Hakim
Kanalga Telegram’da o‘tish
📈 Telegram kanali Hakim analitikasi
Hakim (@hakimethio) Amxar til segmentidagi kanali faol ishtirokchi. Hozirda hamjamiyat 62 363 obunachidan iborat bo'lib, Tibbiyot toifasida 222-o'rinni va Efiopiya mintaqasida 514-o'rinni egallagan.
📊 Auditoriya ko‘rsatkichlari va dinamika
невідомо sanasidan buyon loyiha tez o‘sib, 62 363 obunachiga ega bo‘ldi.
28 Iyul, 2026 dagi oxirgi ma’lumotlarga ko‘ra kanal barqaror faollikka ega. Oxirgi 30 kunda obunachilar soni 817 ga, so‘nggi 24 soatda esa 52 ga o‘zgardi va umumiy qamrov yuqori darajada qolmoqda.
- Tasdiqlash holati: Tasdiqlanmagan
- Jalb etish (ER): Auditoriya o‘rtacha 10.00% darajada jalb etiladi. Nashrdan keyingi dastlabki 24 soatda kontent odatda umumiy obunachilar sonining 6.93% ini tashkil etuvchi reaksiyalarni to‘playdi.
- Post qamrovi: Har bir post o‘rtacha 6 228 marta ko‘riladi; birinchi sutkada odatda 4 315 ta ko‘rish yig‘iladi.
- Reaksiyalar va o‘zaro ta’sir: Auditoriya faol: har bir postga o‘rtacha 46 ta reaksiya keladi.
- Tematik yo‘nalishlar: Kontent patient, ethiopia, disease, ነው።, medicine kabi asosiy mavzularga jamlangan.
📝 Tavsif va kontent siyosati
Muallif resursni shaxsiy fikrni ifoda etish maydoni sifatida ta’riflaydi:
“Ethiopian blend of Medicine, History and Humor.”
Yuqori yangilanish chastotasi (oxirgi ma’lumot 29 Iyul, 2026 da olingan) sababli kanal doimo dolzarb va katta qamrovli bo‘lib qoladi. Analitika auditoriya kontent bilan faol hamkorlik qilishini, uni Tibbiyot toifasidagi muhim ta’sir nuqtasiga aylantirishini ko‘rsatadi.
62 363
Obunachilar
+5224 soatlar
+1697 kunlar
+81730 kunlar
Ma'lumot yuklanmoqda...
O'xshash kanallar
Taglar buluti
Kirish va chiqish esdaliklari
---
---
---
---
---
---
Obunachilarni jalb qilish
Iyul '26
Iyul '26
+931
9 kanalda
Iyun '26
+1 462
10 kanalda
Get PRO
May '26
+690
11 kanalda
Get PRO
Aprel '26
+1 091
8 kanalda
Get PRO
Mart '26
+504
16 kanalda
Get PRO
Fevral '26
+300
3 kanalda
Get PRO
Yanvar '26
+521
1 kanalda
Get PRO
Dekabr '25
+526
8 kanalda
Get PRO
Noyabr '25
+596
10 kanalda
Get PRO
Oktabr '25
+428
5 kanalda
Get PRO
Sentabr '25
+291
11 kanalda
Get PRO
Avgust '25
+315
10 kanalda
Get PRO
Iyul '25
+250
11 kanalda
Get PRO
Iyun '25
+252
9 kanalda
Get PRO
May '25
+440
8 kanalda
Get PRO
Aprel '25
+855
16 kanalda
Get PRO
Mart '25
+749
12 kanalda
Get PRO
Fevral '25
+266
16 kanalda
Get PRO
Yanvar '25
+366
9 kanalda
Get PRO
Dekabr '24
+412
16 kanalda
Get PRO
Noyabr '24
+813
13 kanalda
Get PRO
Oktabr '24
+624
13 kanalda
Get PRO
Sentabr '24
+742
13 kanalda
Get PRO
Avgust '24
+655
11 kanalda
Get PRO
Iyul '24
+706
12 kanalda
Get PRO
Iyun '24
+1 531
20 kanalda
Get PRO
May '24
+1 998
22 kanalda
Get PRO
Aprel '24
+1 816
22 kanalda
Get PRO
Mart '24
+1 654
13 kanalda
Get PRO
Fevral '24
+1 993
14 kanalda
Get PRO
Yanvar '24
+1 100
9 kanalda
Get PRO
Dekabr '23
+1 715
15 kanalda
Get PRO
Noyabr '23
+1 219
16 kanalda
Get PRO
Oktabr '23
+1 355
16 kanalda
Get PRO
Sentabr '23
+1 465
0 kanalda
Get PRO
Avgust '23
+818
0 kanalda
Get PRO
Iyul '23
+628
0 kanalda
Get PRO
Iyun '23
+957
0 kanalda
Get PRO
May '23
+547
0 kanalda
Get PRO
Aprel '23
+743
0 kanalda
Get PRO
Mart '23
+963
0 kanalda
Get PRO
Fevral '23
+625
0 kanalda
Get PRO
Yanvar '23
+702
0 kanalda
Get PRO
Dekabr '22
+1 182
0 kanalda
Get PRO
Noyabr '22
+1 400
0 kanalda
Get PRO
Oktabr '22
+1 706
0 kanalda
Get PRO
Sentabr '22
+1 422
0 kanalda
Get PRO
Avgust '22
+2 012
0 kanalda
Get PRO
Iyul '22
+2 700
0 kanalda
Get PRO
Iyun '22
+1 376
0 kanalda
Get PRO
May '22
+1 241
0 kanalda
Get PRO
Aprel '22
+2 290
0 kanalda
Get PRO
Mart '22
+869
0 kanalda
Get PRO
Fevral '22
+1 448
0 kanalda
Get PRO
Yanvar '22
+778
0 kanalda
Get PRO
Dekabr '21
+308
0 kanalda
Get PRO
Noyabr '21
+199
0 kanalda
Get PRO
Oktabr '21
+595
0 kanalda
Get PRO
Sentabr '21
+483
0 kanalda
Get PRO
Avgust '21
+751
0 kanalda
Get PRO
Iyul '21
+1 148
0 kanalda
Get PRO
Iyun '21
+657
0 kanalda
Get PRO
May '21
+450
0 kanalda
Get PRO
Aprel '21
+208
0 kanalda
Get PRO
Mart '21
+88
0 kanalda
Get PRO
Fevral '21
+270
0 kanalda
Get PRO
Yanvar '21
+469
0 kanalda
Get PRO
Dekabr '20
+12 725
0 kanalda
| Sana | Obunachilarni jalb qilish | Esdaliklar | Kanallar | |
| 29 Iyul | +72 | |||
| 28 Iyul | +52 | |||
| 27 Iyul | +34 | |||
| 26 Iyul | +28 | |||
| 25 Iyul | +7 | |||
| 24 Iyul | +12 | |||
| 23 Iyul | +22 | |||
| 22 Iyul | +27 | |||
| 21 Iyul | +12 | |||
| 20 Iyul | +53 | |||
| 19 Iyul | +42 | |||
| 18 Iyul | +37 | |||
| 17 Iyul | +12 | |||
| 16 Iyul | +16 | |||
| 15 Iyul | +10 | |||
| 14 Iyul | +7 | |||
| 13 Iyul | +3 | |||
| 12 Iyul | +60 | |||
| 11 Iyul | +24 | |||
| 10 Iyul | +19 | |||
| 09 Iyul | +50 | |||
| 08 Iyul | +36 | |||
| 07 Iyul | +45 | |||
| 06 Iyul | +71 | |||
| 05 Iyul | +89 | |||
| 04 Iyul | +45 | |||
| 03 Iyul | +23 | |||
| 02 Iyul | 0 | |||
| 01 Iyul | +23 |
Kanal postlari
+4
A milestone in advancing minimally invasive surgery at Salale University
During our 3-day Laparoscopy Surgery Start-up Campaign, our surgical team successfully performed 8 laparoscopic cholecystectomy procedures under the mentorship of Dr. Tilahun Habte, General & Laparoscopic Surgeon and GI Oncology Subspecialist, from Jimma, with the dedicated support of Ms. Netsanet Birhanu, Expert Operating Room Nurse.
This achievement marks the beginning of a new era in minimally invasive surgery at our hospital, strengthening our commitment to providing safe, high-quality, and modern surgical care to our community.
We extend our heartfelt appreciation to our distinguished guest mentors, the hospital leadership, the anaesthesia team, operating room staff, and everyone whose dedication made this campaign a success.
Dr. Tesfaye Dejene: General Surgeon
Salale University Comprehensive Specialized Hospital
@HakimEthio
| 2 |  +7Doctors’ Day celebration at Ambo University
Senior icons Dr. Tadese Ejeta (Breast and Endocrine Subspecialist Surgeon) and Dr. Kebede Legese (Expert internist with more than 30 years of experience) shared inspiring life journeys, clinical and academic wisdom, and funny stories.
The event featured interactive games, a White Coat ceremony for new interns, and cake cutting.
Happy Doctors' Day to all!
@HakimEthio | 3 638 |
| 3 |  𝐅𝐢𝐛𝐫𝐨𝐒𝐜𝐚𝐧 / 𝐄𝐥𝐚𝐬𝐭𝐨𝐠𝐫𝐚𝐩𝐡𝐲 𝐒𝐞𝐫𝐯𝐢𝐜𝐞
We are pleased to introduce 𝐅𝐢𝐛𝐫𝐨𝐒𝐜𝐚𝐧 (𝐋𝐢𝐯𝐞𝐫 𝐄𝐥𝐚𝐬𝐭𝐨𝐠𝐫𝐚𝐩𝐡𝐲) at 𝐄𝐭𝐡𝐢𝐨 𝐓𝐞𝐛𝐢𝐛 𝐇𝐨𝐬𝐩𝐢𝐭𝐚𝐥, available offering a fast, non-invasive, and accurate method to assess liver stiffness and fibrosis without the need for biopsy.
