ትኩሳትንና ህመምን የሚቀንስ (antipyretic and analgesic) መድኃኒት ነው። አንድ ሰው የወባ ህመም ሲይዘው ፓራሲታሞል ቢወስድ ፣ መድኃኒቱ ትኩሳቱንና የራስ ምታቱን ለጊዜው ያጠፋለታል።
ይህ ሁኔታ በሽተኛው የጤና መሻሻል እንደታየው እንዲሰማው በማድረግ ወደ ህክምና ተቋም ሄዶ ምርመራ የሚያደርግበትን ጊዜ እንዲያዘገይ ያደርገዋል። በዚህ የተነሳ በሽታው በሰውነት ውስጥ እየጠነከረ ይሄዳል።
2. የበሽታውን ቆይታ ማራዘም (Prolonged Parasite Clearance)
ሳይንሳዊ ጥናቶች እንደሚያሳዩት ፣ ፓራሲታሞል የወባ ትኩሳትን ለጊዜው ቢቀንስም በደም ውስጥ ያሉ የወባ ተውሳኮች የሚጠፉበትን ጊዜ (parasite clearance time) ግን ያራዝማል።
ይህም የሆነው መድኃኒቱ ሰውነታችን ወባን ለመከላከል የሚያመርታቸውን አንዳንድ ኬሚካሎች (TNF እና oxygen radicals) ስለሚቀንስ ነው።
ማጠቃለያ፡ ትኩሳት በሚኖርዎት ጊዜ ፓራሲታሞል ወስደው ቢሆን እንኳ የደም ምርመራው የወባ መኖር አለመኖሩን በትክክል ማሳየት ይችላል።
ስለዚህ ትኩሳት ሲሰማዎት መድኃኒቱን ወስደው ቤት ከመቀመጥ ይልቅ ወዲያውኑ የደም ምርመራ ማድረግ ይመረጣል።
References
- https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gpv
- Drugs.com
- https://en.Wikipedia.org
Mekides Mengistu: Pharmacist
@HakimEthio | 4 330 |
| 15 |  +7White coat ceremony of Injibara University, 2026.
@HakimEthio | 5 260 |
| 16 |  +3Dr. Bekana Lemessa & Dr. Masresha Bereket; Hepatopancreaticobiliary (HPB) surgery graduates of Addis Ababa University, 2026.
@HakimEthio | 5 545 |
| 17 |  A Diagnosis Hidden in the Menstrual Cycle
What if a recurring respiratory symptom was not actually a lung infection?
I recently came across a fascinating case of an 18-year-old woman with thoracic endometriosis syndrome, a rare form of endometriosis that affects structures within the chest.
She had experienced recurrent bleeding and respiratory symptoms around the time of her menstrual periods. Because pneumonia and pulmonary tuberculosis are common and important diagnoses in our setting, she had previously been evaluated and treated for these conditions. Yet her symptoms kept returning.
The turning point was simple but powerful: asking when the symptoms occurred in relation to her menstrual cycle.
The clear cyclical pattern raised suspicion for thoracic endometriosis. After appropriate evaluation, the diagnosis was made, and she responded well to hormonal suppression therapy.
The lesson is bigger than the diagnosis.
As clinicians, we can sometimes focus so heavily on the most common diagnoses that we overlook an important clue sitting right in front of us.
A symptom that repeatedly appears or worsens around menstruation deserves attention.
Thoracic endometriosis is rare, but its manifestations can include catamenial pneumothorax, hemothorax, hemoptysis, and other cyclical thoracic symptoms.
For me, this case reinforces one of the simplest principles in medicine:
The history can be the most powerful diagnostic test.
“Does this happen around your menstrual period?”
Sometimes, the key to a difficult diagnosis is not another test, but asking a better question.
#Endometriosis #ThoracicEndometriosis #WomensHealth #REI
Dr. Abel shiferaw: MD, MPH, Gyn/Obs, REI
@HakimEthio | 5 591 |
| 18 |  +2🩺 From LinkedIn and Hakim page's Posts to a Nation's First!
I started sharing forensic cases here with 2 simple goals:
🔹 Show that Forensic Medicine is more than just a specialty
🔹 Prove its power in clinical care, medicolegal safety, and teamwork
The engagement grew. But then… something magical happened. ✨
A team of young, energetic doctors from MAC Ethiopia stepped in. They took those cases and turned them into Ethiopia's FIRST EVER Forensic Medicine Thriller Book! 📖🔥
- They didn't just write, they pioneered.
