DW Amharic

የአየር ንብረት ለውጥና የአውሮፕላን ጥቃት ያባባሰው ሰብአዊ ቀውስ በሱዳን የረድኤት ድርጅቶች ሱዳን ውስጥ ከቤት ንብረታቸው ለተፈናቀሉት አገልግሎት የሚሰጡ የጤና ተቋማት ሙሉ ለሙሉ ከሥራ ውጪ ሊሆኑ እንደሚችሉ እያስጠነቀቁ ነው። ሱዳን ውስጥ በሰሜን ኮርዶፋን እና በብሉ ናይል ግዛት አንዳንድ አካባቢዎች በሱዳን ጦር እና በፈጥኖ ደራሹ ኃይል መካከል የሚካሄደው ውጊያ ተጠናክሯል። https://pepurl.com/p/5OLIc?at_medium=Messenger&at_campaign=Telegram&at_channel=DW_Amharic&at_dw_language=am

ኬንያ ራይላ ኦዲንጋ የታገሉለትን ዴሞክራሲያዊ ምህዳር ማስጠበቅ ትችል ይሆን? ኬንያውያን ባለፈው ዓመት በዚህ ወቅት ከዚህ ዓለም በሞት የተለዩት የቀድሞው የሀገሪቱ ጠቅላይ ሚኒስትር ራይላ ኦዲንጋ ለፖለቲካው ያበረከቷቸውን ጉዳዮች የሰሞኑ መነጋገሪያ አድርገዋቸዋል። https://pepurl.com/p/5OLJG?at_medium=Messenger&at_campaign=Telegram&at_channel=DW_Amharic&at_dw_language=am

የጥቅምት 7 ቀን 2019 ዓ/ም የዓለም ዜና የፌድራል መንግሥት ኃይሎች እና አጋሮቻቸው መቐለን ሲቆጣጠሩ ከክልሉ ዋና ከተማ ለቆ የወጣው የትግራይ ክልላዊ መንግሥት በአሉላ አባ ነጋ አለም አቀፍ አውሮፕላን ማረፊያ ምንም አይነት እንቅስቃሴ እንዳይደረግ አስጠነቀቀ። ቀድሞም በፌድራል መንግሥት እውቅና የተነፈገው እና ደብረፅዮን ገብረሚካኤል የሚመሩት ክልላዊ መንግሥት ማስጠንቀቂያውን የሰጠው ትላንት አርብ በህወሓት የተረጋገጠ የፌስቡክ ገጽ ባሠራጨው መግለጫ ነው።   የትግራይ የሰላም ኃይል ከፌደራል መከላከያ ሰራዊ ጋር በመሆን «ፅንፈኛ» ባለው  የህወሓት ሰራዊ ላይ ባካሄደው የጸረ ማጥቃት እርምጃ የኃይል ሚዛኑን «ሙሉ በሙሉ መዛባቱን» የሰላም ኃይሉ ቃል አቀባይ ገለጹ።   የግብጹ ፕረዚደንት አብደል ፈታሕ አልሲሲ የስልጣን ዘመናቸው እንደ ጎርጎሮሳውያኑ አቆጣጠር በ2030 እንደሚያበቃ አስታወቁ። የ 71 ዓመቱ ፕረዚደንት አልሲሲ ዛሬ በአንድ ወታደራዊ የምረቃ ሥነ ስርዓት ተገኝተው እንዳሉት «የግብጽ ሕገ መንግስት አይነካም»።   በሆርሙዝ የባሕር ሰርጥ ይቀዝፍ የነበረ አንድ ነዳጅ የጫነ መርከብ በፈንጂ መንጎዱን የኢራን እስላማዊ አብዮት ዘብ ዛሬ አስታወቀ። መርከቡ «ኢራን የጣለችውን የጉዞ ገደብን የጣሰ» ብሎታል።    የዩክሬይኑ ፕረዚደንት ቮለደሚር ዘለንስኪ ሩስያ የብርድ ወራት ከመግባቱ በፊት ሚልዮኖችን ያለኤሌክትሪክና ያለማሞቅያ ለማስቀረት እየጣረች ነው አሉ። https://pepurl.com/p/5OMlG?at_medium=Messenger&at_campaign=Telegram&at_channel=DW_Amharic&at_dw_language=am

