Addis Maleda - አዲስ ማለዳ
Kanalga Telegram’da o‘tish
📈 Telegram kanali Addis Maleda - አዲስ ማለዳ analitikasi
Addis Maleda - አዲስ ማለዳ (@addismaleda) Amxar til segmentidagi kanali faol ishtirokchi. Hozirda hamjamiyat 32 260 obunachidan iborat bo'lib, Yangiliklar & Media toifasida 7 774-o'rinni va Efiopiya mintaqasida 1 047-o'rinni egallagan.
📊 Auditoriya ko‘rsatkichlari va dinamika
невідомо sanasidan buyon loyiha tez o‘sib, 32 260 obunachiga ega bo‘ldi.
19 Iyul, 2026 dagi oxirgi ma’lumotlarga ko‘ra kanal barqaror faollikka ega. Oxirgi 30 kunda obunachilar soni 337 ga, so‘nggi 24 soatda esa 13 ga o‘zgardi va umumiy qamrov yuqori darajada qolmoqda.
- Tasdiqlash holati: Tasdiqlanmagan
- Jalb etish (ER): Auditoriya o‘rtacha 13.90% darajada jalb etiladi. Nashrdan keyingi dastlabki 24 soatda kontent odatda umumiy obunachilar sonining 9.36% ini tashkil etuvchi reaksiyalarni to‘playdi.
- Post qamrovi: Har bir post o‘rtacha 4 485 marta ko‘riladi; birinchi sutkada odatda 3 020 ta ko‘rish yig‘iladi.
- Reaksiyalar va o‘zaro ta’sir: Auditoriya faol: har bir postga o‘rtacha 11 ta reaksiya keladi.
📝 Tavsif va kontent siyosati
Muallif resursni shaxsiy fikrni ifoda etish maydoni sifatida ta’riflaydi:
“ዜና ከምንጩ”
Yuqori yangilanish chastotasi (oxirgi ma’lumot 20 Iyul, 2026 da olingan) sababli kanal doimo dolzarb va katta qamrovli bo‘lib qoladi. Analitika auditoriya kontent bilan faol hamkorlik qilishini, uni Yangiliklar & Media toifasidagi muhim ta’sir nuqtasiga aylantirishini ko‘rsatadi.
32 260
Obunachilar
+1324 soatlar
+1137 kunlar
+33730 kunlar
Ma'lumot yuklanmoqda...
O'xshash kanallar
Taglar buluti
Ma'lumot yo'q
Muammo bormi? Iltimos, sahifani yangilang yoki bizning qo'llab-quvvatlash boshqaruvchimizga murojaat qiling>.
Kirish va chiqish esdaliklari
---
---
---
---
---
---
Obunachilarni jalb qilish
Iyul '26
Iyul '26
+322
3 kanalda
Iyun '26
+352
1 kanalda
Get PRO
May '26
+282
1 kanalda
Get PRO
Aprel '26
+277
0 kanalda
Get PRO
Mart '26
+84
0 kanalda
Get PRO
Fevral '26
+55
0 kanalda
Get PRO
Yanvar '26
+97
1 kanalda
Get PRO
Dekabr '25
+95
0 kanalda
Get PRO
Noyabr '25
+190
4 kanalda
Get PRO
Oktabr '25
+89
2 kanalda
Get PRO
Sentabr '25
+45
1 kanalda
Get PRO
Avgust '25
+45
1 kanalda
Get PRO
Iyul '25
+93
0 kanalda
Get PRO
Iyun '25
+85
0 kanalda
Get PRO
May '25
+130
0 kanalda
Get PRO
Aprel '25
+104
0 kanalda
Get PRO
Mart '25
+207
0 kanalda
Get PRO
Fevral '25
+195
0 kanalda
Get PRO
Yanvar '25
+693
1 kanalda
Get PRO
Dekabr '24
+1 365
3 kanalda
Get PRO
Noyabr '24
+1 964
2 kanalda
Get PRO
Oktabr '24
+2 061
5 kanalda
Get PRO
Sentabr '24
+989
4 kanalda
Get PRO
Avgust '24
+1 539
7 kanalda
Get PRO
Iyul '24
+74
0 kanalda
Get PRO
Iyun '24
+69
3 kanalda
Get PRO
May '24
+265
0 kanalda
Get PRO
Aprel '24
+497
2 kanalda
Get PRO
Mart '24
+578
3 kanalda
Get PRO
Fevral '24
+1 305
5 kanalda
Get PRO
Yanvar '24
+1 368
2 kanalda
Get PRO
Dekabr '23
+364
3 kanalda
Get PRO
Noyabr '23
+429
6 kanalda
Get PRO
Oktabr '23
+1 350
6 kanalda
Get PRO
Sentabr '23
+782
0 kanalda
Get PRO
Avgust '23
+1 361
0 kanalda
Get PRO
Iyul '23
+1 702
0 kanalda
Get PRO
Iyun '23
+1 917
0 kanalda
Get PRO
May '23
+872
0 kanalda
Get PRO
Aprel '23
+792
0 kanalda
Get PRO
Mart '23
+806
0 kanalda
Get PRO
Fevral '23
+1 187
0 kanalda
Get PRO
Yanvar '23
+2 117
0 kanalda
Get PRO
Dekabr '22
+1 502
0 kanalda
Get PRO
Noyabr '22
+985
0 kanalda
Get PRO
Oktabr '22
+992
0 kanalda
Get PRO
Sentabr '22
+829
0 kanalda
Get PRO
Avgust '22
+838
0 kanalda
Get PRO
Iyul '22
+1 069
0 kanalda
Get PRO
Iyun '22
+541
0 kanalda
Get PRO
May '22
+426
0 kanalda
Get PRO
Aprel '22
+365
0 kanalda
Get PRO
Mart '22
+511
0 kanalda
Get PRO
Fevral '22
+232
0 kanalda
Get PRO
Yanvar '22
+489
0 kanalda
Get PRO
Dekabr '21
+406
0 kanalda
Get PRO
Noyabr '21
+862
0 kanalda
Get PRO
Oktabr '21
+752
0 kanalda
Get PRO
Sentabr '21
+473
0 kanalda
Get PRO
Avgust '21
+645
0 kanalda
Get PRO
Iyul '21
+450
0 kanalda
Get PRO
Iyun '21
+29
0 kanalda
Get PRO
May '21
+132
0 kanalda
Get PRO
Aprel '21
+107
0 kanalda
Get PRO
Mart '21
+127
0 kanalda
Get PRO
Fevral '21
+152
0 kanalda
Get PRO
Yanvar '21
+211
0 kanalda
Get PRO
Dekabr '20
+1 396
0 kanalda
| Sana | Obunachilarni jalb qilish | Esdaliklar | Kanallar | |
| 20 Iyul | +2 | |||
| 19 Iyul | +13 | |||
| 18 Iyul | +10 | |||
| 17 Iyul | +6 | |||
| 16 Iyul | +10 | |||
| 15 Iyul | +31 | |||
| 14 Iyul | +24 | |||
| 13 Iyul | +31 | |||
| 12 Iyul | +9 | |||
| 11 Iyul | +23 | |||
| 10 Iyul | +27 | |||
| 09 Iyul | +6 | |||
| 08 Iyul | +18 | |||
| 07 Iyul | +16 | |||
| 06 Iyul | +18 | |||
| 05 Iyul | +7 | |||
| 04 Iyul | +11 | |||
| 03 Iyul | +21 | |||
| 02 Iyul | +29 | |||
| 01 Iyul | +10 |
Kanal postlari
እነዚህ ዘገባዎች ባለፈው ሳምንት በአዲስ ማለዳ የፌስቡክ፣ ቴሌግራም፣ ሊንክዲንና ዩቱብ ገጾች ከተጋሩት መካከል ዋና ዋናዎቹ ናቸው።
የተዘረዘሩትን ጨምሮ ሌሎች ልዩ ልዩ ትንታኔዎች፣ ጥንቅሮችንና ቃለመጠይቆችን ደግሞ በይፋዊ የዩቱብ አድራሻችን ተጋርተዋል። አዲስ ማለዳን ሰብስክራይብ፣ ላይክና ሼር እንድታደርጉ በትህትና እንጋብዛለን።
ዜናን ከምንጩ!