- They brought hidden truths to light.
They made a huge impact on Dr. Segenet's Triple C book too.
👉 As Dr. Tesfaye Gebrewold, I thank them, not just for me, but for my entire field. They've made history.
📌 This book is now open for partnerships!
Promote your products/services inside this one-of-a-kind project.
📞 +251-922401205
@HakimEthio | 5 543 |
| 19 |  +3የሕፃናት አንጎል እጢ እንዴት ይታከማል?
የአንድ ሕፃን ጭንቅላት ውስጥ እጢ እንዳለ መስማት ለቤተሰብ እጅግ አስጨናቂ እና ከባድ ነው። ቀጣዩ እና ዋናው ጥያቄ "ታዲያ ይታከማል ወይ?" የሚለው ነው።
አዎ! ይታከማል። ነገር ግን የሕክምናውን ሂደት እና ዓላማ በደንብ መረዳት ያስፈልጋል። የህክምናው ዓላማ እንደ እጢው ሁኔታ እና እንደ እያንዳንዱ ሕፃን ሁኔታ ይለያያል።
የህክምና ሂደቱን እና ውጤቱን የሚወሰኑ ዋና ዋና ነጥቦች፦
፩. እጢው የበቀለበት የአንጎል ክፍል
እጢው የሚገኝበት ቦታ ለህክምናው ወሳኝ ነው። ለምሳሌ እንደ አተነፋፈስ እና የልብ ምትን የሚቆጣጠሩ በጣም አስፈላጊ የአንጎል ክፍሎች ላይ ከሆነ ፣ ሙሉ በሙሉ በቀዶ ጥገና ለማንሳት መሞከር አደገኛ ሊሆን ይችላል።
በእንዲህ አይነት ወቅት አነስተኛ ናሙና (Biopsy) ብቻ ከተወሰደ በኋላ እንደ እጢዉ አይነት በኬሞቴራፒ (በመድኃኒት) ወይም በጨረር ይታከማል።
፪. እጢው በአቅራቢያው ባሉ ነርቮች ላይ የሚያደርሰው ጫና
እጢው በአንጎል ውስጥ ባሉ ዋና ዋና ነርቮች (Cranial nerves) ላይ የሚያሳድረው ጫና ህክምናውን አስቸኳይ ያደርገዋል። ለምሳሌ እጢው በዕይታ ነርቭ (Optic nerve) ላይ ጫና ካሳደረ የሕፃኑን እይታ ስለሚያሰጋ ቀዶ ጥገናው በአስቸኳይ መደረግ ሊኖርበት ይችላል።
፫. የአንጎል ውስጥ ውኃ መከማቸት (Hydrocephalus)
እጢው የአንጎል ውኃ ፍሰትን በመዝጋት የጭንቅላት ውጥረት በሚፈጥርበት ጊዜ ፣ የውኃ መከማቸቱን (Hydrocephalus) ማከም ሁልጊዜም ቢሆን ቅድሚያ የሚሰጠው እና አጣዳፊ ተግባር ነው።
ይህ ህክምና እጢውን ከማንሳታችን በፊት ወይም ከእጢ ቀዶ ጥገናው ጎን ለጎን ወዲያውኑ መከናወን ሊኖርበት ይችላል።
፬. የእጢው ቆይታ እና የዕድገት ፍጥነት (Duration of the lesion)
እጢው በጭንቅላት ውስጥ የቆየበት ጊዜ እና የእድገት ፍጥነቱ በህክምና ውሳኔ ላይ ትልቅ ተፅዕኖ አለው።
፭. የእጢው ደረጃ እና ሞለኪዩላር ዓይነት (Grade & Molecular subtype)
የአንጎል እጢዎች እንደ ባህሪያቸው ከደረጃ 1 እስከ 4 ይከፈላሉ፦
ደረጃ 1 እና 2 (ቀስ ብለው የሚያድጉ)፦ አብዛኛውን ጊዜ በቀዶ ጥገና ሙሉ በሙሉ በማንሳት ብቻ ሊድን ይቻላል።
ደረጃ 3 እና 4 (ፈጣን እድገት ያላቸው)፦ ቀዶ ጥገና ተደርጎ ከተነሳ በኋላ እጢው ተመልሶ እንዳያድግ ተጨማሪ የጨረር እና የኬሞቴራፒ ህክምና ያስፈልጋቸዋል።
፮. የእጢው መጠን እና ሙሉ በሙሉ የመነሳት እድል (Resectability)
እጢው በቀዶ ጥገና ሙሉ በሙሉ ሊነሳ የሚችልበት ደረጃ ላይ መሆኑ (Gross Total Resection) ወይም የተወሰነው ክፍል ብቻ የሚነሳ መሆኑ ለህክምናው ስኬት ትልቅ ድርሻ አለው።
፯. የሕፃኑ ዕድሜ እና አጠቃላይ የጤና ሁኔታ
