İbrahim Nebioglu
Відкрити в Telegram
2 522
Підписники
Немає даних24 години
-57 днів
-2130 день
Триває завантаження даних...
Схожі канали
Хмара тегів
Немає даних
Виникли проблеми? Будь ласка, оновіть сторінку або зверніться до нашого support-менеджера.
Вхідні та вихідні згадування
---
---
---
---
---
---
Залучення підписників
червень '26
червень '26
+14
в 1 каналах
травень '26
+18
в 1 каналах
Get PRO
квітень '26
+11
в 3 каналах
Get PRO
березень '26
+60
в 4 каналах
Get PRO
лютий '26
+35
в 1 каналах
Get PRO
січень '26
+39
в 1 каналах
Get PRO
грудень '25
+17
в 1 каналах
Get PRO
листопад '25
+28
в 1 каналах
Get PRO
жовтень '25
+17
в 4 каналах
Get PRO
вересень '25
+38
в 3 каналах
Get PRO
серпень '25
+45
в 4 каналах
Get PRO
липень '25
+39
в 2 каналах
Get PRO
червень '25
+53
в 2 каналах
Get PRO
травень '25
+41
в 4 каналах
Get PRO
квітень '25
+42
в 4 каналах
Get PRO
березень '25
+66
в 4 каналах
Get PRO
лютий '25
+45
в 2 каналах
Get PRO
січень '25
+61
в 1 каналах
Get PRO
грудень '24
+63
в 1 каналах
Get PRO
листопад '24
+58
в 2 каналах
Get PRO
жовтень '24
+97
в 5 каналах
Get PRO
вересень '24
+58
в 5 каналах
Get PRO
серпень '24
+73
в 2 каналах
Get PRO
липень '24
+75
в 3 каналах
Get PRO
червень '24
+63
в 3 каналах
Get PRO
травень '24
+61
в 4 каналах
Get PRO
квітень '24
+94
в 4 каналах
Get PRO
березень '24
+98
в 4 каналах
Get PRO
лютий '24
+58
в 4 каналах
Get PRO
січень '24
+80
в 7 каналах
Get PRO
грудень '23
+73
в 5 каналах
Get PRO
листопад '23
+71
в 7 каналах
Get PRO
жовтень '23
+82
в 5 каналах
Get PRO
вересень '23
+113
в 0 каналах
Get PRO
серпень '23
+30
в 0 каналах
Get PRO
липень '23
+28
в 0 каналах
Get PRO
червень '23
+46
в 0 каналах
Get PRO
травень '23
+76
в 0 каналах
Get PRO
квітень '23
+106
в 0 каналах
Get PRO
березень '23
+162
в 0 каналах
Get PRO
лютий '23
+151
в 0 каналах
Get PRO
січень '23
+95
в 0 каналах
Get PRO
грудень '22
+62
в 0 каналах
Get PRO
листопад '22
+92
в 0 каналах
Get PRO
жовтень '22
+152
в 0 каналах
Get PRO
вересень '22
+202
в 0 каналах
Get PRO
серпень '22
+213
в 0 каналах
Get PRO
липень '22
+101
в 0 каналах
Get PRO
червень '22
+76
в 0 каналах
Get PRO
травень '22
+114
в 0 каналах
Get PRO
квітень '22
+147
в 0 каналах
Get PRO
березень '22
+350
в 0 каналах
Get PRO
лютий '22
+101
в 0 каналах
Get PRO
січень '22
+141
в 0 каналах
Get PRO
грудень '21
+54
в 0 каналах
Get PRO
листопад '21
+85
в 0 каналах
Get PRO
жовтень '21
+315
в 0 каналах
Get PRO
вересень '21
+151
в 0 каналах
Get PRO
серпень '21
+242
в 0 каналах
Get PRO
липень '21
+114
в 0 каналах
Get PRO
червень '21
+125
в 0 каналах
Get PRO
травень '21
+125
в 0 каналах
Get PRO
квітень '21
+311
в 0 каналах
| Дата | Залучення підписників | Згадування | Канали | |
| 30 червня | 0 | |||
| 29 червня | 0 | |||
| 28 червня | +2 | |||
| 27 червня | +1 | |||
| 26 червня | 0 | |||
| 25 червня | 0 | |||
| 24 червня | 0 | |||
| 23 червня | 0 | |||
| 22 червня | 0 | |||
| 21 червня | 0 | |||
| 20 червня | 0 | |||
| 19 червня | 0 | |||
| 18 червня | 0 | |||