የአዲስ ማለዳ ዩቱብን በዚህ ማስፈንጠሪያ ያገኙታል፦
t.ly/vSgS
| 2 | #አዲስ_ማለዳ_በሳምንቱ
እሁድ፣ ሐምሌ 12 ቀን 2018 ዓ.ም
#ከሀገር_ውስጥ
1] መንግስት በትግራይ ክልል እየተፈጸመ ያለውን የሰብአዊ መብቶች ጥሰት በአስቸኳይ በማስቆም “ህገ መንግስታዊ ግደታውን” እንዲወጣ ኢሰመጉ አሳሰበ
መንግስት በትግራይ ክልል በግዳጅ ለስደት እያደረገ ያለውን የግዳጅ ውትድርና ምልመላ እና መሠረታዊ የዜጎችን እና የህጻናትን መብት እንዲሁም ከፍተኛ የሰብአዊ መብት ጥሰቶችን በማስቆም “ህገ መንግስታዊ ግደታውን” ሊወጣ ይገባል ሲል የኢትዮጵያ ሰብዓዊ መብቶች ጉባኤ(ኢሰመጉ) አሳሰበ።
ኢሰመጉ በትግራይ ክልል ስልጣንን በሃይል ተቆጣጥሬያለሁ ያለውን ሃይል በሰፊው ቢኮንንም መንግስትን ደግሞ የዜጎቹን መብት ማስከበር እና መጠበቅ እንዳለበት ጠቁሟል።
ኢሰመጉ የዛሬ ሳምንት ባወጣው መግለጫ እንዳመለከተው፤ በፌደራል መንግስቱና በህወሓት መካከል የተደረገውን የፕሪቶሪያ ስምምነት ተከትሎ በአካባቢው አንጻራዊ ሰላምና መረጋጋት ሰፍኖ የነበረ ቢሆንም በቅርቡ ለሰሜኑ ጦርነት መንስኤ የነበረው እና እንደገና ወደስራ ተመልሻለሁ ያለው የክልሉ ምክር ቤት ያጸደቀው አዲስ አዋጅ ይሄንን ሂደት አደጋ ላይ ጥሎታል ብሏል።
2] የአዲስ አበባ ምክር ቤት አባላት፣ ከኪሳቸው ባዋጡት ገንዘብ “የኢፌደሪ አየር ኃይል የማሰልጠኛ ክፍልን” ማደሳቸው ተገለጸ፤ “የሰራናቸው ሥራዎችም በሙሉ ተሰንደው ይቀመጡልን” ሲሉ ጥያቄ አቀረቡ
አምስተኛ ዓመት አራተኛ መደበኛ ጉባኤውን ያካሄደው የአዲስ አበባ ምክር ቤት አባላት ባለፉት አምስት ዓመታት የሰሯቸው ስራዎች ሪፖርት በዝርዝር ተሰንደው መቀመጥ እንዳለባቸው በመጥቀስ፣ ለምክር ቤቱ ጥያቄ አቀረቡ።
አባላቱ እያንዳንዱ የተሰሩ ሥራዎች መመዝገብ እና በሪፖርት መጠናቀር እንዳለበት አንስተዋል። የአገልግሎት ዘመኑ የተጠናቀቀው ምክር ቤት አባላት አክለውም ወደ ሥራ ሲገቡ ያሉ ስምምነቶች፣ ልማቶች፣ የማህበረሰቡ ጥያቄዎች አፈታት፣ እያንዳንዱ አመራር የነበረው የሥራ ግንኙነት እንዲሁም የልማት ጥያቄዎች የተፈቱበት አምስት ዓመታት በመሆኑ በዝርዝር ተሰንዶ ይቀመጥ ብለዋል። የነበረውን ሁለንተናዊ ለውጥ እና የመሠረተ ልማት ስኬቶች መመዝገብ አለባቸው የሚለው ከ ዋና ካንቲባዋ እስከ ምክትሉ ድረስ የተስተጋባ ሀሳብ ነው።
3] “ታግለህ ከማሸነፍ በስተቀር አማራጭ የለም” ህወሓት
መንግስት ከተለያዩ የትግራይ አካባቢዎች ወጣቶችን በማታለል ከክልሉ እንዲወጡ እያደረገ መሆኑን በምርጫ ቦርድ ህጋዊ እውቅናውን የተነፈገው እና በሃይል ስልጣን የተቆጣጠረው ህወሓት ባወጣው መግለጫ የፌደራል መንግስቱ ከተለያዩ የትግራይ አካባቢዎች ወጣቶችን በማታለልና ከተለያዩ የትግራይ አካባቢዎች እንዲወጡ በማድረግ ወደ መከላከያ ሰራዊት እያስገባ መሆኑንና በማጎሪያ ካምፖች ለረሃብና ለበሽታ እየዳረጋቸው መሆኑን ገለጸ።
ድርጅቱ ይህንን የመንግስት አካሄድ በመቃወም፣ ከትግራይ ውጭ የሚገኙ ወጣቶች በአስቸኳይ ወደ ክልላቸው ተመልሰው የትግራይን ህልውና ለማስጠበቅ እንዲታገሉ ጥሪ አቅርቧል።
4] ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ ታሪክ “ለመጻፍ የተሰጠንን ዕድል የመጠቀም ምርጫው የእኛ ነው፤ ብዕሩም ብራናውም እጃችን ላይ ነው” ሲሉ ተናገሩ
ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አህመድ(ዶ/ር) ባለፈው ሳምንት ረቡዕ በተጀመረው ምክክር ጉባኤው ተገኝተው ዘመናት የሚያስታውሰው ታሪክ የሚጻፍበት ቀን መሆኑን በማውሳት ይህንን ዕድል ደጋግሞ እንደማይገኝ የማይገነዘቡ ታሪክ ብዕር እና ብራና ቢያቀብላቸውም ከሚገነባ የሚያፈርስ፣ ከሚያበለጽግ ይልቅ የሚያደኸይ፣ከሚያሰፋ ይልቅ የሚያጠብ ጽፈው ያልፋሉ ሲሉ ገለጹ።
አክለውም “ታሪክ ዛሬ በእኛ እንዳይደገም ከፍተኛ ኃላፊነት ተሰምቶን በታላቅ አክብሮት”ሊያከናውኑት የሚገባ መሆኑን ጠቅሰው “እኛ እና ከዚህ በፊት” የነበሩት ሊያሳኳቸው ሲገባ ያልቻሏቸውን ጉዳዮች “ልጆቻችን እንዳያጡ” በኃላፊነት መጻፍ አለብን ብለዋል።
ጠቅላይ ሚኒስትሩ አክለውም ዕድል ሲገኝ በኃላፊነት ስሜት መጠቅም ደጋግሞ ወደ እኛ ደጋግሞ ይመጣል ያሉ ሲሆን ባለፉት ጥቂት ዓመታት የተገኘውን እድል በመጠቀም የሀገሪቱን ፖለቲካዊ እና ወታደራዊ ሪፎርም መስራት ተችሏል ሲሉ ተደምጠዋል።
5] የህዝብ ዕንባ ጠባቂ ተቋም የግል ሚዲያዎች ፓርላማ መከልከላቸውን በሚመለከት የተቋሙ ተጠሪነት ለፓርላማው በመሆኑ መቆጣጠር እንደማይችል ገለጸ
የኢትዮጵያ ህዝብ ዕንባ ጠባቂ ተቋም አዲስ የጸደቀውን የመረጃ ነፃነት አዋጅ መረጃ የማግኘት እና የማስተላለፍን ህገ መንግስታዊ መብትን የሚያስጠብቅ ነው ያለ ሲሆን አዲስ ማለዳን ጨምሮ የግል ሚዲያዎች ፓርላማ ገብተው እንዳይዘግቡ መከልከላቸውን በተመለከተ የተነሳው ቅሬታ ተጠሪነቱ ለፓርላማው በመሆኑ ወደላይ መቆጣጠር እንደማይችል ተናገረ።
ተቋሙ ባለፈው ሳምንት አዲስ የጸደቀውን የመረጃ ነፃነት አዋጅ እና በበጀት ዓመቱ ያካናወናቸውን ተግባራት አስመልክቶ ለመገናኛ ብዙኃን መግለጫ በሰጠበት ወቅት የአዋጁን አስፈላጊነት እንዲሁም መረጃ የማይሰጡ አመራሮች ከገንዘብ ቅጣት እስከ እስራት የሚያደርስ መቀጮን የያዘ መሆኑን ገልጿል።
ይሁንና ከሚዲያ ባለሙያዎች በኩል የግል መገናኛ ብዙኃን ፓርላማ ገብተው መዘገብ እንደተከለከሉ ለዋና ዕንባ ጠባቂዋ በማንሳት በጉዳይ ላይ የተቋሙ ሚና ምንድነው የሚል ጥያቄ አዘል አስተያየት ተሰንዝሯል።
