¡Ya disponible! Investigación de Telegram 2025 — los principales insights del año 
Addis Maleda - አዲስ ማለዳ
Ir al canal en Telegram
📈 Análisis del canal de Telegram Addis Maleda - አዲስ ማለዳ
El canal Addis Maleda - አዲስ ማለዳ (@addismaleda) en el segmento lingüístico de Amárico es un actor destacado. Actualmente la comunidad reúne a 31 965 suscriptores, ocupando la posición 7 831 en la categoría Noticias y medios y el puesto 1 058 en la región Etiopía.
📊 Métricas de audiencia y dinámica
Desde su creación el невідомо, el proyecto ha mostrado un crecimiento acelerado, reuniendo a 31 965 suscriptores.
Según los últimos datos del 22 junio, 2026, el canal mantiene una actividad estable. En los últimos 30 días la variación de miembros fue de 182, y en las últimas 24 horas de 23, conservando un alto alcance.
- Estado de verificación: No verificado
- Tasa de interacción (ER): El promedio de interacción de la audiencia es 15.08%. Durante las primeras 24 horas tras publicar, el contenido suele obtener 9.74% de reacciones respecto al total de suscriptores.
- Alcance de las publicaciones: Cada publicación recibe en promedio 4 819 visualizaciones. En el primer día suele acumular 3 112 visualizaciones.
- Reacciones e interacción: La audiencia responde de forma activa: el promedio de reacciones por publicación es 13.
📝 Descripción y política de contenido
El autor describe el recurso como un espacio para expresar opiniones subjetivas:
“ዜና ከምንጩ”
Gracias a la alta frecuencia de actualizaciones (últimos datos recibidos el 23 junio, 2026), el canal mantiene la vigencia y un amplio alcance. La analítica demuestra que la audiencia interactúa activamente con el contenido, lo que lo convierte en un punto de referencia dentro de la categoría Noticias y medios.
31 965
Suscriptores
+2324 horas
+547 días
+18230 días
Carga de datos en curso...
Canales Similares
Nube de Etiquetas
Sin datos
¿Algún problema? Por favor, actualice la página o contacte a nuestro gerente de soporte.
Menciones Entrantes y Salientes
---
---
---
---
---
---
Atraer Suscriptores
junio '26
junio '26
+286
en 1 canales
mayo '26
+282
en 1 canales
Get PRO
abril '26
+277
en 0 canales
Get PRO
marzo '26
+84
en 0 canales
Get PRO
febrero '26
+55
en 0 canales
Get PRO
enero '26
+97
en 1 canales
Get PRO
diciembre '25
+95
en 0 canales
Get PRO
noviembre '25
+190
en 4 canales
Get PRO
octubre '25
+89
en 2 canales
Get PRO
septiembre '25
+45
en 1 canales
Get PRO
agosto '25
+45
en 1 canales
Get PRO
julio '25
+93
en 0 canales
Get PRO
junio '25
+85
en 0 canales
Get PRO
mayo '25
+130
en 0 canales
Get PRO
abril '25
+104
en 0 canales
Get PRO
marzo '25
+207
en 0 canales
Get PRO
febrero '25
+195
en 0 canales
Get PRO
enero '25
+693
en 1 canales
Get PRO
diciembre '24
+1 365
en 3 canales
Get PRO
noviembre '24
+1 964
en 2 canales
Get PRO
octubre '24
+2 061
en 5 canales
Get PRO
septiembre '24
+989
en 4 canales
Get PRO
agosto '24
+1 539
en 7 canales
Get PRO
julio '24
+74
en 0 canales
Get PRO
junio '24
+69
en 3 canales
Get PRO
mayo '24
+265
en 0 canales
Get PRO
abril '24
+497
en 2 canales
Get PRO
marzo '24
+578
en 3 canales
Get PRO
febrero '24
+1 305
en 5 canales
Get PRO
enero '24
+1 368
en 2 canales
Get PRO
diciembre '23
+364
en 3 canales
Get PRO
noviembre '23
+429
en 6 canales
Get PRO
octubre '23
+1 350
en 6 canales
Get PRO
septiembre '23
+782
en 0 canales
Get PRO
agosto '23
+1 361
en 0 canales
Get PRO
julio '23
+1 702
