جریانـ
الذهاب إلى القناة على Telegram
♻️ جريانى براى گسترش آگاهى، مسئولیت، همبستگی و شادى همگانی با هدف مراقبت از ایرانزمین، ایرانیان و فارسیزبانان در پیوند با زمین و دیگرمردمان ♻️ جریانـ | رسانهٔ فرهنگ و جامعه در «جريانـ» باشيد! جریان در اینستاگرام: https://instagram.com/jaryaann_
إظهار المزيد5 013
المشتركون
+624 ساعات
+297 أيام
+3930 أيام
جاري تحميل البيانات...
القنوات المماثلة
سحابة العلامات
الإشارات الواردة والصادرة
---
---
---
---
---
---
جذب المشتركين
يوليو '26
يوليو '26
+63
في 6 قنوات
يونيو '26
+84
في 15 قنوات
Get PRO
مايو '26
+26
في 1 قنوات
Get PRO
أبريل '26
+42
في 2 قنوات
Get PRO
مارس '26
+8
في 0 قنوات
Get PRO
فبراير '26
+218
في 34 قنوات
Get PRO
يناير '26
+45
في 5 قنوات
Get PRO
ديسمبر '25
+95
في 21 قنوات
Get PRO
نوفمبر '25
+29
في 9 قنوات
Get PRO
أكتوبر '25
+70
في 22 قنوات
Get PRO
سبتمبر '25
+50
في 15 قنوات
Get PRO
أغسطس '25
+133
في 26 قنوات
Get PRO
يوليو '25
+76
في 20 قنوات
Get PRO
يونيو '25
+103
في 14 قنوات
Get PRO
مايو '25
+108
في 26 قنوات
Get PRO
أبريل '25
+50
في 19 قنوات
Get PRO
مارس '25
+59
في 23 قنوات
Get PRO
فبراير '25
+30
في 12 قنوات
Get PRO
يناير '25
+146
في 32 قنوات
Get PRO
ديسمبر '24
+143
في 31 قنوات
Get PRO
نوفمبر '24
+124
في 24 قنوات
Get PRO
أكتوبر '24
+158
في 28 قنوات
Get PRO
سبتمبر '24
+70
في 18 قنوات
Get PRO
أغسطس '24
+81
في 21 قنوات
Get PRO
يوليو '24
+143
في 14 قنوات
Get PRO
يونيو '24
+46
في 3 قنوات
Get PRO
مايو '24
+111
في 25 قنوات
Get PRO
أبريل '24
+105
في 20 قنوات
Get PRO
مارس '24
+123
في 22 قنوات
Get PRO
فبراير '24
+146
في 26 قنوات
Get PRO
يناير '24
+210
في 26 قنوات
Get PRO
ديسمبر '23
+70
في 11 قنوات
Get PRO
نوفمبر '23
+30
في 10 قنوات
Get PRO
أكتوبر '23
+33
في 6 قنوات
Get PRO
سبتمبر '23
+28
في 0 قنوات
Get PRO
أغسطس '23
+40
في 0 قنوات
Get PRO
يوليو '23
+63
في 0 قنوات
Get PRO
يونيو '23
+61
في 0 قنوات
Get PRO
مايو '23
+256
في 0 قنوات
Get PRO
أبريل '23
+69
في 0 قنوات
Get PRO
مارس '23
+97
في 0 قنوات
Get PRO
فبراير '23
+107
في 0 قنوات
Get PRO
يناير '23
+187
في 0 قنوات
Get PRO
ديسمبر '22
+106
في 0 قنوات
Get PRO
نوفمبر '22
+25
في 0 قنوات
Get PRO
أكتوبر '22
+36
في 0 قنوات
Get PRO
سبتمبر '22
+33
في 0 قنوات
Get PRO
أغسطس '22
+55
في 0 قنوات
Get PRO
يوليو '22
+55
في 0 قنوات
Get PRO
يونيو '22
+129
في 0 قنوات
Get PRO
مايو '22
+85
في 0 قنوات
Get PRO
أبريل '22
+144
في 0 قنوات
Get PRO
مارس '22
+231
في 0 قنوات
Get PRO
فبراير '22
+166
في 0 قنوات