“እንግዲህ እኛ ተጠሪነታችን ለፓርላማ ስለሆነ ፓርላማውን ወደ ላይ መቆጣጠር ስልጣን የለንም።” ሲሉ ዋና ዕንባ ጠባቂዋ ተናግረዋል።
ሚያዚያ 26 ቀን 2018 ዓ.ም አዲስ ማለዳን ጨምሮ የግል ሚዲያዎች በህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ተገኝተው የገንዘብ ሚኒስቴርን የዘጠኝ ወራት የሥራ አፈፃፀም ሪፖርት ለመዘገብ ቢገኙም መግባት አትችሉም በሚል መከልከላቸው ይታወሳል።
#ከውጭ
1] ኬንያ በነዳጅ ላይ ያደረገችውን የታክስ ቅናሽ ለተጨማሪ ሦስት ወራት አራዘመች
የኬንያ መንግሥት በነዳጅ ምርቶች ላይ ጥሎት የነበረውን የተጨማሪ እሴት ታክስ(ቫት) ቅናሽ ለተጨማሪ ሦስት ወራት ማራዘሙን አስታወቀ። ከዚህ ውሳኔ በተጨማሪም ገበያውን ለማረጋጋት የበጀት ድጎሞ ማድረጓ ተሰምቷል።
ይህ ውሳኔ የተላለፈው በዓለም አቀፍ ገበያ እየታየ ካለው የነዳጅ ዋጋ መዋዥቅ ጋር በተያያዘ ኬንያውያንን እና የሀገር ውስጥ ንግዶችን ለመጠበቅ በማለም ነው ተብሏል። ይህም የሀገሪቱ ዜጎች እና ኢኮኖሚያቸው ሳይዛባ እንዲቀጥል ያስችለዋል በሚል ነው።
እንደ ሀገሪቱ ነዳጅ እና ኢነርጂ ሚኒስትር ኦፒዮ ገለጻ ከሆነ፤ ቀደም ሲል ከነበረበት 16 በመቶ ወደ 8 በመቶ ዝቅ ተደርጎ የነበረው የነዳጅ ተጨማሪ እሴት ታክስ እ.አ.አ. እስከ ጥቅምት 2026 እኩሌታ ድረስ ባለው ጊዜ ውስጥ ጸንቶ ይቆያል ተብሏል።
2] የአሜሪካ ምክር ቤት ለእስራኤል የሚሰጠውን የ3.3 ቢሊዮን ዶላር ወታደራዊ እርዳታ ለማገድ የቀረበውን የሕግ ማሻሻያ ውድቅ አደረገ
የአሜሪካ የተወካዮች ምክር ቤት ለእስራኤል የሚደረገውን የ3.3 ቢሊዮን ዶላር ወታደራዊ ድጋፍ ለማቋረጥ የቀረበውን የሕግ ማሻሻያ ረቂቅ በከፍተኛ ድምፅ ውድቅ ማድረጉ ተሰማ።
በሪፐብሊካኑ የሕግ መወሰኛ ምክር ቤት አባል ቶማስ ማሴ የቀረበው ይህ ማሻሻያ በምክር ቤቱ አባላት መካከል በተካሄደው የድምፅ አሰጣጥ ሂደት በ314 ተቃውሞ እና በ104 የድጋፍ ድምፅ ሳይልፍ ቀርቷል። አሜሪካ በሌላ በኩል ደግሞ ለ ሳውዲ አረቢያ የ ሁለት ቢሊዮን ዶላር ወታደራዊ መሳሪያ ሽያጭ አፅድቃለች። | 1 975 |
| 3 | የሀገራዊ ምክክር ኮሚሽን ሕዝቡ ከተሳሳቱ መረጃዎች ራሱን እየጠበቀ በሂደቱ ላይ ያለውን እምነት እንዲያጠናክር ጥሪ አቀረበ
እሁድ፣ ሐምሌ 12 ቀን 2018 ዓ.ም (#አዲስ_ማለዳ)
የኢትዮጵያ ሀገራዊ ምክክር ኮሚሽን ሐምሌ 8 ቀን 2018 ዓ.ም የተጀመረውን “ታሪካዊ” ሀገራዊ ምክክር ጉባኤ አስመልክቶ በአንዳንድ ግለሰቦችና ቡድኖች በማኅበራዊ ሚዲያ የሚሰራጩ ከእውነት የራቁና የተሳሳቱ መረጃዎችን ሕዝብ እንዳያስተናግዳቸው በማሳሰብ መላው የሀገሪቱ ዜጎች ከኮሚሽኑ በሚወጡ ይፋዊ መግለጫዎችና በስፍራው ከሚገኙ መገናኛ ብዙኃን ብቻ መረጃዎችን በመከታተል ለምክክሩ ሂደት መሳካት ድጋፋቸውን እንዲያጠናክሩ ጥሪ አቀረበ።
ኮሚሽኑ አክሎም “የመናገር ነፃነትን ሙሉ በሙሉ የሚያከብር ገለልተኛ ተቋም ቢሆንም፣ ሰፊው የኢትዮጵያ ሕዝብ በተሳሳቱ መረጃዎች እንዳይደለልና እንዳይደናገር” አስፈላጊውን ክትትል በማድረግ እውነታውን ለሕዝብ ይፋ የማድረግ ኃላፊነት እንዳለበት ገልጿል።
ሀገራዊ ምክክሩ የሁሉም ኢትዮጵያውያን መሆኑን የገለጸው ኮሚሽኑ የሂደቱ ስኬት የሚወሰነው በዜጎች ትዕግሥት፣ ጥበብና የጋራ ኃላፊነት መሆኑን አስታውቋል። ሂደቱ ገና መጀመሩንና ውጤቱ በሂደት የሚመጣ በመሆኑ ሕዝቡ በትዕግሥት እንዲጠባበቅም ጥሪ አቅርቧል።
ምክክሩ ከተጀመረባቸው የመጀመሪያዎቹ አራት ቀናት ጀምሮ ተሳታፊዎች የተጣለባቸውን ታላቅ ሀገራዊ ኃላፊነት በአግባቡ እንዲወጡ፣ እርስ በርስ እንዲተዋወቁ፣ እንዲሁም ለሂደቱ ጠቃሚ የሆኑ የእውቀትና የስነ-ልቦና ዝግጅቶችን እንዲያደርጉ ምቹ መደላድል መፈጠሩ ተገልጿል።
ሆኖም ይህ እየሆነ ባለበት ወቅት አንዳንድ አካላት ምክክሩን ለመጀመር እክል እንደገጠመው አድርገው የተሳሳተ ወሬ ሲያሰራጩ መታየታቸውን ኮሚሽኑ ጠቁሟል።
ምክክር ኮሚሽኑ የተሳሳቱ መረጃዎች የራሳቸው ዓላማ ካላቸው አካላት በተጠናከረ መልኩ ሊቀጥሉ ስለሚችሉ፣ መላው የኢትዮጵያ ሕዝብ ራሱን ከሐሰተኛ ወሬዎች በመጠበቅ የምክክሩን ሂደት እንዲደግፍና ይፋዊ መረጃዎችን ብቻ እንዲከታተል ኮሚሽኑ በድጋሚ አሳስቧል።
ምከክሩ በትናንትናው ዕለት ሂደቱን አስመልክቶ መግለጫ መስጠቱ ይታወሳል።
ተጨማሪ ዜናዎችንና አዳዲስ መረጃዎችን ለማግኘት የማሕበራዊ ሚዲያ ገጾቻችን ይጎብኙ፦
YouTube ➲ t.ly/vSgS
Telegram ➲ t.ly/SOXU
Facebook ➲ t.ly/flx8
Twitter ➲ t.ly/mxA | 2 710 |
| 4 |  Matn yo'q... | 2 486 |
| 5 | የኢትዮጵያ ሀገራዊ ምክክር ኮሚሽን ከቀናት መዘግየት በኋላ በመጪው ሰኞ ሙሉ በሙሉ ወደ ምክክር እንደሚገባ ገለጸ
ቅዳሜ፣ ሐምሌ 11 ቀን 2018 ዓ.ም (#አዲስ_ማለዳ)
የኢትዮጵያ ሀገራዊ ምክክር ኮሚሽን ሐምሌ ስምንት በይፋ የጀመረው የምክክር ጉባኤው ከሰኞ አንስቶ ሙሉ በሙሉ ወደ ዋና ስራው ይገባል ያለ ሲሆን ከዚህ ቀደም ከኮሚሽኑ ጋር ያልሰሩ ሰዎች እና ፓርቲዎች እየተቀላቀሉ መሆኑንም አስታወቀ።
ከባጅ ማደል እና ከተመካካሪዎች አቀማመጥ ጋር በተያያዘ መጠነኛ ችግሮች እንደገጠሙትም አንስቷል።
በአዲስ ኢንተርናሽናል ኮንቬንሽን ሴንተር ባለፈው ረቡዕ የተጀመረውና ከ4 ሺህ በላይ ተመካካሪዎችን ያሳተፈው የኢትዮጵያ ሀገራዊ ምክክር ጉባኤ ሂደት፣ ያጋጠሙትን መጠነኛ ችግሮች በመቅረፍ ከሚቀጥለው ሰኞ ጀምሮ ሙሉ በሙሉ ወደ ዋናው ስራው እንደሚገባም ገልጿል። ኮሚሽኑ በአጠቃላይ በሂደቱ፣ ከአስተባባሪዎች ጋር ሰባት ሺህ መሆናቸውን ገልጿል።