en 0 canales
Get PRO
junio '23
+1 917
en 0 canales
Get PRO
mayo '23
+872
en 0 canales
Get PRO
abril '23
+792
en 0 canales
Get PRO
marzo '23
+806
en 0 canales
Get PRO
febrero '23
+1 187
en 0 canales
Get PRO
enero '23
+2 117
en 0 canales
Get PRO
diciembre '22
+1 502
en 0 canales
Get PRO
noviembre '22
+985
en 0 canales
Get PRO
octubre '22
+992
en 0 canales
Get PRO
septiembre '22
+829
en 0 canales
Get PRO
agosto '22
+838
en 0 canales
Get PRO
julio '22
+1 069
en 0 canales
Get PRO
junio '22
+541
en 0 canales
Get PRO
mayo '22
+426
en 0 canales
Get PRO
abril '22
+365
en 0 canales
Get PRO
marzo '22
+511
en 0 canales
Get PRO
febrero '22
+232
en 0 canales
Get PRO
enero '22
+489
en 0 canales
Get PRO
diciembre '21
+406
en 0 canales
Get PRO
noviembre '21
+862
en 0 canales
Get PRO
octubre '21
+752
en 0 canales
Get PRO
septiembre '21
+473
en 0 canales
Get PRO
agosto '21
+645
en 0 canales
Get PRO
julio '21
+450
en 0 canales
Get PRO
junio '21
+29
en 0 canales
Get PRO
mayo '21
+132
en 0 canales
Get PRO
abril '21
+107
en 0 canales
Get PRO
marzo '21
+127
en 0 canales
Get PRO
febrero '21
+152
en 0 canales
Get PRO
enero '21
+211
en 0 canales
Get PRO
diciembre '20
+1 396
en 0 canales
| Fecha | Crecimiento de Suscriptores | Menciones | Canales | |
| 23 junio | +12 | |||
| 22 junio | +29 | |||
| 21 junio | +12 | |||
| 20 junio | +2 | |||
| 19 junio | +10 | |||
| 18 junio | +8 | |||
| 17 junio | +13 | |||
| 16 junio | +18 | |||
| 15 junio | +11 | |||
| 14 junio | +11 | |||
| 13 junio | +9 | |||
| 12 junio | +15 | |||
| 11 junio | +3 | |||
| 10 junio | +13 | |||
| 09 junio | +4 | |||
| 08 junio | +17 | |||
| 07 junio | +14 | |||
| 06 junio | +6 | |||
| 05 junio | +5 | |||
| 04 junio | +5 | |||
| 03 junio | +18 | |||
| 02 junio | +17 | |||
| 01 junio | +34 |
Publicaciones del Canal
የሱዳን ጦር በኢትዮጵያ ድንበር አቅራቢያ መጠነ ሰፊ ማጥቃት መክፈቱን አስታወቀ
ማክሰኞ፣ ሰኔ 16 ቀን 2018 ዓ.ም (#አዲስ_ማለዳ)
የሱዳን ጦር በኢትዮጵያ ድንበር አቅራቢያ በብሉ ናይል ግዛት ጌሳን ወረዳ ውስጥ መጠነ-ሰፊ የሆነ ዘመቻ በመክፈት፣ ቁልፍ የሆነ የዓማፂያን ይዞታ መቆጣጠሩን የጦር ኃይሉ ባለሥልጣናት አስታወቁ። ይህም ዘመቻ እስከ ኢትዮጵያ ድንበር ድረስ የተለጠጠ መሆኑ ተሰምቷል፡፡
የሱዳን ጦር 4ኛ እግረኛ ክፍለ ጦሩን በማንቀሳቀስ እንደ አዲስ የተከፈተው ይህ ወታደራዊ እርምጃ ከኢትዮጵያ ጋር በሚያዋስናት ድንበር አካባቢ ሲሆን ይህም ከኢትዮጵያ አንድ ኪሎ ሜትር ርቀት ላይ በሚገኙት አቡ ዱግላ እና አሻምቦ በተባሉ አካባቢዎች ላይ ያተኮረ እንደሆነ ሱዳን ትሪቡን ዘግቧል።
ይህ አዲስ ዘመቻ በጄኔራል ጆሴፍ ቱካ የሚመራ ነው የተባለ ሲሆን የሱዳን ሕዝብ ነፃነት ንቅናቄ ሰሜን ይዞታ ስር የነበረውን አል-ባር የተባለውን ዋና ይዞታ ጥሰው በመግባት ሙሉ በሙሉ መቆጣጠራቸው ተገልጿል።
ከዚህ በተጨማሪም በአሁኑ ወቅት ስልታዊ ጠቀሜታ ባላቸው እና ከኢትዮጵያ ጋር ድንበር በሚያጋሩት በኩርሙክ እና በጌሳን ወረዳዎች ውስጥ ውጊያው ተጠናክሮ መቀቀጠሉን ዘገባው አመልክቷል። ጦሩ በእነዚህ አካባቢዎች የፈጥኖ ደራሽ ድጋፍ ሰጪ ኃይሎች እና የሱዳን ሕዝብ ነፃነት ንቅናቄ ጥምረትን እየተዋጋ ይገኛል። ሱዳን በበኩሏ ኢትዮጵያ በብሉ ናይል ክልል ለሚንቀሳቀሰው ለዚህ ጥምረት የሎጂስቲክስ ድጋፍ እያደረገች ነው ስትል ከሳለች ሲል የዘገበው ሱዳን ትሪቡን ዘመቻውም እንደሚቀጥል ጠቁሟል።
ዘገወው የጦር ኃይሉ ምንጮች ነገሩኝ ባለው መሰረት የሱዳን መደበኛ ጦር እና አጋር ኃይሎች ዓማፂያኑን ማሳደዳቸውን እንደሚቀጥሉና እስከ ኢትዮጵያ ድንበር መስመር ድረስ ያለውን አካባቢ ሙሉ በሙሉ እንደሚቆጣጠሩ ተናግረዋል።
የጦር ኃይሉ ባወጣው መግለጫ ደግሞ በዘመቻው በርካታ የዓማፂያን ተዋጊዎች መማረካቸውን እና ልዩ ልዩ መሣሪያዎችና ወታደራዊ ቁሳቁሶች መያዛቸውን ገልጿል።
ይህ የተከፈተው ወታደራዊ ዘመመቻ ዓማፂያኑ ወደ ጌሳን የሚያደርጉትን እንቅስቃሴ ለመግታት እና ካለፈው መጋቢት ወር ጀምሮ በሁለቱ ኃይሎች ቁጥጥር ስር የነበረችውን ስልታዊቷን የድንበር ከተማ ኩርሙክን መልሶ ለመያዝ ያለመ ነው ብሏል።
ይህ አካባቢ ረዥም የጦርነት ታሪክ ያለው ሲሆን በካርቱም መንግሥት እና በሟቹ ጆን ጋራንግ ይመራ በነበረው የሱዳን ሕዝብ ነፃነት ጦር መካከል እ.ኤ.አ በ2005 የሰላም ስምምነት ከመፈረሙ በፊት ለ22 ዓመታት በዘለቀው የእርስ በርስ ጦርነት ወቅት ዋና የውጊያ ቀጣና እንደነበረ ይታወሳል።
ተጨማሪ ዜናዎችንና አዳዲስ መረጃዎችን ለማግኘት የማሕበራዊ ሚዲያ ገጾቻችን ይጎብኙ፦
YouTube ➲ t.ly/vSgS
Telegram ➲ t.ly/SOXU
Facebook ➲ t.ly/flx8
Twitter ➲ t.ly/mxA
| 2 |  Sin texto... | 1 882 |
