ፍሬ ሃይማኖት

.            የአሸንዳ በዓል የአሸንዳ፣ አሸንድዬ፣ ሻደይ፣ ሶለል በዓል ከየት መጣነት(መጽሐፍ ቅዱሳዊ ዳራ)።        በደረጀ እሸቴ(ወልደ ሥላሴ) ሰላም ለኩልክሙ ኦ ውሉደ ፍሬ ሃይማኖት ውድ ቤተሰቦቻችን እንደምን ከረማችሁ?     ስንቶቻችን የአሸንዳ በዓል ከባህላዊ ገጽታው  ባሻገር መጽሐፍ ቅዱሳዊና መንፈሳዊ እንደሆነ እናውቅ ይሆን??? በመጠኑ እናውጋችሁ። ይጠቅማችኋልና በማስተዋል አንብቡት።      ይህ በዓል ከጊዜ በኋላ ባህላዊ ገጽታው እየጎላ የመጣ ቢሆንም ቅሉ መሠረቱ መጽሐፍ ቅዱሳዊ ነው።በነገራችን ላይ አሸንዳ በወንዝ ዳር የሚበቅል ቅጠለ ሰፊ ቄጤማ መሳይ የሣር ዓይነት ሲሆን ልጃ ገረዶች በበዓሉ ሰሞን ይህን የሣር ዓይነት አቀጣጥለው፤ እንደ ጉርድ ቀሚስ በወገባቸው ላይ አስረው ስለሚጫወቱ ነው በዓሉ አሸንዳ ተብሎ የተሰየመው።        በዓሉ በሰፊው የሚከበረው በትግራይ በተለይም በተምቤንና በእንደርታ ሲሆን በተጨማሪም በዋግሕምራ፣በላስታ፣በላሊበላና በሰሜን ጎንደር አካባቢዎችም ይከበራል።      የአሸንዳ ጨዋታ(በዓል) ታሪክ ከክርስቶስ ልደት በፊት ጀምሮ በአገረ እሥራኤል ይዘወትር ነበር።መጠርያው ይኽ(አሸንዳ) የሚለው ባይሆንም ቅሉ የጥንት አሥራኤላውያን መንፈሳዊና ባህላዊ ዕሴታቸው ነበር።       አጀማመሩም እንዲህ ነው፦ በመጽሐፈ መሳፍንት ምዕ. 11 ከቁ.1-40 ላይ እንደተጻፈው ዮፍታሔ የተባለ የገለዓድ ልጅ ነበር።ይሁንና ዮፍታሔ የተወለደው ከገለዓድ ሕጋዊ ሚስት ሳይሆን ከሌላ አመንዝራ ሴት ስለነበር፤ ከሕጋዊ ሚስቱ የተወለዱ የገለዓድ ልጆች "የአባታችንን ሥልጣንም ሆነ ኃብት የመውረስ መብት የለህም"። በማለት ወንድማቸው ዮፍታሔን አባረሩት።      ከጊዜ በኋላ ግን በእሥራኤላውያን ላይ ጠላቶች ተነስተው የገለዓድ ልጆችን አሸነፏቸው። በዚህን ጊዜ የእሥራኤል የአገር ሽማግሌዎች ተሰባስበው ከመከሩ በኋላ ዮፍታሔን ለማምጣት ተስማሙ።ምክንያቱም ዮፍታሔ የጦር ሠውና ኃይለኛ ተዋጊ እንደሆነ ያውቁ ነበርና ነው። ሔደውም ጠላቶቻቸውን እንዲወጋላቸው ለመኑት።      ዮፍታሔም ጥያቄያቸውን የሚቀበለው ጠላቶቹን ድል ካደረገ በኋላ መስፍን(ገዥ) አድርገው የሚሾሙት ከሆነ ብቻ እንደሆነ ነገራቸው። ሽማግሌዎቹም በዚህ ተስማምተው ቃላቸውን እንደሚያከብሩ አረጋገጡለት።        ዮፍታሔም  እግዚአብሔር ከጎኑ እንዲቆምለት ከጸለየ በኋላ ጠላቶቹን ድል አድርጎ ሲመለስ ቀድሞ ከቤቱ ወጥቶ የሚቀበለውን መስዋዕት አድርጎ ለማቅረብ ተሳለ። ዮፍታሔ እንደተመኘው ጠላቶቹን ድል አድርጎ ወደ ቤቱ ተመለሰ።ከራሱ አብልጦ የሚወዳት ብቸኛ ሴት ልጅ ነበረችው።ከእርሷ ሌላ ሴትም ሆነ ወንድ ልጅ አልነበረውም።ይህች ብቸኛ ልጁ አባቷ በጦርነት ድል ማድረጉን ስትሰማ የዕድሜ እኩዮቿ የሆኑ ጓደኞቿን ሰብስባ ከበሮ ይዛ እየጨፈረች ልትቀበለው ወጣች።