| 17 червня | 0 | |||
| 16 червня | 0 | |||
| 15 червня | 0 | |||
| 14 червня | 0 | |||
| 13 червня | 0 | |||
| 12 червня | 0 | |||
| 11 червня | +1 | |||
| 10 червня | +1 | |||
| 09 червня | 0 | |||
| 08 червня | +2 | |||
| 07 червня | 0 | |||
| 06 червня | +3 | |||
| 05 червня | 0 | |||
| 04 червня | 0 | |||
| 03 червня | +1 | |||
| 02 червня | 0 | |||
| 01 червня | +3 |
Дописи каналу
1. Zülfü Livaneli – Bekle Beni
2. Ayfer Tunç – Annemin Uyurgezer Geceleri
3. Georgi Gospodinov – Bahçıvan ve Ölüm
4. Prof. Dr. İlber Ortaylı – Annem Şefika
5. Elif Şafak – Gökyüzünde Nehirler Var
6. Alice Feeney – Taş Kâğıt Makas
7. Daniel Keyes – Algernon'a Çiçekler
8. Şermin Yaşar – Altı Harfli Bir Tatlı
9. Miraç Çağrı Aktaş – Kendimden Özür Dilerim
10. Yu Hua – Yaşamak
İstər qlobal miqyasda olsun, istərsə də regional bazarda, bu ilin əsərləri sanki bir şeyi pıçıldayır: insan ruhu nə qədər modernləşsə də, texnologiya həyatımızı nə qədər rəqəmsallaşdırsa da, onun keçmişlə, yaddaşla və köklərlə olan daxili savaşı dəyişmir. Ədəbiyyat sadəcə bir qaçış deyil, reallığın üzünə çırpılan ən sərt güzgüdür.
Bəs siz ilin bu ilk yarısında hansı kitabları kəşf etdiniz? Siyahınızda bu əsərlərdən hansıları var və növbəti altı ay üçün hansı kitabların yolunu gözləyirsiniz? Şərhlərdə bölüşün, birlikdə müzakirə edək.
İlin ən çox səs salan araşdırmalarından biri olan smartfon dalğasının gənclər üzərindəki təsirini müəllifin öz dilindən dinləmək üçün [Jonathan Haidt ilə "The Anxious Generation" müsahibəsi](https://www.youtube.com/watch?v=DB2bhXCd34U) videosuna baxa bilərsiniz; bu video kitabda bəhs edilən rəqəmsal yorğunluğun sosioloji miqyasını daha yaxşı anlamağa kömək edir.
| 2 | Kağızın İntibahı, "Tradwife" Satirası və Unutmağın Ağır Yükü:
2026-cı İlin İlk Yarısında Nə Oxuduq?
Dostlar, zamanın necə sürətlə axdığını, ilin tən yarısını necə geridə qoyduğumuzu ən çox kitabların səhifələrində hiss edirik. 2026-cı ilin ilk altı ayını tamamladıq və qlobal nəşriyyat dünyasından gələn statistik rəqəmlər kifayət qədər maraqlı bir mənzərə ortaya qoyur. Məsələn, rəqəmsal transformasiyanın kəskin diktəsinə baxmayaraq, audio-kitab satışlarında qlobal miqyasda %18-lik bir artım var. Üstəlik, süni intellekt texnologiyaları artıq müəlliflərin öz səslərini klonlayaraq çoxdilli audio layihələr təqdim edir. Amma bütün bu texnoloji səs-küyün ortasında ədəbiyyatın mərkəzində yenə də insan, onun daxili böhranları və sosial şəbəkə illüziyalarına qarşı üsyanı dayanır.
İlin ilk altı ayında kitab bazarında üç böyük tektonik sürüşmə müşahidə olundu:
"Tradwife" və Sosial Media Satirası: Sosial medianın həyatımızı manipulyasiya etməsinə, o süni "təbii həyata qayıdış" illüziyalarına qarşı ədəbi reaksiya pik həddə çatıb.
Bədii Ədəbiyyatda Mistika və Kosmik Vəhşət: Distopiya və alt-western janrlarına maraq yenidən alovlanıb.
Yaddaş və Travma Arxeologiyası: Həm qlobalda, həm də regionumuzda müəlliflər insanın keçmişlə, ailə kökləri ilə daxili savaşına fokuslanıblar.