| 3 | እነ ክርስቲያን ታደለ የማረሚያ ቤቱ ኃላፊ “ተፈጽሟል” ያሉት የመብት ማስከበር ተግባር ፍጹም ከእውነት የራቀ ስለመሆኑ መናገራቸውን ጠበቃቸው ሰለሞን ገዛኸኝ ለአዲስ ማለዳ ገለጹ
ማክሰኞ፣ ሰኔ 16 ቀን 2018 ዓ.ም (#አዲስ_ማለዳ)
እነ ክርስቲያን ታደለ በማረሚያ ቤት እየተፈጸመብን ነው ስላሉት የሰብዓዊ መብት ጥሰት ጉዳይ፣ የማረሚያ ቤቱ ኃላፊ ሁኔታውን ለከፍተኛ ፍርድ ቤት እንዲያስረዱ ለዛሬ ሰኔ 16 ቀን 2018 ዓ.ም ቀጠሮ ተሰጥቶ እንደነበር አዲስ ማለዳ መዘገቧ አይዘነጋም።
በዚሁ መሠረት የፌደራል ከፍተኛ ፍርድ ቤት በዛሬው ዕለት ባስቻለው ችሎት የማረሚያ ቤቱ ኃላፊ ቀርበው ማስረዳታቸውን ጠበቃ ሰለሞን ይገልጻሉ።
በማረሚያ ቤት ውስጥ በሚገኙ ተከሳሾች ላይ በፍርድ ቤቱ ትዕዛዝ መሠረት እንዲከበርላቸው የተላለፈው መብት ለምን እንዳልተከበረ የተጠየቁት የማረሚያ ቤቱ ኃላፊ፤ የተፈጸሙ እና ያልተፈጸሙ ጉዳዮች እንዳሉ ለፍርድ ቤቱ ቢያስረዱም፣ ተከሳሾቹ ክርስቲያን ታደለ እና ዮሐንስ ቧያሌው ግን “የተባለው ነገር አግባብ አይደለም፣ ምንም የተፈጸመ ነገር የለም” በማለት ለፍርድ ቤቱ ማስረዳታቸውን ጠበቃው ተናግረዋል።
በተለይም ደግሞ ከቤተሰብ ጥየቃ፣ ከምግብ ፍተሻ እና ከሕመም አንጻር “ሰዎቻችንን ቁጭ ብለን እንድናነጋግር መቀመጫ ይዘጋጅ” የተባለው ነገር ውሸትና ከእውነት የራቀ መሆኑን፣ እንዳልተፈጸመላቸውም በመግለጽ ለሰዓታት የቆየ ከፍተኛ ክርክር መደረጉን ጠበቃው አክለው ገልጸዋል።
ሆኖም አልተፈጸሙም የተባሉ ጉዳዮች እንዲፈጸሙ ከፍርድ ቤት ዳግም ትዕዛዝ ተላልፏል።
ከዚሁ በተጨማሪ ተከሳሾቹ አዋሽ አርባ በነበሩበት ወቅት የደረሰባቸውን የመብት ጥሰት በተመለከተ፣ የኢትዮጵያ ሰብዓዊ መብቶች ኮሚሽን ያደረገው ምርመራ ምን ላይ እንደደረሰ የፌደራል ፖሊስ ጉዳዩን ይዞ እንዲቀርብ ቢታዘዝም ሳይገኝ መቅረቱ ታውቋል።
በዚሁ መሠረት ተከሳሾቹ “ክሳቸውን ይከላከሉ ወይስ በነፃ ይሰናበቱ?” የሚለው ብይን እስካሁን ስላልደረሰ፣ ፍርድ ቤቱ ለሐምሌ 3 ቀን 2018 ዓ.ም ተለዋጭ ቀጠሮ መስጠቱን ጠበቃ ሰለሞን ለአዲስ ማለዳ አስረድተዋል።
ተጨማሪ ዜናዎችንና አዳዲስ መረጃዎችን ለማግኘት የማሕበራዊ ሚዲያ ገጾቻችን ይጎብኙ፦
YouTube ➲ t.ly/vSgS
Telegram ➲ t.ly/SOXU
Facebook ➲ t.ly/flx8
Twitter ➲ t.ly/mxA | 2 300 |
| 4 |  Sin texto... | 2 077 |
| 5 | ትራምፕ ለ ኢራን 12 ቢሊዮን ዶላር ቢለቀቅም “የ አሜሪካን የግብርና ምርቶች ለመግዛት” የሚዉል ነው አሉ
ማክሰኞ፣ ሰኔ 16 ቀን 2018 ዓ.ም (#አዲስ_ማለዳ)
የ አሜሪካው ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ ዋሽንግተን እግድ ጥላበት የነበረው የ ኢራን ገንዘብ ቢለቀቅም ኢራን መጠቀም የምትችለው የ አሜሪካን የግብርና ምርቶች ለመግዛት መሆኑን ሲያስታውቅ ኢራን ደግሞ ገንዘቡን ለመልቀቅ ስምምነት ላይ መድረሳቸውን አስታውቃለች።
የኢራን ዋና ተደራዳሪ በመሆን ስምምነቱን የፈፀሙት የፓርላማው አፈ ጉባኤ እና የቀድሞው የ ኢራን አብዮታዊ ዘብ ዋና ጀኔራል የነበሩት መሀመድ ባገር ጋሊባፍ በዋሽንግተን እንዳይንቀሳቀስ እገዳ ጥላበት የነበረዉን የ12 ቢሊዮን ዶላር የኢራን ገንዘብ ለመልቀቅ ካ ዋሽንግተን ጋር ተስማምተናል አሉ፡
ጋሊባፍ ይህንን ያሉት አሜሪካ እንደ እ.አ.አ 2026 ነሐሴ ድረስ ኢራን የነዳጅ እና ፔትሮኬሚካል ምርቶቿን እንዳትሸጥ የሚያደርገዉን ማዕቀብ በጊዜያዊነትም ቢሆን እንዲቀር መወሰኗን ተከትሎ ነው።
የአሜሪካው ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ ኢራን ዓለም አቀፍ የኒውክሌር ምርምራዎች እንዲከናወኑ መስማማቷን በመግለፅ የሚለቀቀው የኢራን ገንዘብ ደግሞ የአሜሪካን የግብርና ምርቶች ለመግዛት የሚውል እንደሆነ ተናግረዋል።
የእስራኤል ጠቅላይ ሚኒስትር ቤንያሚን ኔታንያሁ በበኩላቸው የእስራኤል ኃይሎች በደቡብ ሊባኖስ መንቀሳቀሳቸውን እንደሚቀጥሉ እና የሂዝቦላህን መሠረተ ልማት "እንደሚያፈርሱ" ተናግረዋል።
የኢራን ተደራዳሪ አክለዉም የቅርብ ጊዜ ንግግሮች "መልካም ውጤቶች" እንዳስገኘ ገልጸው ውይይቶቹ በሆርሙዝ ባሕር ዳርቻ፣ ሊባኖስ፣ የነዳጅ ማዕቀብ እንዲነሳ ማድረግ እንድሁም እገዳ ተጥሎበት የነበረዉን ገንዘብ ማስለቀስ ላይ ያተኮሩ መሆናቸውን አንስተዋል።
ከፍተኛ ተደራዳሪዉ እንዳይንቀሳቀስ ታግዶ የነበረዉ 12 ቢሊዮን ዶላር ገንዘብ በሁለት ተከፍሎ እንደሚለቀቅ የተናገሩ ሲሆን በኢራን ነጃጅ ዘርፍ ላይ ያለው ማዕቀብ አሁንም ጠቅልሎ አለመነሳቱን ጠቅሰዉ ምክንያቱ ደግሞ የመጨረሻ ስምምነት አለመደረሱ ነው ሲሉ ገልፀዋል፡፡ አክለዉም ነዳጅ ለመሸጥ እና የባንክ እንቅስቃሴዎችን ለማካሄድ በጊዜያዊነት የማዕቀብ መነሳት ያስፈልገናል በማለት መነሳታቸዉ አስፈላጊ የሆኑ ማዕቀቦች ተነስተዋል ያሉ ሲሆን ተያያዥነት ያላቸው ስምምነቶችም መፈረማቸውን ገልፀዋል፡፡
ከዚህ በተጨማሪም ሊባኖስ በተመለከተ ጋሊባፍ ሁለቱ ወገኖች አለመግባባቶችን ለመፍታና ጦርነትን ለመከላከል የሚረዳ የማስተባበሪያ ማዕከል ለማቋቋም መስማማታቸውን ተናግረዋል።
ማዕከሉ “ወደ ጦርነት መመለስን ለመከላከል፣ ሰዎች ወደ መደበኛ ህይወታቸው እንዲመለሱ፣ የእስራኤል ኃይሎች ከተያዙት አካባቢዎች እንዲወጡ እና የሊባኖስ ብሔራዊ ሉዓላዊነት እንዲከበር” ዓላማ እንዳለው ተናግረዋል።
ጋሊባፍ በሆርሙዝ ባሕር ወሽመጥ ላይ አስተዳደሩ “ወደ ቀድሞው የጦርነት ሁኔታ በጭራሽ አይመለስም" ማለታቸው ተዘግቧል። አክለዉም ድንገተኛ ክስተቶችን የሚያስተናግድና ግጭቶች ሲከሰቱ መፍትሄ ለመስጠት ያስችላል የተባለ ማዕከልን ማቋቋምን ጨምሮ ሌሎች የማስተባበሪያ ዘዴዎች ላይ ወደፊት የሚፈጠሩ አለመግባባቶችን ለመፍታት የሚያስችል ስምምነት ላይ መድረሳቸዉን አስታዉቀዋል፡፡
ተጨማሪ ዜናዎችንና አዳዲስ መረጃዎችን ለማግኘት የማሕበራዊ ሚዲያ ገጾቻችን ይጎብኙ፦
YouTube ➲ t.ly/vSgS
Telegram ➲ t.ly/SOXU
Facebook ➲ t.ly/flx8
Twitter ➲ t.ly/mxA | 2 330 |
| 6 |  Sin texto... | 1 993 |