ኮሚሽኑ እስካሁን ባለው ሂደት በመቶዎች የሚቆጠሩ ሰልጣኞችን ያሳተፈ የቅድመ ምክክር ስልጠናዎችን የሰጠ ሲሆን፣ ተሳታፊዎች በስምንት ቡድኖች ተከፋፍለው በአጀንዳዎች አወቃቀር፣ በውሳኔ አሰጣጥ እና በሃገራዊ መግባባት ስነ ዘዴዎች ላይ ባለፉት ቀናት ሰፊ ግንዛቤ እንዲጨብጡ ተደርጓልም ብሏል።
በሂደቱ ላይ ሰፊ ቁጥር ያለው የህብረተሰብ ክፍል ከመሳተፉ ጋር ተያይዞ አንዳንድ ቀላል ችግሮች ማጋጠማቸውን ኮሚሽኑ በግልጽ ያስታወቀ ሲሆን እነዚህም በመፍታት ለዋና ሥራው ዝግጅቱን ማጠናቀቁን አስታውቋል።
ከዚህ ቀደም በተለያዩ ቦታዎች ምክክር ሲያካሂድ ቀናትን ቢወስዱም ለ30 ቀናት አልነበረም ያለው ኮሚሽኑ የመግባባት ጊዜ ረዥም ሰዓት መውሰዱ የማይቀር እና የተለያዩ ሃሳቦችን አንድ ወለል ላይ አስቀምጦ መግባባት ቀላል እንዳልሆነም ጠቁሟል።
ኮሚሽኑ አክሎም የሀገራዊ ምክክሩ በጥሩ ሁኔታ እየሄደ መሆኑን ተከትሎ በርካታ ሰዎች እና ቀደም ሲል ከኮሚሽኑ ጋር ያልሰሩ የፖለቲካ ፓርቲዎች በመጨረሻው ሰዓት የመካተት ፍላጎት አሳይተዋል ብሏል።
ኮሚሽኑም ለቀረቡት ጥያቄዎች ምላሽ በመስጠት እንዲካተቱ እያደረገ ነው ያለ ሲሆን ባጅ ከማደል ጋር ተያያዞ እክል መግጠሙን አልሸሸገም።
የተሳታፊዎች አቀማመጥ መደበላለቅ መኖሩን ያነሳው ኮሚሽኑ በተቋማት ምደባ ላይ አንዳንድ ክፍተቶች ታይተዋል ያሉ ሲሆን እንደ ምሳሌም ያነሱት የሃይማኖት አባቶች ከተገቢው ቦታ ውጭ የተመደቡበት እና የፖለቲካ ፓርቲዎች በአንድ ቦታ ላይ የተሰባሰቡበት ሁኔታ ተከስቷል ብለዋል።
ኮሚሽኑ እነዚህን የአቀማመጥ እና የስራ ክፍተቶች በዚህ በሁለቱ ቀናት ሙሉ በሙሉ እንደሚያስተካክል አስታውቋል።
እስካሁን የተከናወኑት የዝግጅት፣ የትውውቅና የሥነ ዘዴ ግንዛቤ ማስጨበጫ ስራዎች መጠናቀቃቸውን ተከትሎ፣ ከሚቀጥለው ሰኞ ጀምሮ ሁሉም ተሳታፊዎች የተሰጣቸውን ሀገራዊ አደራ ለመወጣት “መቶ በመቶ” ወደ ዋናው የምክክር መድረክ ይገባሉ ሲሉ ዋና ኮሚሽነር መስፍን አርዕያ(ፕሮፌሰር) ተናግረዋል። በሑደቱ በጣም ደስተኛ መሆናቸውን ሲገልጹም ተደምጠዋል።
ኮሚሽነሩ አክለውም ከሰኞ ጠዋት እስከ ማታ በየቦታው ተከፋፍለው ስራዎቻቸውን በሰፊው ማከናወን እንደሚጀምሩም አረጋግጠዋል።
በመጨረሻም ኮሚሽኑ እስካሁን ሂደቱ በጥሩ ሁኔታ ላይ መሆኑን ገልጾ፣ አሁንም ድረስ በሂደቱ ያልተሳተፉ ጥቂት የፖለቲካ ፓርቲዎች እና ታጣቂዎች ወደዚህ የሰላምና የመግባባት አማራጭ እንዲመጡ ጥሪውን አቅርቧል።
ተጨማሪ ዜናዎችንና አዳዲስ መረጃዎችን ለማግኘት የማሕበራዊ ሚዲያ ገጾቻችን ይጎብኙ፦
YouTube ➲ t.ly/vSgS
Telegram ➲ t.ly/SOXU
Facebook ➲ t.ly/flx8
Twitter ➲ t.ly/mxA | 3 652 |
| 6 |  Matn yo'q... | 3 309 |
| 7 |  ባለፈው ሳምንት በሱዳን ኩርሙክ፤ የሱዳን ብሔራዊ ጦር፣ የፈጸመው የድሮን ጥቃት ብዙ እያነጋገረ ነው።
አነጋጋሪ ያደረገው ደግሞ “አርሚ 70” የተባለው የህወሓት ጦርና የኤርትራ ጦር አባላት በስፍራው ጉዳት እንደደረሰባቸው መዘገቡ ነው።
ይህ በእንዲህ እንዳለ በአፍሪካ ቀንድ፣ ከሱዳን ባሻገር ግብጽ ከኢትዮጵያ ጎረቤት ሀገራት ጋር አዳዲስ ስምምነቶችን ፈጽማለች። ከበስተጀርባ ያለው ምክንያት ምንድን ነው?
የተዘረዘሩትን ጨምሮ በቀጣናው የተከሰቱ አዳዲስ ጉዳዮችን በተመለከተ ከፖለቲካ ተንታኝና ደራሲ ዩሱፍ ያሲን ጋር አዲስ ማለዳ ቆይታ አድርጋለች።
ሙሉውን ቃለምልልስ ማስፈንጠሪያው ላይ ያገኙታል፦
https://youtu.be/EcBnMkEPfyA?si=yiA5f0itxXEjpCv5 | 4 110 |
| 8 | ሱዳን የተባበሩት አረብ ኤምሬትስን በአሜሪካ እና በዓለም አቀፍ ፍርድ ቤቶች ልትከስ መሆኑን አስታወቀች
ዓርብ ፣ ሐምሌ 10 ቀን 2018 ዓ.ም (#አዲስ_ማለዳ)
የሱዳን መንግስት በተባበሩት አረብ ኤምሬትስ ላይ በአሜሪካ እና በሌሎች ዓለም አቀፍ ፍርድ ቤቶች አዲስ ክሶችን ለመመስረት የሚያስችሉ እቅዶችን ማጠናቀቁን አስታወቀ።
የሱዳን የፍትህ ሚኒስትር አብደላ ዲሪፍ በትናንትናው ዕለት ጉዳዩን አስመልክተው መግለጫ የሰጡ ሲሆን ለዚህም የሚሆን በቂ ማስረጃ መያዙን አስታውቋል። ሱዳን ልትከስ እንደሆነ የተሰማው ደግሞ በተባበሩት መንግስታት ድርጅት ሱዳንን በምክትልነት የወከሉት አምማር መሐመድ ማህሙድ ዓለም አቀፉ የወንጀለኞች ፍርድ ቤት በዳርፉር በፈጥኖ ደራሽ ድጋፍ ሰጪ ኃይሉ የተፈጸሙ ወንጀሎችን በተመለከተ የሚያደርገውን ምርመራ ኤምሬትስ እና ሌሎች ተዋንያንንም እንዲያካትት በጠየቁ ማግስት ነው።
ሱዳን እመሰርታቸዋለሁ ያለቻቸው ክሶች የጦር ወንጀል፣ በሰብአዊነት ላይ የሚፈጸሙ ወንጀሎችን፣ የዘር ማጥፋትን፣ ህገ ወጥ የጦር መሳሪያ አቅርቦትን፣ ቅጥረኛ ወታደሮችን መመልመልንና ማሰልጠንን ያካተቱ ናቸው።
በፈጥኖ ደራሽ ድጋፍ ሰሰጪ ኃይሉ እና ደጋፊዎቹ ላይ የሚቀርቡ ዓለም አቀፍ ክሶችን የሚከታተለው ኮሚቴ ሰብሳቢ በበኩላቸው የተያዙ የጦር መሣሪያዎችን ኤግዚቢሽን እና የማስረጃ ማሰባሰቢያ ንዑስ ኮሚቴን ጎብኝተዋል። የኮሚቴው ሰብሳቢ እንደገለጹት ጉብኝቱ ከፈጥኖ ደራሽ ኃይሉ የተማረኩ ዘመናዊ የጦር መሣሪያዎችን የስለላና ስትራቴጂካዊ ድሮኖችን ጨምሮ በሰነድ ለማስፈር የታለመ ነው፡፡