🌍 Qlobal Top 10: Dünyada Ən Çox Səs Salanlar
Bu il dünya bazarına damğa vuran, The New York Times bestseller siyahısının zirvəsinə yüksələn Caro Claire Burke-nin "Yesteryear" romanı tam bir sosial media satirasıdır. Müasir bir fenomenin birdən-birə özünü 1855-ci ilin sərt reallığında tapmasını anladan bu əsər göstərir ki, dünya rəqəmsal parıltıdan yorulub. Digər tərəfdən, Jonathan Haidt-in rəqəmsal nəsillərin depressiya göstəricilərini fundamental datalarla sübut edən və artıq 111 həftədir NYT siyahısından düşməyən sosioloji şahəsəri "The Anxious Generation" hələ də aktuallığını qoruyur. İlin ilk yarısında qlobal miqyasda ən çox danışılan 10 kitab isə belə formalaşdı:
1. Matt Haig – The Midnight Train (Zaman və peşmançılıq mövzusunu araşdıran yeni vizyon).
2. Patrick Radden Keefe – London Falling (Londonun gizli kriminal dünyasını faş edən araşdırma-bədii şahəsər).
3. Caro Claire Burke – Yesteryear (Sosial media parıltısına qarşı sərt reallıq satirası).
4. Ann Patchett – Whistler (Keçmiş və bu günün ailə dramı paralellərində ustadca təhlili).
5. Jonathan Haidt – The Anxious Generation (Smartfon nəsillərinin psixoloji böhranı).
6. Belle Burden – Strangers: A Memoir of Marriage (Nikahın anatomiyasına dair dürüst bir memuar).
7. Maggie O'Farrell – Land (1865-ci il İrlandiyası fonunda insan travmalarının dərin kəşfi).
8. George Saunders – Vigil (Ölümlə yaşam arasındakı o keçid anını Saunders ironiyası ilə anladan hekayə).
9. Neil deGrasse Tyson – Take Me to Your Leader (Yadplanetlilərlə ilk təmas ssenarilərinə elmi baxış).
10. Álvaro Enrigue – Now I Surrender (Meksika-ABŞ sərhəd müharibələrinə alt-western janrında epik toxunuş).
🇹🇷 Türkiyə Top 10: Regional Ədəbi Nəbz
Türkiyə tərəfinə nəzər saldıqda isə mənzərə daha dərindir. İlin ilk yarısında yerli ustadların çəkisi dərhal hiss olunur. Zülfü Livaneli "Bekle Beni" ilə Türkiyənin son əlli ilinin ictimai-siyasi mənzərəsinə bir akademikin gözüylə baxarkən, Ayfer Tunç "Annemin Uyurgezer Geceleri"** romanı ilə fərdin yaddaşı ilə cəmiyyətin unutmaq istədikləri arasındakı o ağır, sıxıcı savaşı elə bir ustadlıqla işləyir ki, təsirlənməmək qeyri-mümkündür. Unutmaq və xatırlamaq arasındakı o qaçılmaz paradoks bu il həm oxucuların, həm də tənqidçilərin əsas mövzusuna çevrilib. Siyahıda həmçinin Elif Şafakın suyun yaddaşı üzərindən Asurdan modern Londona körpü salan romanı və Georgi Gospodinovun böyük bir yas, hüzün botandikasını işləyən yeni kitabı diqqət çəkir: | 19 |
| 3 | Немає тексту... | 18 |
| 4 | Qərbin hədəfli zərbələri Rusiyanın neft emalı sənayesini iflic etmək üzrədir. Bu şəraitdə Lukaşenkonun Pekinə uçması və yoldaş Siyə sığınmaq cəhdləri Kremlin geosiyasi çətinliyinin ən bariz göstəricisidir.
Məntiq deyir ki, Rusiyanın çöküşü Çinə sərf etmir, çünki növbəti hədəf Pekin olacaq. Amma Çinin praqmatik və ehtiyatlı xarici siyasəti Moskvaya gözlənilən açıq hərbi və ya böyük iqtisadi qalxanı verməyə bilər. Əgər Pekin geri çəkilərsə, Rusiyanın Qərb qarşısında müqavimət gücü tamamilə qırılacaq.
Proseslərin bu ssenari ilə getməsi təkcə Rusiyanın daxili sabitliyini deyil, bütün Avrasiya məkanındakı güc balansını kökündən sarsıdacaq. Neft sənayesi çökmüş bir Rusiya nələrlə üzləşəcək? Biz bəlkə də tarixin ən böyük geosiyasi qırılma nöqtələrindən birini canlı izləyirik.
#Rusiya #Çin #NATO #UkraynaMüharibəsi #Geosiyasət | 811 |
| 5 | Ürəyim Yaponiya deyir,
dilim Braziliya | 202 |
| 6 | İtalyan Ancelotti Braziliyanın himnini oxuyurdu, gördünüzmü?
Azərbaycan millisini türlü-türrü xaricilər çalışdırdı.
Bir dənəsi himnimizin bircə misrasını söyləyibmi heç?
Yox, təbii ki.
Niyə təbii ki?