| 7 | ኢሰማኮ በፖሊስ ጣቢያዎች ለተጠርጣሪዎች ምግብ አይቀርብም፣ የሽግግር ፍትሕ አፈጻጸም ዘግይቷል እንዲሁም ግጭቶች እና የሰብዓዊ መብቶች ጥሰቶች እየጨመረ ነው ሲል አስታወቀ
ማክሰኞ፣ ሰኔ 16 ቀን 2018 ዓ.ም (#አዲስ_ማለዳ)
የኢትዮጵያ ሰብአዊ መብቶች ኮሚሽን (ኢሰመኮ) ለሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ባሰናደው ሪፖርት ላይ በተለያዩ ፖሊስ ጣቢያዎች ለተጠርጣሪዎች ምግብ አይቀርብም፣ የሽግግር ፍትሕ አፈጻጸም ዘግይቷል እንዲሁም በተለያዩ ክልሎች የሚከሰቱ ግጭቶች ለሰብአዊ መብቶች ጥሰት ምክንያት መሆናቸው እየጨመረ ነው ሲል አስታውቋል።
ኮሚሽኑ በዛሬው ዕለት የ2018 በጀት ዓመት የ11 ወራት ክንውን በተመለክተ ለምክር ቤቱ ባቀረበው ሪፖርት እና አዲስ ማለዳ የተመለከችው ሰነደ እንደሚያስረዳው በሀገሪቱ የሰብአዊ መብቶች ሁኔታ፤ በትግበራ ሂደቶች ላይ የታዩ መዘግየቶችን፣ በፖሊስ ጣቢያዎችና ማረሚያ ቤቶች ያሉ የአቅርቦት ክፍተቶችን እንዲሁም በተለያዩ አካባቢዎች የሚከሰቱ ግጭቶች ያስከተሏቸውን የሰብአዊ መብት ጥሰቶች ናቸው ያላቸውን ይፋ አድርጓል።
ኮሚሽኑ በ492 ፖሊስ ጣቢያዎች፣ 79 ማረሚያ ቤቶች እንዲሁም 11 መደበኛ ያልሆኑ ማቆያ ሥፍራዎች ጎብኝቻለሁ ያለ ሲሆን እነዚህ ፖሊስ ጣቢያዎች ለተጠርጣሪዎች ምግብ አለማቅረብ እና የማቆያ ቦታዎች ክፍተቶች እጅጉን እየተባበሳ መሄዱን አመልክቷል።
ኮሚሽኑ አክሎም “በበርካታ ፖሊስ ጣቢያዎች ለተጠርጣሪዎች ምግብ አይቀርብም” በማለት የምግብ በጀቱ ቢስተካከልም ታራሚ እና ተጠርጣሪዎችን ተጠቃሚ ያደረግ አይደለም ብሏል።
ኮሚሽኑ ባደረገው የክትትል ሥራ በተለያዩ ክልሎች በሚገኙ የሕግ ማቆያ ስፍራዎች በተለይም በተጠርጣሪዎችና ታራሚዎች ሰብአዊ መብቶች አያያዝ ረገድ በርካታ ክፍተቶችና ተግዳሮቶች መቀጠላቸውን ተናግሯል።
ኮሚሽኑ አክሎም የምግብ አቅርቦት እጥረት ክትትል ከተደረገባቸው በርካታ ፖሊስ ጣቢያዎች ለተጠርጣሪዎች ምግብ የማይቀርብ ስለመሆኑ ማረጋገጡን ጠቅሶ በማረሚያ ቤቶች ምንም እንኳን የምግብ በጀት ማስተካከያ የተደረገ ቢሆንም፣ ለታራሚዎችና ለተጠርጣሪዎች በቂ እና ጥራቱን የጠበቀ ምግብ ከማቅረብ ረገድ አሁንም ሰፊ ክፍተት መኖሩ በሪፖርቱ ላይ ስፍሯል።
ኮሚሽኑ መቆያዎችን በተመለከተ ደግሞ በብዙ ፖሊስ ጣቢያዎችና ማረሚያ ቤቶች በወንጀል ውስጥ ገብተው የተገኙ ወይም የተጠረጠሩ ሕፃናትን ለአካለ መጠን ከደረሱ ሰዎች ጋር በአንድ ክፍል እንዲኖሩ እየትደረገ ነው ብሏል።
በተጨማሪም ተጠርጣሪዎችና ታራሚዎች “በቂ ስፋት በሌላቸውና ንጽሕናቸው ባልተጠበቁ ክፍሎች”ውስጥ በተጨናነቀ ሁኔታ ይገኛሉ ሲል ለምክር ቤቱ ባዘጋጀው ሪፖርት ላይ ገልጿል።
በሌላ በኩል ደግሞ ኮሚሽኑ የኢትዮጵያ የሽግግር ፍትሕ ፖሊሲ ትግበራ ፍኖተ ካርታን ተከትሎ ዋና ዋና ተቋማት ማቋቋሚያ ረቂቅ አዋጆች እና የዓለም አቀፍ ወንጀሎች ሕግ መረቀቃቸው እንደ መልካም እመርታ የተጠቀሰ ቢሆንም፣ በትግበራው ላይ የታዩ መዘግየቶች አሳሳቢ ናቸው ሲል አስታውቋል ።
የሽግግር ፍትሕ የተቋማት ቅንጅታዊ አመራር መድረክ ማቋቋም፣ የትግበራ ቅደም-ተከተል ጥቅል ዕቅድ ማውጣት እና የሲቪል ማኅበረሰብ ድርጅቶችን፣ የሕዝብንና የባለድርሻ አካላትን ድጋፍና ባለቤትነት የሚያጠናክሩ ሥራዎች “በታቀደው ግዜ ማከናወን አለመቻላቸው አሳሳቢ ናቸው” ብሏል።
ኮሚሽኑ የተዘጋጁት ረቂቅ ሕጎችና ሰነዶች እስካሁን ለሕዝብ ውይይት አለመቅረባቸው ትኩረት ሊሰጣቸው ይገባል ብሏል።
በሀገሪቱ ሰብአዊ መብቶች ጥሰት እንዲቀጥሉ እና እንዲባባሱ ካደረጉ ዋና ዋና ምክንያቶች መካከል በተለያዩ ክልሎች የሚከሰቱ ግጭቶች መሆናቸውን ሪፖርቱ ያሳያል። በአማራ፣ በትግራይ፣ በጋምቤላ፣ በቤኒሻንጉል ጉሙዝ፣ በኦሮሚያ፣ በደቡብ ኢትዮጵያ እና በማዕከላዊ ኢትዮጵያ የሚከሰቱ ግጭቶች እንዲሁም የጸጥታና ደኅንነት ስጋቶች ለሰብአዊ መብቶች ጥሰቶች እንደ ዋነኛ መንስኤ ሆነው ቀጥለዋል ብሏል።
ለዚህም ጉዳይ ሰብዓዊ መብት ጥሰት የፈፀሙ ተጠያቂዎች ሁነው ለግጭቱ ደግሞ ሰላማዊ መፍትሄ መፈለግ አለበት ብሏል።
በነዚህ የግጭት ዐውዶች ውስጥና ውጪ የሰብአዊ መብቶች ጥሰቶችን በሚፈጽሙ አካላት ላይ ተገቢውን ምርመራ አለማድረግና ተጠያቂነትን አለማረጋገጥ አሁንም ትልቅ ክፍተት ሆኖ መቀጠሉን በምክንያትነት አስቀምጧል።
የኢትዮጵያ ሰብአዊ መብቶች ኮሚሽን እነዚህን መሠረታዊ የሰብአዊ መብት ጥሰቶችና ክፍተቶችን ለመቅረፍ መንግሥት እርምጃዎች እንዲወስድ ጥሪ ያቀረበ ሲሆን ለማረሚያ ቤቶችና ፖሊስ ጣቢያዎች አስፈላጊውን በጀት በመመደብ ለተጠርጣሪዎችና ታራሚዎች ምግብን ጨምሮ መሠረታዊ አቅርቦቶች እንዲሟሉ ማድረግ አስፈላጊ መሆኑንም አጽዕኖት ሰጥቷል።
ተጨማሪ ዜናዎችንና አዳዲስ መረጃዎችን ለማግኘት የማሕበራዊ ሚዲያ ገጾቻችን ይጎብኙ፦
YouTube ➲ t.ly/vSgS
Telegram ➲ t.ly/SOXU
Facebook ➲ t.ly/flx8
Twitter ➲ t.ly/mxA | 2 265 |
| 8 |  Sin texto... | 2 094 |
| 9 | ኢሰማኮ በፖሊስ ጣቢያዎች ለተጠርጣሪዎች ምግብ አይቀርብም፣ የሽግግር ፍትሕ አፈጻጸም ዘግይቷል እንዲሁም ግጭቶች እና የሰብዓዊ መብቶች ጥሰቶች እየጨመረ ነው ሲል አስታወቀ
ማክሰኞ፣ ሰኔ 16 ቀን 2018 ዓ.ም (#አዲስ_ማለዳ)
የኢትዮጵያ ሰብአዊ መብቶች ኮሚሽን (ኢሰመኮ) ለሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ባሰናደው ሪፖርት ላይ በተለያዩ ፖሊስ ጣቢያዎች ለተጠርጣሪዎች ምግብ አይቀርብም፣ የሽግግር ፍትሕ አፈጻጸም ዘግይቷል እንዲሁም በተለያዩ ክልሎች የሚከሰቱ ግጭቶች ለሰብአዊ መብቶች ጥሰት ምክንያት መሆናቸው እየጨመረ ነው ሲል አስታውቋል።
ኮሚሽኑ በዛሬው ዕለት የ2018 በጀት ዓመት የ11 ወራት ክንውን በተመለክተ ለምክር ቤቱ ባቀረበው ሪፖርት እና አዲስ ማለዳ የተመለከችው ሰነደ እንደሚያስረዳው በሀገሪቱ የሰብአዊ መብቶች ሁኔታ፤ በትግበራ ሂደቶች ላይ የታዩ መዘግየቶችን፣ በፖሊስ ጣቢያዎችና ማረሚያ ቤቶች ያሉ የአቅርቦት ክፍተቶችን እንዲሁም በተለያዩ አካባቢዎች የሚከሰቱ ግጭቶች ያስከተሏቸውን የሰብአዊ መብት ጥሰቶች ናቸው ያላቸውን ይፋ አድርጓል።