አባቷ ወደ ቤቱ በተቃረበበት ጊዜም እየሮጠች ሄዳ ተጠመጠመችበት።      በዚህን ጊዜ ዮፍታሔ ልጁን እንደታቀፈ ማልቀስ ጀመረ።በሁኔታው ግራ የተጋባችው ልጁ ለምን እንደሚያለቅስ ጠየቀችው።እርሱም ለእግዚአብሔር የተሳለውን ስዕለት ነገራት።እርሷ ግን አልደነገጠችም። ይልቁንም "አባቴ አትዘን በስዕለትህ መሠሰት ሰዋኝ።ከዚያ በፊት ግን አንድ ነገር ብቻ ፍቀድልኝ፤ ይኸውም ከባልንጀሮቼ ጋር ሆኜ በአገሬ ተራሮችና ሸንተረሮች እየዞርኩ ለድንግልናዬ ክብር እንዳለቅስ ለሁለት ወራት አሰናብተኝ"። አለችው።ፈቀደላትና ጓደኞቿን ይዛ ሄደች።     ከሁለት ወራት በኋላ ስትመለስ ዮፍታሔ በስዕለቱ መሠረት ብቸኛ ልጁን መስዋዕት አድርጎ አቀረባት። እዚህ ላይ ዮፍታሔ ልጁን መስዋዕት አድርጎ አቀረባት ሲባል፦  አረዳት ማለት ሳይሆን ዕድሜ ልኳን ባል ሳታገባ በድንግልና እንድትኖር አደረጋት ማለት ነው ብለው የጻፉ ጸሐፍያንም አሉ። ከዚያን ጊዜ ጀምሮ እሥራኤላውያን ልጃ ገረዶች በየዓመቱ ለአራት ቀናት ለዮፍታሔ ልጅ መታሰቢያ  ሙሾ የማውጣት ሥርዓትን  እንደ  ልምድ አድርገው ያዙት።      እዚህ ላይ ባህሉ ወደ ኢትዮጵያ እንዴት ሊመጣ ቻለ? የሚል ጥያቄ ሊነሳ ይችላል። መልሱም ታቦተ ጽዮን ወደ ኢትዮጵያ ስትመጣ አስራ ሁለት ሺህ ቤተ እሥራኤላውያንም አብረው መጥተው ነበር። እነዚሁ እሥራኤላውያን አሁን ተምቤን እየተባለ ከሚጠራው ስፍራ እንዲሰፍሩ ተደረገ።ከዚያን ጊዜ በኋላ እነዚህ እሥራኤላውያን "አውርስ" የተባለውን የጨዋታ ዓይነት ጨምሮ ለአሸንዳ መሠረት የሆነውን ልማድና አሠራር እንዲስፋፋ አደረጉ።         ክርስትና ወደ ኢትዮጵያ ገብቶ ከተስፋፋ በኋላም ኢትዮጵያውያን የቤተ ክርስቲያን ሊቃውንት በዓሉ የደናግል በዓል በመሆኑ ከእመቤታችን ቅድስት ድንግል ማርያም የዕርገት በዓል ጋር ተየይዞ እንዲከበር አደረጉ።በመሠረቱ አሸንዳ የልጃ ገረዶች በዓል ነው። በመሆኑም፦የዚህ በዓል ተሳታፊዎች የሚሆኑት ያላገቡና ደናግል ብቻ ናቸው።       ልጃ ገረዶቹ የአሸንዳ ሥነ ስርዓታቸውን ሲጀምሩም ሆነ ሲያጠናቅቁ ወደ ቤተ ክርስቲያን ሔደው የጋራ ጸሎት ያደርሳሉ። በአካባቢው የሌለ ካልሆነ በስተቀር ቤተ ክርስቲያኑ የእመቤታችን ቅድስት ድንግል ማርያም መሆን አለበት። በአሸንዳ ሰሞን ልጃ ገረዶች ሙሉ ነጻነታቸው የተጠበቀ ነው።በአሸንዳ ወቅት ሌላው ቀርቶ አንዲት ልጃ ገረድ "የማርያም ልጅ እየተባለች" ነው የምትጠራው። በመሆኑም "የማርያምን ልጅ" መምታት ቀርቶ መገላመጥና መቆጣትም ነውር ነው። ሰላመ እግዚአብሔር ከሁላችን ጋር ይሁን ምንጭ፦ ኅብረ ብዕር መጽሐፍ። (መምሕር ካሕሣይ ገ/እግዚአብሔር)  ተጻፈ ነሐሴ 21ቀን 2018ዓ.ም ምሽት በ4:00 ሰዓት።