سایت خبری-تحلیلی کلمه

🔴 قالیباف و پارادوکس مذاکره

وقتی همه‌چیز «غیرقابل مذاکره» است، پس مذاکره برای چیست؟

✍ حمید آصفی اظهارات محمدباقر قالیباف مبنی بر اینکه «موضوع موشکی قابل مذاکره نیست، غنی‌سازی قابل مذاکره نیست و تنگه هرمز قابل مذاکره نیست»، این پرسش را بیش از پیش در افکار عمومی پررنگ کرده است. وقتی گفته می‌شود «موضوع موشکی قابل مذاکره نیست، غنی‌سازی قابل مذاکره نیست و تنگه هرمز قابل مذاکره نیست»، طبیعی است که نخستین پرسش افکار عمومی این باشد: پس ماه‌ها مذاکره دقیقاً بر سر چیست؟ مذاکره زمانی معنا پیدا می‌کند که درباره موضوعات اختلاف، امکان گفت‌وگو، چانه‌زنی و رسیدن به راه‌حل وجود داشته باشد. اگر مهم‌ترین پرونده‌ها از پیش از دایره گفت‌وگو خارج شوند، آنچه باقی می‌ماند بیش از آنکه «مذاکره» باشد، اعلام مواضع است. سخنان قالیباف نیز دقیقاً همین پرسش را در ذهن افکار عمومی ایجاد می‌کند که اگر مهم‌ترین موضوعات قابل مذاکره نیستند، دستور کار واقعی مذاکرات چیست؟ در دیپلماسی، داشتن خطوط قرمز امری طبیعی است؛ اما اگر همه موضوعات اصلی به خطوط قرمز تبدیل شوند، میز مذاکره دیگر محل حل مسئله نیست، بلکه به تریبونی برای تکرار مواضع از پیش اعلام‌شده تبدیل می‌شود. سیاست موفق با تعداد «غیرقابل مذاکره»ها سنجیده نمی‌شود، بلکه با نتیجه‌ای سنجیده می‌شود که بتواند منافع ملی را تأمین کند. از همین رو، اظهارات قالیباف این انتظار را به وجود می‌آورد که توضیح داده شود مذاکرات قرار است دقیقاً چه دستاوردی داشته باشد. این تناقض، طنز تلخی را رقم می‌زند؛ گویی تنها چیزی که هنوز قابل مذاکره مانده، ادامه خودِ مذاکره است. اگر قرار نیست درباره مهم‌ترین موضوعات گفت‌وگو شود، چرا این همه زمان، هزینه و انرژی صرف برگزاری مذاکرات می‌شود؟ چنین پرسشی نه از سر مخالفت با دیپلماسی، بلکه از سر انتظار برای شفافیت، صداقت و کارآمدی در سیاست خارجی مطرح می‌شود؛ پرسشی که پس از سخنان قالیباف، بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفته است. بنابراین، اگر قرار است مذاکره راه‌حلی برای کاهش تنش و تأمین منافع کشور باشد، باید روشن شود که دستور کار واقعی این مذاکرات چیست؛ وگرنه افکار عمومی حق دارد از قالیباف و دیگر مسئولان بپرسد: وقتی همه‌چیز از قبل «غیرقابل مذاکره» اعلام شده، اصلاً موضوع مذاکره چیست؟ منبع: کانال تلگرام نگارنده @Kaleme

🔴 وقتی جنگ سودآور است؛ تغذیه از دلِ بحران ✍زهرا مهر بحران‌ها و محدودیت‌ها، برخلاف تصور عامه که آن‌ها را عامل ضعف می‌دانند، سوختِ اصلیِ موتورهای قدرتِ پنهان هستند؛ چرا که هر دیوار و هر مانعی، نه تنها راه را می‌بندد، بلکه صرافی‌ها و واسطه‌هایی را پدید می‌آورد که ثروت‌شان دقیقاً در گروِ بلندتر ماندنِ آن دیوار است. در واقع، نظام‌های ثروت‌اندوزیِ جدید بر پایه تولید نیستند، بلکه بر پایه مدیریتِ "ممنوعیت" بنا شده‌اند؛ به گونه‌ای که حتی اگر ریشه‌ی اصلیِ یک مشکل یا یک تحریم از میان برود، این لایه‌های واسطه و تندروها، با ایجاد موانعِ جدید و پیچیده، همان وضعیتِ بحرانی را بازتولید می‌کنند تا جریانِ سود و نفوذ خود را در دلِ همان محدودیت‌ها حفظ کنند. @Kaleme

🔴 استعفای دبیر کل شورای صنفی دانشگاه بهشتی به گزارش کانال صنف مستقل دانشجویان بهشتی، ​پس از تحدید اختیارات، کنترل اقدامات و برخوردهای شدید و سرکوب پیاپی اعضای شورای صنفی دانشگاه بهشتی از سوی ریاست دانشگاه، معاونت دانشجویی و سایر نهادها و انتشار گزارش آن در روزنامه شرق، شورای صنفی دانشگاه بهشتی اعلام نمود مجتبی احمدی دارانی دبیرکل شورای صنفی دانشگاه بهشتی از سمت خود استعفا داد. @Kaleme