ኮሚሽኑ በ492 ፖሊስ ጣቢያዎች፣ 79 ማረሚያ ቤቶች እንዲሁም 11 መደበኛ ያልሆኑ ማቆያ ሥፍራዎች ጎብኝቻለሁ ያለ ሲሆን እነዚህ ፖሊስ ጣቢያዎች ለተጠርጣሪዎች ምግብ አለማቅረብ እና የማቆያ ቦታዎች ክፍተቶች እጅጉን እየተባበሳ መሄዱን አመልክቷል።
ኮሚሽኑ አክሎም “በበርካታ ፖሊስ ጣቢያዎች ለተጠርጣሪዎች ምግብ አይቀርብም” በማለት የምግብ በጀቱ ቢስተካከልም ታራሚ እና ተጠርጣሪዎችን ተጠቃሚ ያደረግ አይደለም ብሏል።
ኮሚሽኑ ባደረገው የክትትል ሥራ በተለያዩ ክልሎች በሚገኙ የሕግ ማቆያ ስፍራዎች በተለይም በተጠርጣሪዎችና ታራሚዎች ሰብአዊ መብቶች አያያዝ ረገድ በርካታ ክፍተቶችና ተግዳሮቶች መቀጠላቸውን ተናግሯል።
ኮሚሽኑ አክሎም የምግብ አቅርቦት እጥረት ክትትል ከተደረገባቸው በርካታ ፖሊስ ጣቢያዎች ለተጠርጣሪዎች ምግብ የማይቀርብ ስለመሆኑ ማረጋገጡን ጠቅሶ በማረሚያ ቤቶች ምንም እንኳን የምግብ በጀት ማስተካከያ የተደረገ ቢሆንም፣ ለታራሚዎችና ለተጠርጣሪዎች በቂ እና ጥራቱን የጠበቀ ምግብ ከማቅረብ ረገድ አሁንም ሰፊ ክፍተት መኖሩ በሪፖርቱ ላይ ስፍሯል።
ኮሚሽኑ መቆያዎችን በተመለከተ ደግሞ በብዙ ፖሊስ ጣቢያዎችና ማረሚያ ቤቶች በወንጀል ውስጥ ገብተው የተገኙ ወይም የተጠረጠሩ ሕፃናትን ለአካለ መጠን ከደረሱ ሰዎች ጋር በአንድ ክፍል እንዲኖሩ እየትደረገ ነው ብሏል።
በተጨማሪም ተጠርጣሪዎችና ታራሚዎች “በቂ ስፋት በሌላቸውና ንጽሕናቸው ባልተጠበቁ ክፍሎች”ውስጥ በተጨናነቀ ሁኔታ ይገኛሉ ሲል ለምክር ቤቱ ባዘጋጀው ሪፖርት ላይ ገልጿል።
በሌላ በኩል ደግሞ ኮሚሽኑ የኢትዮጵያ የሽግግር ፍትሕ ፖሊሲ ትግበራ ፍኖተ ካርታን ተከትሎ ዋና ዋና ተቋማት ማቋቋሚያ ረቂቅ አዋጆች እና የዓለም አቀፍ ወንጀሎች ሕግ መረቀቃቸው እንደ መልካም እመርታ የተጠቀሰ ቢሆንም፣ በትግበራው ላይ የታዩ መዘግየቶች አሳሳቢ ናቸው ሲል አስታውቋል ።
የሽግግር ፍትሕ የተቋማት ቅንጅታዊ አመራር መድረክ ማቋቋም፣ የትግበራ ቅደም-ተከተል ጥቅል ዕቅድ ማውጣት እና የሲቪል ማኅበረሰብ ድርጅቶችን፣ የሕዝብንና የባለድርሻ አካላትን ድጋፍና ባለቤትነት የሚያጠናክሩ ሥራዎች “በታቀደው ግዜ ማከናወን አለመቻላቸው አሳሳቢ ናቸው” ብሏል።
ኮሚሽኑ የተዘጋጁት ረቂቅ ሕጎችና ሰነዶች እስካሁን ለሕዝብ ውይይት አለመቅረባቸው ትኩረት ሊሰጣቸው ይገባል ብሏል።
በሀገሪቱ ሰብአዊ መብቶች ጥሰት እንዲቀጥሉ እና እንዲባባሱ ካደረጉ ዋና ዋና ምክንያቶች መካከል በተለያዩ ክልሎች የሚከሰቱ ግጭቶች መሆናቸውን ሪፖርቱ ያሳያል። በአማራ፣ በትግራይ፣ በጋምቤላ፣ በቤኒሻንጉል ጉሙዝ፣ በኦሮሚያ፣ በደቡብ ኢትዮጵያ እና በማዕከላዊ ኢትዮጵያ የሚከሰቱ ግጭቶች እንዲሁም የጸጥታና ደኅንነት ስጋቶች ለሰብአዊ መብቶች ጥሰቶች እንደ ዋነኛ መንስኤ ሆነው ቀጥለዋል ብሏል።
ለዚህም ጉዳይ ሰብዓዊ መብት ጥሰት የፈፀሙ ተጠያቂዎች ሁነው ለግጭቱ ደግሞ ሰላማዊ መፍትሄ መፈለግ አለበት ብሏል።
በነዚህ የግጭት ዐውዶች ውስጥና ውጪ የሰብአዊ መብቶች ጥሰቶችን በሚፈጽሙ አካላት ላይ ተገቢውን ምርመራ አለማድረግና ተጠያቂነትን አለማረጋገጥ አሁንም ትልቅ ክፍተት ሆኖ መቀጠሉን በምክንያትነት አስቀምጧል።
የኢትዮጵያ ሰብአዊ መብቶች ኮሚሽን እነዚህን መሠረታዊ የሰብአዊ መብት ጥሰቶችና ክፍተቶችን ለመቅረፍ መንግሥት እርምጃዎች እንዲወስድ ጥሪ ያቀረበ ሲሆን ለማረሚያ ቤቶችና ፖሊስ ጣቢያዎች አስፈላጊውን በጀት በመመደብ ለተጠርጣሪዎችና ታራሚዎች ምግብን ጨምሮ መሠረታዊ አቅርቦቶች እንዲሟሉ ማድረግ አስፈላጊ መሆኑንም አጽዕኖት ሰጥቷል።
ተጨማሪ ዜናዎችንና አዳዲስ መረጃዎችን ለማግኘት የማሕበራዊ ሚዲያ ገጾቻችን ይጎብኙ፦
YouTube ➲ t.ly/vSgS
Telegram ➲ t.ly/SOXU
Facebook ➲ t.ly/flx8
Twitter ➲ t.ly/mxA | 2 |
| 10 | “ያለበቂ ማስጠንቀቂያ ቤታቸው እየፈረሰባቸው” መሆኑን አዲስ ማለዳ ያነጋገረቻቸው የሐዋሳ ከተማ ነዋሪዎች ገለጹ
ማክሰኞ፣ ሰኔ 16 ቀን 2018 ዓ.ም (#አዲስ_ማለዳ)
ለአዲስ ማለዳ ቅሬታቸውን ያሰሙ የሐዋሳ ከተማ የሀይቅ ዳር ነዋሪዎች በከተማዋ በተለምዶ ታጋይ ቁጥር 1 እና ቁጥር 2 ተብሎ በሚጠራው አከባቢ ይኖሩ የነበሩ ሰዎች አሁን አካባቢው ለልማት ይፈለጋል በመባሉ ምክንያት ከ150 በላይ አባወራዎች እና እማወራዎች ምንም ዓይነት ምትክ ቦታ እና ካሳ ሳይሰጠን ቤታችን እየፈረሰ ይገኛል፤ ይህ ደግሞ ትልቅ አስተዳደራዊ የመብት ጥሰት ነው ብለዋል፡፡
በአካባቢው ለረዥም ዓመታት ኑረናል የሚሉት ነዋሪዎቹ አሁን ላይ ግን ቦታው ለልማት ተፈልጓል በሚል እንዲነሱ ትዕዛዝ የተላለፈው ሰኔ አምስት ቀን መሆኑን በመግለጽ ቦታውን እንዲለቁ እና እንዲያፈርሱ የአንድ ሳምንት ጊዜ ብቻ እንደተሰጣቸው በስብሰባ ላይ እንደተናገራቸው ገልፀዋል።
በስብሰባውም “ነዋሪዎቹ ቤታቸውን ሲለቁ ለዕቃ ማጓጓዣ የሚሆን ገንዘብ በአካውንታቸው እንዲገባ የባንክ ሂሳብ ቁጥራቸውን እንዲሰጡ እና ልማቱ አስቸኳይ ስለሆነ ምንም ዓይነት ልማት የማደናቀፍ ሂደት እንዳታካሂዱ ነገር ግን የማደናቀፍ ስራ እንሰራለን የምትሉ ሰዎች ተጠያቂ ትሆናላችሁ” የሚል ማስጠንቀቂያ መተላለፉን አስረድተዋል፡፡
ከዚህ በተጨማሪም ቤቶቹን የሚያፈርሰው ተሸከርካሪ ማሽን ሲመጣ “መከልከል አይቻልም” የሚል ማስጠንቀቂያ እንደተሰጣቸው የገለጹት ነዋሪዎቹ፣ ምክንያቱም በሰዓት የሚቆጥረው ገንዘብ እስከ 38 ሺህ ብር ድረስ ስለሆነ “ክልከላ የሚያደርግ ማንኛውም ሰው የዶዘሩን የ1 ሰዓት የማፍረሻ ዋጋ እንዲከፍል ይደረጋል” የሚል ማስፈራሪያ ደርሶብናልም ሲሉ ተናግረዋል ።
በተጨማሪም “ምንም ዓይነት ጥያቄን አናስተናግድም ትዕዛዙ የመጣው ከከተማዋ ከንቲባ ነው የግዴታ ውዴታ ታፈርሳላችሁ ተብለናል” ሲሉ ለ አዲስ ማለዳ ተናግረዋል ።
ነዋሪዎቹ አክለውም ወቅቱ የተማሪዎች የመፈተኛ ጊዜ ነው፤ ቤት ፈረሳ መካሄድ አልነረበትም፤ ከዚህም ባለፈ ወቅቱ የክረምት ወቅት ነው፤ ዳስ ሰርቶ ለመኖር እንኳን የማይሆን ጊዜ ላይ ትዕዛዝ መተላለፉ ትክክል አለመሆኑን እና በአከባቢው ለረዥም ዓመታት የኖሩ አዛውንት ሰዎች እንደመኖራቸው መጠን “መዳረሻ ሊዘጋጅልን ይገባ ነበር”ሲሉ አቤቱታቸውን አሰምተዋል ።
ስማቸው ለደኀንነታቸው ሲባል እንዲጠቀስ ያልፈቀዱት አስተያየት ሰጪዎች ክፍለ ከተማ ላይ ያሉ ሰዎችን ማናገራቸውን በመጥቀስ ነገር ግን “የሠጡን ምላሽ እኛ አያገባንም ቦታዎን ለቅቃችሁ ውጡ”የሚል መሆኑን አስረድተዋል፡፡