𝐖𝐡𝐲 𝐂𝐡𝐨𝐨𝐬𝐞 𝐅𝐢𝐛𝐫𝐨𝐒𝐜𝐚𝐧
✅Non-invasive, painless, and quick
✅Immediate, accurate results
✅Supports early detection and ongoing monitoring
𝐈𝐧𝐝𝐢𝐜𝐚𝐭𝐢𝐨𝐧𝐬
➡️Chronic viral hepatitis (HBV, HCV)
➡️Fatty liver disease (NAFLD/NASH)
➡️Alcohol-related liver disease
➡️Suspected or known liver fibrosis/cirrhosis
➡️Monitoring disease progression or response to treatment
At 𝐄𝐭𝐡𝐢𝐨 𝐓𝐞𝐛𝐢𝐛 𝐇𝐨𝐬𝐩𝐢𝐭𝐚𝐥, we continue to expand our diagnostic capabilities to deliver modern, patient-centered care with the latest medical technology.
📞For more information and to schedule an appointment, call +251933745555 or call our toll-free number 9000.
📍Our address is located on the road leading to Kolfe, Masalemiya Sefereselam.
📱Telegram 📱Tiktok 📱Facebook 📱Instagram 📱Youtube
𝐄𝐭𝐡𝐢𝐨-𝐓𝐄𝐁𝐈𝐁 𝐇𝐨𝐬𝐩𝐢𝐭𝐚𝐥
We strive for your health!!
@HakimEthio | 3 805 |
| 4 |  To every junior doctor: Medicine will test you in ways no textbook ever can. There will be nights when you question your abilities, days when you lose patients despite doing everything right, and moments when exhaustion makes you wonder if you're enough.
Don't mistake these seasons for your limits. Sometimes it's not your potential that's too small it's the environment, the fear, or the comfort zone that is.
Like a shark that can never reveal its true strength in a small tank, we, too, can outgrow the spaces that confine us. Every sleepless call, every difficult rotation, every mistake that humbled you, and every tear you hid behind your smile is quietly shaping the doctor you are becoming.
Never let temporary hardship define your permanent potential. Keep learning. Keep asking. Keep showing up. One day, the struggles that make you doubt yourself today will become the wisdom that saves lives tomorrow and inspires the next generation. The world doesn't need a perfect doctor it needs a resilient one.👌👍
Remember: Your current environment may challenge you, but it should never limit you. The ocean is waiting. Grow beyond the bowl, and let your potential speak louder than your circumstances.
Dr Abinet Gadissa Kuma: OBGYN, MFM Fellow
@HakimEthio | 4 947 |
| 5 |  +2Celebrating a Pioneer: Dr. Ahmed Mohammed Ahmed's Return to Ethiopia
It gives me great pleasure to congratulate you on your remarkable achievement in completing your fellowship in Clinical Cardiac Electrophysiology. By becoming one of the very few sub-specialists in this field across East Africa, you have demonstrated not only brilliance and perseverance but also the courage to pioneer a path where none existed before.
You have elevated the standards of cardiovascular care in our region, inspiring colleagues and offering hope to countless patients who will benefit from your expertise. Your dedication stands as a beacon of excellence, and I deeply admire how you have transformed ambition into a legacy that will shape the future of medicine in East Africa—especially in your motherland, Ethiopia.
Sixteen years ago, you left Dessie, Ethiopia, with a single dream: to become a physician who could serve your community. Today, by the grace of God, that journey has come full circle as you return home as Dr. Ahmed Mohammed Ahmed, Cardiologist and Clinical Cardiac Electrophysiology Specialist.
Your path began with an MBBS from the University of Balochistan, followed by a house job at Bolan Medical Complex Hospital in Quetta. You then completed a two-year Internal Medicine residency at Bolan Medical Complex and Sandeman Provincial Hospital, building a strong foundation in patient care.
Driven to excel, you pursued an FCPS in Adult Cardiology at the National Institute of Cardiovascular Diseases (NICVD) in Karachi. You then completed a rigorous two‑year Fellowship in Clinical Cardiac Electrophysiology at NICVD, specializing in complex EP studies, catheter ablation, pacemakers, ICDs, and CRT.
Now, you return to Ethiopia driven by gratitude and a deep sense of responsibility. Your mission to advance cardiovascular medicine and electrophysiology, train future physicians, and improve access to quality cardiac care will undoubtedly transform lives.
Every ending is a new beginning. The journey continues. Once again, congratulations, Dr. Ahmed Mohammed Ahmed!
Warm regards,
Your friend, Dr. Mohammed Hussen Ziad
(Gastroenterologist & Hepatologist)
@HakimEthio | 5 018 |
| 6 |  To Whom It May Concern
Subject: Strong Recommendation for the Continued Academic and Clinical Engagement of Associate Professor Dereje Gulilat
I am writing this letter with great respect and a deep sense of professional responsibility to strongly recommend the continued academic and clinical engagement of Associate Professor Dereje Gulilat, who has recently retired from Addis Ababa University and Tikur Anbessa Specialized Hospital, and who was also my teacher during my residency.
Associate Professor Dereje Gulilat is an exceptionally experienced General and Thoracic Surgeon who has devoted more than four decades of distinguished service to medical education, surgical training, patient care, and the advancement of surgery in Ethiopia. Throughout his career, he has made invaluable contributions to the College of Health Sciences, the Department of Surgery, and the country at large.
I have had the privilege of working closely with Associate Professor Dereje Gulilat for more than fifteen years in a private hospital setting. During this long period of collaboration, I have witnessed firsthand his extraordinary surgical skills, clinical judgement, teaching ability, work ethic, leadership, and commitment to patient safety.
Even after many years of service, he remains physically strong, mentally sharp, academically active, and professionally engaged. In my honest assessment, his performance, decision-making, and dedication continue to be exemplary and highly relevant to current surgical practice.
Associate Professor Dereje Gulilat is not only a highly skilled surgeon but also an outstanding educator. His presence in the operating theatre, ward rounds, outpatient clinics, morbidity and mortality conferences, and academic discussions provides an irreplaceable learning opportunity for medical students, surgical residents, and thoracic surgery fellows. His ability to teach complex surgical principles through practical experience is a rare asset that cannot easily be replaced.
The Department of Surgery and the College would greatly benefit from retaining his expertise through continued involvement in teaching, mentorship, supervision of residents and fellows, academic activities, and selected clinical and surgical services. At a time when experienced thoracic surgeons are limited in number, preserving the institutional memory and mentorship capacity of a surgeon of his calibre is of strategic importance for the training of future generations.
Retaining Associate Professor Dereje Gulilat would provide several important benefits:
- Strengthening the quality of surgical education.
- Enhancing mentorship for surgical residents and thoracic surgery fellows.
- Supporting complex clinical decision-making and surgical service delivery.
- Preserving institutional experience accumulated over more than forty years.
- Contributing to the continued development of thoracic surgery in Ethiopia.
I therefore respectfully urge the College of Health Sciences, Addis Ababa University, and the Department of Surgery at Tikur Anbessa Specialized Hospital to consider maintaining Associate Professor Dereje Gulilat in an appropriate academic and clinical capacity, whether as an emeritus professor, senior consultant, mentor, visiting faculty member, or any other suitable role that allows the institution and the country to continue benefiting from his exceptional expertise.
In my professional opinion, his retirement from formal employment should not signify the end of his contribution to surgical education and patient care. On the contrary, this is an opportunity to continue utilising the wisdom, experience, and leadership of one of the country’s most accomplished surgeons for the benefit of students, residents, fellows, the department, and the Ethiopian healthcare system.
Thank you for your consideration.
Sincerely,
Dr. Firdawsa Mohammed
General Surgeon
TZNA General Hospital
Addis Ababa, Ethiopia
Foundation Fellow, College of Surgeons of East, Central and Southern Africa (COSECSA)
Member, Surgical Society of Ethiopia
@HakimEthio | 5 163 |
| 7 |  Today we, Dr. Addis Habtamu and my husband, Dr. Getamesay, proudly celebrate our graduation from the Pediatric and Child Health and Internal Medicine residency programs at Addis Ababa University, Tikur Anbessa Specialized Hospital.
Residency at Tikur Anbessa, the country's premier tertiary referral and teaching hospital, was far from easy. The workload was overwhelming, the nights were long, and the sacrifices were countless.
Throughout my first year of residency, I was pregnant, covering two to three night shifts each week while also taking private duty shifts to support our family financially. Like many physician families, we faced numerous personal and professional challenges along the way.
There were moments of exhaustion, doubt, and uncertainty. Yet, through persistence, hard work, faith, and mutual support, we kept moving forward.
Today, by God's grace, we graduate—not only as specialists, but as better physicians, stronger individuals, and a more resilient family. I am humbled to have graduated as the second top scorer in my cohort, while my husband also completed his training with excellent academic standing.
To every medical student, resident, or young physician who may be struggling: the journey is not easy, but it is worth it. Keep going. Every sleepless night, every sacrifice, and every challenge contributes to the physician you are becoming.
Life goes on, and we remain hopeful that with perseverance and dedication, better days always lie ahead.
Thank you to our families, mentors, colleagues, and friends who supported us throughout this journey.
The road is hard, but the destination is beautiful.
#ResidencyGraduation #TikurAnbessa #AddisAbabaUniversity #Pediatrics #InternalMedicine #PhysicianFamily #Perseverance #Hakim
@HakimEthio | 6 029 |
| 8 |  💓 የልብ ምት ማስተካከያ (Pacemaker) ሕክምና
❇️ የልብ ምት ማስተካከያ ምንድነው?