🔴 سانسور بی‌سابقه سخنان قالیباف در صداوسیما و پشت‌پرده‌های آن اقدام حیرت‌انگیز و بی‌سابقه صداوسیما (شبکه خبر) در قطع ناگهانی گفتگوی محمدباقر قالیباف، واکنش‌های گسترده‌ای را به همراه داشته است و پرده از شکاف عمیق میان لایه‌های واقع‌گرای ساختار سیاسی و جریان رادیکال حاکم بر سازمان صداوسیما برمی‌دارد. این مصاحبه که بیش از دو ساعت پیش از پخش، به صورت کامل و ضبط‌شده تحویل مقامات صداوسیما شده بود، به شکلی ناشیانه و بدون هیچ‌گونه هماهنگی از میانه متوقف شد و دست‌کم ۲۰ دقیقه از مهم‌ترین سخنان رئیس مجلس توقیف و سانسور گردید. محتوای سانسور شده چه بود؟ سخنان حذف‌شده قالیباف حاوی نکات بسیار حساس دیپلماتیک، اقتصادی و انتقادات تند داخلی بود: آزادسازی اموال بلوکه شده و مجوز اوفک: برنامه دقیقا در لحظه‌ای قطع شد که قالیباف به عنوان رئیس تیم مذاکره‌کننده، در حال کالبدشکافی نحوه انتقال ۶ میلیارد دلار از دارایی‌های ایران در کره جنوبی به قطر (برای مصارف بشردوستانه مانند غذا و دارو) و افشاگری درباره توافق ناکام دولت ابراهیم رئیسی با آمریکا در این زمینه بود. او با دفاع از صادرات نفت با مجوز اوفک (OFAC)، آن را سند شکست آمریکا و نشانه قدرت جمهوری اسلامی دانست و از کسانی که این واقعیت‌های دیپلماتیک را کتمان می‌کنند، انتقاد کرد. دستاوردها و هشدارهای منطقه‌ای: وی پیش از قطع برنامه، به پیروزی‌های بزرگی نظیر پایان جنگ، رفع محاصره دریایی و تعهد آمریکا برای پایان جنگ در لبنان اشاره کرده بود. قالیباف همچنین تاکید کرده بود که ایران بر اجرای تفاهم‌نامه‌ها اصرار دارد و در صورت عدم اجرا، آمادگی پاسخ و جنگ را دارد. موضوعات حساس داخلی و هسته‌ای: بخش‌های حذف‌شده شامل پاسخ به ادعاها درباره بازرسی آژانس از سایت‌های هسته‌ای، اعتبار ۳۰۰ میلیارد دلاری بازسازی و روشنگری درباره پیام ۲۸ خرداد مجتبی خامنه‌ای بود. حمله بی‌سابقه به جریان تندرو: او با انتقاد صریح از جریان رادیکال و بی‌کارنامه گفت: «کسانی که در زندگی‌شان تا به حال یک سیلی برای این انقلاب نخورده‌اند و هیچ غلطی برای این کشور نکرده‌اند... به نام دین و انقلاب، به هر کسی که کار اجرایی و واقعی می‌کند، تهمت خیانت و وادادگی می‌زنند!». او همچنین با کنایه به مدیران رسانه ملی گفت: «به خاطر مشکلات سیاسی با من قالیباف، حقوق ملت را از بین نبرید». چرا صداوسیما آنتن را از رئیس مجلس گرفت؟ تحلیل‌گران ریشه این برخورد حذفی را در رویکرد مدیریت فعلی صداوسیما می‌دانند که از آن با عنوان «تلویزیون جلیلی - جبلی» یاد می‌شود. دلایل اصلی این رویکرد عبارتند از: فروپاشی ویترین شعاری تندروها: جریانی که سال‌ها با شعار «تحریم‌ها هیچ اثری ندارند» برای خود دستاوردسازی می‌کرد، تاب تحمل شنیدن روایتی واقعی و زمینی از نحوه مدیریت ارزها و گره‌خوردن آن با مجوزهای اوفک را نداشت. افشاگری قالیباف، روایت‌های تک‌گویانه و ایدئولوژیک آن‌ها را به هم می‌ریخت. انحصارطلبی خطرناک و پروژه خالص‌سازی: این رفتار نشان داد که دایره «خودی‌ها» در صداوسیما آن‌قدر تنگ شده است که هرکس در پازل تندروی کور آن‌ها بازی نکند حذف می‌شود؛ حتی اگر او رئیس قوه مقننه باشد. این جریان منافع سیاسی و خط‌کشی‌های جناحی خود را بالاتر از مصالح عالیه نظام و حق آگاهی ملت می‌داند. در نهایت، متوسل شدن به روش‌های قدیمی سانسور در روزگاری که شبکه‌های اجتماعی به سرعت بخش‌های سانسورشده را منتشر می‌کنند، به عنوان یک «خودکشی رسانه‌ای» توصیف شده است که تنها به دفن باقیمانده مشروعیت و اعتماد مخاطبان به صداوسیما منجر می‌شود. از سوی دیگر هرچند صدا و سیمای میلی ید طولایی در حذف منتقدان و تریبون دادن به جریانات تندرو دارد اما بسیاری قطع صحبت‌های قالیباف را عبور صدا و سیمای جبلی از مرزهای ترسیم شده می‌دانند. @Kaleme

🔴 سیاست‌ورزی پس از جنگ

ایران پساجنگ به کدام سو می‌رود؟

✍️ علی‌رضا علوی‌تبار (نظریه‌پرداز و تحلیل‌گر سیاسی) در این نوشتار تلاش می‌کنم تا در مورد وضعیت پس از جنگ رمضان بازاندیشی کرده و بر مبنای آن پیشنهادهایی را طرح نمایم. فرض من این است که در زمان نگارش این یادداشت جنگ پایان یافته است. مخاطب من افراد و جریان‌هایی هستند که توسعه پایدار و مردم‌سالاری را دنبال می‌کنند. اما در آغاز لازم می‌دانم که بر نکته‌ای تأکید کنم. تجربه و بازاندیشی سال‌های اخیر به من نشان داده است که مشکلات و بحران‌های ایران را از طریق اصلاحات به‌معنای متعارف آن نمی‌توان حل کرد. منظورم از اصلاحات به‌معنای متعارف آن، تلاش صادقانه‌ای است که برای اقناع صاحبان قدرت و تفاهم با آن‌ها برای تغییر برخی از راهبردها و خط‌مشی‌ها صورت می‌گرفت. تلاشی که گاه با شرکت در انتخاباتی با وجود حداقل شرایط و طرح پیشنهادهایی برای کارآمدسازی نهادهای مختلف صورت می‌گرفت. این مسیر در ظاهر به بن‌بست رسیده است. راه‌حل مسائل ایران به گمان من روشی است: «بیشتر از اصلاحات و کمتر از انقلاب». اما در این نوشته مخاطب‌ام کماکان همه کسانی است که به‌دنبال بهبود وضع موجود با روشی مسالمت‌جویانه و متکی بر شهروندان ایرانی و با حداقل هزینه‌های مادی و انسانی هستند. به‌نظر می‌رسد که با پایان جنگ رمضان (چهل روزه) وضعیت سیاست و سیاست‌گذاری در کشور ما با سه ویژگی اصلی تعریف می‌شود: ۱- تداوم نظام سیاسیِ پیش از جنگ، ۲- افزایش نقش نظامیان در سیاست و سیاست‌گذاری، ۳- تداوم ناترازی‌هایِ بحران‌آفرین. متن کامل منبع: مشق نو @Kaleme