Çünki çörəyimizin duzu yoxdur.
@ibrahim_nebioglu | 200 |
| 7 | 29 iyun 1927-ci ildə məşhur Solvay Konfransının hazırlıqları gedirdi – o konfrans ki, Albert Eynşteyn və Nils Bor kvant fizikasının, yəni kainatın təsadüflərdən ibarət olub-olmamasının fəlsəfi davasını aparırdılar.
Zərlərin Fəlsəfəsi: Eynşteyn, Bor və Alqoritmlər
Tam 99 il əvvəl bu günlərdə fizika dünyası tarixinin ən böyük intellektual böhranını yaşayırdı. Tezliklə Brüsseldə bir araya gələcək dahi beyinlər kainatın fundamentini müzakirə edəcəkdilər. Albert Eynşteyn kvant mexanikasının gətirdiyi qeyri-müəyyənliyə qətiyyətlə etiraz edib o məşhur cümləsini qururdu: "Tanrı kainatla zər oynamır". Nils Borun cavabı isə eyni dərəcədə kəsərli idi: "Eynşteyn, Tanrıya nə edəcəyini diktə etməyi dayandır".
Eynşteyn kainatın tam bir riyazi nizam və determinizm (səbəb-nəticə əlaqəsi) içində olduğuna inanırdı; hər şey hesablana bilən olmalı idi. Bu gün biz eyni davanı tamam başqa bir cəbhədə yaşayırıq: Süni İntellekt əsrində.
Alqoritmlər bizim üçün hər şeyi proqnozlaşdırmağa, insan davranışını riyazi qəliblərə salmağa çalışır. Onlar bizə Eynşteynin xəyal etdiyi o qüsursuz, hesablana bilən dünyanı vəd edirlər. Amma insan ruhu Nils Borun kvant dünyası kimidir – təsadüflərlə, gözlənilməz hisslərlə və heç bir riyazi düstura sığmayan intuisiyalarla doludur. Bizi rəqəmsal maşınlardan ayıran şey də məhz bu hesablana bilməyən tərəfimizdir. Çünki həyat alqoritmlərin yazdığı düzxətli ssenari deyil, Borun dediyi kimi, o ecazkar və sirli təsadüflərin özüdür.
Bu foto sadəcə alimlərin yan-yana dayandığı sıradan bir qrup şəkli deyil. Diqqətlə baxanda fotonun daxili dramaturgiyasını oxumaq olur:
Mərkəzdəki Cəbhə: Albert Eynşteyn düz ortada əyləşib. Onun oturuşunda və baxışlarında o dövr kvant fizikasının gətirdiyi "təsadüflər" ideyasına qarşı daxili bir etiraz, təmkinli bir narahatlıq hiss olunur.
İntellektual Sızma: Nils Bor isə bir az daha arxa sırada, sanki hər an Eynşteynin o determinist dünyagörüşünü sarsıtmağa hazır bir intellektual enerji ilə dayanıb.
Kvantın Doğuluşu: Fotodakı 29 alimdən 17-si artıq Nobel mükafatı almışdı (və ya sonradan alacaqdı). Mariya Küri, Maks Plank, Verner Heyzenberq... Hamısı oradadır.
@ibrahim_nebioglu | 231 |
| 8 | Немає тексту... | 190 |
| 9 | Sürixdə fırtına
İsveçrəyə təxminən 21.000 ildırım düşüb. Bunlardan 8500-ü Sürix ərazisində qeydə alınıb.
@ibrahim_nebioglu | 257 |
| 10 | 🧯🧯🧯SAVAŞIN YENİ MƏRHƏLƏSİ:
Hədəf işğal altındakı torpaqlar deyil
Son zamanlar Ukrayna ətrafında gedən müzakirələr, cəbhədəki hərəkətlilik və dron hücumları çoxlarını klassik bir sual ətrafında birləşdirir: "Kiyev nəyi hədəfləyir?" Bir çoxları Dnepr çayının keçilməsini, Krıma desant çıxarılmasını və ya 1991-ci il sərhədlərinə qayıdışı əsas məqsəd kimi görür. Lakin bütün bu mülahizələr müharibənin dərinliyindəki əsl "oyunu" görməkdən uzaqdır.
Hədəf xarabalıqlar deyil, hakimiyyət böhranıdır
Kiyevin hazırkı strategiyası dağılmış, əhalisi köçmüş və sənayesi məhv edilmiş bölgələri işğaldan azad etməkdən daha çox, Rusiyanın daxili siyasi və iqtisadi dayaqlarını sarsıtmağa yönəlib. Bu yanaşmada Ukrayna üçün əsas hədəf torpaqlar deyil, Moskvanın idarəetmə sistemindəki çatlaqları genişləndirməkdir.