የተያዙት መሣሪያዎች እ.አ.አ ከሰኔ 2023 እስከ 2026 ባለው ጊዜ ውስጥ የተመረቱ ዘመናዊ ሞዴሎች መሆናቸውን እና መነሻ፣ መዳረሻቸው የተባበሩት አረብ ኤምሬትስ እንደነበረ የሚያሳዩ ሰነዶች መገኘታቸውን ሰብሳቢው ገልጸዋል። ለአማፂ ሚሊሻ ማስተላለፍ እና የጦር መሳሪያዎችን ለሦስተኛ ወገን ማስተላለፍን የሚከለክሉ ዓለም አቀፍ ስምምነቶችን የሚጥስ መሆኑንም አክለዋል።
እንደ ሱዳን ትሪቡን ዘገባ ከሆነ ሱዳን የተባበሩት አረብ ኢሚሬትስ ለአማፂያኑ የጦር መሳሪያ በማቅረብ እና ቅጥረኛ ወታደሮችን በመመልመል ረገድ እጇ እንዳለበት በተደጋጋሚ ማስረጃዎችን ብታቀርብም አቡ ዳቢ ግን የቀረበባትን ክስ ማስተባበሏን ቀጥላለች። ሆኖም ሚኒስትር ዲሪፍ ሱዳን ህጋዊ ትግሏን እንደምትገፋበት እና በመንግስት እጅ ላይ በፈጥኖ ደራሽ ድጋፍ ሰጪ ኃይሉ እና በኢሚሬትስ እንዲሁም በአጋሮቿ ላይ ያለምንም ጥርጥር ጥፋተኛ የሚያሰኝ በቂ ማስረጃ መኖሩን አረጋግጠዋል ተብሏል።
ሱዳን በተደጋጋሚ ኢትዮጵያ ለሄሚቲ ጦር ከኢሚሬትስ ጋር በመተባበር ድጋፍ እያደረገች ነው በሚል ክስ ስታሰማ የቆየች ሲሆን በዚህ ክስ ላይ አዲስ አበባ ትካተት፣ አትካተት እስካሁን አልታወቀም።
ተጨማሪ ዜናዎችንና አዳዲስ መረጃዎችን ለማግኘት የማሕበራዊ ሚዲያ ገጾቻችን ይጎብኙ፦
YouTube ➲ t.ly/vSgS
Telegram ➲ t.ly/SOXU
Facebook ➲ t.ly/flx8
Twitter ➲ t.ly/mxA | 4 077 |
| 9 |  Matn yo'q... | 3 451 |
| 10 | መንግስት አዲስ ለመውሰድ እንደተዘጋጀ የተነገረው የ5 ቢሊዮን ዶላር ብድርን በተመለከተ ሁለት የኢኮኖሚ ባለሙያዎች የሚቃረን አስተያየትን ለአዲስ ማለዳ ሰጡ
ዓርብ ፣ ሐምሌ 10 ቀን 2018 ዓ.ም (#አዲስ_ማለዳ)
ኢትዮጵያ በቀጣዩ 2019 በጀት ዓመት 5 ቢሊዮን ዶላር አዲስ የውጭ ብድር ለመውሰድ ማቀዷን እና ከሐምሌ ወር ጀምሮ አዳዲስ የታክስ ማሻሻያዎችን ተግባራዊ እንደምታደርግ በ5ኛው ዓለም አቀፍ የገንዘብ ድርጅት የግምገማ ሪፖርት ሰነድ ይፋ መደረጉ መዘገቡን ተከትሎ፣ አዲስ ማለዳ የኢኮኖሚ ባለሙያዎችን አነጋግራለች። በጉዳዩ ላይ ባለሙያዎቹ እርስ በርስ የሚቃረኑ የተለያዩ ምልከታዎችን ሰጥተዋል።
የኢኮኖሚ ባለሙያው መሐመድ ጋዳፊ እንደሚሉት፤ በብድር ስምምነቱ መሠረት ገንዘቡ የሚገኘው የነዳጅ ድጎማን በማንሳት እና የታክስ አሰባሰብን በማጠናከር እንደመሆኑ መጠን፣ ይህ አሠራር ተያይዘው የሚመጡ በርካታ ችግሮችን ያስከትላል።
ከእነዚህ ችግሮች መካከል የኑሮ ውድነት መጨመር በዋናነት የሚጠቀስ መሆኑን የገለጹት መሐመድ፣ ሀገሪቱ ውስጥ ካሉ የተወሳሰቡ ችግሮች አንጻር ይህ ብድር ሊያቃልለው የሚችለው ነገር እንደሌለና እንደውም ካለብን ችግር ላይ ሌላ ተጨማሪ ጫናን የሚጨምር እንደሚሆን አስረድተዋል።
በሀገሪቱ ውስጥ በርካታ ጦርነቶችና ግጭቶች ባሉበት ሁኔታ እንዲህ ዓይነት ችግሮችን ከማቃለል ይልቅ፣ ይህ ብድር የሥልጣን ዕድሜን ማራዘሚያ የሚያስቀድም አሠራር ነው ሲሉ መሐመድ ተችተዋል። መንግሥት ድጎማዎችን ማንሳት ሳይሆን፣ ለሀገሪቱና ለሕዝቡ የሚያስፈልጉ መሠረታዊ ቁሳቁሶችን ማሟላት ዋነኛ ኃላፊነቱ ሊሆን እንደሚገባም አክለው ገልጸዋል።
አይ ኤም ኤፍ ብድር እያበደረ ሀገራትን በራሱ ቁጥጥር ሥር እንደሚያደርግ የገለጹት ባለሙያው፣ ይህም የፖለቲካ አንደምታ ያለው አሠራር በመሆኑ ብድሩ መጣም ቀረ ለሕዝቡ ይሄ ነው የሚባል መሠረታዊ ለውጥ አያመጣም ሲሉ ምልከታቸውን አጠቃልለዋል።
በሌላ በኩል፣ ሌላኛው የኢኮኖሚ ባለሙያ የሆኑት ቆስጠንጢኖስ በርኸተስፋ(ዶ/ር) ደግሞ ከዚህ የተለየ አዎንታዊ አመለካከት አላቸው። ብድሮች እንደ ዕዳ ብቻ መታየት የለባቸውም ያሉት ባለሙያው፣ ያለ ብድር ያደገ ሀገር እንደሌለና ገንዘቡ ለመሠረተ ልማት ሥራዎች ከዋለ ብድሩን ለመመለስ እንደማያዳግትና ሀገሪቱንም ሊያሳድግ እንደሚችል ገልጸዋል።
ኢትዮጵያ በብድር በርካታ መሠረተ ልማቶችን መገንባቷን ያነሱት ቆስጠንጢኖስ፣ ነገር ግን ሙስናና የሀብት ብክነቶች ሊቀሩ እንደሚገባ አሳስበዋል። ይህንን ለመቆጣጠርም የፍትሕ ሥርዓቱንና የሕግ ማስከበር አቅምን ማጠናከር፣ የሲቪል ማኅበረሰብ ድርጅቶች በጉዳዩ ላይ እንዲሠሩ መንግሥት በፋይናንስና መሰል ጉዳዮች ማገዝ፣ እንዲሁም የሙስና እና የብክነት ድርጊቶችን በግልጽ ማጋለጥ የሚቻልበትን ሥርዓት መዘርጋት እንደሚገባ ጠቁመዋል።
ባለሙያው አያይዘውም፣ ብድሩ ቢፈጸም በማኅበረሰቡ ላይ የጎላ ጫና እንደማይፈጥርና መንግሥትም በአሁኑ ወቅት የተለያዩ የውስጥ የታክስ አሰባሰብ ዘዴዎችን በስፋት እየተጠቀመ በመሆኑ የከፋ የኑሮ ጫና ይኖረዋል ብለው እንደማያስቡ አስረድተዋል።
ተጨማሪ ዜናዎችንና አዳዲስ መረጃዎችን ለማግኘት የማሕበራዊ ሚዲያ ገጾቻችን ይጎብኙ፦
YouTube ➲ t.ly/vSgS
Telegram ➲ t.ly/SOXU
Facebook ➲ t.ly/flx8
Twitter ➲ t.ly/mxA | 3 585 |
| 11 |  Matn yo'q... | 2 992 |
| 12 | የህዝብ ዕንባ ጠባቂ ተቋም የግል ሚዲያዎች ፓርላማ መከልከላቸውን በሚመለከት የተቋሙ ተጠሪነት ለፓርላማው በመሆኑ መቆጣጠር እንደማይችል ገለጸ
ዓርብ ፣ ሐምሌ 10 ቀን 2018 ዓ.ም (#አዲስ_ማለዳ)
የኢትዮጵያ ህዝብ ዕንባ ጠባቂ ተቋም አዲስ የጸደቀውን የመረጃ ነፃነት አዋጅ መረጃ የማግኘት እና የማስተላለፍን ህገ መንግስታዊ መብትን የሚያስጠብቅ ነው ያለ ሲሆን አዲስ ማለዳን ጨምሮ የግል ሚዲያዎች ፓርላማ ገብተው እንዳይዘግቡ መከልከላቸውን በተመለከተ የተነሳው ቅሬታ ተጠሪነቱ ለፓርላማው በመሆኑ ወደላይ መቆጣጠር እንደማይችል ተናገረ።