🔴‍ سقوط آزاد رتبه علمی ‌

چرا دانشگاه‌های ایران از رقبای منطقه‌ای جا ماندند؟

انتشار نتایج جدیدترین رتبه‌بندی جهانی کیو اس (QS) در سال ۲۰۲۷ زنگ خطری جدی و بی‌سابقه را برای ساختار آموزش عالی و مدیریت کلان علمی در ایران به‌صدا درآورده است. داده‌های آماری این گزارش بین‌المللی نشان می‌دهد که بدون استثنا، تمامی دانشگاه‌های ایرانی حاضر در این رتبه‌بندی با افت فاحش و ریزش جایگاه مواجه شده‌اند؛ پدیده‌ای ساختاری که در تلاقی با جهش خیره‌کننده رقبای منطقه‌ای همچون عربستان سعودی، امارات متحده عربی و ترکیه، از یک عقب‌گرد نگران‌کننده در دیپلماسی علمی و قدرت رقابت بین‌المللی کشور پرده برمی‌دارد. براساس گزارش پایگاه بین‌المللی سایمگو، رتبه علمی ایران در تولید مقالات از جایگاه ۱۵ جهان در سال‌های گذشته با یک روند رشد منفی ۳‌ درصدی به رتبه ۱۸ در سال ۲۰۲۵ سقوط کرده و مسئولان حوزه سلامت و آموزش عالی حتی نسبت به احتمال تنزل کشور به رتبه ۲۰ جهان در سال ۲۰۲۶ هشدار می‌دهند.

کارنامه ناکامی

بررسی جزئیات آماری رتبه‌بندی کیو اس ۲۰۲۷ تصویر دقیقی از ابعاد این بحران ساختاری ارائه می‌دهد. دانشگاه تهران به‌عنوان نماد آموزش عالی ایران، اگرچه همچنان رتبه اول ملی را حفظ کرده اما با سقوط سنگین ۴۵ پله‌ای از رتبه ۳۲۲ جهان به ۳۶۷ تنزل یافته و از مرز ورود به جمع ۳۰۰ دانشگاه برتر دنیا دور شده است. بحران در دانشگاه‌های شهرستانی و جامع به‌مراتب عمیق‌تر گزارش شده است. دانشگاه تبریز با افت چشمگیر ۱۰۸ پله‌ای از رتبه ۵۷۸ به جایگاه ۶۸۶ سقوط کرده است. در میان دانشگاه‌های بازه‌ای نیز دانشگاه شیراز حدود ۹۰ رتبه، دانشگاه فردوسی مشهد حدود ۱۲۵ رتبه و دانشگاه‌های اصفهان و آزاد اسلامی هر کدام نزدیک به ۲۰۰ رتبه سقوط را ثبت کرده‌اند؛ سقوطی که دانشگاه آزاد را به بازه بالاتر از ۱۴۰۱ فرستاده و عملاً از زنجیره ۱۴۰۰ دانشگاه نخست جهان خارج کرده است.

پیشتازی ریاض، ابوظبی و آنکارا

در شرایطی که آموزش عالی ایران به دلیل فاصله رتبه دانشگاه چهارم با سایر مؤسسات بیش از هر زمان دیگری به چند مرکز محدود وابسته شده، کشورهای همسایه مدل‌های توسعه متفاوتی را به نمایش گذاشته‌اند. ترکیه با سرمایه‌گذاری گسترده ۲۵ دانشگاه را در این رتبه‌بندی جای داده و دانشگاه فنی استانبول با رتبه ۲۷۹ صدرنشین این کشور است. در این میان ایران با تنها ۱۱ دانشگاه، کمترین تعداد سهم را در میان چهار کشور اصلی منطقه داراست. دانشگاه خلیفه امارات رتبه ۱۴۷ جهان را کسب کرده که به‌مراتب بالاتر از بهترین دانشگاه‌های ایران و ترکیه است و حضور سه دانشگاه اماراتی در بازه زیر ۳۰۰ جهان از موفقیت ساختاری این کشور حکایت دارد.

ریشه‌های ساختاری افول

تحلیلگران و مقامات آموزش عالی کشور، دلایل متعددی را برای این عقب‌گرد همه‌جانبه برمی‌شمرند که ریشه در سیاستگذاری‌های کلان اقتصادی و زیرساختی دارد. حسین سیمایی‌صراف، وزیر علوم، با تأیید آغاز این روند نزولی از سال ۲۰۲۱ میلادی تأکید می‌کند که عدم تخصیص سهم مشخص از تولید ناخالص ملی به پژوهش، عدم تجهیز آزمایشگاه‌ها و کتابخانه‌ها، کاهش فرصت‌های مطالعاتی و ضعف شدید در پروژه‌های مشترک بین‌المللی، فرآیند سقوط را طبیعی ساخته است. شاهین آخوندزاده، معاون تحقیقات وزارت بهداشت، فاش کرده که پژوهشگران ایرانی عملاً یک‌سوم از سال ۲۰۲۶ را به دلیل قطعی یا محدودیت‌های شدید اینترنت از دست داده‌اند و امکان بارگذاری مجلات و ارسال مقالات را نداشته‌اند. به گفته او همین سه ماه قطعی اینترنت می‌تواند به کاهش حدود ۱۰ هزار مقاله علمی در سال ۲۰۲۶ منجر شود و جایگاه کشور را باز هم پایین‌تر بکشد.