❇️ İqtisadi boğulma: Neft emalı zavodlarının, ixrac terminallarının və yanacaq infrastrukturunun vurulması təkcə hərbi ziyan deyil, həm də daxili sosial narazılığı körükləyən iqtisadi bir zərbədir.
❇️ Logistika və panika: Mülki infrastrukturun və təchizat xətlərinin hədəfə alınması, cəbhə bölgələrindən mərkəzi şəhərlərə doğru yüz minlərlə qaçqın axınını tətikləyir. Bu, Rusiyanın daxili sabitliyini sarsıdan və sosial gərginliyi maksimuma çatdıran bir mexanizmdir.
Qələbə, yoxsa "sürünən" çöküş?
Maraqlıdır ki, Ukraynanın genişmiqyaslı hücumu rus cəmiyyətini konsolidasiya edə bilər. Keçmişdəki "Kursk ssenarisi" göstərdi ki, xarici təhlükə anında rus xalqı öz liderinin ətrafında daha sıx birləşir. Buna görə də, Kiyev və onun tərəfdaşları üçün "kəskin və qələbə ilə bitən" bir hücum hazırda məqsədəuyğun deyil.
Əksinə, qərblə hesablaşan bir strategiya işə düşüb: Rusiyanı nə tam məğlub etmək, nə də ona qalib gəlməyə imkan vermək. Hədəf, Rusiyanın müharibə "qarmağında" qalıb yavaş-yavaş, addım-addım tükənməsidir. Moskvadakı rəhbərlik "bir az daha irəlilədik, bir az daha qazandıq" illüziyası ilə yaşamalıdır ki, müharibəni dayandırmaq barədə heç düşünməsinlər…
Kiyev və onun strateji tərəfdaşları müharibəni hərbi xəritədə deyil, Rusiyanın iqtisadi və sosial xəritəsində qazanmağa çalışırlar. Bu, illərlə davam edə biləcək, sistemin daxildən çürüməsinə və nəticədə bir gün gözlənilməz bir şəkildə "qapının bağlanmasına" hesablanmış bir oyundur.
Ukrayna üçün "qələbə" indi Krımın azadlığı yox, Moskvanın öz yükü altında əzilib çökməsidir.
Hadisələr göstərir ki, demə işğal edilmiş torpaqlar rus xalqına deyil, Putinə lazım imiş.
@ibrahim_nebioglu | 257 |
| 11 | Sovetlər, susqunluq və yenidən dirçəliş
1920-ci ilin aprelində XI Qızıl Ordu Azərbaycana daxil oldu. Cümhuriyyət süqut etdi. Amma onun qoyduğu iz silinmədi. 1921-ci ildə Nəriman Nərimanov və Dadaş Bünyadzadənin iştirakı ilə Azərbaycan Sovet Sosialist Respublikasında dövlət dilinin türk dili olması barədə dekret qəbul edildi. Sovet hakimiyyəti belə, Cümhuriyyətin yaratdığı irsi tamamilə inkar edə bilmədi.
Sonra uzun bir gecə başladı. Dil uğrunda mübarizə onilliklər boyu davam etdi. Konstitusiyalar dəyişdi, adlar dəyişdi, əlifbalar dəyişdi. Amma 1918-ci il iyunun 27-nin ruhu ana dilini sevənlərin qəlbində yaşamaqda davam etdi.
İllər keçdikcə həmin qərarın böyüklüyü daha aydın görünür.
Dil sadəcə ünsiyyət vasitəsi deyil. Dil xalqın özünü özünə anlatdığı vasitədir. Dil tarixin yaddaşı, gələcəyin proqramıdır. Cümhuriyyətin qurucu babaları bunu anlayırdılar.
İyunun 27-si imzalanan həmin qərarda bütöv bir millətin ruhunu dövlət sənədinə çevirmək cəsarəti vardı.
"Dövlət-i lisan türkcə".
Cəmi üç söz. Bir millətin öz dövləti ilə öz dilində danışmağa başladığı an. | 258 |
| 12 | DÖVLƏT-İ LİSAN TÜRKCƏ
Bəzən tarix anlıq qərarlarla dəyişir. Qılınc zərbəsi ilə deyil, qələm ucu ilə, kağız üzərində yazılmış bir neçə sətrlə. 1918-ci il iyunun 27-si də belə günlərdən biri idi.
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Nazirlər Şurası həmin gün qısa, lakin əbədi bir qərar qəbul etdi:
"Dövləti lisan türkcə qəbul edilərək müvəqqətən hökuməti müəssisələrdə rus lisanı istemalına müsaidə edilməsi haqqında".