የክፍለ ከተማውን የማዘጋጃ ባለሙያ የሆኑት ተሰማ ብርሃኑ፣ ለቅሬታዎቹ በሰጡት ምላሽ ከሆነም ተነሺዎቹ ከከተማዋ ምክትል ከንቲባ ጋር ውይይት አድርገው ስምምነት ላይ መድረሳቸውን፤ የተደረሠው ስምምነትም ለልማት ተነሺዎቹ የቤት ኪራይ ለመቻል የባንክ ሂሳብ አካውንታቸውን እንደተበቀበሉ ይናገራሉ ።
ምትክ መሬት እና የቦታ ካሳ ለመስጠት የሚያስችል ህጋዊ ሰነድ የላቸውም ያሉት ባለሙያው አብዛኞቹ ደግሞ ገዝተው ወደዛ አካባቢ የገቡ ናቸው በማለት አቅመ ደካማ እናቶችን እና አዛውንቶችን ከተማ አስተዳደሩ ለመርዳት በስብሰባው ወቅት ቃል ገብቶላቸዋል ሲሉ ቅሬታውን ተከላክለዋል ። የባንክ ሂሳባቸው የተወሰደ ነዋሪዎች ቁጥርም ወደ 120 የሚደርሱ መሆናቸውን ተናግረዋል።
ተጨማሪ ዜናዎችንና አዳዲስ መረጃዎችን ለማግኘት የማሕበራዊ ሚዲያ ገጾቻችን ይጎብኙ፦
YouTube ➲ t.ly/vSgS
Telegram ➲ t.ly/SOXU
Facebook ➲ t.ly/flx8
Twitter ➲ t.ly/mxA | 2 734 |
| 11 |  Sin texto... | 2 336 |
| 12 | በአውሮፓ የተከሰተው ከባድ የሙቀት ማዕበል የሰዎችን ሕይወት እየቀጠፋ መሆኑ ተሰማ
ማክሰኞ፣ ሰኔ 16 ቀን 2018 ዓ.ም (#አዲስ_ማለዳ)
በአህጉረ አውሮፓ የተከሰተው ከባድ የሙቀት ማዕበል ቢያንስ 18 ሰዎችን ለሞት መዳረጉ ተሰምቷል። ፈረንሳይ፣ ስፔን፣ ብሪታንያ እና ጣሊያንን ጨምሮ በርካታ ሀገራትን ያጠቃው ይህ ከባድ ሙቀት፣ በብዙ ከተሞች ከዚህ ቀደም ያልተሰስተዋለ ከፍተኛ የሙቀት መጠን አስመዝግቧል።
በፈረንሳይ ብቻ 18 ሰዎች ሕይወታቸውን ያጡ ሲሆን፣ ከእነዚህም መካከል በደቡብ ምስራቅ የሀገሪቱ ክፍል በሚገኝ አካባቢ በሞቃት መኪና ውስጥ የነበሩ የ2 እና የ4 ዓመት ሕፃናት ይገኙበታል። የአደጋ ጊዜ ምላሽ ሰጪ ቡድኖች ሕፃናቱን ለማዳን ጥረት ቢያደርጉም ሕይወታቸውን ማትረፍ እንዳልቻሉ ሮይተርስ በዘገባው አመላክቷል።
በተጨማሪም በቦርዶ ክልል ከ80 እስከ 95 ዓመት ዕድሜ ያላቸው ሦስት አዛውንቶች በሙቀቱ ሳቢያ በተከሰቱ የጤና ችግሮች ምክንያት መሞታቸው ታውቋል። ሰዎች ከሙቀቱ ለማምለጥ ወደ ወንዞችና የመዋኛ ቦታዎች በመሄዳቸውም የ13 ሰዎች ሕይወት በሞትና በመስጠም አደጋ ማለፉም ተገልጿል።
የሙቀት ማዕበሉ በበርካታ ከተሞች አዳዲስ የሙቀት ክብረ ወሰኖችን አስመዝግቧል፤ በዚህም፣ በፈረንሳይ የወይን ምርት ማዕከል በሆነችው ቦርዶ፣ የሙቀት መጠኑ 41.9 ዲግሪ ሴልሺየስ ደርሷል። በዚያው በፈረንሳይ ፖይቲየርስ፣ 41.2 ዲግሪ ሴልሺየስ ተመዝግቧል። በስፔን ሰሜናዊ ከተማ ሳን ሴባስቲያን፣ የሙቀት መጠኑ 40 ዲግሪ ሴልሺየስ ደርሷል።
የብሪታንያ የአየር ትንቢያ ተቋም በዚህ ሳምንት የሰኔ ወር የሙቀት ክብረ ወሰን ሊሰበር እንደሚችል ያስጠነቀቀ ሲሆን፣ በአንዳንድ አካባቢዎች የሙቀት መጠኑ እስከ 39 ዲግሪ ሴልሺየስ ሊደርስ እንደሚችል አመልክቷል። ጣሊያን በበኩሏ ለ12 ከተሞች ከፍተኛው የአደጋ ደረጃ የሆነው የቀይ የሙቀት ማስጠንቀቂያ ታውጇል።
የአየር ንብረት ባለሙያዎች እንደሚሉት፤ ይህ የሙቀት ማዕበል የተከሰተው ከሰሃራ በረሃ የሚነሳ ሞቃት አየር ወደ አውሮፓ በመግባቱ ነው። ባለሙያዎቹ አያይዘውም የዓለም የአየር ንብረት ለውጥ እንደዚህ ያሉ ከባድ የሙቀት ማዕበሎችን ይበልጥ እያባባሰ መምጣቱን ጠቁመዋል።
ተጨማሪ ዜናዎችንና አዳዲስ መረጃዎችን ለማግኘት የማሕበራዊ ሚዲያ ገጾቻችን ይጎብኙ፦
YouTube ➲ t.ly/vSgS
Telegram ➲ t.ly/SOXU
Facebook ➲ t.ly/flx8
Twitter ➲ t.ly/mxA | 2 530 |
| 13 |  Sin texto... | 2 324 |
| 14 | ከምስራቅ ወለጋ ተፈናቅለው በመጠለያ ጣቢያ የሚገኙ ተፈናቃዮች ወደ ቦታቸው ካልተመለሱ መሬታቸው ለሚሊሻ ይሰጥባችኋል የሚል ማስጠንቀቂያ እንደደረሳቸው ለአዲስ ማለዳ ገለጹ
ማክሰኞ፣ ሰኔ 16 ቀን 2018 ዓ.ም (#አዲስ_ማለዳ)
ከኦሮሚያ ክልል ምስራቅ ወለጋ ዞን ኪራሙ ወረዳ ተፈናቅለው በወሎ፣ ጃራ መጠለያ ካምፕ ውስጥ የሚገኙ ተፈናቃዮች ለቅቀው ወደ ወጡበት አካባቢ የማይመለሱ ከሆነ መሬታቸው ለሚሊሻና ኮሬ ነጌኛ ለተባለው ኃይል እንዲሁም ለስራአጥ ወጣቶች ይሰጥባችኋል እንደተባሉ ለአዲስ ማለዳ አስተያየታቸውን የሰጡ ተናቃዮች ገልጸዋል፡፡
ተፈናቃዮቹ አሁን ላይ ያሉበትን ሁኔታ በማንሳት ቋሚ የሆነ መፍትሄ እንደሚፈልጉ በመግለጽ መሬታቸውን ላለማጣት ሲሉ “መጠለያ ጣቢያ ሆነን ከፍተኛ ገንዘብ” ግብር፣ እየገብርን ነው ያሉ ሲሆን ይዞታቸው ተቀምቶ “ለሚሊሻ ሊታደል ነው” በሚል የወጣ አዲስ መመሪያ ከፍተኛ ስጋትና የስነ ልቦና ጫና እንደፈጠረባቸው አስረድተዋል።
በሌላ በኩል አዲስ ማለዳ በሰስፍራው የሚገኙ ነዋሪን ያነጋገረች ሲሆን በተለያዩ ምክንያቶች ከአካባቢያቸው የተፈናቀሉ ዜጎች ወደ ቀደመ ይዞታቸው ተመልሰው ቤታቸውን ካላስከበሩና መኖር ካልጀመሩ፣ ይዞታቸው በቀጥታ ለሌሎች አካላት ማለትም ለተደራጁ የሚሊሻ አባላትና ሀገር ለሚጠብቁ ኃይሎች እንደሚተላለፍ መነገሩን ገልፀዋል።
ለደህንነታቸው ሲሉ ስማቸው እንዳይጠቀስ የፈለጉ፣ ድምጻቸውም እንዲቀየር የጠየቁ አንድ ተፈናቃይ ለአዲስ ማለዳ እንደተናገሩት ከሆነ በምስራቅ ወለጋ ዞን ኪራሙ ወረዳ፣ ልዩ ስሙ 01 ቀበሌ እንዲሁም ወዴሳ፣ መጪኖ፣ ወዴሳ ዲማ እና ጉድና ግሬኛ የተባሉትን ጨምሮ በአጠቃላይ በ17 ቀበሌዎች ላይ የሚያገለግል አዲስ የመሬት መመሪያ ከዞንና ከክልል ወርዷል በሚል ስጋት ውስጥ ወድቀናል ብለዋል።
ይህ መመሪያ “በአካባቢው ላይ ሰው ይኑርም አይኑር የመሬት ይዞታዎች በሙሉ ይመዝገቡ፤ ከተመዘገቡ በኋላም የከተማው ቦታዎች ለሚሊሻ፣ የገጠሩ ደግሞ ለስራ አጥ ወጣቶች ይመራ” የሚል ይዘት እንዳለው የመረጃ ምንጩ አስረድተዋል።
ይህ ትዕዛዝ በአካባቢው አመራሮች መካከል ትልቅ የሃሳብ ክፍፍልና ክርክር ያሉት የመረጃ ምንጩ እስካሁን ግን በይፋ የተመራ መሬት ይኑር አይኑር መረጃው እንደሌላቸው አንስተዋል። ይህንን በተመለከተ በውይይቱ ወቅት አንዳንድ አመራሮች “ሰዎቹ ግብር እየከፈሉ በመሆኑ ይዞታቸው ጥያቄ ውስጥ ሊገባ ወይም ሊነካ አይገባም” የሚል የፍትሃዊነት ሃሳብ ሲያነሱ፣ የቀሩት አመራሮች ደግሞ “በቦታው ላይ የሌሉ ሰዎች ጫካ ገብተው እኛን እየተዋጉን ስለሆነ፣ የፈለገ ቢሆን መሬቱ ሊሰጣቸው አይገባም” የሚል ሰፊ መከራከሪያ በማቅረብ መመሪያውን ተግባራዊ መደረግ አለበት ብለዋል ሲሉ ለ አዲስ ማለዳ ተናግረዋል።