ተቋሙ በዛሬው ዕለት አዲስ የፀደቀውን የመረጃ ነፃነት አዋጅ እና በበጀት ዓመቱ ያካናወናቸውን ተግባራት አስመልክቶ ለመገናኛ ብዙኃን መግለጫ በሰጠበት ወቅት የአዋጁን አስፈላጊነት እንዲሁም መረጃ የማይሰጡ አመራሮች ከገንዘብ ቅጣት እስከ እስራት የሚያደርስ መቀጮን የያዘ መሆኑን ገልጿል። ይሁንና ከሚዲያ ባለሙያዎች በኩል የግል መገናኛ ብዙኃን ፓርላማ ገብተው መዘገብ እንደተከለከሉ ለዋና ዕንባ ጠባቂዋ በማንሳት በጉዳይ ላይ የተቋሙ ሚና ምንድነው የሚል ጥያቄ አዘል አስተያየት ተሰንዝሯል።
ሚያዚያ 26 ቀን 2018 ዓ.ም አዲስ ማለዳን ጨምሮ የግል ሚዲያዎች በህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ተገኝተው የገንዘብ ሚኒስቴርን የዘጠኝ ወራት የሥራ አፈፃፀም ሪፖርት ለመዘገብ ቢገኙም መግባት አትችሉም በሚል መከልከላቸው ይታወሳል። እስከ ተከለከለበት ጊዜ ድረስ ምክር ቤቱ ለሚዲያዎች ጥሪ የሚያደርግ ቢሆንም ከተከለከለበት ቀን ጀምሮ ዘገባ ሽፋን አድርጉ የሚል መልዕክት ለአዲስ ማለዳ ደርሷት አያውቅም።
ይህን ተከትሎ በዛሬው መግለጫ የተቋሙ ዋና ዕንባ ጠባቂ ስመኝ ውቤ ፓርላማው ለግል ሚዲያው ክፍት አይደለም የሚለው ላይ ሃሳባቸውን አጋርተዋል።
“እንግዲህ እኛ ተጠሪነታችን ለፓርላማ ስለሆነ ፓርላማውን ወደ ላይ መቆጣጠር ስልጣን የለንም።” ሲሉ ዋና ዕንባ ጠባቂዋ ተናግረዋል።
አክለውም አዋጁ ዉይይት የተደረገበትን ጊዜ በማስታወስ “በእርግጥ የሕዝብ ይፋዊ መድረክ በተደረገበት ዕለት በርካታ ሚዲያዎች እንዳሉ አይተናል” ብለዋል። አዲስ ማለዳ አዋጁ በምክር ቤቱ እንደራሴዎች የመጀመሪያ ወይይት ሲደረግበት ከክልከላው በፊት በመሆኑ ተገኝታ ዘግባለች። ብዙ ሚዲያዎችም የአዋጁን መፅደቅ እንዲሁም ተቋሙ ያቀረበውን የ11 ወራት ሪፖርት ጭምር ሲዘግቡ እንደነበር በመግለጽ “ክፍተቱ የቱ ጋ እንደሆነ እርግጠኛ አይደለንም” በማለት ይህንንም ብዙ ሚዲያዎች ተቀባብለው ሲዘግቡት እንደነበር ያየነው ጉዳይ ነው ብለዋል።
ሪፖርቱን አዲስ ማለዳ የዘገበች ቢሆንም ምክር ቤቱ ተገኝታ ሳይሆን ምክር ቤቱ ካሰራጨው እና ከሌሎች የመረጃ ምንጮቿ ያገኘችውን እማኝ አድርጋ ነው።
“ስለዚህ እዛ አካባቢ፣ ችግር ካለ ምናልባት ራሱ የህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት የሚሰጠው ምላሽ እንጂ በዚህ ጉዳይ ላይ ዝርዝር ምላሽ መስጠት እንቸገራለን።” ሲሉ ዋና ዕንባ ጠባቂዋ ገልጸዋል።
ዋና ዕንባ ጠባቂዋ ማንኛውም ዜጋ መረጃ የመጠየቅ፣ የማግኘትና የማስተላለፍ መብት እንዳለው በሕገ መንግስት የተቀመጠ ስለሆነ፣ ይሄኛው አዲስ የፀደቀው አዋጅ ደግሞ የበለጠ ሕገ መንግስቱ ላይ የተቀመጠውን ጽንሰ ሃሳብ ሰፋ በማድረግ እና በዝርዝር አንቀፆች እንዲካተት ተደርጎ የተቀመጠ በመሆኑ ጠቀሜታው የጎላ መሆኑን አንስተዋል።
አክለውም የዚህ አዋጅ መውጣት ጠቀሜታው እንደ ሀገር ለዲሞክራሲያዊ ግንባታ መረጃ ማግኘት ለዜጎች እጅግ ወሳኝ በመሆኑ እና በመቀጠልም የመልካም አስተዳደር እጥረት በሀገሪቱ በከፍተኛ ደረጃ እንዳለ የሚታወቅ በመሆኑ ይህንን ይቀርፋል ብለዋል። በተጨማሪም ይህንን ችግር ለመቅረፍ ዜጎች መረጃ የማግኘት መብታቸው መጠበቅ መቻል አለበት ብለዋል።
ተቋሙ በመንግስት አስፈጻሚ አካላት፣ በግል ተቋማት እና በሌሎች አስተዳደራዊ አካላት የሚፈጸሙ አስተዳደራዊ በደሎችን በመመርመር ከህዝቡ የሚቀርቡለትን ቅሬታዎች የሚፈታ ሲሆን በተጠናቀቀው የበጀት ዓመት በአስር ሺዎች የሚቆጠሩ ቅሬታዎችን መቀበሉን አስታውቁል።
ተጨማሪ ዜናዎችንና አዳዲስ መረጃዎችን ለማግኘት የማሕበራዊ ሚዲያ ገጾቻችን ይጎብኙ፦
YouTube ➲ t.ly/vSgS
Telegram ➲ t.ly/SOXU
Facebook ➲ t.ly/flx8
Twitter ➲ t.ly/mxA | 3 212 |
| 13 |  Matn yo'q... | 2 999 |
| 14 | ዚምባብዌ ወደ 100 ሺህ ገደማ ዜጎቿ ከደቡብ አፍሪካ መመለሳቸውን አስታወቀች
ዓርብ ፣ ሐምሌ 10 ቀን 2018 ዓ.ም (#አዲስ_ማለዳ)
በደቡብ አፍሪካ ውስጥ የውጭ አገር ዜጎችን የመቃወም ዘመቻ መባባሱን ተከትሎ፣ ከግንቦት ወር መጨረሻ ጀምሮ ወደ 100 ሺህ የሚጠጉ የዚምባብዌ ዜጎች ወደ አገራቸው መመለሳቸውን የዚምባብዌ መንግሥት አስታወቀ።
ይህ መጠነ-ሰፊ ስደት የተከሰተው በደቡብ አፍሪካ የሚገኙ ጸረ-ሕገወጥ ስደተኞች ቡድኖች ባደረጉት ተከታታይ ሰልፍና በሕገወጥ መንገድ የሚኖሩ የውጭ ዜጎች “ራሳቸውን ከአገር እንዲያስወጡ” ያስገደደ መደበኛ ያልሆነ ማስጠንቀቂያ ከሰጡ በኋላ ነው።
ሐራሬ እንደገለጸችው፣ ከተመላሾቹ መካከል 70 በመቶ ያህሉ ሴቶችና ሕጻናት ናቸው። በአሁኑ ወቅት በድንበር መተላለፊያ ጣቢያዎች ላይ ለሁሉም ተመላሾች የምዝገባና የጤና ምርመራ እየተደረገላቸው ይገኛል። የዚምባብዌ የጤና ጥበቃ ሚኒስቴር ባለሥልጣናት ድንበር የለሽ የሐኪሞች ቡድን እና ከሌሎች ዓለም አቀፍ ረድኤት ድርጅቶች ጋር በመተባበር፣ በቤይትብሪጅ ድንበር መተላለፊያ ማዕከል ውስጥ ለተመላሾቹ የድንገተኛ ጊዜ ሕክምና አገልግሎት እየሰጡ ነው።
መንግሥት አስቸኳይ እርዳታ የሚሹ ዜጎች ቁጥር በከፍተኛ ሁኔታ እየጨመረ መምጣቱን ተከትሎ፣ ተመላሾችን ወደ አገራቸው የማስገባትና ከማኅበረሰቡ ጋር መልሶ የመቀላቀል ሥራውን እያሰፋ መሆኑን ገልጿል። የመልሶ ማቋቋም ፕሮግራሙ የተለያዩ የመንግሥት ሚኒስቴሮችን፣ የሲቪል ማኅበረሰብ ድርጅቶችንና የተባበሩት መንግሥታት ድርጅት ኤጀንሲዎችን ያካተተ መሆኑን ባለሥልጣናቱ ገልጸዋል።