✅ከከረባት አጥንት በታች በቆዳ ሥር የሚገጠም ኤሌክትሮኒክ መሣሪያ ሲሆን፤ የልብ ምት በሚቀንስበት ወይም በሚቋረጥበት ጊዜ አነስተኛ የኤሌክትሪክ ሞገድ በመላክ የልብ ምትን አስተማማኝ በሆነ መጠን ያ ያስተካክላል።
❇️ሕክምናው የሚታዘዝባቸው ምክንያቶች እና ጥቅሞች
✅ምክንያቶች፦ ከፍተኛ የልብ ምት መቀነስ፣ የሳይነስ ኖድ ድካም (Sick Sinus Syndrome) እና የኤቪ ብሎክ (AV Block) ሲኖር።
✅ጥቅሞች፦በልብ ምት መቋረጥ ከሚመጣ ድንገተኛ አደጋ ይጠብቃል። ማዞርን ፣ ድካምንና ራስን መሳትን በዘላቂነት ያስወግዳል።
✅ታካሚዎች ወደ ሙሉ ንቁ እንቅስቃሴያቸው እንዲመለሱ ይረዳል።
❇️ከቀዶ ሕክምናው በፊት የሚደረጉ ቅድመ-ጥንቃቄዎች
✅ምርመራዎች፦ የ ECG፣ የኤኮ (Echocardiogram) እና የደም ምርመራ ማድረግ።
✅መድኃኒት፦ ደም የሚያቀጥኑ መድኃኒቶችን በሐኪም ትእዛዝ ማቆም ወይም ማስተካከል።
✅መከላከያ፦ የፀረ-ባክቴሪያ (Antibiotic) ሕክምና መውሰድ እና ከቀዶ ሕክምናው በፊት ለአስፈላጊ ሰዓታት ከምግብና ፈሳሽ መታቀብ (NPO)።
❇️ከሕክምናው በኋላ የሚደረግ እንክብካቤ እና ጥንቃቄ
🔹 የመልሶ ማገገሚያ መመሪያዎች (የመጀመሪያዎቹ 2–6 ሳምንታት)
✅የእጅእንቅስቃሴ፦ ገመዶች ቦታ እንዳይለቁ መሣሪያው በተገጠመበት በኩል ያለውን እጅ ከትከሻ በላይ አለማንሳት።
✅ከባድ ዕቃ፦ ከ 4.5 ኪ.ግ በላይ አለማንሳት፣ አለመግፋት ወይም አለመጎተት።
✅ቁስል፦ ቁስሉን ደረቅና ንፁህ ማድረግ (ከ 5–7 ቀናት በኋላ በሐኪም ትእዛዝ መታጠብ ይቻላል)።
🔹 የኤሌክትሮማግኔቲክ ሞገዶች ጥንቃቄሞባይል ስልክ፦ ከመሣሪያው 15 ሴ.ሜ ርቀት ላይ ማድረግ፤ በደረት ኪስ አለመያዝ እና በተቃራኒ ጆሮ ማወራት።
✅የደህንነት ፍተሻ፦ የፔስሜከር መታወቂያ ካርድ በመያዝ በእጅ ፍተሻ መጠየቅ (በሜታል ዲቴክተሮች አጠገብ አለመቆም)።
✅የቤት ውስጥ ዕቃዎች፦ ማይክሮዌቭ፣ ቴሌቪዥን እና ዋይፋይ መጠቀም ደህንነቱ የተጠበቀ ነው።
❇️የሕክምና ምርመራዎች፦ MRI፣ የካንሰር ጨረር ወይም የኩላሊት ድንጋይ መፍጫ ከማድረግ በፊት መሣሪያው ብቁ (MRI-conditional) መሆኑን ማረጋገጥ።
🔹 ባትሪ እና ክትትል
በየ 6 ወሩ ወይም በዓመት አንድ ጊዜ መደበኛ ክትትል ይደረጋል።ባትሪው ከ 7 እስከ 15 ዓመታት የሚያገለግል ሲሆን፣ ከማለቁ በፊት በትንሽ ቀዶ ሕክምና ይመለሳል።
❇️ ሊያጋጥሙ የሚችሉ የጎንዮሽጉዳቶች
የቅርብ ጊዜ (የመጀመሪያዎቹ ሳምንታት)፦
✅በመሣሪያው ቦታ ደም መቋጠር (Hematoma)
✅የሳንባ መበሳት እና አየር/ደም መከማቸት (Pneumothorax)
✅የኤሌክትሪክ ገመዶች ቦታ መልቀቅ ወይም የልብ ግድግዳ መበሳት
✅አጣዳፊ የቁስል ኢንፌክሽን
የረጅም ጊዜ (ከወራት እስከ ዓመታት)፦
✅የውስጥ አካል ኢንፌክሽን (Endocarditis)
✅የደም መላሽ ቧንቧ መዘጋት ወይም መጥበብ
✅የቆዳ መሸርሸር እና መሣሪያው ወደ ውጭ የመውጣት አጋጣሚ
✅የገመድ መበጠስ/መበላሸት
✅ያልተጠበቀ ህቅታ (Phrenic Nerve Stimulation) ወይም የልብ ምት አለመጣጣም (Pacemaker Syndrome)
⚠️ አስቸኳይ የአደጋ ምልክቶች (ወዲያውኑ ወደ ሕክምና ማዕከል የሚያስኬዱ)
❇️የኢንፌክሽን ምልክቶች፦ መቅላት፣ እብጠት፣ ሕመም፣ መግል/ፈሳሽ መውጣት ወይም ከፍተኛ ትኩሳት።
❇️የሕመም ምልክቶች መመለስ፦ ድንገተኛ ማዞር፣ ራስን መሳት ወይም ከፍተኛ ድካም።
❇️የገመድ ቦታ መልቀቅ፦ የማይቆም ህቅታ ወይም በደረት/ሆድ አካባቢ የጡንቻ መኮማተር።
❇️የልብ ድካም ምልክቶች፦ የትንፋሽ እጥረት፣ የደረት ሕመም፣ የእግር እብጠት ወይም ፈጣን የክብደት መጨመር።
❇️እነዚህን ምልክቶች ካስተዋሉ በአፋጣኝ ወደ ልብ ማዕከል በማምራት ሐኪምዎን ማማከር አለብዎት
"ለልብዎ ከልብ❤️ እንሰራለን"
"አዲስ የልብ እና የውስጥ ደዌ ሕክምና ማዕከል"
9825/0952-34-34-34
ማህበራዊ ገፆቻችንን ይከታተሉ
Telegram. Tik tok
Facebook. Website
@HakimEthio | 5 967 |
| 9 |  +2Officially coated 🥼
They say the white coat is heavy, but they don't tell you it’s weighted with the love of everyone who got you here, and the hope of every patient waiting for you.
Looking back, the pre-clinical years have been the most challenging, yet joyful years to date. It was a journey paved with blood, sweat, and tears. endless nights of isolation, heavy text books, and moments of deep self-doubt where we wondered if we would ever reach the other side. This journey hasn’t been easy. Long nights, tough exams, practical sessions, doubts, wins, losses, but every step led to this moment.
But today, that didactic chapter closes, and the real purpose begins. We had our White Coat Ceremony as Medical students, officially stepping into our clinical years. It felt like more than just wearing a coat… it felt like stepping into responsibility, trust, and purpose.
The white coat now reminds us that we are not just learning for ourselves, but for every patient who will one day trust us with their life. We are no longer just memorizing words on a screen; we are preparing to step into the most sacred spaces of human vulnerability.
We can't believe we are freaking Clinical Students. Now, we are a little less student, and a little more Doctor. Our hearts are just so incredibly full. As we begin this clinical chapter, we are excited, a bit nervous, but mostly grateful. Grateful to God, our families, friends, lecturers, and everyone who has supported us through this journey.
To everyone who believed in us, especially when our own faith wavered: thank you. This milestone is as much yours as it is ours. This is just the beginning. More learning, more growth, and more service ahead.
Still a long way to go, but we are so grateful for how far we’ve come. Future Doctors, officially pinned, coated, and ready.
Wachemo university white coat ceremony 2026.
Suhaib Abdirahman, Medical student C-I
@HakimEthio | 6 075 |
| 10 |  The role of partner support during pregnancy
Pregnancy is a transformative journey filled with excitement, anticipation and a mix of emotions. While it is a beautiful phase, It also comes with its share of physical and emotional challenges. A loving and supportive partner can make all the difference, helping to ease stress, enhance emotional stability and ensure the mother receives the care she needs.
✅ Forms of Husband's role in pregnancy
1, Emotional and psychological support.
Pregnancy brings about significant hormonal changes, mood swings and physical discomfort.
A supportive partner can help alleviate stress, provide comfort and create an emotionally secure environment. This can be achieved by active listening, encourage open communication, expressing affection and by being patient and understanding.
2, Finiancial support and physical needs fulfillment.
Husbands have an important role in ensuring their wives receives adequate nutrition and access to optimal health services during pregnancy. In addition, husbands must ensure financial readiness, both for needs during pregnancy, childbirth and postpartum.
3, Provision of health access and assistance
Husband's involvement in accompanying his wife to Antenatal care (ANC) check-ups plays an important role in improving pregnant women's adherence to ANC and they tend to be more compliant in undergoing recommended medical procedures. When husbands get enough information about the importance of care during pregnancy, they tend to be more active in providing support, in the form of emotional, physical and financial.
❎ Factors influencing husband's involvement in pregnancy care
1, Economic and occupational level
Busy work is often one of the main obstacles for husbands in accompanying their wives during pregnancy check-ups.
2, Husband's knowledge and attitude
Lack of education about pregnancy is often a major barrier for husbands to play an active role in supporting their wives during pregnancy. This lack of knowledge makes some husbands feel less confident or even unaware that their involvement can have a significant postive impact on their wife's well being.
3, Culture and social norms
In an environment where traditional gender roles are still strongly held, husbands are often considered unnecessary to be directly involved in pregnancy care, in terms of emotional, physical and decision making related to maternal and fetal health. As a result, many pregnant women face the challenges of pregnancy without optimal support from their partners.
So the impact of husband involvement on maternal and fetal health is immense.