Get PRO
يناير '22
+89
في 0 قنوات
Get PRO
ديسمبر '21
+199
في 0 قنوات
Get PRO
نوفمبر '21
+55
في 0 قنوات
Get PRO
أكتوبر '21
+70
في 0 قنوات
Get PRO
سبتمبر '21
+39
في 0 قنوات
Get PRO
أغسطس '21
+90
في 0 قنوات
Get PRO
يوليو '21
+48
في 0 قنوات
Get PRO
يونيو '21
+95
في 0 قنوات
Get PRO
مايو '21
+65
في 0 قنوات
Get PRO
أبريل '21
+59
في 0 قنوات
Get PRO
مارس '21
+106
في 0 قنوات
Get PRO
فبراير '21
+159
في 0 قنوات
Get PRO
يناير '21
+68
في 0 قنوات
Get PRO
ديسمبر '20
+3 667
في 0 قنوات
| التاريخ | نمو المشتركين | الإشارات | القنوات | |
| 12 يوليو | +3 | |||
| 11 يوليو | +11 | |||
| 10 يوليو | +18 | |||
| 09 يوليو | +5 | |||
| 08 يوليو | 0 | |||
| 07 يوليو | +3 | |||
| 06 يوليو | +5 | |||
| 05 يوليو | +2 | |||
| 04 يوليو | +9 | |||
| 03 يوليو | +4 | |||
| 02 يوليو | +3 | |||
| 01 يوليو | 0 |
منشورات القناة
📜 ۹ سال مانده به آغاز سدۀ بیستم میلادی، در دیوان (دولت) عثمانی همچنان #زبان_فارسی به عنوان زبان رسمی برای نامهنگاری با بزرگان محلی بخشهای کُردنشین کاربرد داشته و مقامات عثمانی نامههایی به زبان فارسی -به جای ترکی- برای کردها میفرستادند.
تصویر، یک نامه رسمی که حدود سال ۱۸۹۱ و به زبان فارسی نوشته شده و توسط فرماندار رواندُز به یک شیخ کرد محلی ارسال شده و رسماً او را به عنوان قاضی منصوب کرده است.
🔗 همداد اروندی (کُردپژوه، اهل اربیل در اقلیم کردستان عراق)
#سند_تاریخی #پارسی_زبان_تمدنی
@Jaryaann
| 2 |  🎥تصاویر کمیاب و دیدنی از حال و هوای ایران در سال ۱۳۳۶
منبع فیلم: آرشیو ملی آلمان
🔗 عکاسباشی
#تاریخ_در_تصویر #ایران #تاریخ
@Jaryaann | 2 363 |
| 3 | 🎥تصاویر کمیاب و دیدنی از حال و هوای ایران در سال ۱۳۳۶
منبع فیلم: آرشیو ملی آلمان
🔗 __akassbashi__
#تاریخ_در_تصویر
@Jaryaann | 6 |
| 4 |  📜 کشف دستنوشته ۱۱۱ ساله معمارباشی قاجار؛ حلقهای گمشده در تاریخ معماری ایران
دفترچهای ۲۹۰ صفحهای از «میرزا جعفرخان معمارباشی»، از معماران برجسته عصر قاجار، که پس از ۱۱۱ سال در زیرزمین یک خانه کشف شد رسالهای برای معماران و بنّایان است و پژوهشگران آن را نخستین متن شناختهشدهٔ نظریه #معماری ایرانی میدانند.
این اثر ارزشمند توسط #سیمرغنامه دیجیتالسازی شده و نسخهٔ با کیفیت از تمامی صفحات آن روی وبگاه سیمرغنامه در دسترس پژوهشگران و علاقهمندان قرار گرفته است.
https://simurghnameh.com/artwork/e03b6063-198c-49cc-90a4-e788b9201bc5/1
بخشهایی از صحبتهای #فرامرز_پارسی، #باوند_بهپور و #کامران_افشارنادری
🔗 سیمرغنامه
#هنر_ایرانی
@Jaryaann | 3 896 |
| 5 |  📱همه به تمام ابزارها و به همه چیز وصلاند... اما آدمها هنوز تنهایند.