ከ3 ዓመት በታች ላሉ ሕፃናት የአንጎል እድገታቸውን ለመጠበቅ ሲባል የጨረር ህክምና አይሰጥም። ይልቁንም ቀዶ ጥገና እና የኬሞቴራፒ ህክምና ቅድሚያ ይሰጣቸዋል።
ቤተሰቦች በተደጋጋሚ የሚያነሱት ጥያቄ፦ "የህክምናው ውጤት ወይም የማገገም እድሉ (Prognosis) ምን ያህል ነው?"
የሕፃናት አንጎል እጢ ህክምና ውጤት (Prognosis) ለእያንዳንዱ ሕፃን የተለየ (Individualized) ነው።
አንድ ሕፃን የማገገም እድሉ ምን ያህል እንደሆነ የሚወሰነው ከላይ የተዘረዘሩት ነጥቦች : ማለትም የእጢው ቦታ፣ ደረጃው ፣ ሙሉ በሙሉ መነሳት መቻሉ፣ የሕፃኑ ዕድሜ ፣ እና የህክምናው የጊዜ አጣዳፊነት—በአንድ ላይ ተደምረው በሚሰጡት ውጤት ነው። ስለዚህ ለአንዱ ሕፃን የሚሰጠው ህክምና ለሌላው ሕፃን ሙሉ በሙሉ የተለየ ሊሆን ይችላል።
በሚቀጥለው ክፍላችን፦ ስለ ህፃናት አንጎል እጢዎች የተለያዩ ምልክቶች በስፋት የምንወያይ ይሆናል!
References
Pollack IF, Agnihotri S, Broniscer A. Childhood brain tumors: current management, biological insights, and future directions. J Neurosurg Pediatr. 2019;23(3):261-273.
Louis DN, Perry A, Wesseling P, Brat DJ, Cree IA, Figarella-Branger D, et al. The 2021 WHO Classification of Tumors of the Central Nervous System: a summary. Neuro Oncol. 2021;23(8):1231-1251.
Riva D, Giorgi C, Devoti M, Erbetta A, Pantaleoni C, Bulgheroni S, et al. Prognostic factors and long-term outcome in pediatric central nervous system tumors: a multidisciplinary approach. Childs Nerv Syst. 2018;34(9):1645-1655.
ዶ/ር ሱራፌል መኮንን
የአንጎል እና ህብረ-ሰረሰር ቀዶ ህክምና ስፔሻሊስት
የሕፃናት አንጎል ቀዶ ህክምና subspecialist
🌐 ስለ አንጎል እና ህብረ-ሰረሰር ህክምናዎች የበለጠ ለማወቅ እና ለማማከር ድህረ-ገፃችንን ይጎብኙ፦
👉 drsurafel.com
@HakimEthio | 5 156 |
| 20 |  🌼🫀New year New Hope New Heart beat🫀🌼
Tazma Medical and Surgical Specialized Center is proud to announce the launch of 6th Free Open Heart Surgery Mission in Harar 🎉
This life-saving initiative is dedicated to restoring hope by providing 100% cost-free cardiac surgery to patients facing critical heart disease, particularly those unable to afford care due to financial hardship.
Follow our official social media channels over the coming days for mission updates, inspiring patient transformation stories, and more health tips.
Facebook | instagram | TikTok | Telegram
Tazma a sign of Healthy Heart 🫀
📍 Gotera Condominium, Addis Ababa
☎️ 0954 886225 / 9893 | 4 308 |