References
1. Ernawati, E., Sumarmi, S., Kartini, A., Sah Puteri, S. K., & Patmawati, P. (2024). The Relationship between Husband’s Support and Anxiety of Third-Trimester Pregnant Women at Barana Health Center. Greenfort International Journal of Applied Medical Science, 2(4), 139–142.
https://doi.org/10.62046/gijams.2024.v02i04.006
2. Cherono, P. (2024). Influence of Social Cultural Factors on Male Involvement in Antenatal Care in Baringo County Referral Hospital Kenya. International Journal of Gender Studies, 9(4), 1–19.
https://doi.org/10.47604/ijgs.2925
3. Rumaseuw, R., Berliana, S. M., Nursalam, N., Efendi, F., Pradanie, R., Rachmawati, P. D., & Aurizki, G. E. (2018). Factors Affecting Husband Participation in Antenatal Care Attendance and Delivery. IOP Conference Series: Earth and Environmental Science, 116(1). https://doi.org/10.1088/1755-
1315/116/1/012012
Dr. Alelign Muntaz
Obstetrician and Gynecologist
Yanet General Hospital, Addis Ababa
@HakimEthio | 5 139 |
| 11 |  +3ከሰላሳ ትል በላይ ከቆዳው ውስጥ የወጣለት የ4 ወር ህፃን
ልጁ የ4ወር ህፃን ሲሆን ፣ ወላጆቹ ሰውነቱ ላይ በወጣው ቁስል መሳይ ነጫጭ እባጮች በጣም ተጨንቀው ወደ ህክምና ይዘውት ይመጣሉ።
እንደ ወላጆቹ ገለጻ እባጮቹ የወጡት ከሁለት ቀናት በፊት ቢሆንም ያለፈው አንድ ቀን ግን ልጁ እንቅልፍ የሚባል ነገር ሳይኖረው እያለቀሰ እንዳሳለፈ ወላጆቹ ያስረዳሉ ፣ እንዲሁም የሆነ የሚቆነጥጠው ነገር ያለ ይመስል በጣም ይቁነጠነጣል ይወራጫል ፣ ያለቅሳል ፣ በተጨማሪም ከእባጩ እዥ የመሰለ ፈሳሽ ነገር እንደሚወጣ ይገልፃሉ።
በምርመራ ወቅት ለማየት እንደቻልሁት ከቆዳው ላይ ቆዳውን ውጥር አድጎ ያበጠ ነጭ ነገር እንዲሁም የእባጩ አናት ላይ ትንሽ ቀዳዳ መሰል ይታያል ከዚህ በተጨማሪ የሚወጣው እዥ ልብሱን አርሶታል። ይህም ሰውነቱን በሙሉ ሸፍኖታል ከእራሱ እስከ እግሩ ድረስ እጁን ጨምሮ አዳርሶታል። በምስሉ እንደሚታየው።
በአካላዊ ምርመራ ወቅት furuncular ሚያሲስ (furncular myiasis) መሆኑን ለማወቅ ብዙ አዳጋች አይደለም። የህፃኑ ልብስ ታጥቦ በፀሀይ እንደሚደርቅ ነገር ግን እንደማይተኮስ ወላጆቹ ይናገራሉ።
Myiasis (የብሳና ትል) ማለት የዝንብ እጭ (fly larvae/maggots) በሰው ወይም በእንስሳት ቆዳ፣ ቁስል፣ ወይም ሌሎች የሰውነት ክፍተቶች ውስጥ ገብተው ሲያድጉ የሚፈጠር በሽታ ነው። በአማርኛ ብዙ ጊዜ “የብሳና ትል” ተብሎ ይጠራል።
ይህም የቆዳ (cutaneous /furuncular myiasis)
እና የሰውነት ክፍተት (cavitory myiasis) ብለን ልንከፍለው እንችላለን።
እንዴት ይከሰታል?
በአፍሪካ ኮርዲሎቢያ አንትሮፖፋጋ (cordylobia anthropophaga) የተባሉ ተናካሽ ያልሆኑ ዝንቦች የሚመጣ ሲሆን እነሱም እንቁላላቸውን በልብስ፣ በአፈር፣ ወይም በቁስል ላይ ይጥላሉ። እጮቹ ከዚያ በኋላ ወደ ቆዳ ውስጥ ገብተው ያድጋሉ።
የህይወት ዑደት (life cycle)
1. እንቁላል (Egg stage)
ሴቷ ዝንብ 100–300 ያህል እንቁላል በአፈር ፣ በእንስሳት ሽንት ወይም ሰገራ የተበከለ ቦታ፣ ወይም መሬት ላይ ተዘርግተው በሚደርቁ ልብሶች ላይ ትጥላለች። እንቁላሎቹ ከ1–3 ቀናት ውስጥ ይፈለፈላሉ።
2. እጭ (Larval stage)
እጮቹ ከሰው ወይም ከእንስሳ ቆዳ ጋር ሲገናኙ በጥቂት ደቂቃዎች ውስጥ ቆዳውን ሰርስረው ይገባሉ። በቆዳ ውስጥ 8–12 ቀናት ያህል ያድጋሉ፣ ከ1ኛ ወደ 2ኛ እና 3ኛ larval instar ይሸጋገራሉ። በዚህ ጊዜ furuncle የሚመስል እብጠት፣ መሃል ላይ ትንሽ ቀዳዳ (breathing pore)ያለው እና serous ፈሳሽ ሊታይ ይችላል።
3. Pupa stage
ሙሉ ያደገው እጭ ከቆዳው ይወጣና ወደ አፈር ይወድቃል። ቀዝቀዝ ያለ የአየር ፀባይ ባለበት ማታ እና ጠዋት ይከናወናል ይህም በሙቀት ምክንያት የሚፈጠርን ችግር ለመቋቋም ይረዳዋል። በአፈር ውስጥ 2–4 ሳምንታት ያህል በpupa ደረጃ ይቆያል።
4. አዋቂ ዝንብ (Adult fly)
ከpupa ውስጥ አዋቂው ዝንብ ይወጣል፣ ይጋባል፣ እንቁላል ይጥላል፣ ዑደቱም እንደገና ይጀምራል።
የበሽታው ምልክቶች
በአብዛኛው ምልክቶቹ እንቁላሉ ከቆዳ ውስጥ ከገባ ከ2–5 ቀናት በኋላ ይጀምራሉ።
1. የአካባቢ ምልክቶች (local symptoms)
*እንደ እባጭ (boil/furuncle) የሚመስል እብጠት
*መሃል ላይ ትንሽ ቀዳዳ (breathing pore)
*ህመም ወይም ሲነካ ስሜት
*ማሳከክ
*ከቀዳዳው ውስጥ ንጹህ ወይም ትንሽ ደም የተቀላቀለ ፈሳሽ መውጣት
*በቆዳ ውስጥ የሚንቀሳቀስ ነገር ያለ የሚመስል ስሜት (የእጩ እንቅስቃሴ)
*ቀዳዳው ላይ ጥቁር ነጥብ ወይም የእጩ የመተንፈሻ ክፍል አንዳንድ ጊዜ ሊታይ ይችላል።
2. አጠቃላይ ምልክቶች (constitutional symptoms)
አብዛኛውን ጊዜ ታማሚው ጤናማ ይሆናል፣ ነገር ግን፦
*ትኩሳት (አልፎ አልፎ)
*የአካባቢ የlymph node እብጠት
*ድካም (በጣም አልፎ አልፎ)መኖር ይችላል።
በህጻናት ብዙ ቦታ ላይ እጮች ሊኖሩ ይችላሉ። ማልቀስ፣ መበሳጨት ወይም ጡት/ምግብ መቀነስ ሊታይ ይችላል።
ህክምናው
ዋናው ህክምና እጩን (larva) ሙሉ በሙሉ ከቆዳ ማስወገድ ነው።
1. እጩን ማስወገድ: ይህ ብዙ ጊዜ በሁለት መንገዶች ይደረጋል፦
1.1 Occlusion (መተንፈሻ ቀዳዳውን መዝጋት)፦
*ቫዝሊን (petroleum jelly)
*Liquid paraffin
*Beeswax
*ወይም ሌላ አየር የማያስገባ ንጥረ ነገር መቀባት
እጩው ኦክሲጅን ሲያጣ ወደ ላይ ይወጣል፣ ከዚያም በforceps በጥንቃቄ ይወገዳል።
1.2 Direct extraction (በቀጥታ ማውጣት)፦
በስቴራይል መሳሪያ እጩውን በጥንቃቄ ማውጣት።
ጠቃሚ ማስጠንቀቂያ: እጩው እንዳይሰበር በጥንቃቄ ማውጣት አስፈላጊ ነው፣ ምክንያቱም የቀረ ክፍል እብጠትና ኢንፌክሽን ሊያስከትል ይችላል።
2. ቁስሉን ማጽዳት: በNormal saline ማጠብ።
3. የመድሀኒት ህክምና: ብዙ እጮች ካሉ ወይም በቀላሉ ማውጣት ካልተቻለ በአንዳንድ ሁኔታዎች ይጠቅማል፣ ነገር ግን ለCordylobia anthropophaga መደበኛ ዋና ህክምና አይደለም።
የመከላከያ መንገዶች
የዚህን በሽታ መከላከል በዋናነት ዝንቡ እንቁላል እንዳይጥል ወይም እንቁላሉ ከቆዳ ጋር እንዳይገናኝ መከላከል ነው።
1. ልብሶችን በካውያ (Iron) መተኮስ
2. ልብሶችን በትክክል ማድረቅ
3. የመኖሪያ አካባቢን ንጹህ ማድረግ : ቆሻሻን በአግባቡ ማስወገድ።
4. ከተበከለ አፈር መራቅ: በባዶ ቆዳ በአፈር ላይ አለመተኛት ወይም አለመቀመጥ። ለህጻናት ንጹህ ምንጣፍ ወይም ልብስ መጠቀም።
በማህበረሰብ ደረጃ
*ስለ በሽታው ግንዛቤ ማስፋፋት።
*የአካባቢ ንፅህናን ማሻሻል።
*የቤት እንስሳትን በመደበኛነት ማከም።
በመጨረሻም ህፃኑ ቫዝሊን ከተቀባ በኋላ የነበረው ሁሉ እጭ ወጥቶለት ምንም አይነት cavitory myiasis ሳይኖረውና bacterial infection ሳያጋጥመው በሙሉ ጤንነት ላይ ይገኛል።
References
1. Hiba M Radwan, ID consultant, Alhada Aarmed forces hospital, Taif region, Alhada 26792, tropical medicin and surgery, myiasis case report, kingdom of saudi Arabia. 2015.
2. Charles Adeyinka Adisa* and Augustus Mbanaso, Department of Surgery, Abia State University Teaching Hospital, Aba, Abia State, Nigeria, Furuncular myiasis of the breast caused by the larvae of the Tumbu
fly (Cordylobia anthropophaga), 2004
3. Éric Dehecq, et al. Cordylobia anthropophaga
(Diptera: Calliphoridae) Outside Africa: A Case of Furuncular Myiasis in a Child Returning from Congo , Journal of Medical Entomology, Volume 42, Issue 2, 1 March 2005, Pages 187–192,
ዶ/ር ደሳለኝ አለምነህ: የህፃናት ህክምና ስፔሻሊስት
@HakimEthio | 5 737 |
| 12 |  +3የሕፃናት ቁርጠት ምንድነው?