شاید این تلخترین توصیف دنیای امروز باشد.
ما در دورانی زندگی میکنیم که به یاری #فناوری ارتباط برقرار کردن، آسانتر از همیشه شده است. ما در چند ثانیه میتوانیم با آنسوی دنیا صحبت کنیم، دیگران را ببینیم، نشست برگزار کنیم و با هزاران نفر در ارتباط باشیم. هیچوقت در تاریخ، انسان تا این اندازه به دیگران دسترسی نداشته است. اما چیزی که کمیاب شده، ارتباط واقعی است.
🔗 منبع
#رسانههای_اجتماعی #دیجیتال_فرهنگی #تنهایی
@Jaryaann | 1 004 |
| 6 | همه به همهچیز وصلاند... اما هنوز آدمها تنها هستند.
شاید این تلخترین توصیف دنیای امروز باشد.
ادامه متن...
🔗 orstu.ir
@Jaryaann | 1 |
| 7 | ⚫️ سوگِ بالاخره جنگ «تلفات» دارد...
از اروپا تماس گرفته بود، نمیتوانست علت فوت پدرش را توضیح دهد. شرمی آغشته به احساس گناه گلویش را فشار میداد. چهار جلسه طول کشید تا «بتواند» بگوید پدرش را در بمباران یکی از مناطق تهران از دست داده است. در حالی که برای خرید به آن منطقه رفته بود و حتی منزلشان نزدیک مناطق نظامی نبود.
پیش از فوت پدرش از حمله (جنگ) حمایت میکرد و فکر میکرد جنگ به هر حال «تلفات» دارد! در آمار رسمی و برای سیاستمداران، عزیزان ما «تلفات» هستند.
اما پدر، برای او مهمترین چیزی بود که جهان را برایش امن، معنادار و زیستپذیر میکرد. بخش مهمی از دلیلش برای دوست داشتن خودش، ایران و بودن و نفس کشیدن بود.
یک کس، یک کس نیست، کس ِ کسی دیگر است. و آن کسِ دیگر کسانی دارد. و این کسان، تار و پود جهانند. هر کس به اندازه کل جهان ارزش دارد.
و سوگ، تنها واکنش به فقدان یک انسان نیست، بلکه مواجهه با فروپاشی جهانی است که آن فرد در بنای آن سنگ زیرین بوده است.
✍️ #مرتضی_کریمی (دکترای انسانشناسی)
پ.ن: این متن با اجازهٔ مراجع نوشته شده است.
#سوگ #درمان_سوگ #جنگ #فقدان
🔗 همشنوایی
#جنگ_دوم #جان_شیرین
@Jaryaann | 1 142 |
| 8 |  روستای پارس یا دهکدهٔ پارسیان (波斯村)
تکهای از ایران در چین
این روستا که داستان جالبی دارد، در منطقهٔ جیانگدو از شهر یانگژو (استان جیانگسو) در شرق چین قرار دارد.
🔗 منبع
#تاریخ #صادرات_فرهنگی #چین
@Jaryaann | 1 207 |
| 9 | ❗️#مرگ_در_غربت این تعداد هنرمند، نویسنده، روشنفکر و اهل فرهنگ، از آن پدیدههای دردناکی است که مختص به این سرزمین است و امیدواریم آینده کشور به سمتی برود که این پدیدهٔ دردناک بیش از این ادامه نیابد؛ مرگ در مهاجرت اجباری و در حسرت دیدار دوبارۀ وطن، در حالیکه امکان فعالیت آزادانه در ایران و ارتباط مستقیم با هموطنان که لازمهٔ کار فرهنگی، هنری و روشنفکری است عملاً از بسیاری این افراد به ناروا دریغ شد و جامعه و بهویژه نسل جوان هم از تجربهٔ مستقیم فعالیتها و آموزشهای این استادان و پیشکسوتان هنری و دانشگاهی محروم ماند.