የጥቅምት 7 ቀን 2019 ዓ/ም የዓለም ዜና የፌድራል መንግሥት ኃይሎች እና አጋሮቻቸው መቐለን ሲቆጣጠሩ ከክልሉ ዋና ከተማ ለቆ የወጣው የትግራይ ክልላዊ መንግሥት በአሉላ አባ ነጋ አለም አቀፍ አውሮፕላን ማረፊያ ምንም አይነት እንቅስቃሴ እንዳይደረግ አስጠነቀቀ። ቀድሞም በፌድራል መንግሥት እውቅና የተነፈገው እና ደብረፅዮን ገብረሚካኤል የሚመሩት ክልላዊ መንግሥት ማስጠንቀቂያውን የሰጠው ትላንት አርብ በህወሓት የተረጋገጠ የፌስቡክ ገጽ ባሠራጨው መግለጫ ነው።   የትግራይ የሰላም ኃይል ከፌደራል መከላከያ ሰራዊ ጋር በመሆን «ፅንፈኛ» ባለው  የህወሓት ሰራዊ ላይ ባካሄደው የጸረ ማጥቃት እርምጃ የኃይል ሚዛኑን «ሙሉ በሙሉ መዛባቱን» የሰላም ኃይሉ ቃል አቀባይ ገለጹ።   የግብጹ ፕረዚደንት አብደል ፈታሕ አልሲሲ የስልጣን ዘመናቸው እንደ ጎርጎሮሳውያኑ አቆጣጠር በ2030 እንደሚያበቃ አስታወቁ። የ 71 ዓመቱ ፕረዚደንት አልሲሲ ዛሬ በአንድ ወታደራዊ የምረቃ ሥነ ስርዓት ተገኝተው እንዳሉት «የግብጽ ሕገ መንግስት አይነካም»።   በሆርሙዝ የባሕር ሰርጥ ይቀዝፍ የነበረ አንድ ነዳጅ የጫነ መርከብ በፈንጂ መንጎዱን የኢራን እስላማዊ አብዮት ዘብ ዛሬ አስታወቀ። መርከቡ «ኢራን የጣለችውን የጉዞ ገደብን የጣሰ» ብሎታል።    የዩክሬይኑ ፕረዚደንት ቮለደሚር ዘለንስኪ ሩስያ የብርድ ወራት ከመግባቱ በፊት ሚልዮኖችን ያለኤሌክትሪክና ያለማሞቅያ ለማስቀረት እየጣረች ነው አሉ። https://pepurl.com/p/5OMlG?at_medium=Messenger&at_campaign=Telegram&at_channel=DW_Amharic&at_dw_language=am

የጥቅምት 7 ቀን 2019 ዓ/ም የአድማጮች ማኅደር ዝግጅት የዶቼ ቬለ ተካታታዮች እናንተም፤ ለአድማጮች ማኅደር ዝግጅት ልትጽፉ ወይም የድምጽ መልዕክት ልትልኩ ከፈለጋችሁ amharic@dw.com የኢሜል አድራሻችን ነው።0049-228-429-164995 ደግሞ የድምጽ መልዕክት መቀበያ ስልካችን ነው። በፌስ ቡክ ሜሴንጀር ወይም የቴሌግራም አድራሻችንን በመጠቀም የጽሑፍም ሆነ የድምጽ መልዕክት መላክ ትችላላችሁ። https://pepurl.com/p/5OLKu?at_medium=Messenger&at_campaign=Telegram&at_channel=DW_Amharic&at_dw_language=am