የሕፃናት ቁርጠት (infantile colic) በተወለዱ በመጀመሪው ወር በጨቅላ ህጻናት ላይ የሚከሰት ሲሆን ይህንንም ክስተት ለማወቅ የምንጠቀምበት መስፈርት የሶስትዮሽ ህግ (Rule of 3s) ይባላል።
ይሄውም በቀን ለሶስት ሰአትና ከዛ በላይ ፣ በሳምንት ለሶስት ቀናትና ከዛ በላይ እንዲሁም ለሶስት ሳምንታትና ከዛ በላይ የሚቆይ የለቅሶና መነጫነጭ ስሜት ነው። አብዛኞቹ የቁርጠት ህመሞች በተደጋጋሚ ጊዜ ሰአት ለይተው የሚከሰቱ ሲሆን ቁርጠቱ ማታ ማታ የተለመደ ነው ።
በየትኛው ዕድሜ ይከሰታል?
አንድ ህፃን ከተወለደ በኋላ ሁለት እስከ ሶስት ሳምንት ውስጥ ይጀምራል። ይህ ሁኔታ በስድስት ሳምንት እድሜ እጅግ ይጨምራል። ነገር ግን የልጁ እድሜ እየጨመረ ሲሄድ ማለትም በ3–4 ወር ላይ በራሱ ያለምንም ህክምና ይቆማል። እድሜቸው አራት ወር እና ከዚያ በላይ የሆኑ ህፃናት ላይ የተለመደ ክስተት አይደለም ስለዚህ ከአራት ወር እድሜ በኋላ ከልክ ያለፈ ለቅሶ የሌሎች ጤና ችግሮች ምልክት ሊሆን ስለሚችል ወላጆች ትኩረት ሰጥተው ልጆቻቸውን ወደ ጤና ተቋማት በመውሰድ ማሳየት ይኖርባቸዋል። አልፎ አልፎ ግን በጣም ጥቂት ህጻናት ላይ እስከ ዘጠኝ ወር ሊዘልቅ ይችላል።
መንስኤዎች
በመንስኤው ላይ በህክምና ባለሙያዎች ዘንድ ወጥ የሆነ መግባባት ባይኖርም የአንጀትና ባጠቃላይ የስርአተ ልመት ኢንዛይሞች ከአለመጎልመስ ጋር የተያያዘ ነው ተብሎ ይታሰባል።
መፍትሄው
የቁርጠት መንስኤ የተለያዩ ምክኒያቶች በመሆናቸው እንዲሁም የህመሙ ባህሪ ከልጅ ልጅ ስለሚለያይ ለቁርጠት ወጥ የሆነ ህክምና የለውም። የተለያዩ ጥናቶች እንደሚያሳዩት መድሀኒት መስጠት ለቁርጠት ብዙ ጠቀሜታ አይሰጥም።
ነገር ግን በወላጆች በኩል ቁርጠቱን ለማስታገስ ሊደረጉ ሚገባቸው ነገሮች የሚከተሉት ናቸው ።
*ህጻኑን ዘና እንዲልና እንዲረጋጋ የሚያደርጉ ለምሳሌ ገላን በሙቅ ውሀ ማጠብ ለስለስ ባለ ብርድ ልብስ መጠቅለልና ጥንቃቄ በተሞላበት መልኩ ህጻኑን መወዝወዝ( rocking motion)፣ ለስላሳ ሙዚቃ መክፈትና እሹሹ እያሉ ማረጋጋት ህጻኑ ህመሙ ቀለል እንዲልለት ይረዳል።
*ካጠቡ በኋላ ማስገሳትና ከልክ በላይ ማጥባትን ማስወገድ።
ለረጅም ሰአት ህጻኑ በማልቀሱ የሚያስከትለው ችግር
ህፃኑ ለረጅም ሰአት በማልቀሱ የሚመጣ ጉዳት የለም። ህጻኑ የአካል ጥንካሬው ጥሩ ከሆነ፣ በደምብ የሚጠባ እንዲሁም በጥሩ የእድገት ደረጃ ላይ ካለና የ ትኩሳት ምልክት ካልታየበት ከሰላሳ ደቂቃ በላይ ቢያለቅስም ያን ያህል አሳሳቢ አይደለም። ስለዚህ ወላጆች ህፃናትን ለማረጋጋት ከሚጠቀሙበት መንገዶች ውጪ ከ አምስት እስከ አስር ደቂቃ ህፃኑ እንዲያለቅሱ በመተው ራሱን በራሱ እንዲያረጋጋ ማድረግ ይቻላል።
ምርመራ
ለቁርጠት የሚደረግ ምርመራ የለም። አብዛኛውን ጊዜ ቀደም ሲል በተጠቀሰው መስፈርት (Rule of 3s) ማወቅ ይቻላል ነገር ግን ቁርጠቱ ሲከሰት ህፃኑ በህፃናት ህክምና ባለሙያ እንዲታይ በማድረግ የችግሩ መንስኤ ቁርጠት ወይም ሌላ ህመም መሆኑን ማወቅ ይቻላል። ህጻኑ በህጻናት ህክምና ስፔሻሊስት ከታየ በኋላ ከአንጀት ጋር የሚያያዝ ችግርን ከተጠረጠረ ራጅ ወይም አልትራሳውንድ ምርመራ እንደሁኔታው ሊታዘዝ ይችላል።
ቁርጠት ላይሆን ሚችልባቸው ሁኔታዎች
* ለቅሶው ከተለመደው በጣም ከረዘመና ከህፃኑ ባህሪ ጋር ባልተለመደ መልኩ የሚከሰት ከሆነ ።
* የንቃት መቀነስ ካለ
* ትኩሳት
* ጡት አለመጥባት ወይም ፍላጎት መቀነስ
*የሆድ መነፋት
* ተደጋጋሚ ትውከት
* ያልተለመደ የሆድ ድርቀት ወይም ተቅማጥ
* እና በፊንጢጣ የሚወጣ ደም
ከላይ የተጠቀሱት ምልክቶች ካሉ ቶሎ ወድ ጤና ተቋማት በመሄድ ማሳየት ያስፈልጋል።
ጤናማ ህፃናት ብሩህ ነገ!
ዶ/ር መላኩ ሞገስ: የህፃናት ህክምና ስፔሻሊስት: ወልድያ ዩንቨርስቲ
@HakimEthio | 5 798 |
| 13 | የደም ስር መዘጋት እና “ጋንግሪን”
o በሰውነታችን ውስጥ የተጣራ ደም ከልብ ወደ ልዩ ልዩ የሰውነት ክፍሎች የሚያሰራጩ "ደም ቀጂ /አከፋፋይ " ደም ስሮች(arteries) እና ጥቅም ላይ የዋለ ደምን ይጣራ ዘንድ ወደ ሳንባ እና ልብ የሚመልሱ "ደም-መልስ" ደም ስሮች(veins) ይገኛሉ።
o ዋና ዋና ደም አከፋፋይ የደም ስሮች (arteries) ሲዘጉ ፤ በደም ስሩ ምግብና ጠቃሚ ንጥረ ነገሮች ያገኝ የነበረው የሰውነት ክፍል (እጅ፣እግር፣አንጀት ወዘተ...) ሊሞት ይችላል፤ ይሄኔ "ጋንግሪን/gangrene" ሆነ ይባላል።
o በእርግጥ እንደተዘጋው የደም ስር አይነት እና ቦታ ታካሚዎች በ“ስትሮክ”፣ ልብ ድካም፣ በአንጀት መዘጋት ወይም በሌሎች ምልክቶች ወደ ህክምና ተቋም ሊመጡ ይችላሉ።
o የዚህ ፅሁፍ ዓላማ በተለይ በእጅና፡ እግር ላይ የሚከሰት አጣዳፊ የደም ስር መዘጋት በሽታ ምልክቶች እና ህክምናን በተመለከተ በወፍ በረር ለማስተዋወቅ ነው።
o የደም ስሮች በልዩ ልዩ ምክንያት ፤በአጣዳፊነት ወይም ቀስ በቀስ ሊዘጉ ይችላሉ።
ከአጣዳፊ ምክንያቶች መካከል : በድንገተኛ አደጋ(በመኪና፣ በጥይት ፣በጩቤ፣በማሽን አደጋ ወዘተ...) ፣በደም መርጋት ፣ከልብ በሚበተን የረጋ ደም(embolus)፤ ተጠቃሽ ናቸው። ይህንን በመሰለው ችግር ምክንያት የሚመጣ የደም ስር መዘጋት ፣ በአብዛኛው ፋታ የማይሰጥ ነው ። በመሆኑም በአስቸኳይ የደም ስር ህክምና/ቀዶ ህክምና ካልተደረገ በሰዓታት ውስጥ ደም ያጠረው የሰውነት አካል(እጅ፣እግር፣አንጀት ወዘተ...) ወደ መሞት("ጋንግሪን") ሊያመራ ይችላል ።
o ቀስ በቀስ የሚከሰት የደም ስር መጥበብ ቀድሞ የነበራቸው ታካሚዎች ሲሆኑ ከአጣዳፊው ክስተት በፊት ሌሎች ምልክቶች ይኖራቸዋል።ለምሳሌ በሚራመዱበት ጊዜ እግር ህመም (በአብዛኛው ባት እና ታፋ ላይ ) ይሰማል፣ ቆዳ ይደርቃል፣ ጥፍሮች ይጠነክራሉ፣ ወዘተ …። ችግሩ እየተባባሰ ሄዶ አስከፊ ደረጃ ላይ ሲደርስ ያለምንም እንቅስቃሴ በተለይም በመኝታ ግዜ የእግር መርገጫ ና ጣቶችን ማቃጠል፣መቁሰልና መሰል ችግሮች ይኖራሉ።
አጣዳፊ የደም ስር መዘጋት ምልክቶች
የእጅ/እግር ደም ስሮች መዘጋት ልዩ ልዩ ምልክቶች ሊያሳይ ይችላል፡ ከነዚህም መካከል :
o የጣቶች ህመም/ማቃጠል፣ መደንዘዝ ፣ ውሃ መቋጠር
o ጣቶች፣እግርን/ እጅን ማዘዝ (ማንቀሳቀስ) አለመቻል
o የእጅ እና እግር መጥቆር እና ፈሳሽ ማምጣት ሊሆን ይችላል
o የእግር የደም ስሮች ሆድ ውስጥ ካለው ትልቀ የደም ስር(aorta)ጀምሮ ድንገት ሲዘጉ የሁለቱም እግሮች አለመታዘዝ ሊያጋጥም ይችላል ::
ህክምናው እንዴት ነው?