بن‌بست در اهداف اسناد بالادستی و برنامه هفتم

آمارهای کنونی نشان‌دهنده یک گسست عمیق میان واقعیت‌های میدانی و اهداف تعیین ‌شده در اسناد بالادستی ایران است. طبق قانون برنامه هفتم توسعه، ایران مکلف شده که تا پایان سال ۱۴۰۷ به رتبه ۱۴ علمی جهان دست یافته و دست‌کم ۲۰ دانشگاه با رتبه زیر ۵۰۰ در نظام‌های معتبر بین‌المللی داشته باشد. اما واقعیت کارنامه کیو اس ۲۰۲۷ نشان می‌دهد که در حال حاضر تنها ۳ دانشگاه ایران (تهران، شریف و امیرکبیر) رتبه زیر ۵۰۰ دارند، درحالی ‌که رقبای منطقه‌ای هر کدام دست‌کم ۶ دانشگاه زیر رتبه ۵۰۰ را به ثبت رسانده‌اند. منبع: کانال تلگرامی نواندیش @Kaleme

🔴 بازداشت و احکام قضایی برای سه فعال صنفی فرهنگیان در ادامه برخوردها با فعالان صنفی فرهنگیان، احمد علیزاده، معلم بازنشسته و فعال مدنی اهل آبدانان، از سوی دادگاه انقلاب ایلام به دو سال حبس تعزیری، یک سال ممنوعیت خروج از کشور، ابطال گذرنامه و یک‌هزار و ۸۰ ساعت خدمات عمومی رایگان محکوم شد. همچنین آزاده سالکی، معلم شاغل در شهرستان خواف و از بازداشت‌شدگان دی‌ماه ۱۴۰۴، به پنج سال حبس محکوم شده است. گزارش‌ها حاکی است اجرای این حکم می‌تواند به اخراج وی از آموزش و پرورش منجر شود. از سوی دیگر، جان‌محمد احمدی، معلم بازنشسته و رئیس انجمن صنفی معلمان نورآباد ممسنی، روز سه‌شنبه ۹ تیرماه توسط نیروهای امنیتی بازداشت شد. تاکنون جزئیاتی درباره محل نگهداری و نهاد بازداشت‌کننده وی منتشر نشده است. شورای هماهنگی تشکل‌های صنفی فرهنگیان ایران ضمن محکوم کردن این اقدامات، خواستار آزادی بازداشت‌شدگان، لغو احکام صادرشده و پایان برخوردهای قضایی و امنیتی با فعالان صنفی شده است. @Kaleme

🔴 جفای بر مهندس میرحسین موسوی و مصطفی تاج‌زاده ✍ علیرضا کفایی تاریخ معاصر ایران، سرشار از فراز و فرودهایی است که در آن، بسیاری از شخصیت‌های سیاسی، فارغ از موافقت یا مخالفت با دیدگاه‌هایشان، هزینه‌های سنگینی برای بیان عقاید و دفاع از باورهای خود پرداخته‌اند. مهندس میرحسین موسوی و مصطفی تاج‌زاده نیز از جمله این چهره‌ها هستند که سال‌ها محدودیت، حصر و زندان را تجربه کرده‌اند. میرحسین موسوی و مصطفی تاج‌زاده هر دو در مقاطع مختلف، مسئولیت‌های مهمی در نظام جمهوری اسلامی بر عهده داشته‌اند و بخش قابل توجهی از عمر و توان خود را صرف خدمت به کشور کرده‌اند. ممکن است عده ای با دیدگاه‌ها، تحلیل‌ها و مواضع سیاسی آنان موافق نباشند، اما در یک جامعه قانون‌مدار و مردم‌سالار، نقد اندیشه نباید به حذف شخصیت، محرومیت‌های نامحدود و نادیده گرفتن حقوق انسانی و شهروندی منجر شود. حصر طولانی‌مدت مهندس موسوی و تداوم زندان تاج‌زاده، فارغ از داوری‌های سیاسی، این پرسش را پیش روی افکار عمومی قرار می‌دهد که آیا گفت‌وگو، مدارا و تحمل دیدگاه‌های متفاوت، راهی کم‌هزینه‌تر و مؤثرتر برای حفظ انسجام ملی نیست؟ تجربه بسیاری از جوامع نشان داده است که امنیت پایدار، بیش از آنکه محصول حذف و محدودسازی باشد، نتیجه پذیرش تکثر، احترام به حقوق مخالفان و گشودن میدان گفت‌وگوی ملی است. جفا بر این چهره‌ها، صرفاً جفا بر دو فرد نیست؛ بلکه می‌تواند به معنای تنگ‌تر شدن دایره مشارکت سیاسی و کاهش سرمایه اجتماعی کشور تلقی شود. جامعه‌ای که امکان شنیدن صداهای متفاوت را از دست بدهد، به تدریج از پویایی و ظرفیت اصلاح درونی نیز محروم خواهد شد. امروز بیش از هر زمان دیگر، ایران نیازمند آشتی ملی، مدارا و بازگشت به اصولی است که کرامت انسانی، قانون‌گرایی و حق اظهار نظر را برای همه شهروندان به رسمیت بشناسد. آینده‌ای روشن‌تر، در گرو آن است که اختلاف دیدگاه‌ها به دشمنی و حذف نینجامد و همه فرزندان این سرزمین، در چارچوب قانون و احترام متقابل، امکان حضور و مشارکت در تعیین سرنوشت کشور را داشته باشند. منبع: کانال تلگرام نگارنده @Kaleme

🔴 تجمع دانشجویان دانشگاه آزاد کرج امروز ۹ تیر ۱۴۰۵، دانشجویان مقطع ارشد و دکتری دانشگاه آزاد کرج در اعتراض به نوع امتحانات پایان‌ترم و با خواست بازنگری آن در تهران دست به تجمع زدند. @Kaleme