የመረጃ ምንጫችን እንደገለፁት ከሆነ በአካባቢው ከ1965 እና ከ1977 ዓ.ም ጀምሮ በቋሚነት ግብር እየከፈሉበት የኖሩበትን ይዞታ ላለማጣት ሲሉ፣ አሁን ባሉበት በየወሎ ጃራ መጠለያ ጣቢያ ሆነው ከሰው እየተበደሩ ጭምር ከፍተኛ ክፍያ እየፈጸሙ እንደሚገኙ አንስተዋል።
የመረጃ ምንጩ አክለውም ለአንድ ቤት ብቻ ከ2015 እስከ 2017 ዓ.ም የሶስት ዓመት ውዝፍ ተብሎ አስር ሺህ 820 ብር የቤት ግብር የከፈሉ ሲሆን፣ የዘንድሮውን ደግሞ 4,500 ብር ከፍያለሁ ሲሉ ለአዲስ ማለዳ ተናግረዋል። በተጨማሪም በገጠር መሬታቸው ላይ በየዓመቱ ከአምስት ሺህ እስከ ስድስት ሺህ ብር እንደሚገብሩ ይናገራሉ።
ከዚህ ቀደም ተፈናቃዮቹ ግብሩ ከመጠን በላይ እንደሆነባቸውና ጉዳዩ ለመንግስት ደርሶ መፍትሄ እንዲሰጣቸው፣ እንዲሁም በወቅቱ “እንዴት ከመጠለያ ጣቢያ ሆነን ግብር ክፈሉ እንባላለን? ካሳስ ለምን አይሰጠንም?” ብለው ቢጠይቁም እስካሁን ምንም ምላሽ እንዳላገኙ ጭምር አስታውሰዋል።
አሁን ባሉበት የመጠለያ ካምፕ ከባድ ህይወት እየመሩ መሆናቸውን በመግለፅ በየዓመቱ የከፈሉበትን መሬትና ንብረት “ለሌላ አካል ይተላለፋል” መባሉ፣ እንዲሁም “ንብረታችሁን ታጣላችሁ” የሚለው ዛቻ በተፈናቃዮቹ ላይ ከፍተኛ ጭንቀትና የስነ-ልቦና ጫና ፈጥሯል ሲሉ አክለዋል። ተፈናቃዮቹ መንግስት ጣልቃ ገብቶ ሕጋዊና አፋጣኝ መፍትሄ ሊሰጠን ይገባል ሲሉ ለአዲስ ማለዳ ተናግረዋል።
በሌላ በኩል አዲስ ማለዳ ከቦታው ያነጋገረችው የመረጃ ምንጭ ከጉዳዩ ጋር በተያያዘ የአካባቢው ባለስልጣናትና አመራሮች በሁለት የተከፈለ አቋም ማስተናገዳቸውን በተመለከተ ሲያስረዱ የተፈናቀሉ ዜጎች ባሉበት ሆነው የመንግስትን የቤትና የቦታ ግብር በወቅቱ እየከፈሉ በመሆኑ “ይዞታቸው ሊነካ አይገባም” የሚሉ አመራሮች እንዳሉ በመግለፅ በአንጻሩ ግን “ዜጎቹ በአካል መጥተው ካልገቡ በስተቀር እዛው ባሉበት ሆነው ግብር መክፈላቸው ትርጉም የለውም፤ ይዞታቸው መተላለፍ አለበት” የሚል አቋም የያዙ ሌሎች አመራሮች መኖራቸውን ለአዲስ ማለዳ ተናግረዋል።
እኝህ ለደህንነታቸው ሲሉ ስማቸው እንዳይጠቀስ የፈለጉ የአካባቢው ነዋሪ እና ከዚህ ቀደም በቦታው በተከሰተ የፀጥታ ችግር ምክንያት ቦታውን ለቀው የነበረ ቢሆንም አሁን ወደ መኖሪያ አካባቢያቸው የተመለሱት ግለሰብ ለአዲስ ማለዳ በሰጡት መረጃ መሰረት ምንም እንኳን ይዞታዎቹ በአሁኑ ወቅት በመንግስት የህግ አካላት ቁጥጥር ስር ቢሆኑም፣ ቀደም ሲል በተከሰቱ የእሳት አደጋዎች ሳቢያ ቤቶች በመቃጠላቸው አካባቢው ወደ ጫካነት መለወጡን አስረድተዋል።
በአሁኑ ወቅትም የተደራጁ የሚሊሻ አባላት አካባቢውን ለመጠበቅ በእነዚህ የጫካ ቦታዎች ላይ እንደሚገኙ እኚሁ ነዋሪ ገልጠዋል።
ነዋሪው አክለውም ይዞታዎቹን ለሌላ አካል አሳልፎ የመስጠት ውሳኔ እስካሁን በይፋ ወደ ተግባር ባይቀየርም፣ ከአካባቢው ውጭ ባሉ የጸጥታ ስጋቶችና የጫካ ኃይሎች እንቅስቃሴ ሳቢያ በነዋሪው ዘንድ ያለው የስጋት ድባብ አሁንም ከፍተኛ መሆኑን ጠቁመዋል። መረጃው በተለያየ ወቀቅት ከአመራሮች ጋር በሚገናኙበት ጊዜ እና ቢሮ እየተጠሩ እንደተነገራቸው አዲስ ማለዳ የገለፁት ምንጭ አሁን ሰላሙ ያን ያክል ባያሰጋም ይህ የመሬቱ ጉዳይ ግን ስጋታቸው መሆኑን አንስተዋል።
አዲስ ማለዳ ከመንግስት በኩል ያለውን ምላሽ ለማካተት ወደ ምስራቅ ወለጋ ዞን መሬት አስተዳደር ስልክ ብትደዉልም ስልክ ባለመስራቱ ሃሳባቸውን ማከተት አልተቻለም። ከዚህ በተጨማሪም አዲስ ማለዳ የኪረሙ ወረዳ አስተዳዳሪ የሆኑት ወደ አለባቸው ወየሳ ጋ በተደጋጋሚ ስልክ ብትሞክርም ባለማንሳታቸው ሃሳባቸውን ማከተት ያልተቻለ ሲሆን ምላሽ በሚሰጡበት ሰዓት አዲስ ማለዳ ታስተናግዳለች።
ተጨማሪ ዜናዎችንና አዳዲስ መረጃዎችን ለማግኘት የማሕበራዊ ሚዲያ ገጾቻችን ይጎብኙ፦
YouTube ➲ t.ly/vSgS
Telegram ➲ t.ly/SOXU
Facebook ➲ t.ly/flx8
Twitter ➲ t.ly/mxA | 2 776 |
| 15 |  Sin texto... | 2 283 |
| 16 | በጸረ ስደተኞች ተቃውሞ ጉዳይ የዲፕሎማሲ ውጥረት ውስጥ የገባቸው ደቡብ አፍሪካ በሚካሄደው ተቃውሞ ላይ የጦር መሳሪያ ይዞ መገኘት እንደማይቻል አስታወቀች
ማክሰኞ፣ ሰኔ 16 ቀን 2018 ዓ.ም (#አዲስ_ማለዳ)
የደቡብ አፍሪካ ፖሊስ ኮሚሽን እ.አ.አ ሰኔ 30 ቀን 2026 ይካሄዳል ተብሎ በሚጠበቀው ሰልፍ ላይ ማንኛውንም ዓይነት የጦር መሣሪያ መያዝ በጥብቅ መከልከሉንና ሕግ በሚጥሱት ላይ የማያዳግም እርምጃ እንደሚወስድ አስጠነቀቀ።
በሌላ በኩል ደግሞ ሰልፉን ህጋዊ እውቅና ያለው እና ህገ መንግስታዊ መብታቸው ነው በማለት የነፃ ሀገር በሚል የተጠራውን ትዕይንተ ህዝብ በሰላም፣ መረጋጋት እና ህጋዊነትን ለመጠበቅ ዝግጁ ነኝ ሲል አስታውቋል።
ፖሊስ አክሎም ፕሬዝዳንቱ አስተላለፉት ባለው መልዕክት እና በፖሊስ ኃላፊው የተጠናከረውን መመሪያ ተከትሎ ለሚደረገው አጠቃላይ ሀገራዊ ሰልፍ የክልል ኮሚሽነሮች የህግ የበላይነትን፣ መረጋጋትን እና የህዝብ ደህንነትን እንዲያስጠብቁ ታዘዋል ብለዋል።
ደቡብ አፍሪካ አሁን ላይ በተለያዩ ሀገሮች እየተወቀሰች እና የዲፕሎማሲ ውጥረት ውስጥ የገባች ሃገር ስትሆን ዓለም አቀፍ መገናኛ ብዙኃን ደግሞ ደቡብ አፍሪካ መለያ ቀለሟን እያጣች እና ይህንን ለመምለስ ትቸገር ይሆናል ሲሉ ዘግበዋል። ሀገሪቱ የዲፕሎማት ቡድን አዋቅራ ወደተለያዩ ሀገሮች ስለሁኔታው የሚያስረዳ ልዑካን ልትልክ እየተዘጋጀች መሆኗ ይታወሳል።
ሰልፉን በተመለክተ የብሔራዊ ፖሊስ ጊዜያዊ ኮሚሽነር ሌተናል ጄኔራል ፑሌንግ ዲምፓኔ ሊደረግ ስለታሰበው ፀረ ስደተኞች ላይ የታቀደው “ሕዝባዊ ሰልፍ” በሚል በገለጹት የአደባባይ ትዕይንት ተከትሎ ስለተሰናዳው የጸጥታ ዝግጅት በተመለከተ በሰጡት መግለጫ በሕዝባዊ ስብሰባዎች ላይ መሣሪያ ይዞ መገኘት ትልቅ ሥጋት ነው ሲሉ ገልጸዋል።
ኮሚሽነሯ ሕጉ በጣም ግልጽ መሆኑን በመጥቀስ፣ ሰዎችን ለማስፈራራትም ሆነ በሕግ በተከለከሉ የሰልፍ ቦታዎች ላይ ማንኛውንም ዓይነት አደገኛ መሣሪያ ወይም የጦር መሣሪያ ይዞ መገኘት ፈጽሞ የተከለከለ መሆኑን አስጠንቅቀዋል።