· የደም ስር በአጣዳፊነት ተዘግቶ ባለበት ሁኔታ የምትጠፋ እያንዳንዷ ሰዓት የእጅና የእግርን የመትረፍ ዕድል እያመነመነው ይሄዳል(ህክምና ቢሰጥ እንኳ)። አልፎ ተርፎም በህይወትም ላይ ጭምር አደጋ ሊያመጣ ይችላል።
· ታካሚዎች በጊዜ ወደ ህክምና ተቋም ከመጡ - እንደበሽታው መንስኤ የተለያዩ አካል ማዳንን ታሳቢ ያደርጉ ህክምናዎች ሊሠጡ ይችላል:
· መድሃኒት በመስጠት (ደም ማቅጠኛዎችን ጨምሮ እንደ ስኳርና የደም ብዛት ላሉ ሌሎች ተጓዳኝ በሽታዎች)፣ እንዲሁም
· በቀዶ ህክምና
o የረጋ ደምን መጥረግ(thromoboembolectomy)፣
o ከአጣዳፊው የደም ስር መዘጋት/ደም መርጋት በፊት የነበረ(የከረመ)ለአጭር ርቀት የተዘጋ/የጠበበ ደም ስርን መጠገን/መለጠፍ(endarterectomy) ሊደርግ ይችላል።
o ከአጣዳፊው የደም ስር መዘጋት/ደም መርጋት በፊት የነበረ(የከረመ)ረጅም የሆነ የደምስር መጥበብ ወይም መዘጋት) በሚኖርበት ጊዜ አማራጭ ደም ስር በመንቀል ቅያሪ የደም ስር (bypass) ሊሰራ ይችላል።
o በአደጋ ምክንያት የተከሰተ የደምስር ጉዳት ሲሆን ደግሞ እንደ ጉዳቱ መጠን ቀጥታ በመስፈት(primary repair)፣ በሌላ ደም ስር መለወጥ(interposition graft) ጨምሮ ሌሎች ቀዶ ህክምናዎች መስጠት ይቻላል።
· በአደጉ አገራት ቀዶ ህክምና ሳያስፈልግ በቆዳ በኩል ወደ ተዘጋው ደም ስር ቱቦዎችን በማስገባት ደም ስር የመክፈት ህክምና (endovascular therapy ) በስፋት ይሰጣል።
ከነዚህም መካከል የረጋ ደምን ማቅለጥ(thrombolysis) እና መጥረግ (Mechanical / Aspiration thrombectomy) እና ሌሎች መንገዶች ይገኙበታል።
ነገር ግን እነዚህ ህክምናዎች ዋጋቸው እጅግ ከፍተኛ ስለሆነ ለብዙዎቹ የሀገራችን ታካሚዎች የሚቀርቡ አይደሉም ።
የእጅ/ እግር መቆረጥ(“Amputation”)
ህሙማን እጃቸው/ እግራችው ከሞተ በኋላ ከመጡ፣ ወይንም አካልን የማዳን ህክምና በልዩ ልዩ ምክንያት ሳይሳካ ቢቀር የሰውነት አካልን(የእጅ፣ እግር፣ጣቶች) በቀዶ ህክምና ማስወገድ ህይወት ለማዳን አስፈላጊ ይሆናል።
አንዳንድ ጊዜ ምንም እንኳን ጣቶችን ወይም ከዛ በላይ አካልን ማስወገድ ግዴታ ቢሆንም የቀረውን የእጅ/እግር ለማዳን ተጨማሪ የደም ስር ህክምና ሊያስፈልግ ይችላል።
በመሆኑም የደም ስር ሐኪም በሚገኝበት ተቋም ሌሎች ባለሙያዎች እጅ እና እግር ከመቁረጥ ውሳኔ በፊት የደም ስር ቀዶ ሐኪም እንዲያማክሩ እናበረታታለን። በተለይ በሽታው በተጠረጠረ ሰዓት:(ጊዜ ሳያጠፉ) ህሙማንን ህክምናው ወደሚሰጥባቸው ሆስፒታሎች በፍጥነት ማስተላለፍ ያስፈልጋል ።
Time is Limb; Time is Life!
ዶ/ር ፈርዖን እባላለሁ። በአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ ጥቁር አንበሳ ስፔሻላይዝድ ሆስፒታል የጠቅላላ ቀዶ ህክምና ስፔሻሊስት ና የደም ስር ቀዶ ህክምና ሰብ ስፔሻሊስስት ሐኪም ነኝ።
የደም ስር ቀዶ ህክምና መወያያ ግሩፕ https://t.me/vascularsurgery_Ethiopia ከፍቻለው
የዚህ መድረክ አላማ:-
1. ከፍተኛ የደም ስር ህክምና ለሚፈልጉ ታካሚዎች ና ማማከር ለሚፈልጉ የጤና ባለሙያዎች ተደራሽ መሆን እንዲሁም፣
2.ከደም ስር ጋር በተያያዘ ስለሚነሱ በሽታዎች ለጤና ባለሙያዎች፣ ለታካሚዎች ና ለማህበረሰቡ መሠረታዊ መረጃዎችን መስጠት ነዉ።
መድረኩን ይጎብኙ ፤ እባክዎ ሌሎችም እንዲቀላቀሉ add በማድረግ ና invitation በመላክ ይተባበሩ።
@HakimEthio | 5 115 |
| 14 |  +2Matn yo'q... | 5 042 |
| 15 |  +3𝐑𝐞𝐬𝐭𝐨𝐫𝐢𝐧𝐠 𝐊𝐧𝐞𝐞 𝐒𝐭𝐚𝐛𝐢𝐥𝐢𝐭𝐲 𝐓𝐡𝐫𝐨𝐮𝐠𝐡 𝐀𝐝𝐯𝐚𝐧𝐜𝐞𝐝 𝐎𝐫𝐭𝐡𝐨𝐩𝐞𝐝𝐢𝐜 𝐑𝐞𝐜𝐨𝐧𝐬𝐭𝐫𝐮𝐜𝐭𝐢𝐨𝐧
A 17-year-old male referred to 𝐄𝐭𝐡𝐢𝐨 𝐓𝐞𝐛𝐢𝐛 𝐇𝐨𝐬𝐩𝐢𝐭𝐚𝐥 with a two-year history of 𝐫𝐞𝐜𝐮𝐫𝐫𝐞𝐧𝐭 𝐫𝐢𝐠𝐡𝐭 𝐤𝐧𝐞𝐞 𝐢𝐧𝐬𝐭𝐚𝐛𝐢𝐥𝐢𝐭𝐲 following a twisting injury sustained during a fall. Since the injury, he experienced repeated episodes of the knee giving way during walking, accompanied by intermittent pain and difficulty participating in normal daily activities, significantly affecting his quality of life.
Following a 𝐜𝐨𝐦𝐩𝐫𝐞𝐡𝐞𝐧𝐬𝐢𝐯𝐞 𝐨𝐫𝐭𝐡𝐨𝐩𝐞𝐝𝐢𝐜 𝐚𝐬𝐬𝐞𝐬𝐬𝐦𝐞𝐧𝐭 𝐚𝐧𝐝 𝐢𝐦𝐚𝐠𝐢𝐧𝐠 𝐬𝐭𝐮𝐝𝐢𝐞𝐬, he was diagnosed with 𝐫𝐞𝐜𝐮𝐫𝐫𝐞𝐧𝐭 𝐩𝐚𝐭𝐞𝐥𝐥𝐚𝐫 𝐝𝐢𝐬𝐥𝐨𝐜𝐚𝐭𝐢𝐨𝐧 𝐬𝐞𝐜𝐨𝐧𝐝𝐚𝐫𝐲 𝐭𝐨 𝐬𝐭𝐫𝐮𝐜𝐭𝐮𝐫𝐚𝐥 𝐢𝐬𝐬𝐮𝐞𝐬 including patella alta and lateral patellar maltracking, a condition in which abnormal patellar alignment predisposes the kneecap to repeated dislocation and chronic instability.
After careful preoperative planning, 𝐨𝐮𝐫 𝐎𝐫𝐭𝐡𝐨𝐩𝐞𝐝𝐢𝐜 𝐒𝐮𝐫𝐠𝐞𝐫𝐲 𝐭𝐞𝐚𝐦 successfully performed a 𝐌𝐨𝐝𝐢𝐟𝐢𝐞𝐝 𝐅𝐮𝐥𝐤𝐞𝐫𝐬𝐨𝐧 𝐨𝐬𝐭𝐞𝐨𝐭𝐨𝐦𝐲 𝐰𝐢𝐭𝐡 𝐭𝐢𝐛𝐢𝐚𝐥 𝐭𝐮𝐛𝐞𝐫𝐜𝐥𝐞 𝐚𝐧𝐭𝐞𝐫𝐨𝐦𝐞𝐝𝐢𝐚𝐥𝐢𝐳𝐚𝐭𝐢𝐨𝐧 𝐚𝐧𝐝 𝐝𝐢𝐬𝐭𝐚𝐥𝐥𝐢𝐳𝐚𝐭𝐢𝐨𝐧 (𝟑 𝐩𝐥𝐚𝐧𝐞𝐫 𝐜𝐨𝐫𝐫𝐞𝐜𝐭𝐢𝐨𝐧) 𝐜𝐨𝐦𝐛𝐢𝐧𝐞𝐝 𝐰𝐢𝐭𝐡 𝐌𝐞𝐝𝐢𝐚𝐥 𝐏𝐚𝐭𝐞𝐥𝐥𝐨𝐟𝐞𝐦𝐨𝐫𝐚𝐥 𝐋𝐢𝐠𝐚𝐦𝐞𝐧𝐭 (𝐌𝐏𝐅𝐋) 𝐫𝐞𝐜𝐨𝐧𝐬𝐭𝐫𝐮𝐜𝐭𝐢𝐨𝐧 𝐮𝐬𝐢𝐧𝐠 𝐚𝐧 𝐚𝐮𝐭𝐨𝐥𝐨𝐠𝐨𝐮𝐬 𝐬𝐞𝐦𝐢𝐭𝐞𝐧𝐝𝐢𝐧𝐨𝐬𝐮𝐬 𝐭𝐞𝐧𝐝𝐨𝐧 𝐠𝐫𝐚𝐟𝐭. This advanced reconstructive procedure corrected the abnormal alignment of the patella while restoring the primary soft tissue restraint responsible for patellar stability, allowing the kneecap to track normally throughout knee movement. The surgery was completed successfully without intraoperative complications.