🔴 فرصت‌سوزی تا بحران‌زایی؛ پیامدهای بی‌توجهی به اصلاحات ✍️ جواد امام ‏نادیده گرفتن ضرورت ⁧ اصلاحات بنیادین⁩، تداوم سیاست «خودی و غیرخودی» و تعلل در ⁧ آشتی ملی⁩، در کنار بحران اقتصادی و فرسایش اعتماد عمومی، می‌تواند کشور را بار دیگر در معرض بحران‌های پرهزینه قرار دهد. تجربه سال‌های گذشته نباید نادیده گرفته شود. فرصت اصلاح محدود است؛ مردم امروز تغییرات واقعی و ملموس می‌خواهند، نه وعده‌های تکراری. منبع: حساب ایکس نگارنده @Kaleme

🔴 تجمعات اعتراضی: پیگیری مطالبات معیشتی کادر درمان و حق‌آبه گرمسار گزارش‌ها حاکی از برگزاری تجمعات اعتراضی در نقاط مختلف با هدف پیگیری مطالبات صنفی، معیشتی و مدنی است. در حوزه سلامت، جمعی از پرستاران، کادر درمان و کارکنان ستادی در روز دوشنبه ۸ تیر ۱۴۰۵ با هدف پیگیری مطالبات خود مقابل سازمان اداری و استخدامی کشور تجمع کردند و خواستار رسیدگی مسئولان به مشکلات معیشتی، وضعیت استخدامی و اجرای مطالبات معوقه خود شدند. در رویدادی مشابه در همین بخش، کارکنان مرکز بهداشت تبریز نیز با برگزاری تجمع مقابل دانشگاه علوم پزشکی این شهر، نسبت به تفاوت‌های قابل‌توجه در پرداخت‌ها میان کارکنان بخش‌های مختلف اعتراض کردند. معترضان در این تجمع خواستار برقراری عدالت در نظام پرداخت، رفع تبعیض، دریافت کامل مزایا و رسیدگی فوری به مطالبات صنفی و معیشتی خود شدند. علاوه بر اعتراضات کادر درمان، در تجمعی دیگر با ماهیت متفاوت، تعدادی از مردم شهر گرمسار نیز با برگزاری یک تجمع اعتراضی خواستار دریافت و تخصیص حق‌آبه این شهر شدند. @Kaleme

🔴 فوتبال؛ یکی از آخرین پناهگاه‌های سرمایه اجتماعی ✍️ پیمان سلامتی (استاد پزشکی اجتماعی دانشگاه علوم پزشکی تهران) بیست و نهم آبان ۱۳۷۶، ورزشگاه ملبورن. ایران دو گل از استرالیا عقب بود. کمتر کسی باور داشت رؤیای حضور در جام جهانی، پس از بیست سال، محقق شود. اما این اتفاق رقم خورد و میلیون‌ها ایرانی تا نیمه‌های شب به خیابان‌ها آمدند. آن شب، تفاوت‌های قومی، مذهبی، سیاسی و طبقاتی برای ساعاتی رنگ باختند. شادی مردم فقط به خاطر صعود یک تیم فوتبال نبود؛ جامعه ایران، تجربه‌ای مشترک را زندگی می‌کرد. اما امروز، پس از حذف تیم ملی از جام جهانی و واکنش‌های متفاوت جامعه، این پرسش پیش روی ما قرار گرفته است: آیا چیزی فراتر از یک ناکامی ورزشی در حال رخ دادن است؟ فوتبال تنها یک ورزش نیست؛ یکی از معدود بسترهای اجتماعی است که می‌تواند احساس تعلق و سرمایه اجتماعی را بازتولید کند. هنگامی که حتی این ظرفیت نیز تضعیف می‌شود، مسئله فقط فوتبال نیست؛ بلکه نشانه‌ای از فرسایش سلامت اجتماعی جامعه است. نخست؛ فوتبال چگونه سرمایه اجتماعی می‌آفریند؟ رابرت پاتنام، از برجسته‌ترین پژوهشگران این حوزه، سرمایه اجتماعی را نیرویی می‌داند که مردم را به یکدیگر نزدیک می‌کند، اعتماد و همکاری را افزایش می‌دهد و احساس تعلق به یک سرنوشت مشترک را شکل می‌بخشد. جامعه ای که از این سرمایه برخوردار باشد، در بحران‌ها منسجم‌تر عمل می‌کند و اختلاف‌هایش را آسان‌تر پشت سر می‌گذارد. از این منظر، فوتبال فقط نود دقیقه رقابت نیست. هر پیروزی یا شکست، می‌تواند میلیون‌ها نفر را در یک تجربه مشترک شریک کند. شب ملبورن، تنها یک خاطره فوتبالی نیست؛ بخشی از حافظه جمعی ایرانیان است؛ لحظه‌ای که بسیاری احساس کردند عضو یک «ما»ی بزرگ‌تر هستند. دوم؛ وقتی حافظه مشترک کم‌رنگ می‌شود. برای من، تلخ‌ترین خاطره فوتبال، حذف این روزهای تیم ملی نیست. چهار سال پیش، دور قبلی جام جهانی با وقایع اجتماعی پس از مرگ مهسا امینی همزمان شد. در آن زمان پس از شکست سنگین شش بر دو برابر انگلیس، بخشی از جامعه از این شکست خوشحال و بخشی دیگر اندوهگین بود. آن روز، بیش از نتیجه مسابقه، شکاف عمیقی که در میان ما شکل گرفته بود مرا آزرد. همان روز عیان شد که دیگر فوتبال نیز نمی تواند مانند گذشته همه ما را، حتی برای نود دقیقه، زیر یک پرچم گرد آورد. سلامت اجتماعی به کیفیت رابطه مردم با یکدیگر و با جامعه مربوط می‌شود؛ به میزان اعتماد، احساس تعلق، مشارکت و امید. هنگامی که این پیوندها تضعیف شوند، حتی رویدادهایی که زمانی میلیون‌ها نفر را کنار هم قرار می‌دادند، بخشی از قدرت خود را از دست می‌دهند. از این منظر، فوتبال علت این وضعیت نیست؛ آئینه‌ای است که آن را بازتاب می‌دهد. سوم؛ اگر پناهگاه نیز امن نباشد... مهم‌ترین پرسش امروز این نیست که چرا تیم ملی حذف شد؛ بلکه این است که اگر یکی از آخرین پناهگاه‌های سرمایه اجتماعی نیز دیگر نتواند احساس «ما بودن» را زنده کند، جامعه ایرانی این احساس را از کجا دوباره خواهد آموخت؟ بیست و نه سال از شب ملبورن گذشته است. نسلی تازه آمده که آن شب را ندیده است، اما پرسش همچنان باقی است: آیا هنوز رویدادی وجود دارد که بتواند ایرانیان را، با همه تفاوت‌هایشان، برای ساعتی در کنار یکدیگر نگه دارد؟ سرمایه اجتماعی آن روزی دیده می‌شود که یک گل، میلیون‌ها نفر را همزمان از جا بلند کند؛ و آن روزی از دست می‌رود که حتی شادی و اندوه نیز دیگر میان ما مشترک نباشد.