Beş-on söz. Amma içindəki yük yüzilliklərin yükü idi.
Rusiya süngüsünün kölgəsindən çıxış
1813-cü ildə imzalanan Gülüstan müqaviləsindən sonra Şimali Azərbaycan Rusiya imperiyasının tərkibinə qatılmışdı. Rusiya işğalından bəri türk dilinin dövlət dili kimi işlədilməsinə dair ilk rəsmi sənəd məhz bu qərar idi. Təxminən bir əsr ərzində idarəçilik rus dilində aparılmış, saraylar, məhkəmələr, dövlət idarələri yad bir dildə danışmışdı. Ana dili küçədə, ocaq başında, poeziyada yaşayırdı, amma rəsmi sənəddə, dövlət möhüründə ona yer yox idi.
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti hökuməti bu qərarla son dörd yüz ildə ilk dəfə Azərbaycan dilinə dövlət dili statusu verdi. Dörd əsr. Düşünün: dörd əsrlik sükutdan sonra dövlət öz dilini özünə qaytardı.
Mayın 28-dən iyunun 27-sinə: bir ayın möcüzəsi
1918-ci il mayın 28-də əsası qoyulan Azərbaycan Demokratik Cümhuriyyəti müsəlman Şərqinin ilk parlament respublikası oldu. Bu şərəf çox vaxt Türkiyəyə aid edilir. Halbuki Türkiyə Cümhuriyyəti yalnız 1923-cü ildə quruldu, çoxpartiyalı siyasi sistem isə daha sonralar formalaşdı.
Cümhuriyyət elan edildikdən cəmi bir ay sonra – 1918-ci il iyunun 27-də Azərbaycan (türk) dili rəsmən dövlət dili elan edildi. Bu qərar XIX əsrin sonu, XX əsrin əvvəllərində formalaşmış milli ideologiyanın birbaşa nəticəsi idi. Bu, siyasətin deyil, ruhun qərarı idi. Müstəqilliyin ilk sözü həmişə ana dili olur.
Qərarın mahiyyəti: realizm və iradə
Sənəd romantik deyildi. Onu hazırlayanlar da romantik deyildilər. Fətəli xan Xoyski və Behbud xan Cavanşir ayaqlarını möhkəm yerə basan dövlət adamları idilər. Qərarda keçid dövrü nəzərdə tutulmuşdu: dövlət idarələrinə, məhkəmə və inzibati orqanlara, habelə digər vəzifələrə bu dili bilənlər gələnədək hökumət müəssisələrində rus dilinin işlədilməsinə icazə verilirdi.
Bu güzəşt zəiflik deyil, müdriklik idi. Çar imperiyasının bürokratik aparatını bir gecənin içində dəyişmək mümkün deyildi. Amma hədəf aydın idi. Daxili işlər naziri Behbud xan Cavanşir həmin dövrdə "Azərbaycan" qəzetinə belə demişdi:
"İki ildən sonra Azərbaycanın bütün müəssisələri milliləşdiriləcəkdir. Türk dilini bilməyən məmurlar isə vəzifələrini itirməməkdən ötrü bizim dili öyrənməli olacaqlar".
Qətiyyət məhz bu idi.
Sözdən işə: qərarın ardınca gələnlər
Hökumət söz söyləməklə kifayətlənmədi. Avqustun 28-də ibtidai və orta məktəblərdə təhsilin ana dilində aparılması haqqında qərar qəbul edildi. Dekabrın 27-də hərbi nazir Səməd bəy Mehmandarov orduda xidmət dilinin Azərbaycan-türk dili olması barədə əmr verdi. 1919-cu ilin sentyabrında isə parlament Bakı Dövlət Universitetinin yaradılması haqqında qərar qəbul etdi. Universitet müsəlman Şərqinin ilk Avropa tipli ali məktəbi idi.
Eyni dövrdə latın əlifbasına keçid məsələsi də gündəmə gəldi. 1919-cu ildə Xudadad bəy Məlikaslanovun rəhbərliyi ilə bu məqsədlə komissiya yaradıldı və onun hazırladığı tədbirlər planı parlament tərəfindən təsdiq edildi. Cümhuriyyətin ömrü bu planı həyata keçirməyə imkan vermədi. Amma toxum artıq səpilmişdi.
Tarixi yerinin böyüklüyü
O vaxtlar "türk dili" adlanan ana dilimizin 1918-ci il iyunun 27-də dövlət dili elan edilməsi həm rus imperiya ənənəsindən, həm də fars ədəbi hegemoniyasından fərqli milli kimlik quruculuğunun ifadəsi idi.