The patient had an 𝐞𝐱𝐜𝐞𝐥𝐥𝐞𝐧𝐭 𝐩𝐨𝐬𝐭𝐨𝐩𝐞𝐫𝐚𝐭𝐢𝐯𝐞 𝐫𝐞𝐜𝐨𝐯𝐞𝐫𝐲 𝐚𝐧𝐝 𝐰𝐚𝐬 𝐝𝐢𝐬𝐜𝐡𝐚𝐫𝐠𝐞𝐝 𝐡𝐨𝐦𝐞 𝐢𝐧 𝐬𝐭𝐚𝐛𝐥𝐞 𝐜𝐨𝐧𝐝𝐢𝐭𝐢𝐨𝐧. At his follow-up visit, the surgical wound has healed well and the knee was confirmed to be stable. He was enrolled in a 𝐬𝐭𝐫𝐮𝐜𝐭𝐮𝐫𝐞𝐝 𝐩𝐡𝐲𝐬𝐢𝐨𝐭𝐡𝐞𝐫𝐚𝐩𝐲 𝐩𝐫𝐨𝐠𝐫𝐚𝐦 to restore strength, mobility, and function, marking an important step toward returning to his normal activities.
At 𝐄𝐭𝐡𝐢𝐨 𝐓𝐞𝐛𝐢𝐛 𝐇𝐨𝐬𝐩𝐢𝐭𝐚𝐥, our experienced orthopedic specialists utilize advanced reconstructive techniques and evidence-based care to manage complex knee disorders. From accurate diagnosis to rehabilitation, we are dedicated to restoring stability, improving function, and helping our patients return to the activities they enjoy.
𝐀𝐜𝐤𝐧𝐨𝐰𝐥𝐞𝐝𝐠𝐦𝐞𝐧𝐭
We sincerely acknowledge 𝐃𝐫. 𝐒𝐞𝐢𝐝 𝐌𝐨𝐡𝐚𝐦𝐦𝐞𝐝 𝐘𝐚𝐬𝐢𝐧 (𝐎𝐫𝐭𝐡𝐨𝐩𝐞𝐝𝐢𝐜 𝐒𝐮𝐫𝐠𝐞𝐨𝐧, 𝐉𝐨𝐢𝐧𝐭 𝐑𝐞𝐩𝐥𝐚𝐜𝐞𝐦𝐞𝐧𝐭 & 𝐀𝐫𝐭𝐡𝐫𝐨𝐬𝐜𝐨𝐩𝐲 𝐒𝐮𝐛𝐬𝐩𝐞𝐜𝐢𝐚𝐥𝐢𝐬𝐭) and the entire 𝐎𝐫𝐭𝐡𝐨𝐩𝐞𝐝𝐢𝐜 𝐒𝐮𝐫𝐠𝐞𝐫𝐲 𝐭𝐞𝐚𝐦 for their expertise, dedication, and collaborative efforts in achieving this successful patient outcome.
📞For more information and to schedule an appointment, call +251933745555 or call our toll-free number 9000.
📍Our address is located on the road leading to Kolfe, Masalemiya Sefereselam.
📱Telegram 📱Tiktok 📱Facebook 📱Instagram 📱Youtube
𝐄𝐭𝐡𝐢𝐨-𝐓𝐄𝐁𝐈𝐁 𝐇𝐨𝐬𝐩𝐢𝐭𝐚𝐥
We strive for your health!! | 5 264 |
| 16 |  +1Dear Dr Mesfin, though I never got the chance to say it in person before your next chapter began, I and our family will forever remain in awe of the day you took the ultimate risk to save my father's life when others said he wasn't fit for surgery.
Because of your courage, my family was blessed with many more healthy years with him until his tragic passing, leaving a legacy of profound gratitude in my heart that inspired me through my own medical journey.
I wish you endless fulfillment, knowing that the extraordinary impact you made on our lives—and countless others—will echo on forever.
Thank you, hawey!
Dr. Yemane Gebremariam Gebre
Pediatrician
Dean, College of Medicine and Health Sciences
Adigrat University
@HakimEthio | 5 281 |
| 17 |  +3ዳማ ከሴ ለምቺ ህመም መድሀኒት ነው?
ከቀላል ህመም አንስቶ ሒወትን ሊነጥቅ የሚችል ህመም የሚያስከትል ተላላፊ ቫይረስ እና መዘዙ : ምቺ የሚለው ስያሜው ከፀሐይ ብረሐን ጋር የተያያዘ ይመስላል። ለመሆኑ ምቺ እና የፀሐይ ሙቀት ያላቸው ዝምድና ምን ይመስላል?
ከጠቅላላው የአለም ህዝብ ውስጥ 60 በመቶ በሚሆኑት ላይ ቫይረሱ ይገኛል። 3.6 ቢሊዮን ሰዎች በምቺ አምጪ ተህዋሲያን ቫይረስ ተጠቅተዋል። የተሰራፋና ችግር ነው።
ምቺ በቫይረስ የሚመጣ ተላላፊ ህመም ነው። በቀላል አካላዊ ንክኪ ቫይረሱ ከሰው ወደ ሌላ ሰው ይሸጋገራል። ቫይረሱ ወደ ሰው በንክክ ከደረሰ በሗላ ቀስ እያለ ወደ መዳረሻ ክፍሉ ይጓዛል። በመጨረሻም ከአንገት በላይ በሚገኘው የነርቭ ዘንግና በወገብ አካባቢ በሚገኙ የነርቭ-ዘንጎች ላይ ይሸሸጋል። ተሸሽጎ እስከ ሒወት ፍፃሜ ድረስ ከሰውዬው ጋር ከዘመን ዘመን ይጓዛል። አንድ ግዜ ወደ ሰው ገባ በምንም መንገድ ቫይረሱን ማባረር አይቻልም።
በምራቅ ፤ በቆዳ በሚፈጠር ቀጠተኛ አካላዊ ንክኪ ዋነኛ የመተላለፊያ መንገዶች ናቸው። በወሊድ ግዜ ከእናት ወደ ልጅ ፣ በፆታዊ ግንኙነት ወቅት እና በሌሎች መደበኛ አካላዊ ንክኪዎች ቫይረሱ ይዛመታል።
ቫይረሱ ከተሸሸገበት ምሽግ በመውጣት ህመም የሚፈጥርባቸው አጋጣሚዎችን ይጠቀማል። ከነዚህ መካከል የፀሐይ ብረሐን አንዱ ነው። የፀሐይ ሙቀት ቫይረሱን ከምሽጉ እንዲወጣ ምቹ መደላድልን ይፍጥርለታል። ለዚህም ነው በኛኛ ማህበረሰብ የሚታሰበው እሳቤ ምቺን ከፀሐይ ብረሐን ጋር አገናኝቶ ምቺ እንዳያማታይ ለማለት የተገደዱት። አዎ ምቺ እንዳያማታችሁ ተጠንቀቁ ።
ቫይረሱ ሌሎች አጋጣሚዎችን ተጠቅሞ ምቺ ህመምን በአንድ ሰው ላይ ደጋጎሞ ይፈጥራል ። ጭንቀት ፣ ውጥረት ፣ የበሽታ የመከላከል ሐይል መላላት ፣... ለቫይረሱ ማገርሸት መንስኤዎች ናቸው። እነዚህ ሁነቶች የተሸሸገው ቫይረስ አቅም እንዲፈጥር ያደርጋሉ። በመጨረሻም ቫይረሱ የበላይነትን ተቀዳጅቶ ምቺ ህመምን ያስከትላል።
ቫይረሱ ከምቺ ህመም በሻገር በልዩ ልዩ የሰውነት ክፍሎች ላይ ችግር ያመጣል። በአይን ፣በጉረሮ፣ በቆዳ፣ በአንግል፣ በአንጎል-ሽፋን ፣ በሳንባ ፣...ላይም ጉዳት ያስከትላል። በተለይ በአይን እና በአንጎል ላይ የሚያስከትለው ጉዳት የከፋ ነው። ለሞት የሚያደርስ ህመምን በአንጎል ላይ ያስከትላል። የአንጎል ብግነት፣ ማጅራት ገትር እና እስትሮክ የሚባል የአንጎል አካላዊ ህመሞችን ያመጣል።
ከዚህ ቫይረስ ጋር በስፋት የሚነሳው ምቺ ህመም የሚባለው ነው። በምቺ ከተያዘ ሰው ጋር ምንም አይነት አካላዊ ግንኙነት ባለማድረግ እራስዎን ከዚህ የሒወት ዘመን በሽታ አምቺ ተህዋሲያን ይጠብቁ።
ቫይረሱን ጨርሶ ማጥፋት የሚችል የህክምና አማራጭ እስካሁን የለም። የማስታገስ ህክምና እና ወደ ምሽጉ እንዲመለስ የማድረግ ህክምና አማራጮች ብቻ ናቸው ያሉን።
ምቺን በቤት ውስጥ ማከም ማስታገስ ይቻላል። ለዚህ ደ'ሞ ሁነኛ መንገድ ዳማ ከሴ ቅጠል ነው። Ursolic acid ቅመምን በመያዙ የምቺ ህመም አምጪ ተህዋሲያንን ይዋጋል። ቅጠሉ ተፈጥሯዊ ፀረ-ህመም እና ፀረ-ተህዋሲያን ቅመሞችን የተሸከመ ነው። ብዙዎቹ በግቢአቸው ውስጥ ይኸን ተፈጥሯዊ መድሐኒት ይተክላሉ ፤ አሁንም ይትከሉ ይታከሙ።
References
1. Harfouche M, AlMukdad S, Alareeki A, Osman AMM, Gottlieb S, Rowley J, Abu-Raddad LJ, Looker KJ. Estimated global and regional incidence and prevalence of herpes simplex virus infections and genital ulcer disease in 2020: mathematical modelling analyses.