سطرهایی از فروغ فرخزاد در ذهنم تداعی می‌شود: «دلم گرفته است... به ایوان می‌روم و انگشتانم را بر پوست کشیدهٔ شب می‌کشم... چراغ‌های رابطه تاریک‌اند...»

شاید امروز، بیش از آنکه نگران حذف تیم ملی باشیم، باید نگران خاموش شدن همین «چراغ‌های رابطه» باشیم. زیرا اگر بتوان این چراغ‌ها را دوباره روشن کرد، شاید روزی خاطره‌ای شبیه ملبورن نیز تکرار شود؛ نه فقط در ورزشگاه، بلکه در متن جامعه. منبع: کانال تلگرام نگارنده @Kaleme

🔴 صدای مردم صدای خداست

از آزادی و عدالت تا قانون‌گرایی، خشونت‌پرهیزی و صلح‌طلبی

✍️سیدعلی محمودی رفع بحران‌های سیاسی، اجتماعی و اقتصادی ایران در اتخاذ سیاست‌‌ورزی خردمندانه و علمی در دو عرصۀ ملی و بین‌المللی، به‌ویژه با همسایگان ایران است. سیاست‌ورزی صرفاً کار استادان و متخصصان علوم سیاسی، روابط بین‌الملل، حقوق، اقتصاد و برنامه‌ریزی است. لازم است جایگاه نخبگان اصیل و مردم‌گرا در ایران به‌درستی شناخته شود و مرزهای دانش و اندیشه از عوام‌گرایی و هیاهو، متمایز و تفکیک گردد. به عبارت دیگر، ایران نیازمند آن ‌است‌ که شخصیت‌های برجستۀ علمی، با تجربه، میهن‌دوست و اخلاقی بر صدر نشینند و سکان‌داری امور کشور را در دست بگیرند. چنین اندیشه‌ و نگرشی، فرصتی‌ زرّین و استثنایی برای بازسازی ایران و نوزایش و درخشش فرهنگ و تمدن ایرانی خواهد بود. مردم ایران به‌عنوان صاحبان اصلی این سرزمین، خواهان حقوق بنیادین خود هستند؛ از آزادی، عدالت و برابری گرفته تا قانون‌گرایی، حاکمیت ملی، شفافیت، پرسشگری شهروندان و پاسخ‌گویی حاکمان. این حق شهروندان است که شکایت‌ها، اعتراض‌ها وخواسته‌های خود را به سمع و نظر حاکمان برسانند. در برابر، این وظیفۀ حاکمان است که فروتنانه صدای مردم را بشنوند و خواسته‌های آنان را جامۀ عمل بپوشانند. سیاست‌شناسان، اقتصاددانان و توسعه‌گرایان بر این نظر صائب و سنجیده‌اند که الگوی اساسی و درازمدت در ایران باید برمبنای توسعۀ همه‌جانبه و پایدار باشد. اگر از مردم ایران در یک رفراندم نظرخواهی شود که الگوی توسعۀ پایدار را انتخاب می‌کنند یا به زندگی یارانه‌ای ماهانه قناعت خواهند کرد، تردید نمی‌توان کرد که اکثریت قریب‌به‌اتفاق مردم توسعۀ پایدار را برخواهندگزید. اگر اصناف خشونت‌ورزی در ایران مهار نشود، چه در عملکردها و چه در تبلیغات، شامل تلویزیون، فیلم، سریال، منابر، تریبون‌ها و گردهم‌آیی‌ها، امنیت و آسایش از ایران رخت‌برمی‌بندد. این نکته درخور اهمیت و تأمل بسیار است که نفرت و کینه‌توزی با سوءاستفاده از دین، مذهب و نیز عادات و اطوار ناپسند و عامیانۀ افراد نادان، مزاحم و فرصت‌طلب، زمینه‌ساز بروز خشونت است. فرهنگ غنی و وجدان اخلاقی مردم ایران از کینه‌توزی و خشونت بیزار است. تزریق خشونت به جامعه و سرایت آن به جمع‌های آمادۀ درگیری، زدو‌خورد و خون‌ریزی، خشونت را مانند بیماری مسری سرعت و گسترش می‌بخشد و کشور را به ناامنی و تباهی می‌کشاند. متن کامل منبع: کانال تلگرام مشق نو @Kaleme

🔴 ۶۰ درصد پذیرفته‌شدگان «پزشکی» سهمیه‌ای هستند جعفریان، جانشین وزیر بهداشت: اصلاح سهمیه‌ها به کنکور امسال نمی‌رسد ۶۰ درصد پذیرفته‌شدگان «پزشکی» سهمیه‌ای هستند. تأکید رئیس‌جمهور بر بومی‌گزینی در نظام سهمیه‌ها است. ورود درصد بالایی از دانشجویان از طریق سهمیه‌ها موضوعی قابل تأمل است.حدود ۲۷ تا بیش از ۳۰ نوع سهمیه در نظام پذیرش دانشجو وجود دارد. @Kaleme