از احسان یارشاطر و شاهرخ مسکوب و هوشنگ سیحون تا ایرج پزشکزاد، سیدجواد طباطبایی، یدالله رؤیایی، عباس معروفی، بهرام بیضایی و حالا شهرنوش پارسیپور که دور از ایران زیستند و درگذشتند و برخیشان مانند عارف (خواننده) و ابراهیم نبوی (طنزنویس) بارها بهصراحت از آرزوی بازگشت به ایران و دیدار دوباره وطن گفتند اما حسرتبهدل مردند!
@Jaryaann | 1 437 |
| 10 |  شهرنوش پارسیپور یکی از بهترین داستاننویسان معاصر ایران بود. در میان مجموعهی آثار داستاننویسان زن و مرد ایرانی "طوبا و معنای شب" او را از زمرهی بهترین کارها میشمرم. خبر ناگهانی درگذشت او در امریکا مایهی تأسف و تأثر عمیقم شد. عمری به زبان فارسی نوشت و آثار ارزشمندی برای ایرانیان به یادگار نهاد و حق این بود که در ایران میبود و در میان خیل انبوه خوانندگان و دوستارانش سر بر بالین خاک مینهاد. یادش گرامی باد. | 1 253 |
| 11 |  ▪️شهرنوش پارسیپور در غربت درگذشت.
#شهرنوش_پارسیپور، نویسنده، مترجم، تهیهکننده و فعال اجتماعی، در سال ۱۳۲۴ در تهران به دنیا آمد و اوایل دهه ۵۰ خورشیدی از دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران فارغالتحصیل شد. نخستین داستان بلندش، «سگ و زمستان بلند»، را نیز در تهران منتشر کرد.
خانم پارسیپور در دهه ۵۰ برای مدتی در تلویزیون ملی ایران کار کرد و سپس برای ادامه تحصیل ایران را ترک کرد، اما در سال ۱۳۵۹ به ایران بازگشت.
او مدت کوتاهی پس از بازگشت به ایران بازداشت شد و چهار سال را در زندان گذراند. پس از آزادی به ترجمه و کتابفروشی پرداخت، اما فشارها ادامه یافت و سرانجام به آمریکا مهاجرت کرد و از دهه ۷۰ خورشیدی در شمال کالیفرنیا زندگی میکرد.
خانم پارسیپور در سالهای اقامت در آمریکا نیز چند داستان بلند و ترجمه منتشر کرد.
شناختهشدهترین آثار او در ایران «طوبا و معنای شب» و در خارج از ایران «زنان بدون مردان» است.
یادش گرامی و روانش شاد!
@Jaryaann | 1 690 |
| 12 |  ▫️روز ملی دماوند
١٣ تیر، روز ملی دماوند و جشن تیرگان روزی است که در آن شجاعت آرش و غرور دماوند یادآوری میشود. جشن تیرگان روزی است که بنابر روایات آرش کمانگیر به بالای کوه دماوند رفته و تیر معروف خود را برای تعیین مرز ایران و توران پرتاب کرده است.
▫️کمترین نقطه و مکانی در جهان پیدا میشود که بتواند هزاران سال نماد یک ملت باشد.
ای دیو سپید پای در بند
ای گنبد گیتی ای دماوند
از سیم به سر، یکی کلهخود
ز آهن به میان یکی کمربند
تا چشم بشر نبیندت روی
بنهفته به ابر چهر دلبند
#ملکالشعرای_بهار
📸 عکس از مهدی نورمحمدی
#دماوند #تیرگان
@Jaryaann | 1 692 |
| 13 | آرش کمانگیر
شعر و صدای #سیاوش_کسرایی
#آرش #تیرگان #شعر_با_صدای_شاعر
@Jaryaann | 1 387 |
| 14 | میرزادۀ عشقی درواقع ترجمان روح منقلب عاصیشدۀ ایران و تراکم و تعدد مصائب آن است. زبانش، گردنده به دشنام و نفرین است. میخواهد همهچیز را درهم بریزد و «عید خون» بر پا کند. پیشنهاد میکند که هرساله، سالی پنج روز کارگزاران مملکت را به محاکمۀ صحرائی بکشند و آنها را به کیفر اعدام برسانند. گویا یقین دارد که همۀ آنها مستوجب این مجازات خواهند شد. آنگاه بقیۀ سیصدوشصت روز را آسوده زندگی کنند. نحوۀ تفکر او حاکی از روحیۀ آنارشیستی زمان است که عادتاً برملتهای کارد به استخوانرسیده عارض میگردد.
