سایت خبری-تحلیلی کلمه

🔴 گام اول،صلح: ضرورت بازسازی گفتمانی و تدوین راهبردهای عملیاتی   ✍️ فاطمه گوارایی   در شرایطی که این یادداشت نوشته می‌شود، بخش‌های زیادی از سرزمین ما دستخوش تهاجم سبعانه ارتش آمریکا است و مردم ما نگران شعله‌ور شدن آتش جنگ خانمان‌سوز دیگری هستند تا مبادا باقی‌ماندهٔ سرمایه‌های انسانی و زیرساختی کشورمان را به تاراج ببرد.   این، چهارمین جنگی است که پس از سال ۱۳۵۷ سرزمین ما را درگیر خود کرده است. در این نوشتار بنا نیست به این بپردازیم که چرا و چگونه این جنگ اخیر آغاز شد، یا اینکه اگر چگونه عمل می‌شد یا نمی‌شد، امروز به اینجا نمی‌رسیدیم. تحلیل‌های متعددی به‌طور مستمر در فضای مجازی مشاهده می‌شود که این جنگ را از زوایای مختلف بررسی می‌کنند.   نکتهٔ جالب این است که در این روزگار پرآشوب—که چهره‌های پرنام‌ونشان سکوت اختیار کرده‌اند—افرادی دست به قلم برده‌اند که کمتر سابقه و پیشینهٔ فکری یا سیاسی برای آنان متصور بود؛ و چه اتفاق میمون و مبارکی! در میانهٔ خون و آتش، شاهد رویش جوانه‌های درخشانی بودیم. در دوران قطع اینترنت بین‌الملل، به یمن قلم‌های همین چهره‌های نه‌چندان مشهور و پرنام‌ونشان، جامعه توانست فضا را ارزیابی کند و از پسِ بررسیِ پیچیدگیِ شرایط برآید؛ که این خود بس مبارک بود و هست؛ روندی که همچنان ادامه دارد.   اما این نوشتار—ضمن اعتقاد به اصل تمامیت ارضی و سرزمینی، محکومیت اقدامات مداخله‌جویانه و ستیزه‌جویانهٔ آمریکا/اسرائیل، و ضرورت دفاع همه‌جانبه در برابر هرگونه تجاوز خارجی—بر آن است نشان دهد چه کسانی از شکل‌گیری و تداوم این جنگ‌ها خشنودند، و چرا و چگونه بودِ خود را در نبودِ دیگران، از ورای این تخاصماتِ بس خونین رقم می‌زنند.   درعلوم سیاسی و روابط بین‌الملل، پدیده‌ای شناخته‌شده به نام «وابستگی متقابل خصمانه» وجود دارد؛ وضعیتی که در آن، طرفین منازعه بدون آنکه هم‌پیمان باشند یا تبانی نیت‌مندی میانشان در کار باشد، در فرآیندی تدریجی به تأمین متقابل منافع یکدیگر دست می‌زنند. در این ساختار، منطق حیات سیاسی بر اصل «بقا در گروِ استمرار بحران» استوار است و نیروهای درگیر برای تحکیم موقعیت خود در داخل، به وجود طرف مقابل و تداوم‌بخشی به وضعیت بحرانی نیاز مبرم دارند.   این نوشتار برآن است تا نشان دهد چگونه منافع جریان‌های تندرو در ایران، آمریکا و اسرائیل در فرآیندی هم‌افزا به یکدیگر گره خورده و برای بقای ساختاری خود به ادامه این وضعیت وابسته‌اند.   منافع جریان‌های تندرو از بازتولید و تداوم جنگ   هر کدام از این جریان‌ها در واشنگتن، تهران و تل‌آویو، از شرایط جنگی یا شبه‌جنگی برای تامین منافع خاصی بهره‌برداری می‌کنند:   دراسرائیل برای رهبران راست‌گرای افراطی و جریان‌های ارتدوکس/ملی‌گرا شرایط جنگی از سویی بهترین ابزار برای عقب انداختن پرونده‌های قضایی داخلی، فرار از پاسخگویی درباره شکست‌های امنیتی و حفظ ائتلاف‌های شکننده حکومتی و به عبارتی بقای سیاسی شخص و حزبی است.در سوی دیگر تداوم بحران، بستر مناسبی را برای توسعه شهرک‌سازی‌ها، الحاق اراضی و تغییر بافت دموگرافیک (جمعیتی) یعنی پیشبرد ایدئولوژی سرزمینی بدون مواجهه با فشارهای جدی بین‌المللی فراهم می‌کند.   در آمریکا کارخانه‌های بزرگ اسلحه‌سازی،تندروهای حزب جمهوری‌خواه و لابی‌های نظامی برای فروش تسلیحات و حفظ سهام خود، به «تهدیدهای پایدار» در خاورمیانه نیاز دارند.در نتیجه بازنمایی یک «شر مطلق» در خاورمیانه، ابزار موثری برای بسیج رای دهندگان ایدئولوژیک از سویی و جذب حمایت مالی جریان‌های ناسیونالیست افراطی در انتخابات از سوی دیگر است.    و در ایران، جریان‌های تندرو و ساختار پنهان قدرت در فضای جنگی و تهدید خارجی، هرگونه مطالبه‌گری اقتصادی، اجتماعی و سیاسی را به‌راحتی تحت عنوان «اقدام علیه امنیت ملی» یا «همصدایی با دشمن» حاشیه‌نشین و سرکوب می‌کند. در سوی دیگر با بهره گرفتن از تحریم‌ها و وضعیت شبه‌جنگی، بازارهای زیرزمینی و شبکه توزیع انحصاری ایجاد می‌کنند که منافع مالی عظیمی برای نهادهای موازی و فرادولتی به همراه دارد. تداوم این وضع، بقای اقتصادی این جریان‌ها را تضمین می‌کند....    متن کامل     منبع: ایران فردا @Kaleme