🔴 عاشورا علیه استبداد ✍ میثم محمدی این مقاله با تکیه بر آرای شهید بهشتی، قیام امام حسین (ع) را نماد همیشگی ایستادگی در برابر خودکامگی، استبداد و قدرت بی‌حدومرز می‌داند. نویسنده در این متن تشریح می‌کند که چگونه حکومت پاسخگو و مبتنی بر بیعتِ دوران پیامبر (ص)، در دوره امویان به یک سلطنت فاسد و موروثی تقلیل یافت که ظلم و ستم خود را پشت نقاب دین و عنوان «خلیفه الله» پنهان می‌کرد. مقاله با صراحت تأکید می‌کند که در یک جامعه بیدار، هیچ زمامداری غیرقابل‌نقد و بازخواست نیست و رابطه مردم با رهبران نباید رابطه کورکورانه و منفعلانه «مرید و مرادی» باشد. در نهایت، با یادآوری هشدارها و خطبه‌های امام حسین (ع)، این پیام منتقل می‌شود که ترک نظارت عمومی (امر به معروف و نهی از منکر) و سکوت در برابر قدرت‌های خودکامه، در نهایت به مسلط شدن شروران بر سرنوشت جامعه خواهد انجامید. متن کامل این مقاله در ادامه آمده است: @Kaleme

🔴 حی علی‌الاصول ✍ ناصر دانشفر چند روز پیش آقای پزشکیان در واکنش به شعار «حی علی الاصول» گفت: اصول عدالت است، اصول خدمت به مردم است، اصول صداقت است. در ادامه نیز به یادآوری همراهی دولت با نیروهای مسلح و مدیریت قابل تقدیر امور محوله در خلال جنگ تحمیلی توسط قوهٔ مجریه پرداخت. این شد دستاویزی برای حمله به رئیس‌جمهور از سوی کسانی که دار و ندار کشور را ملک طلق خود می‌پندارند و صدایی را جز صدای خود برنمی‌تابند. برای تحلیل این پدیده ابتدا باید به روانشناسی افرادی پرداخت که با تمسک به این شعار در پی زدن اصل مذاکره هستند و از به نتیجه رسیدن آن هراس دارند. دلیل این موضوع آن است که پیراهن عثمان کردن « حی علی‌الاصول » نه به دلیل باور به آن است که اصولاً اینان جز یک اصل نمی‌شناسند و آن اصل این است که هر آنچه ما می‌پنداریم عین حق و حقیقت است و هیچ بنی بشری در این دیار حق مخالفت با آن را ندارد. خوانندگان محترم خود واقفند که این جماعت از به چالش کشیدن رهبر نیز ابایی ندارند، چه رسد به مقامات دست دوم و سوم مملکتی که گویا ارثیهٔ آبا و اجدادی آنان است. آری طرز تفکر و خلق و خوی این فرقهٔ ضاله اینگونه است که تلقی آنان در جمیع امور عین صواب است و برای نیل به اهداف مد نظرشان هر کنشی مباح است. در اینجا نکته‌ای قابل ذکر است و آن این مطلب است که، برخی از اینان اصولاً به جز منافع خود به چیزی نمی‌اندیشند و تظاهر به همین اصل لایتغیر هم از سر منفعت طلبی است و بدان اعتقادی ندارند. روی سخن نگارنده در این نوشتار اینان نیستند که بنای وقت تلف کردن ندارم. اما می‌خواهم که مشت بر سندان بکوبم و به بخش اصلی این جمعیت که در متحجران دگم‌اندیش می‌باشند، عرض کنم که چرا برای خودتان هم که شده از داشتن استاندارد‌های دوگانه اجتناب نمی‌کنید؟ به یقین عالم و آدم بر این نکته اشراف کامل دارند که این گروه جامانده در عصر حجر برای جا انداختن حجاب اجباری، چه فجایعی را که رقم نزدند. آنقدر سخت گرفتند که از حجاب عفیفانهٔ ژینا آن دختر پاکدامن، امروز به این نقطه رسیدیم. پر واضح است که آن راهبرد چنین محصولی را رقم می‌زد، اما سؤال این است چه شد که همینان امروز با ریتم و نوحه‌خوانی از حضور بانوان بی‌حجاب در تجمعات شبانهٔ خیابان استقبال کرده، آنان را خودی می‌خوانند؟ این نشان از پایبندی به اصول دارد؟ مطابق کدام اصل برای برگزاری این تجمعات از بیت‌المال هزینه می‌کنند؟ گمان می‌کنم یکی از بدیهیات باور حضرات این باشد که تبعیت تام و تمام از فرامین رهبری وظیفهٔ آحاد مردم ایران است. بگذریم که این اعتقاد هیچ مبنای دینی و قانونی ندارد.  اما فرض کنیم که چنین امری منطق داشته باشد و به همین دلیل آنان نه فقط از پزشکیان که از کل اعضای شورای امنیت ملی به دلیل رأی به مذاکره‌ای که به زعم این جنابان نعل به نعل منطبق بر خواست رهبر نظام نمی‌باشد، عصبانی و ناراحت می‌باشند. اگر اینگونه است، چرا پیش از انتشار متن اخیر ایشان خود را به در و دیوار می‌زدند؟ چرا با ادبیاتی براندازانه به مصاف آن رفتند؟ گیریم‌ عناصر متحجر این فرقه از داشتن رویکرد‌های دوگانه ابایی نداشته باشند، چرا اعضای محترم مجلس خبرگان چنین رویکردی را اتخاذ نموده‌اند؟ مگر در بیانیهٔ رهبر سوم به این موضوع اشاره نشده که علیرغم داشتن نگاهی متفاوت، به رئیس‌جمهور و تیم مذاکره کننده اعتماد کرده، منتظر عملکرد آنان خواهند بود؟ پس ورودشان و تعیین خط و خطوط به کدام دلیل است؟ از کجا دانسته‌اند که موارد مذکور در بیانیهٔ آنان همان است که مد نظر آقای مجتبی خامنه‌ای است؟ این معنای تبعیت کامل از فرامین ایشان می‌باشد؟ این حاکی از ایستادگی این اقلیت محض، اما تمامیت‌خواه بر اصول می‌باشد؟ موضوع دیگری که این روزها کل سیستم را مشغول خود کرده است، مراسم تدفین رهبر پیشین است. همگان به یاد دارند که به هنگام رونمایی از مزار مرحوم خمینی اینان چه قشقرقی به پا کردند. به گمان بندهٔ حقیر آن رویکرد کاملاً درست بود و انتقاد از هزینه‌های گزاف برای مرقد روح‌الله هیچ منطقی نداشت و ندارد. اما پرسش اینجاست که چرا در مقابل بریز و بپاش و تشریفات خاکسپاری کنونی کلمه‌ای از دهان مبارک حضرات خارج نمی‌گردد.  آیا این با اصول توصیه شده در مورد ساده‌زیستی رهبران جامعهٔ اسلامی تناسب دارد‌ و یا اینکه چون سایر امور وظیفهٔ آنان اغماض است؟ اگر بنا به سیاهه کردن تخطی از اصول این مدعیان باشد، باید که مثنوی هفتاد من کاغذ به کار گرفت. اتفاقاً بنده بر این باورم که مشکل اساسی این مملکت آن است که اولاً ما از تبیین درست و معقول اصول عاجز بوده‌ایم و ثانیاّ در تقید و عمل نعل به نعل آن جملگی در حد المپیک وا داده‌ایم. عزت زیاد منبع: کانال تلگرامی فرهیختگان @Kaleme