Bu qərar təkcə dil siyasəti ilə bağlı akt deyildi. O, eyni zamanda üç bəyanat idi:
Biz varıq;
Biz öz dilimizdə danışırıq;
Biz öz gələcəyimizi öz dilimizdə yazırıq.
Cümhuriyyətin cəmi 23 aylıq ömrü ərzində dil sahəsində həyata keçirilən tədbirlər təkcə Azərbaycanda deyil, bütövlükdə türk dünyasında gələcək dil siyasəti üçün yeni istiqamət açdı. | 252 |
| 13 | Немає тексту... | 226 |
| 14 | 🔥⛽
İllüziya bitdi: Yanıb kül olan "sabitlik"! Son 3 günün xülasəsi:
❌ NEZ-lər vuruldu: Rusiyanın yanacaq damarları kəsilir.
❌ Yanacaq qıtlığı: Şəhərlərdə yanacaq tapmaq çətinləşir, qiymətlər kəskin artır.
❌ Krımdan qaçış: İşğal olunmuş torpaqlar boşalır, "yayın istirahəti" yerini təşvişə verib.
❌ Psixoloji çöküş: Rusiyada panika və çaşqınlıq pik həddədir.
Dronlar təkcə zavodları deyil, Kremlin illüziyalarını da məhv edir. Müharibənin əks-sədası artıq hər kəs tərəfindən eşidilir. | 1 231 |
| 15 | GECƏNİN QRAMERİ
Şamaxı, Potsdam və ya hansısa başqa bir rəsədxanada, gecənin irəliləyən saatlarında teleskop arxasında gənc bir qadın oturub. O, ulduzları sadəcə müşahidə etmir, onları oxuyur.
Qramer bir dilin daxili məntiqidir. Gecənin də öz qrameri var: ulduzların düzülüşü, işığın sönməsi, səssizliyin ritmi... Bu qadın həmin gizli qaydaları deşifrə edir. O, gecəni sadəcə görən deyil, gecəni anlayan biridir.
Bakıda bu astrofizik alimin "Ae/Be Herbiq tipli ulduzların atmosferində fiziki proseslər" adlı kitabının təqdimatına gedirəm. Bura İstanbuldan gecə təyyarəsi ilə uçmuşam. Yolboyu ulduzları, Ayı gecənin qaranlığında izləyərək gəlmişəm. Ancaq nə etdimsə də, o "Ae/Be"-ləri görə bilmədim. Çılpaq gözlə görmək onsuz da qeyri-mümkün idi, mən də bol-bol xəyal etdim.
Siz heç "Ae/Be" ulduzlarının nə olduğunu bilirsinizmi? Mən də tam bilmirəm.
Bildiyim təkcə odur ki, o ulduzlar kosmosun uşaqlıq dövrüdür – hələ tam formalaşmamış, əsl ulduza çevrilməmiş gənc göy cismləridir. Onları əhatə edən qaz-toz diskləri hələ də ulduzun üzərinə axıb tökülür; bu proses akkresiya adlanır. Atmosferləri isə əsl savaş meydanıdır: güclü maqnit sahələri, atomların mikroskopik diffuziyası, elementlərin kimyəvi anomaliyaları... Hamısı eyni anda, eyni mühitdə baş verir.
Bir ulduzu anlamaq, həm də bir planet sisteminin tarixini anlamaq deməkdir. Və bu fədakar qadın onları gecələr izləyir. Çünki elmin ən dərin sualları yalnız qaranlıqda boy göstərir...
Kitabın müəllifi astronomiya üzrə fəlsəfə doktoru Həmayıl Adıgözəlzadədir. Bu əsər Həmayıl xanımın monoqrafiyasıdır. Deməli, yaxında o, professor olacaq. Həm də astrofizika sahəsində ilk azərbaycanlı qadın professor! Bu elmi adı ona, əslində, göylər verəcək.
Göylər – o sirli ənginliklər isə vəfalıdır; sevgini və minnətdarlığı heç vaxt əsirgəmirlər. | 374 |
| 16 | Немає тексту... | 354 |
| 17 | Sivilizasiyanı quran nitq deyil, yazıdır,
çünki danışıq dili yazılı dillə müqayisədə çox zəifdir.
Ona görə də ədəbiyyat oxumadan dil inkişaf etməz,
dil inkişaf etmədən düşüncə inkişaf edə bilməz.
Başqa sözlə, kitab oxumaq, oxuduqlarını düşünmək və düşündüklərini yazmaq sivilizasiyanın tərkib hissəsidir.