በአሁኑ ወቅት ወደ አገራቸው ለተመለሱ ቤተሰቦች የመጓጓዣ፣ የምግብ፣ የመጠለያ፣ የሕክምና ክትትልና የትምህርት ተደራሽነት አገልግሎቶች እየቀረቡ ይገኛሉ።
በደቡብ አፍሪካ ውስጥ ወደ ሁለት ሚሊዮን የሚጠጉ የዚምባብዌ ዜጎች እንደሚኖሩ የሚገመት ሲሆን፣ የዚምባብዌ ባለሥልጣናት ከእነዚህ ውስጥ ከግማሽ በላይ የሚሆኑት (ከአንድ ሚሊዮን በላይ ዜጎች) አገሪቱን ለቀው ሊወጡ እንደሚችሉ እየጠበቁ መሆናቸውን አስታውቀዋል።
በተጨማሪም ሐራሬ፣ በዚምባብዌ ድንበር በኩል አልፈው ወደየአገራቸው ለመመለስ በመጓዝ ላይ ለሚገኙ የማላዊና የዛምቢያ ዜጎችም አስፈላጊውን ሰብአዊ ድጋፍ እያደረገች መሆኗን ገልጻለች።
ተጨማሪ ዜናዎችንና አዳዲስ መረጃዎችን ለማግኘት የማሕበራዊ ሚዲያ ገጾቻችን ይጎብኙ፦
YouTube ➲ t.ly/vSgS
Telegram ➲ t.ly/SOXU
Facebook ➲ t.ly/flx8
Twitter ➲ t.ly/mxA | 3 464 |
| 15 |  Matn yo'q... | 2 945 |
| 16 | በአልጄሪያ የሕፃናት እንክብካቤ ማዕከል በደረሰ የእሳት ቃጠሎ አደጋ 11 ሰዎች ሕይወታቸው አለፈ
ዓርብ ፣ ሐምሌ 10 ቀን 2018 ዓ.ም (#አዲስ_ማለዳ)
በአልጄሪያ ዋና ከተማ አልጀርስ በሚገኝ የሕፃናት እንክብካቤ ማዕከል ውስጥ በደረሰ ከባድ የእሳት አደጋ ሕፃናትን ጨምሮ 11 ሰዎች መሞታቸው ታወቀ። በአደጋው ሌሎች 19 ሰዎች ላይ ደግሞ የተለያየ መጠን ያለው ጉዳት ደርሷል።
የሀገሪቱ የሲቪል ጥበቃ ባለሥልጣን ባወጣው መግለጫ የሟቾቹን ወይም የተጎጂዎቹን ዕድሜ በዝርዝር ባይገልጽም፣ ፕሬዚዳንት አብደልማጂድ ቲቦን በማኅበራዊ መገናኛ ዘዴ ገጻቸው ባስተላለፉት መልዕክት ከሟቾቹ መካከል ሕፃናት እንደሚገኙበት አረጋግጠዋል። ፕሬዚዳንቱ በደረሰው አደጋ የተሰማቸውን ጥልቅ ሐዘን ገልጸው፣ ክስተቱን “አሳዛኝ ኪሳራ” ሲሉ ጠርተውታል።
የቃጠሎው መንስኤ እስካሁን በይፋ ያልታወቀ ሲሆን፣ ለአደጋው ምላሽ ለመስጠት 10 የእሳት አደጋ መኪኖች እና 16 አምቡላንሶች በአልጀርስ ምስራቃዊ ክፍል በሚገኘው የሞሐመዲያ አካባቢ ወደሚገኘው ማዕከል ተሰማርተው እንደነበር ታውቋል።
ቢቢሲ የፈረንሳዩን ኤኤፍፒ የዜና ወኪል ጠቅሶ እንደዘገበው፣ በአካባቢው የሚኖር አንድ የዓይን እማኝ ስለ ሁኔታው ሲናገር፤ “ከሌሊቱ 9 ሰዓት ገደማ የእሳት አደጋ አድን መኪኖች ሲደርሱና የሕፃናቱን ጩኸት ስንሰማ የቻልነውን ሁሉ ለመርዳት ሞከርን፤ ነገር ግን 11 ሰዎች ቀድሞውኑ ሕይወታቸው ማለፉን ተረዳን” ብሏል።
የመንግሥት መገናኛ ብዙኃን እንደዘገቡት፣ የአገሪቱ ጠቅላይ ሚኒስትር ሲፊ ግሪብ በአልጀርስ የሚገኙ ሁለት ሆስፒታሎችን በመጎብኘት በአደጋው የተጎዱ ሰዎችን አጽናንተዋል።
አልጄሪያ በአሁኑ ወቅት ከፍተኛ ሙቀት እያስመዘገበች የምትገኝ ሲሆን፣ ባለፈው አንድ ሳምንት ውስጥ ብቻ ወደ 1,000 የሚጠጉ የእሳት አደጋዎች ተመዝግበዋል። የሀገሪቱ የሲቪል ጥበቃ ባለሥልጣንም ባለፉት 24 ሰዓታት ውስጥ 115 የዱር እሳት ቃጠሎዎች መከሰታቸውን አስታውቋል።
ተጨማሪ ዜናዎችንና አዳዲስ መረጃዎችን ለማግኘት የማሕበራዊ ሚዲያ ገጾቻችን ይጎብኙ፦
YouTube ➲ t.ly/vSgS
Telegram ➲ t.ly/SOXU
Facebook ➲ t.ly/flx8
Twitter ➲ t.ly/mxA | 3 305 |
| 17 |  Matn yo'q... | 2 823 |
| 18 | በደቡብ ኢትዮጵያ ለተከሰተው የመደርመስ አደጋ ፈጣን የድንገተኛ ጊዜ የጤና ምላሽ እየተሰጠ መሆኑን የዓለም ጤና ድርጅት ገለጸ
ዓርብ ፣ ሐምሌ 10 ቀን 2018 ዓ.ም (#አዲስ_ማለዳ)
በደቡብ ኢትዮጵያ ክልል ጋሞ ዞን በደረሰው አስከፊ የናዳ መደርመስ አደጋ ሳቢያ የተፈጠረውን የጤና ቀውስ ለመታደግ፣ የዓለም ጤና ድርጅት እና የክልሉ የጤና ባለሥልጣናት ሰፊና ፈጣን የድንገተኛ ጊዜ የጤና ድጋፍና ምላሽ እያቀረቡ መሆኑን አስታወቁ።
ቢያንስ የ125 ሰዎችን ሕይወት በቀጠፈውና ከ18 ሺህ በላይ ሰዎችን ባፈናቀለው በዚህ አደጋ፣ ተላላፊ በሽታዎች እንዳይከሰቱና የተጎዱ ወገኖች ሕይወት አድን ሕክምና እንዲያገኙ ጥረት እየተደረገ እንደሚገኝ ተገልፆል።
መጋቢት 2018 ዓ.ም በደቡብ ኢትዮጵያ ክልል ጋቾ ባባ ወረዳ ገናታ መንደር ነዋሪ ለሆኑት የ40 ዓመቷ ዳታሬ ደበበ ዳሾ መቼም የማይረሳ ጠባሳ ጥሎ አልፏል።
እርሷ በመጋቢት ወር መጀመሪያ ላይ በተከሰተው አስከፊ የናዳ አደጋ ከተረፉት ጥቂት ሰዎች መካከል አንዷ ናት።
ዳታሬ የደረሰውን አስፈሪ ሁኔታ ስታስታውስ እንዲህ ትላለች፤ “በመጀመሪያ የአንድ አባወራ አራት የቤተሰብ አባላት በአደጋው መሬት ውስጥ መቅበራቸውን ሰምተን ተረጂዎችን ለማዳን መጣን። በማግስቱ ግን ከሌላኛው አቅጣጫ ሁለተኛው አደጋ በድንገት ተከስቶ በርካታ ጎረቤቶቼን ቀበራቸው። እኔ ቀኝ እግሬ ተሰበረ፤ ነገር ግን እግዚአብሔር ሕይወቴን ሲያተርፋት በደርዘን የሚቆጠሩት ግን አልፈዋል።”
እንደ ዳታሬ ገለጻ፣ ሁለተኛው ናዳ በድንገት ሲከሰት ሰዎችን ለማዳን የተሰበሰቡ በመቶዎች የሚቆጠሩ ረዳቶችም አብረው ተቀብረዋል።
በጋሞ ዞን ስምንት ወረዳዎች ላይ በጣለው ተከታታይና ከባድ ዝናብ ምክንያት በተከሰቱት በርካታ የመደርመስና የጎርፍ አደጋዎች እስካሁን የ125 ሰዎች ሕይወት ማለፉ የተዘገበ ሲሆን፣ የ81ዱ አስከሬን ተገኝቷል።
በአደጋው ሳቢያ ከ18 ሺህ በላይ ሰዎች የተፈናቀሉ ሲሆን፣ ከእነዚህ ውስጥ ከግማሽ በላይ የሚሆኑት ሴቶች የሚመሯቸው ቤተሰቦች ናቸው። ወደ 3,000 የሚጠጉ መኖሪያ ቤቶች ሙሉ በሙሉ ወይም በከፊል በመውደማቸው ተፈናቃዮቹ በአሁኑ ወቅት በአብያተ ክርስቲያናትና በትምህርት ቤቶች ተጠልለው ይገኛሉ።