የጥቅምት 7 ቀን 2019 ዓ/ም የአድማጮች ማኅደር ዝግጅት የዶቼ ቬለ ተካታታዮች እናንተም፤ ለአድማጮች ማኅደር ዝግጅት ልትጽፉ ወይም የድምጽ መልዕክት ልትልኩ ከፈለጋችሁ amharic@dw.com የኢሜል አድራሻችን ነው።0049-228-429-164995 ደግሞ የድምጽ መልዕክት መቀበያ ስልካችን ነው። በፌስ ቡክ ሜሴንጀር ወይም የቴሌግራም አድራሻችንን በመጠቀም የጽሑፍም ሆነ የድምጽ መልዕክት መላክ ትችላላችሁ። https://pepurl.com/p/5OLKu?at_medium=Messenger&at_campaign=Telegram&at_channel=DW_Amharic&at_dw_language=am

የአሜሪካ አጋማሽ ዘመን ምርጫ የአሜሪካ ፕሬዝደንት ዶናልድ ትራምፕ በሥልጣናቸው አጋማሽ የሚካሔደው ምርጫ ሲቃረብ ለሪፐብሊካን ዕጩዎች ድጋፍ ለማሰባሰብ ባደረጓቸው ንግግሮች የኢትዮጵያ፣ ታላቁ የህዳሴ ግድብ እና የሶማሊያን ጉዳይ አንስተዋል። ከሁለት ሣምንት ገደማ በኋላ የሚካሔደው ምርጫ የሕግ አውጪ ምክር ቤቶች፤ የግዛት አስተዳዳሪዎችና ከንቲባዎች የሚመረጡበት ነው። https://pepurl.com/p/5OMQp?at_medium=Messenger&at_campaign=Telegram&at_channel=DW_Amharic&at_dw_language=am

መንግሥት በትግራይ ስላቋቋመው ባለአደራ አስተዳደር ህወሓት ምላሽ ሰጠ ህወሓት የፌዴራል መንግሥት በትግራይ ክልል ለ6 ወር ያቋቋመውን ባለአደራ አስተዳደር "ሕጋዊነት ወይም ተፈጻሚነት እንደሌለው" በማለት ተቃውሟል። ከፌዴራሉ መንግሥት ጋር ግጭት ዉስጥ የገባው ህወሓት ከተቋቋመው ባለአደራ አስተዳደር ጋር የሚተባበር ማንኛውም ድርጅት የመንግሥት አካል ተደርጎ እንደሚቆጠር እና ተጠያቂ እንደሚሆን አሳስቧል። https://pepurl.com/p/5OMWo?at_medium=Messenger&at_campaign=Telegram&at_channel=DW_Amharic&at_dw_language=am

ፌድራል መንግሥት ባለአደራ አስተዳደር ሲመሰርት የትግራይ የሰላም እና ለውጥ ምክር ቤት ለምን ፈረሰ? ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይን ከሥልጣን ለማስወገድ የተመሠረተው የትግራይ የሰላም እና ለውጥ ምክር ቤት ከአምስት ወራት ገደማ በኋላ መፍረሱን ትላንት አርብ ጥቅምት 06 ቀን 2019 አስታውቋል። የትግራይ የሰላም እና ለውጥ ምክር ቤት አባል የነበሩ ፓርቲዎች“የምርጫ ቦርድ ሕግ በሚፈቅደው መሠረት የጋራ ትግላቸውን” እንደሚቀጥሉ ተገልጿል። https://pepurl.com/p/5OMfK?at_medium=Messenger&at_campaign=Telegram&at_channel=DW_Amharic&at_dw_language=am

የትግራይ የሰላም ኃይል ከፌደራል መከላከያ ሰራዊ ጋር በመሆን «ፅንፈኛ» ባለው የህወሓት ሰራዊ ላይ ባካሄደው የጸረ ማጥቃት እርምጃ የኃይል ሚዛኑን «ሙሉ በሙሉ መዛባቱን» የሰላም ኃይሉ ቃል አቀባይ ገለጹ። https://pepurl.com/p/5OMeq?at_medium=Messenger&at_campaign=Telegram&at_channel=DW_Amharic&at_dw_language=am