مير حسين موسوى: «وقتی انسان به گذشته نگاه می‌کند، هر کجا که بر حرف حقى ايستاده احساس آرامش می‌کند و هر کجا کوتاه آمده است احساس نگرانى»! #بازنشر @Kaleme

🔴 کمپین «آزادشان می‌کنیم» خواستار لغو احکام پنج فعال صنفی در خوزستان شد کمپین «آزادشان می‌کنیم» خواستار لغو احکام صادرشده برای پنج فعال صنفی فرهنگی و کارگری در استان خوزستان، شد. این کمپین با استناد به گزارش‌های منتشرشده اعلام کرده است که شعبه سوم دادگاه انقلاب اهواز، احمدرضا نوچیان، محمدزمان کامروا، منیژه افشاری، مریم زلکی‌نژاد و کوثر ممبینی را به سه سال حبس تعلیقی و دو سال ممنوع‌الخروجی محکوم کرده است. در این بیانیه آمده است که فعالان صنفی معلمان و بازنشستگان آموزش‌وپرورش سال‌هاست خواستار اجرای کامل قوانین همسان‌سازی حقوق، بهبود وضعیت معیشتی، آموزش رایگان و باکیفیت و رسیدگی به مطالبات صنفی خود هستند، اما به جای پاسخگویی با احضار، بازداشت، صدور احکام قضایی و دیگر برخوردهای امنیتی مواجه شده‌اند. کمپین «آزادشان می‌کنیم» همچنین مدعی شده است که برخوردهای امنیتی و قضایی با معلمان و فعالان صنفی در سال‌های گذشته ادامه داشته و از شماری از معلمان و فعالان مدنی، از جمله مسعود فرهیخته، هاشم خواستار، فاطمه سپهری، عبدالرضا امانی‌فر، محمدرضا علیجانی، کوکب بداغی پگاه، فروغ خسروی، سیامک صادقی چهرازی و هادی جلالی، به عنوان افرادی نام برده که با احضار، بازداشت، زندان یا دیگر مجازات‌ها روبه‌رو شده‌اند. در این بیانیه همچنین به پیام اخیر مسعود فرهیخته، معلم زندانی، مبنی بر خودداری از حضور در دادگاه‌های جمهوری اسلامی و نیز اعتصاب فاطمه سپهری در اعتراض به رفتار مسئولان زندان اشاره شده و این اقدامات «نشانه مقاومت» این زندانیان توصیف شده است. کمپین «آزادشان می‌کنیم» در پایان، تداوم برخوردهای امنیتی و قضایی با معلمان، کارگران، بازنشستگان و دیگر کنشگران صنفی و مدنی را ناقض حق تشکل‌یابی، آزادی بیان و اعتراض مسالمت‌آمیز دانسته و خواستار لغو احکام صادرشده برای فعالان صنفی خوزستان، آزادی فوری و بدون قید و شرط زندانیان سیاسی و پایان دادن به جرم‌انگاری فعالیت‌های سیاسی، صنفی و مدنی شده است. @Kaleme

شهید بهشتی: آفت این انقلاب اسلامی اینه که دچار بازیگرانی باشد که اسلام و انقلاب و هر چیزی رو دکان کنند ... دکان قدرت ، دکان ثروت ، دکان شهرت ، دکان ریاست ... هفتم تیر، سالروز شهادت آیت‌الله بهشتی و یارانش گرامی‌باد. @Kaleme

🔴 افت رتبه تمام دانشگاه‌های ایرانی در کیو اس ۲۰۲۷ بررسی آخرین نتایج کیو اس ۲۰۲۷ نشان می‌دهد که تمام دانشگاه‌های ایرانی در رتبه‌بندی دانشگاهی دچار افت رتبه شده‌اند. ترکیه با ۲۵ دانشگاه، بیشترین سهم را در میان چهار کشور بررسی شده (ترکیه، عربستان، امارات و ایران) دارد. عربستان پیشتاز در بهترین دانشگاه‌ منطقه است. بررسی‌ها نشان می‌دهد که دانشگاه‌های ملک فهد عربستان، خلیفه امارات، فنی استانبول ترکیه و تهران ایران، بهترین دانشگاه‌های منطقه در کیو اس ۲۰۲۷ هستند. @Kaleme