✍🏼 #محمدعلی_اسلامی_ندوشن
📚 کتاب روزها، جلد اول و دوم، نشر سرو سخنگو
#میرزاده_عشقی
@Jaryaann | 1 345 |
| 15 |  دوازدهم تیرماه، سالروز ترور شاعر آزادیخواه، #میرزاده_عشقی (۲۰ آذر ۱۲۷۳ – ۱۲ تیر ۱۳۰۳)، با نام اصلی سیّدمحمّدرضا کردستانی، شاعر، روزنامهنگار، نویسنده و نمایشنامهنویس و مدیر نشریهٔ قرن بیستم بود. عشقی از خانوادهای کُردتبار بود و از جمله مهمترین شاعران عصر #مشروطه به شمار میرود که از عنصر هویت ملی در جهت ایجاد انگیزه و آگاهی در تودهٔ مردم بهره میگرفت. او را خالق اولین اپرای ایرانی میدانند.
شعرخوانی از رشید کاکاوند
#شعر #وطن #ایراندوستی
@Jaryaann | 1 498 |
| 16 | فوتبال؛ یکی از آخرین پناهگاههای سرمایه اجتماعی
💠 هشتم آذر ۱۳۷۶، ورزشگاه ملبورن:
ایران دو گل از استرالیا عقب بود. کمتر کسی باور داشت رؤیای حضور در جام جهانی، پس از بیست سال، محقق شود. اما این اتفاق رقم خورد و میلیونها ایرانی تا نیمههای شب به خیابانها آمدند. آن شب، تفاوتهای قومی، مذهبی، سیاسی و طبقاتی برای ساعاتی رنگ باختند. شادی مردم فقط به خاطر صعود یک تیم فوتبال نبود؛ جامعه ایران، تجربهای مشترک را زندگی میکرد.
اما امروز، پس از حذف تیم ملی از جام جهانی و واکنشهای متفاوت جامعه، این پرسش پیش روی ما قرار گرفته است:
آیا چیزی فراتر از یک ناکامی ورزشی در حال رخ دادن است؟
فوتبال تنها یک ورزش نیست؛ یکی از معدود بسترهای اجتماعی است که میتواند احساس تعلق و #سرمایه_اجتماعی را بازتولید کند.
هنگامی که حتی این ظرفیت نیز تضعیف میشود، مسئله فقط فوتبال نیست؛ بلکه نشانهای از فرسایش سلامت اجتماعی جامعه است.
💠 نخست؛ فوتبال چگونه سرمایه اجتماعی میآفریند؟
رابرت پاتنام، از برجستهترین پژوهشگران این حوزه، سرمایه اجتماعی را نیرویی میداند که مردم را به یکدیگر نزدیک میکند، اعتماد و همکاری را افزایش میدهد و احساس تعلق به یک سرنوشت مشترک را شکل میبخشد.
جامعهای که از این سرمایه برخوردار باشد، در بحرانها منسجمتر عمل میکند و اختلافهایش را آسانتر پشت سر میگذارد. از این منظر، فوتبال فقط نود دقیقه رقابت نیست و هر پیروزی یا شکستی در آن، میتواند میلیونها نفر را در یک تجربه مشترک شریک کند.
شب ملبورن، تنها یک خاطره فوتبالی نیست؛ بخشی از حافظه جمعی ایرانیان است؛ لحظهای که بسیاری احساس کردند عضو یک «ما»ی بزرگتر هستند.
💠 دوم؛ وقتی حافظه مشترک کمرنگ میشود.
برای من، تلخترین خاطره فوتبال، حذف این روزهای تیم ملی نیست. چهار سال پیش، دور قبلی جام جهانی با وقایع اجتماعی پس از مرگ مهسا امینی همزمان شد. در آن زمان پس از شکست سنگین شش بر دو برابر انگلیس، بخشی از جامعه از این شکست خوشحال و بخشی دیگر اندوهگین بود. آن روز، بیش از نتیجه مسابقه، شکاف عمیقی که در میان ما شکل گرفته بود مرا آزرد.