የትግራይ የሰላም ኃይል ከፌደራል መከላከያ ሰራዊ ጋር በመሆን «ፅንፈኛ» ባለው የህወሓት ሰራዊ ላይ ባካሄደው የጸረ ማጥቃት እርምጃ የኃይል ሚዛኑን «ሙሉ በሙሉ መዛባቱን» የሰላም ኃይሉ ቃል አቀባይ ገለጹ። https://pepurl.com/p/5OMeq?at_medium=Messenger&at_campaign=Telegram&at_channel=DW_Amharic&at_dw_language=am

ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይን ከሥልጣን ለማስወገድ የተመሠረተው የትግራይ የሰላም እና ለውጥ ምክር ቤት ከአምስት ወራት ገደማ በኋላ መፍረሱን ትላንት አርብ ጥቅምት 06 ቀን 2019 አስታውቋል። የኢትዮጵያ ፌድራል መንግሥት መቐለን ከአጋር ታጣቂዎች ጋር ከተቆጣጠረ በኋላ የትግራይ ክልልን የማስተዳደሩን ኃላፊነት ለምክር ቤቱ ይተዋል የሚል እምነት ያላቸው ተንታኞች ነበሩ። ይሁንና ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ የሚመሩት ፌድራል መንግሥት አምስት ከፍተኛ አመራሮች ያሉት የባለአደራ አስተዳደር አቋቁሟል። ፌድራል መንግሥት የተከተለው አካሔድ “ብዙ ሰው ያልጠበቀው” እንደሆነ አንድ የፖለቲካ ተንታኝ ለዶቸ ቬለ ተናግረዋል። 👉https://tinyurl.com/y32vn4bj

ለሁለት ወር ከዘጠኝ ቀናት በእሥር ላይ የቆዩት የኢሕአፓ አመራሮች እና ጠበቃ ትናንት አርብ እና ዛሬ ቅዳሜ ማለዳ ተለቀቁ። ከእስር የተለቀቁት የኢሕአፓ የሕዝብ ግንኙነት ኃላፊ ይስሓቅ ወልዳይ፣ የፓርቲው አባል አበበ አካሉ እና ጠበቃ አበራ ንጉሥ ናቸው። ፖለቲከኛው አቶ አበበ አካሉ ከእስር የተለቀቁት ትላንት አርብ ጥቅምት 06 ቀን 2019 እንደሆነ ጠበቃቸው ሰለሞን ገዛኸኝ ለዶቼ ቬለ አረጋግጠዋል። አቶ ይስሓቅ ወልዳይ እና ጠበቃ አበራ ንጉስ ደግሞ ዛሬ ረፋድ ላይ ከእሥር መለቀቃቸውን ገልጸዋል። ሦስቱ ግለሰቦች “ስውር የአገር ማፍረስ ሴራዎችን በማቀድ” እና “የሀገርን አንድነት በሚያፈርስ ውስብስብ የሽብር ወንጀል ድርጊት” ተጠርጥረው በእስር ላይ ቆይተዋል። ፍርድ ቤት በ50 ሺህ ብር ዋስትና እንዲለቀቁ ፈቀዶላቸው የነበረ ቢሆንም ፖሊስ ይግባኝ በመጠየቁ ምክንያት፣ ላለፉት 15 ቀናት የዋስትና መብታቸው ሳይከበር በእሥር ላይ ቆይተዋል። የኢትዮጵያ ሕዝባዊ አብዮታዊ ፓርቲ (ኢሕአፓ) ሦስቱም መፈታታቸውን “በደስታ እንቀበላለን” ብሏል። ይሁንና በቤንሻንጉል ጉሙዝ ክልል የኢሕአፓ አስተባባሪ የሆኑት አቶ ደረጀ ደለና “እስካሁን በእስር ላይ” መቆየታቸው “ከፍተኛ የሰበዓዊ መብት ጥሰት” እንደሆነ ተቃውሞውን አሰምቷል። “በሰላማዊ ትግል በመሳተፍ ወይም የመንግሥትን አካሄድ በመተቸት ማንኛውም ዜጋ ለአላግባብ እስርና ለመብት ጥሰት መዳረግ የለበትም” ያለው ፓርቲው አቶ ደረጀ ደለና “ወዲያውኑ” እንዲፈቱ “ለሚመለከታቸው የመንግሥት አካላት ጠንካራ ጥሪ” አቅርቧል። https://tinyurl.com/47yfpc5s