በዓለም ጤና ድርጅት በኢትዮጵያ የድንገተኛ አደጋ ዝግጁነትና ምላሽ መሪ ዶ/ር ቲየርኖ ባልዴ፤ “እንዲህ ዓይነቱ አውዳሚ ክስተት ፈጣን ምላሽ ይፈልጋል” ካሉ በኋላ፥ “ቤቶች፣ የጤና ተቋማትና የማህበረሰብ መዋቅሮች በመውደማቸው በውሃና በነፍሳት አማካኝነት ለሚተላለፉ ተላላፊ በሽታዎች በር ከፍቷል።
በመሆኑም የሰዎችን ጤናና ሕይወት ለመታደግ የምላሽ ሰጪ ቡድኖችን ወዲያውኑ ማሰማራት አስፈላጊ ነበር” ሲሉ አስረድተዋል።
ከተፈናቀሉት መካከል እስካሁን 695 ሰዎች በተንቀሳቃሽና በጊዜያዊ ክሊኒኮች በኩል ሕክምና ያገኙ ሲሆን፣ ከእነዚህ ውስጥ 105ቱ በአደጋው ወቅት የደረሰባቸውን የአካል ጉዳት የታከሙ ናቸው። በብዛት የታዩት የጤና እክሎች የቆዳና የጡንቻ መቁሰል፣ አጣዳፊ የሆድ ዕቃ ኢንፌክሽን፣ የሳምባ ምች፣ የውስጥ ጥገኛ ተውሳኮችና እከክ ሲሆኑ፣ እነዚህም ከጊዜያዊ መጠለያዎች መጨናነቅና ከንጽሕና ጉድለት ጋር የተያያዙ ናቸው።
የዓለም ጤና ድርጅት ሀኪሞች፣ ነርሶች፣ የበሽታ ክትትልና የማህበረሰብ ጤና ባለሙያዎችን ያካተቱ 21 አባላት ያሏቸው ሦስት ፈጣን ምላሽ ሰጪ ቡድኖችን ወደ ስፍራው አሰማርቷል። ድርጅቱ እስከ 16 ሺህ ሰዎችን ለማከም የሚያስችሉ የሕክምና ቁሳቁሶችንና መድኃኒቶችን ለክልሉ ጤና ቢሮ አስረክቧል።
የደቡብ ኢትዮጵያ ክልል የሕዝብ ጤና ኢንስቲትዩት ዋና ዳይሬክተር ዶ/ር አጉኔ አሾሌ የዓለም ጤና ድርጅት ያደረገውን ቀዳሚ ድጋፍ አድንቀው፤ “ድርጅቱ ለአደጋው ምላሽ በመስጠት የመጀመሪያው ነበር። የቴክኒክ ድጋፉ፣ የሕክምና አቅርቦቶችና የአጋሮች ቅንጅት ማህበረሰቡን ለመድረስ ትልቅ ሚና ተጫውተዋል” ብለዋል።
በአሁኑ ወቅት የአደጋ ጊዜ መልሶ ማቋቋም ሥራው የቀጠለ ሲሆን፣ የጤና ባለሥልጣናትና አጋር ድርጅቶች መሠረታዊ የጤና አገልግሎቶችን መልሶ ለማስጀመር እና በተጨናነቁ ጊዜያዊ መጠለያዎች ውስጥ ወረርሽኝ እንዳይከሰት ለመከላከል በትኩረት እየሠሩ እንደሚገኝም በድርጀቱ ሪፖርት ተመላክቷል፡፡
ተጨማሪ ዜናዎችንና አዳዲስ መረጃዎችን ለማግኘት የማሕበራዊ ሚዲያ ገጾቻችን ይጎብኙ፦
YouTube ➲ t.ly/vSgS
Telegram ➲ t.ly/SOXU
Facebook ➲ t.ly/flx8
Twitter ➲ t.ly/mxA | 3 492 |
| 19 |  Matn yo'q... | 3 272 |
| 20 | በትናንትናው ዕለት መቀሌ የነበሩት የአሜሪካው አንባሳደር ጎንደር ገብተዋል
ሐሙስ ፣ ሐምሌ 9 ቀን 2018 ዓ.ም (#አዲስ_ማለዳ)
በትናንትላው ዕለት በመቀሌ ተገኝተው በምርጫ ቦርድ ህጋዊ እውቅናውን ከተነጠቀው እና በኃይል የጊዜያዊ አስተዳደርን መንበር ተቆጣጥሬያለሁ ካለው ህወሓት ጋር የተወያዩት የአሜሪካው አምባሳደር ኤርቬን ማሲንጋ ጎንደር ገብተዋል። አምባሳደሩ ጎንደር የገቡት የንግድ ዲፕሎማሲን ለማስፋት፣የሰላም እና የመረጋጋትን አስፈላጊነት ለማጉላት እና የ አሜሪካ የዉጭ እርዳታ ሊመዘን የሚችል ዉጤት እንዲያመጣ ለማረጋገጥ ያለመ ጉዞ መሆኑን የ አማራ ክልል ኮሚኒኬሽን ባጋራው መረጃ አመልክቷል።ከዚህ በተጨማሪም በጤና እና በሌሎች ዘርፎችም እንደሚመክሩ ይጠበቃል።
አምባሳደሩ በተመሳሳይ በመቀሌ ባደረጉት ቆይታ አሜሪካ በትግራይ ክልል ስላለው የሰላም እና ጸጥታ መረጋጋት እንዲሁም ለሰብዓዊ ድጋፍ እና የመልሶ ማቋቋም ሥራዎች ላይ ያላትን ጽኑ ቁርጠኝነት ለማረጋገጥ በክልሉ ጉብኝት እንዳደርጉ ኢምባሲው አስታውቋል።
አምባሳደሩ በጉብኝታቸው ወቅት በአሜሪካ ድጋፍ የሚቀርበውን የዕለት ደራሽ ዕርዳታ የሚያከፋፍሉ የሰብዓዊ ዕርዳታ አቅራቢ ድርጅቶች ጋር ተገናኝተው ተወያይተዋልም ብሏል ። በዉይይታቸው ዕርዳታ ፈላጊ ማኅበረሰቦች ከአስቸኳይ ዕርዳታ ጥገኝነት ወጥተው ራሳቸውን እንድችሉ እና ወደዛም መሸጋገር እንዲችሉ፣ ዘላቂ ሰላምና መረጋጋት መስፈን ወሳኝ መሆኑን ገልፀዋል።
በተጨማሪም አምባሳደሩ በክልሉ አስተማማኝ ሰላም እንዲሰፍንና ተጨማሪ ግጭቶችን መከላከል እንዲቻል፣ የምክክርና የውይይት መድረኮች በአስቸኳይ መጀመር እንዳለባቸው ገልፀዋል። በተጨማሪም የፕሪቶሪያውን የሰላም ስምምነት ሙሉ በሙሉ መተግበር እንደሚገባ ለማሳሰብ ከፖለቲካ እና ከሲቪል ማኅበረሰብ መሪዎች ጋር ተወያይተዋል።
በመቀሌ በነበራቸው ቆይታ በህውሓት የተፈነቀለው የትግራይ ግዜያዊ አስተዳደር ፕሬዝዳንት የሆኑትን ሌተናል ጀኔራል ታደሰ ወረደ ጋር ሊያደርጉት የነበረውን ዉይይት በፀጥታ ሃይሎች እገዳ ምክንት መሰረዙን መዘገቡ የሚታወስ ነው። ነገር ግን ከ ህወሓት ምክትል ሊቀመንበር አማኑኤል አሰፋ ጋር ተወያይተዋል። የ ጠቅላይ ሚኒስተሩ የምስራቅ አፍሪካ ጓዳዮች አማካሪ እና የቀድሞው የግዜያዊ አስተዳደሩ ፕሬዝዳንት የሆኑት ጌታቸው ረዳ አምባሳደሩ ጀኔራሉን እንዳያገኙ በ ህወሓት የፀጥታ አመራሮች “የደህንነት ስጋት” በሚል እንደከለከሏቸው በ ፌስቡክ ገፃቸው አስፍረዋል።
አምባሳደሩ በዛሬው ዕለት ጎንደር ሲገቡየጎንደር ዩኒቨርሲቲ አመራሮች እና የከተማዋ ከንቲባ አቀባበል አድርገዉላቸዋል። አማባሳደሩ በቅርቡ ወልቃይት ሂደው ከክልሉ እና ከ ዞኑ አመራሮች ጋር መወያየታቸው የሚታወስ ነው።
ተጨማሪ ዜናዎችንና አዳዲስ መረጃዎችን ለማግኘት የማሕበራዊ ሚዲያ ገጾቻችን ይጎብኙ፦
YouTube ➲ t.ly/vSgS
Telegram ➲ t.ly/SOXU
Facebook ➲ t.ly/flx8
Twitter ➲ t.ly/mxA | 4 056 |