– İbrahim Nəbioğlu, "Oxumaq və unutmaq paradoksu"
#Libraff #3alma #bestseller #yeni #books #ibrahimnəbioğlu | 348 |
| 18 | YOLUNUZU YENƏ BİR KİTABLA KƏSİRƏM
Yeni kitabım – “Oxumaq və unutmaq paradoksu” bu gündən satışdadır.
Bu kitab elm, ədəbiyyat, fəlsəfə, musiqi, yaddaş və insan haqqında uzun illərin düşüncələrinin nəticəsidir.
Bəzi kitablar cavab vermək üçün yazılır.
Bəziləri isə yeni suallar yaratmaq üçün.
Ümid edirəm ki, bu kitab oxucuları ilə öz dialoqunu qura biləcək.
Kitabı Bakıdakı Gənclik Libraff, Fəvvarələr Libraff, İstiqlaliyyət Libraff və Park Akademiya Libraff, həmçinin Sumqayıt Libraff mağazalarından əldə edə bilərsiniz.
Yolunuz kitabla kəsişsin.
#Libraff #TEASPress #İbrahimNəbioğlu | 1 305 |
| 19 | Messi yoxsa Ronaldo?
Bu, son zamanlar futbol dünyasının ən çox sorulan suallarından biridir.
Mən Ronaldoçuyam.
Seçimim ehtimal ki, həm də şəxsiyyət tipologiyası ilə bağlıdır. Messini yox, Ronaldonu üstün tutmağımın arxasında çox güman ki, mənim insanın xarakterinə, həyata baxışına və insani dəyərlərinə toxunan çox spesifik səbəblər var.
Məncə, Ronaldonu seçməyinin əsas səbəbləri bunlardır:
1. "Mentalitet" və Mütləq İradə Gücü
Messi insana "Tanrı vergisi" olan bir istedadı xatırladır…Sanki hər şey ona çox asan gəlir, top ayağına yapışır və o, bir təbiət möcüzəsinə çevrilir.
Ronaldo isə insan iradəsinin zəfəridir. Hər şeyə zəhmətlə, nizam-intizamla və inadkarlıqla nail olduğu üçün Ronaldonu bəyənirəm. O, sübut edib ki, dahi doğulmasa belə, hər gün hamıdan çox çalışaraq, hamıdan sürətli oyanaraq və özünü hər gün yenidən inşa edərək zirvəyə çıxıb. Mən onun bu "robotik" iş rejimini və mənəvi gücünü ön plana çıxarıram.
2. Müasir Qladiator və Meydan Oxuma
Messi demək olar ki, bütün karyerasını "Barselona"nın ideal şəkildə onun üçün qurulmuş sistemində keçirib. Ronaldo isə komfort zonasından çıxmaqdan heç vaxt qorxmadı:
– Portuqaliyadan çıxdı, getdi İngiltərəni fəth etdi (Mançester Yunayted);
–İspaniyaya getdi, tarix yazdı (Real Madrid);
–İtaliyada oynadı, çempion oldu (Yuventus).
Onun "hər yerdə və hər şəraitdə qalib gəlmək" xarakterini, yeni meydan oxumalara qaçmasını daha cəlbedici görürəm. O, getdiyi hər komandanın aurasını təkbaşına dəyişə bilən bir liderdir.
3. Emosional Alov və Eqo
Messi daha sakit, içinə qapalı və bəzən meydanda emosiyasızdır.
Ronaldo isə od-alovdur, hər qolu bir teatral tamaşadır, "Siuuu" qışqırığı bir güvən bəyanıdır. Onun bu aşkar özünəinamı və iddialı eqosu bəzilərinə itici gəlsə də, məncə bu, böyük idmançının daxili yanğısıdır. Uduzmağı qəbul etməyən, 39-40 yaşında belə hələ də ac olan bir adamın ehtirası təkcə mənimi heyran edir?
4. Böhran Anlarının Adamı (Clutch Player)
Ronaldonun karyerası "qeyri-mümkün" görünən geri dönüşlərlə doludur. Komanda uduzanda, hər kəsin ümidi kəsiləndə Ronaldo səhnəyə çıxıb het-trik edir və matçı təkbaşına çevirir. Mən onun bu təzyiq altında əzilməyən, əksinə təzyiqlə qidalanan xarakterinə heyranam.
Mən Messinin "sehrini" inkar etmirəm, sadəcə Ronaldonun "özünü yaradan insan" (Self-made man) hekayəsi, onun sarsılmaz fədakarlığı və liderlik xarakteri mənim daxili dünyamla üst-üstə düşür. | 356 |
| 20 | Немає тексту... | 294 |
Вже доступно! Дослідження Telegram за 2025 — головні інсайти року 