همان روز عیان شد که دیگر فوتبال نیز نمیتواند مانند گذشته همه ما را، حتی برای نود دقیقه، زیر یک پرچم گرد آورد.
💠 سلامت اجتماعی به کیفیت رابطه مردم با یکدیگر و با جامعه مربوط میشود؛ به میزان اعتماد، احساس تعلق، مشارکت و امید.
هنگامی که این پیوندها تضعیف شوند، حتی رویدادهایی که زمانی میلیونها نفر را کنار هم قرار میدادند، بخشی از قدرت خود را از دست میدهند. از این منظر، فوتبال علت این وضعیت نیست؛ آئینهای است که آن را بازتاب میدهد.
💠 سوم؛ اگر پناهگاه نیز امن نباشد...
مهمترین پرسش امروز این نیست که چرا تیم ملی حذف شد؛ بلکه این است که اگر یکی از آخرین پناهگاههای سرمایه اجتماعی نیز دیگر نتواند احساس «ما بودن» را زنده کند، جامعه ایرانی این احساس را از کجا دوباره خواهد آموخت؟
بیست و نه سال از شب ملبورن گذشته است. نسلی تازه آمده که آن شب را ندیده است، اما پرسش همچنان باقی است:
آیا هنوز رویدادی وجود دارد که بتواند ایرانیان را، با همه تفاوتهایشان، برای ساعتی در کنار یکدیگر نگه دارد؟
💠 سرمایه اجتماعی آن روزی دیده میشود که یک گل، میلیونها نفر را همزمان از جا بلند کند؛ و آن روزی از دست میرود که حتی شادی و اندوه نیز دیگر میان ما مشترک نباشد.
💠 سطرهایی از فروغ فرخزاد در ذهنم تداعی میشود:
«دلم گرفته است...
به ایوان میروم
و انگشتانم را
بر پوست کشیدهٔ شب میکشم...
چراغهای رابطه تاریکاند...»
شاید امروز، بیش از آنکه نگران حذف تیم ملی باشیم، باید نگران خاموش شدن همین «چراغهای رابطه» باشیم.
زیرا اگر بتوان این چراغها را دوباره روشن کرد، شاید روزی خاطرهای شبیه ملبورن نیز تکرار شود؛ نه فقط در ورزشگاه، بلکه در متن جامعه.
✍🏼 پیمان سلامتی
استاد پزشکی اجتماعی دانشگاه علوم پزشکی تهران
🔗 http://t.me/PaymanSalamati
#جام_جهانی #تیم_ملی_ایران
@Jaryaann | 1 502 |
| 17 |  نقشه میراث جهانی ۲۰۲۵-۲۰۲۶
World-Heritage-Map-2026
بر اساس اعلام #یونسکو، این نقشه که به تازگی منتشر شده است، دیواری بزرگ است که تمامی ۱۲۴۸ اثر ثبتشده در فهرست میراثجهانی را دربر میگیرد و با استفاده از تصاویر منتخب از سایتهای فرهنگی و طبیعی جهان، نمایی جامع از پراکندگی جغرافیایی #میراث جهانی ارائه میدهد. این نقشه علاوه بر نمایش مکان آثار، اطلاعات کلیدی مربوط به کشورهای دارای آثار ثبتشده و آمارهای مرتبط با میراثجهانی را نیز در اختیار کاربران قرار میدهد.
این نقشه بهعنوان یکی از ابزارهای آموزشی و پژوهشی مهم در حوزه حفاظت از میراث فرهنگی و طبیعی شناخته میشود و هرساله با بهروزرسانی فهرست جهانی، نسخه جدید آن منتشر میشود.
⬅️ دسترسی به نقشه
🔗 صبح فرهنگ
#میراث_فرهنگی
@Jaryaann | 1 409 |
| 18 |  ⭕️ ما چهل میلیون خلافکار
💬 ما بیش از هر چیز به یک «قرارداد اجتماعی» فراگیر نیاز داریم؛ قراردادی که تنوع جامعه را به رسمیت بشناسد و امکان مشارکت واقعی شهروندان را فراهم کند.