የጸጥታ አካላት ያለምንም ስጋትና አድልዎ ሕጉን እንዲያስከብሩ ቀጥተኛ መመሪያ መሰጠቱን የገለጹት አዛዧ ሕግ ጥሰው በሚገኙ አካላት ላይ አስፈላጊው እርምጃ እንወስዳለን ብለዋል።
አዛዧ አክለውም የሰልፉ አዘጋጆች ተሳታፊዎቻቸው መሣሪያ እንዳይይዙና ሁከትን ሊቀሰቅሱ ከሚችሉ ድርጊቶች እንዲቆጠቡ በማድረግ የድርሻቸውን መወጣት እንደሚገባቸው አሳስበዋል፡፡
በሰልፉ ላይ የፖሊስ ዋነኛ ዓላማ ማንኛውም ስብሰባ ሰላማዊ ሆኖ እንዲጠናቀቅና እያንዳንዱ ዜጋ በሰላም ወደ ቤቱ እንዲመለስ ማድረግ መሆኑንም በመግለጫው ላይ ተጠቅሷል። በደቡብ አፍሪካ ያገረሸውን የውጭ ሀገራት ዜጎች ጥቃት(ዜኖፎቢያ) ተከትሎ፣ የተለያዩ የአፍሪካ ሀገራት ዜጎቻቸውን ከደቡብ አፍሪካ በማስወጣት ላይ ይገኛሉ።
ተጨማሪ ዜናዎችንና አዳዲስ መረጃዎችን ለማግኘት የማሕበራዊ ሚዲያ ገጾቻችን ይጎብኙ፦
YouTube ➲ t.ly/vSgS
Telegram ➲ t.ly/SOXU
Facebook ➲ t.ly/flx8
Twitter ➲ t.ly/mxA | 2 708 |
| 17 |  Sin texto... | 2 702 |
| 18 | የ አፍሪካ ህብረት በሱዳን ለሚፈጸሙ ጥሰቶች ተጠያቂነት እንዲሰፍን በመጠየቅ የውጭ ኃይሎች ግጭቱን ከማባባስ እና ከ ጣልቃገብነት እንዲታቀቡ አስጠነቀቀ
ሰኞ፣ ሰኔ 15 ቀን 2018 ዓ.ም (#አዲስ_ማለዳ)
የአፍሪካ ህብረት ኮሚሽን ማህሙድ አሊ ዩሱፍ በሱዳን ሰላማዊ ዜጎች ላይ እየተፈጸሙ ያሉ መጠነ ሰፊ የሰብዓዊ መብት ጥሰቶች ፍጹም ተቀባይነት የሌላቸውና ተጠያቂነት ሊሰፍንባቸው እንደሚገባ በመግለፅ የውጭ ሀይሎችን ደግሞ ከጣልቀገብነት እንድታቀቡ አሳሰበ።
ህብረቱ አክሎም ተፋላሚ አካላት በዓለም አቀፍ የሰብዓዊ መብት ሕግ የተጣሉባቸውን ግዴታዎች እንዲያከብሩና ቀደም ሲል በጅዳ ስምምነት የገቡትን የዜጎችን ደህንነት የመጠበቅ ቃል ኪዳን በተግባር እንዲተረጉሙ የጠየቁት ኮሚሽኑ የውጭ ኃይሎች የሚያደርጉት ማናቸውም ጣልቃ ገብነት የሀገሪቱን ሉዓላዊነት የሚጋፋና ግጭቱን ይበልጥ የሚያጋግል ስለሆነ በአስቸኳይ ሊቆም ይገባል ሲሉ በዛሬው ከለት ባወጡት መግለጫ አስታውቀዋል።
ህብረቱ በመግለጫው በኤል ኦቤይድ፣ በሰሜን ኮርዶፋን ግዛት እና በአካባቢው እየተባባሰ ስላለው ቀውስ እንዲሁም በመላው የሱዳን ሪፐብሊክ የፀጥታ እና የሰብአዊ ሁኔታ ቀጣይ አስከፊ እየሆነ መምጣቱ ተከትሎ ከበድ ያለ ስጋት እንዳለው ገልጿል ።
ሊቀመንበሩ ሁሉም ወገኖች ጦርነቱን በ አስቸኳይ እንዲያቆሙ ጥሪ ያቀረበ ሲሆን ጦርነቱን ከማባባስ እንዲቆጠቡ እና በአለም አቀፍ ሰብዓዊ ህጎች መሰረት የሚጠበቅባቸውን ግዴታዎች እንዲወጡ ጥሪውን አቅርቧል።
የጅዳውን ስምምነት ያነሱት ኮሚሽኑ በዚህም መካከል የተካተቱትን ሰላማዊ ዜጎችን መጠበቅ እና ደህንነቱ የተጠበቀ እንድሁም ያለ እንቅፋት የሰብዓዊ እርዳታ ለማድረስ የነበረውን ስምምነታቸውን ማክበር አለባቸው ሲል ጥሪ አቅርበዋል።
በተጨማሪም በሰላማዉ ዜጎች ላይ የሚፈጸሙ ጥሰቶች ሁሉ ተጠያቂነት መኖር አለበት ሲል በድጋሚ አስፈላጊነቱን የገለፀው ኮሚሽኑ ውጫዊ ተዋናየሰ ሀይሎችም ግጭቱን ከሚያባብሱ ድርጊቶች እንዲታቀቡ አሳስቧል።
የአፍሪካ ህብረት ሊቀመንበር ለሱዳን ሪፐብሊክ ሉዓላዊነት፣ አንድነት፣ ነጻነት እንድሁም የግዛት ወሰን መከበር ላይ ያለውን ቁርጠኝነት በድጋሚ ያረጋግጣል ያሉት ኮሚሽኑ በሀገሪቱ ሰላም፣ መረጋጋት እና ህገ መንግስታዊ ስርዓት ወደሚመለስበት አቅጣጫእንዲያመራ እንድሁም ሁሉን አቀፍ የፖለቲካ ሂደት ላይ አዲስ ጥረት እንዲደረግ ጥሪ አቅርበዋል።
ተጨማሪ ዜናዎችንና አዳዲስ መረጃዎችን ለማግኘት የማሕበራዊ ሚዲያ ገጾቻችን ይጎብኙ፦
YouTube ➲ t.ly/vSgS
Telegram ➲ t.ly/SOXU
Facebook ➲ t.ly/flx8
Twitter ➲ t.ly/mxA | 3 727 |
| 19 |  Sin texto... | 3 449 |
| 20 | የግብፅ፣ ቱርክ፣ ፓኪስታን እና ሳዑዲ አረቢያ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትሮች ቀጠናዊ ደህንነት ላይ መወያየታቸዉ ተገለፀ
ሰኞ፣ ሰኔ 15 ቀን 2018 ዓ.ም (#አዲስ_ማለዳ)
የግብፅ፣ ፓኪስታን፣ ቱርክ እና ሳዑዲ አረቢያ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትሮች በ ቀጠናዊ ሁነቶች እንድሁም በሰላም፣ ደህንነት እና መረጋጋት ጋር የተያያዙ ጉዳዮችን አስመልክቶ በካይሮ በመገናኘት ተወያይተዋል ተባለ።
ለውይይቱ መካሄድ ምክንያት የሆነው ደግሞ በአሜሪካና በኢራን መካከል ያለውን ግጭት ለማስቆም በተፈረመው የመግባቢያ ሰነድ ትግበራ ላይ ድጋፍ ለመስጠት በሚደረገው የቀጠናው ጥረት መካከል ነው።
በተጨማሪም የተኩስ አቁም ስምምነቱ ከተፈረመ በኋላ በዋሽንግተን እና ቴህራን መካከል ከፍተኛ ደረጃ ድርድር በስዊዘርላንድ ከተካሄደ በኋላ ነው ። የሁለቱ ሀገራት ድርድር ባለፈው ዓርብ ይካሄዳል ተብሎ ተጠብቆ የነበረ ቢሆንም እስራኤል በሊባኖስ ላይ ባደረሰችው ጥቃት ምክንያት የተራዘመ ሲሆን ይህንን እርምጃ ደግሞ ቴህራን ከስምምነቱ ጋር የሚጻረር ነው ማለቷ ይታወሳል።
የ አራቱ ሀገራት ዉይይት በመካከላቸው ያለውን ሰፊ ትብብር ያደነቁት የግብፁ ፕሬዝዳንት አብዱል ፈታህ ኤል ሲሲ የድርድሩን ስኬት ማረጋገጥ አስፈላጊ መሆኑን አጽንኦት ሰጥተዋል ሲል የዘገበው አፍሪካን ኒውስ ነው።
ይህም በሀገራቱ መካከል አራተኛው የሚኒስትሮች ስብሰባ ነው የተባለ ሲሆን ሲሆን እ.ኤ.አ. የካቲት 28 ቀን አሜሪካ እና እስራኤል በኢራን ላይ በፈጸሙት ጥቃት የተጀመረውን ግጭት ለማስቆም ያለመው ስምምነት ከተጠናቀቀ በኋላ ደግሞ የመጀመሪያው ነው ።
የ አሜሪካ እና የ ኢራን ስምምነት የሆርሙዝ ወሽመጥ መተላለፊያ መንገድ እንደገና እንዲከፈት እና የቴህራንን የኒውክሌር ፕሮግራም ጨምሮ ሰፋፊ ጉዳዮች ላይ የ60 ቀን የድርድር ጊዜ እንዲጀመር የሚደነግግ ነው።
ተጨማሪ ዜናዎችንና አዳዲስ መረጃዎችን ለማግኘት የማሕበራዊ ሚዲያ ገጾቻችን ይጎብኙ፦
YouTube ➲ t.ly/vSgS
Telegram ➲ t.ly/SOXU
Facebook ➲ t.ly/flx8
Twitter ➲ t.ly/mxA | 3 906 |