ከጋምቤላ “የተፈናቀሉ ወገኖችን ‘ሥጋት አለ’ በሚል ከከተማው ወደ ገጠራማ እና ወረዳ አካባቢዎች የማጓጓዝ ስራዎችን” ይሰራሉ ያላቸውን “አንዳንድ የመንግሥት ተሽከርካሪዎችና አሽከርካሪዎች” የክልሉ ፖሊስ “ከድርጊታቸው በአፋጣኝ እንዲቆጠቡ” አስጠነቀቀ። የጋምቤላ ፖሊስ “ያለ ሕጋዊ እውቅና እና የሥራ ስምሪት ያለ አግባብ በህገ ወጥ መንገድ ተንቀሳቀሰው በሚገኙ ተሽካርካሪዎች ላይ እርምጃ ሊወሰድ እንደሚችል” አሳውቋል። የጋምቤላ ነዋሪዎች የሸሹት ጥቅምት 03 ቀን 2019 ሰዎች የተገደሉባቸው ጥቃቶች ከተሰነዘሩ በኋላ ነበር። በዕለቱ አራት ሰዎች “በአንድ ቤት” መገደላቸውን ሁለት የከተማው ነዋሪ ለዶቸ ቬለ ተናግረው ነበር። ሌላ ሦስተኛ የጋምቤላ ነዋሪ በእርግጥም ሰዎች መገደላቸውን አረጋግጠው ግድያውን የተቃወሙ ሰዎች አስከሬኖች ይዘው በሰልፍ ወደ ምክር ቤት አቅንተው እንደነበር አስረድተዋል። አንድ የዐይን እማኝ “ችግር የተከሰተበት አካባቢ” የመኖሪያ ቤቶች መቃጠላቸውን፤ “የድንጋይ ውርወራ” እንደነበር ተናግረዋል። https://tinyurl.com/4bs4r3z2

የፌድራል መንግሥት ኃይሎች እና አጋሮቻቸው መቐለን ሲቆጣጠሩ ከክልሉ ዋና ከተማ ለቆ የወጣው የትግራይ ክልላዊ መንግሥት በአሉላ አባ ነጋ አለም አቀፍ አውሮፕላን ማረፊያ ምንም አይነት እንቅስቃሴ እንዳይደረግ አስጠነቀቀ። ቀድሞም በፌድራል መንግሥት እውቅና የተነፈገው እና ደብረፅዮን ገብረሚካኤል የሚመሩት ክልላዊ መንግሥት ማስጠንቀቂያውን የሰጠው ትላንት አርብ በህወሓት የተረጋገጠ የፌስቡክ ገጽ ባሠራጨው መግለጫ ነው። https://pepurl.com/p/5OMIz?at_medium=Messenger&at_campaign=Telegram&at_channel=DW_Amharic&at_dw_language=am

የፌድራል መንግሥት ኃይሎች እና አጋሮቻቸው መቐለን ሲቆጣጠሩ ከክልሉ ዋና ከተማ ለቆ የወጣው የትግራይ ክልላዊ መንግሥት በአሉላ አባ ነጋ አለም አቀፍ አውሮፕላን ማረፊያ ምንም አይነት እንቅስቃሴ እንዳይደረግ አስጠነቀቀ። ቀድሞም በፌድራል መንግሥት እውቅና የተነፈገው እና ደብረፅዮን ገብረሚካኤል የሚመሩት ክልላዊ መንግሥት ማስጠንቀቂያውን የሰጠው ትላንት አርብ በህወሓት የተረጋገጠ የፌስቡክ ገጽ ባሠራጨው መግለጫ ነው። https://pepurl.com/p/5OMIz?at_medium=Messenger&at_campaign=Telegram&at_channel=DW_Amharic&at_dw_language=am