👤 گفتوگو با دکتر #مقصود_فراستخواه
عضو هیئت علمی موسسه پژوهش و برنامهریزی آموزش عالی
دیدن نسخهٔ کامل: ⬅️ در آپارات ⬅️ در یوتیوب
🔗 تلویزیون شریف
#قانون #شهروندی
#ایران_برای_همه_ایرانیان
@Jaryaann | 1 451 |
| 19 | آیینِ فقدان
از سیاووش تا حسین؛ جستاری دربارهی حافظه و انسان معاصر
بعضی ملتها خود را با پیروزیهایشان به یاد میآورند؛ بعضی با شکستهایی که حاضر نشدهاند فراموش کنند.
شاید ایران از دستهی دوم باشد.
در حافظهی این سرزمین، آنچه بیش از فاتحان دوام آورده، چهرههای ازدسترفتهاند؛ کسانی که نه با قدرت، بلکه با فقدانشان در حافظه ماندهاند. آنان که جهان را تغییر ندادند، اما شیوهی نگاه کردن ما به جهان را دگرگون کردند.
در میان این چهرهها، دو نام با فاصلهای بلند از هم، بارها به هم نزدیک شدهاند: سیاووش و حسین.
نه به این دلیل که سرنوشتی یکسان دارند، و نه به این معنا که بتوان یکی را ترجمهی دیگری دانست؛ بلکه از آنرو که هر دو حامل پرسشیاند که فرهنگ ایرانی بارها به آن بازگشته است:
با رنج چه باید کرد؟
باید از آن عبور کرد؟ آن را به یاد سپرد؟
یا آن را چنان زیست که از دل آن، معنایی برای ادامه دادن زاده شود؟
سیاووش صرفاً کشته نمیشود؛ به حافظه تبدیل میشود.
حسین صرفاً به گذشته تعلق ندارد؛ در آیین تکرار میشود.
و در هر دو، چیزی فراتر از مرگ باقی میماند:
تلاش انسان برای آنکه فقدان را به فراموشی نسپارد.
این شباهت نه صرفاً روایی است و نه تاریخی؛ بلکه به شیوهی زیستنِ فقدان در فرهنگ ایرانی بازمیگردد.
#شاهرخ_مسکوب در خوانش خود از سیاووش، او را از سطح روایت پهلوانی بیرون میکشد و به جایگاه «صورت ناب سوگ» میبرد. در این خوانش، سیاووش نه جنگاور است و نه قهرمان؛ او نوعی امتناع است از ورود به نظمی آلوده به خشونت. مرگ او پایان نیست، بلکه آغاز حافظه است. از همینجا، سیاووش از تاریخ به اسطوره منتقل میشود؛ جایی که حقیقت دیگر صرفاً رخداد نیست، بلکه در آیین تکرار تثبیت میشود.
در سوی دیگر، #بهرام_بیضایی بر اهمیت صحنه، روایت و بازنمایی تأکید میکند. در جهان او، تاریخ خاموش نمیشود، بلکه در قالب نمایش، تعزیه و روایت بازمیگردد. اگر مسکوب سیاووش را میخواند، بیضایی او را اجرا میکند. در هر دو، سوگ نه امر فردی، بلکه سازوکار تولید حافظهی جمعی است؛ حافظهای که بدون تکرار فرو میریزد.
در این میان، حسین نیز صرفاً یک شخصیت تاریخی یا دینی نیست؛ او نیز در طول قرنها به آیین تبدیل شده است. اما تفاوتی بنیادین میان این دو افق وجود دارد: در سیاووش، اسطوره از دل فاصلهی تاریخی شکل میگیرد، در حالی که در حسین، تاریخ از دل استمرار آیین زنده میماند. یکی به سوی اسطوره شدن حرکت میکند و دیگری به سوی تاریخی شدنِ مداوم در مناسک.
با این همه، هر دو بر یک اصل مشترک استوارند: سوگ شرط تداوم حافظه است. اگر سوگ قطع شود، حافظه نیز فرو میپاشد.
اما در روزگار ما، این سازوکار دگرگون شده است.