Sex Transm Infect. 2025 May 19;101(4):214-223. doi: 10.1136/sextrans-2024-056307.
PMID: 39658199; PMCID: PMC12128767.
2. Kamelnia E, Mohebbati R, Kamelnia R, El-Seedi HR, Boskabady MH. Anti-inflammatory, immunomodulatory and anti-oxidant effects of Ocimum basilicum L. and its main constituents: A review. Iran J Basic Med Sci. 2023;26(6):617-627. doi: 10.22038/IJBMS.2023.67466.14783. PMID: 37275758; PMCID: PMC10237160.
@HakimEthio | 6 494 |
| 18 |  +3የምጥ ማስታገሻ - Epidural labour analgesia
የምጥ ህመም አንዲት እናት ልጅን ለመውለድ በምታደርገው ሂደት ውስጥ የሚከሰት ተፈጥሯዊ ከፍተኛ የህመም አይነት ነው። ይህም በምጥ ወቅት በሚፈጠር የማህፀን መኮማተር ፣ የማህፀን በር መከፈት እንዲሁም ነርቭ ላይ በሚደረስ ጫና ይፈጠራል። ኤፒዱራል በምጥ ጊዜ የሚሰማን ከባድ ህመም ለማስታገስ የሚረዳ የማደንዘዣ አይነት ሲሆን ከሌሎቹ የህመም ማስታገሻ ዘዴዎች የተሻለ ተመራጭ እና ውጤታማ ነው።
🔴የኤፒዱራል አሰጣጥ ሂደት
የኤፒዱራል አሰጣጥ ሂደት በጥንቃቄ የሚከናወን ሲሆን የሚከተሉትን ያካትታል፦
➥ዝግጅቶች: የስምምነት ፊርማ መውሰድ ፣አስፈላጊ ምርመራዎችን ማድረግ፣ የታካሚዋን ሁኔታ መከታተያ መሳሪያዎችን ማድረግ እና መድሀኒቶችን ማዘጋጀትን ያጠቃልላል።
➥አቀማመጥ፦ እንድትቀመጥና ወደፊት እንድታጎነብስ ወይም በጎኗ እንድትተኛ ትደረጋለች።
➥ቦታውን ማጽዳትና ማደንዘዝ፦ መርፌው የሚወጋበት የታችኛው ጀርባ አካባቢ በአዮዲን እና በአልኮል ይጸዳል። ከዚያም ዋናው የኤፒዱራል መርፌ ሲገባ ህመም እንዳይሰማ በትንሽ መርፌ የቆዳውን ክፍል ብቻ የሚያደነዝዝ መድሃኒት ይሰጣል።
➥የኤፒዱራል መርፌውን "ኤፒዱራል ስፔስ" (Epidural Space) ወደሚባለው የአከርካሪ አጥንት ክፍል ማስገባት።
➥ቀጭን ቱቦውን (Catheter) ማስቀመጥ፦ በመርፌው ቀዳዳ በኩል ቀጭን የፕላስቲክ ቱቦ (ካቴተር) ወደ ኤፒዱራል ስፔስ እንዲገባ ይደረጋል። ከዚያም መርፌው በጥንቃቄ ይወጣና ቱቦው ብቻ ጀርባ ላይ በፕላስተር ይለጠፋል።
➥መድሃኒቱን መስጠት፦ የህመም ማስታገሻ መድሃኒቱ በቱቦው በኩል እንደ አስፈላጊነቱ በተወሰነ የጊዜ ልዩነት ይሰጣል። ህመሙ ሙሉ በሙሉ እስኪታገስ ድረስ ከ15-20 ደቂቃ ሊወስድ ይችላል።
🔴የኤፒዱራል ጥቅሞች
➥በምጥ ጊዜ የሚሰማን ከባድ ህመም በከፍተኛ ደረጃ ያስታግሳል።
➥ምጡ ለረጅም ሰዓት ከቆየ እናትየው እንድታርፍና ለመጨረሻው የምጥ ሂደት ጉልበት እንዲኖራት ይረዳታል።
➥በምጥ ጊዜ በቀዶ ህክምና መውለድ (C/S) ካስፈለገ ሌላ ማደንዘዣ ሳይሰጥ በዚሁ ካቴተር በኩል የማደንዘዣ መድሃኒት በመጨመር ቀዶ ህክምናውን ማከናወን ይቻላል።
➥ከወሊድ በኋላ የሚመጣ ድባቴን ይቀንሳል
🔴የጎንዮሽ ጉዳቶች
➥የደም ግፊት መቀነስ ሊኖር ይችላል
➥አንዳንድ እናቶች በሰውነታቸው ላይ የማሳከክ ስሜት ሊሰማቸው ይችላል።
➥የእግር መክበድ ወይም መደንዘዝ : ከተወሰኑ ሰዓታት በኋላ የሚለቅ ነው።
➥አልፎ አልፎ ራስ ምታት ሊከሰት ይችላል።
➥ኢንፌክሽን
🔴የማይፈቀድበት ሁኔታ
➥ታካሚዋ ካልፈለገች
➥በቀላሉ ደም የመፍሰስ ችግር
➥ቱቦው የሚገባበት ቦታ ቁስል
➥የጭንቅላት ውስጥ ግፊት(በወጠር) በተለያየ ምክንያት
➥ከፍተኛ የሆነ የደም ግፊት መጠን ማነስ
ዶ/ር ዮሴፍ አንሙት: በጥቁር አንበሳ ስፔሻላይዝድ ሆስፒታል
የአንስቴዦሎጂ እና ፅኑ ህክምና ስፔሻሊስት
@HakimEthio | 6 681 |
| 19 |  +2“ዶክተር; ከወለድኩ ጀምሮ ፍራፍሬ አልበላም…”
በቅርቡ ለአመጋገብ ምክር የመጣች አንዲት ጡት የምታጠባ እናት ከአመጋገቧ ውስጥ ሁሉንም አይነት ፍራፍሬ እንዳስወገደች ፋይሏን ሳገላብጥ ተመለከትኩ።
ግራ ስለገባኝ ለምን እንደማትበላ ጠየኳት
“ፍራፍሬ ከበላሁ ልጄ ሆዱ ይታመማል፤ ጋዝም ይይዘዋል” አለችኝ
ይህ በብዙ ጡት በሚያጠቡ እናቶች መካከል የሚሰማ የተለመደ እምነት ነው ነገር ግን በሳይንሳዊ ማስረጃ መሠረት፣ ፍራፍሬ መመገብ በራሱ በጤናማ ሕፃናት ላይ የሆድ ህመም ወይም ኮሊክ (colic) አያስከትልም።
እንዲያውም ፍራፍሬዎች ለእናት አስፈላጊ ቪታሚኖችን፣ ማዕድናትን፣ ፋይበርን እና አንቲኦክሲዳንቶችን በማቅረብ በጡት ማጥባት ወቅት የእናትን ጤና ለመጠበቅ ይረዳሉ።
በእርግጥ ሕፃኑ ተደጋጋሚ የሆድ ችግር ወይም ያልተለመደ ማልቀስ ካለበት ምክንያቱን በሐኪም ማሳየት ይገባል እናትየውም ያለ ማስረጃ ምግቦችን እንድትከለክል አይመከርም።
እንደ ጤና ባለሙያዎች የእኛ ኃላፊነት የተሳሳቱ እምነቶችን በማስረጃ ለታካሚዎቻችን በአክብሮት ማስተማር ነው።
ለማንኛውም የስነ ምግብ እና ጤና የማማከር አገልግሎት ከፈለጉ
Dr. Rediet Getu: MD, Dietitian
📞 0939403502
@HakimEthio | 5 901 |
| 20 |  EVIDENCE-BASED MEDICINE (EBM): A Lifelong Professional Responsibility
🩺 Modern healthcare is evolving at an unprecedented pace. New diseases emerge, pathogens develop antimicrobial resistance, novel therapies are introduced, and clinical practice guidelines are continuously updated. As a result, knowledge acquired during professional training alone is no longer sufficient for lifelong clinical practice.
📚EVIDENCE-BASED MEDICINE (EBM) is the conscientious, explicit, and judicious integration of the best available research evidence, clinical expertise, and patient values and preferences to make individualized patient care decisions.
Effective clinical decisions require balancing three essential pillars:
1. CLINICAL EXPERTISE
· Professional knowledge, technical skills, clinical reasoning, and experience to accurately assess, diagnose, and manage patients.
2. PATIENT VALUES AND PREFERENCES
· Respecting each patient's beliefs, culture, expectations, preferences, socioeconomic circumstances, and treatment goals through shared decision-making.
3. BEST AVAILABLE RESEARCH EVIDENCE
· Current, high-quality, critically appraised evidence from clinical trials, systematic reviews, meta-analyses, evidence-based guidelines, and other reliable scientific literature.
📚Healthcare professionals have an ethical and professional responsibility to remain current throughout their careers.
⏩Clinical practice should evolve as new evidence emerges—not remain anchored to outdated knowledge or routine practice.
↪️Continuous learning, critical appraisal of the literature, and adherence to updated evidence-based guidelines are fundamental to delivering safe, effective, patient-centered, and high-quality healthcare.
REMEMBER:
➡️ Excellent clinicians continuously update their practice based on the best available evidence while applying sound clinical judgment and respecting the values of the individual patient.
"Half of what you learn in medical school will be shown to be wrong or out of date within a few years; the challenge is knowing which half." This well-known observation underscores why lifelong learning is indispensable in healthcare.
References
• Sackett DL, Rosenberg WMC, Gray JAM, Haynes RB, Richardson WS. Evidence based medicine: what it is and what it isn't. BMJ. 1996;312:71–72.
• Guyatt G, Rennie D, Meade MO, Cook DJ, eds. Users' Guides to the Medical Literature: A Manual for Evidence-Based Clinical Practice. 3rd ed. McGraw-Hill; 2015.
• Straus SE, Glasziou P, Richardson WS, Haynes RB. Evidence-Based Medicine: How to Practice and Teach EBM. 5th ed. Elsevier; 2019.
Mesud Mohammed, MWU College of Medicine & Health Sciences
@HakimEthio | 5 977 |