ما در جهانی زندگی میکنیم که در آن رنج، پیش از آنکه فهمیده شود، منتشر میشود؛ پیش از آنکه به روایت تبدیل شود، به تصویر بدل میگردد؛ و پیش از آنکه تهنشین شود، جای خود را به تصویر بعدی میدهد.
در چنین وضعی، سوگ نه به #اسطوره تبدیل میشود و نه به آیین؛ بلکه در سطحی از دیدنِ بیوقفه باقی میماند—دیدنی که به مکث نمیرسد.
در گذشته، اسطوره با فاصله شکل میگرفت و آیین با تکرار. اما اکنون نه فاصلهای برای تأمل باقی مانده و نه تکراری برای تثبیت معنا. همهچیز در لحظه رخ میدهد و در همان لحظه ناپدید میشود.
در چنین جهانی، مسئله دیگر فقدان سیاووش یا حسین نیست؛ مسئله این است که آیا هنوز توان تبدیل رنج به تجربه را داریم یا نه.
زیرا آنچه در خطر است، نه صرفاً فقدان شخصیتهای اسطورهای، بلکه فروپاشی توان سوگواری است: توان مکث بر فقدان، توان نگه داشتن تصویر، توان تبدیل دیدن به فهم.
از این منظر، سیاووش و حسین نه چهرههایی متعلق به گذشته، بلکه دو امکان متفاوت برای مواجهه با رنجاند: یکی امکان بیگناهی در جهانی آلوده، و دیگری امکان انتخاب در دل شکست. اما انسان معاصر، میان این دو امکان، در وضعیتی از شتاب و پراکندگی قرار گرفته است؛ جایی که رنج دیده میشود اما کمتر زیسته میشود.
اگر سوگ را بتوان نوعی توان انسانی برای تبدیل #فقدان به #معنا دانست، آنگاه مسئلهی امروز ما نه فقدان سوگ، بلکه از دست رفتن امکان آن است.
با این حال، هنوز در لایههای عمیقتر تجربهی انسانی نیازی بنیادین باقی است: نیاز به مکث، نیاز به فهم، و نیاز به ایستادن در برابر جریان بیوقفهی تصاویر.
شاید در همین نقطه است که میتوان بار دیگر به سیاووش و حسین بازگشت؛ نه برای تکرار گذشته، بلکه برای بازاندیشی در امکان زیستن با فقدان.
#سوگ نه صرفاً یک احساس و نه صرفاً یک آیین، بلکه نوعی ایستادن است در برابر فراموشی شتابزدهی جهان.
و شاید هنوز، در میان این جهان پرتصویر، جایی برای مکث باقی مانده باشد؛ مکثی که در آن انسان بتواند دوباره با #رنج، نه بهعنوان تصویر، بلکه بهعنوان معنا روبهرو شود.
✍🏼 #افسانه_نجاتی
#سیاوش #عاشورا
🔗 کنج دنج
@Jaryaann | 1 424 |
| 20 |  🔵 #سازههای_آبی_شوشتر مجموعهای به هم پیوسته از پلها، بندها، آسیابها، آبشارها و کانالهای بزرگ هدایت آب است با دیرینگی دوران هخامنشیان و ساسانیان که نشانی از فنآوری شگفتآور مهار آبها در ایران است. مجموعهای سترگ که دیولافوا آنرا «بزرگترین مجموعه صنعتی پیش از انقلاب صنعتی» و روگن آنرا «شاهکار تاریخ مهندسی» خوانده است.
این گنجینه ملی ایران در روز ۲۶ ژوئن ۲۰۰۹ در فهرست میراث جهانی #یونسکو ثبت گردید؛ نمونهای از پیشینهٔ تمدن ایرانی در بهکارگیری #فناوری و مدیریت مثالزدنی #آب در کشور.
حالا سالها از ثبت این سازههای آبی در فهرست میراث بشری یونسکو گذشته، اما هنوز نهادهای فرهنگی از جمله آموزش و پرورش نسبت به معرفی آن بیاعتنا هستند و مستندی شایسته و الهامبخش هم از آن ساخته نشده است.
🔗 سام گیوراد
#میراث #هخامنشی #ساسانی
@Jaryaann | 1 354 |
