የሕያ ኢብኑ ኑህ | Yahya Ibnu Nuhe

ከሰሞኑ መምህር በትረማርያም አበባው በማህበራዊ ሚዲያ ገጻቸው ላይ ስላጋሩት አንድ አጭር ግን እጅግ አከራካሪ ሀሳብ በአጭሩ እንወያይ። መምህሩ በጽሑፋቸው ላይ ክርስቶስን "ፈጣሪና ፍጡር" ማለት የካቶሊካዊ አስተምህሮ መሆኑን ገልጸዋል። በተቃራኒው ደግሞ "ፈጣሪ ወፍጡር" ማለት የኦርቶዶክስ ተዋሕዶ አስተምህሮ መሆኑን አስፍረዋል። ​እዚህ ላይ "ና" የሚለውን የአማርኛ መስተጻምር ወደ "ወ" (የግዕዝ መስተጻምር) ከመቀየር ባለፈ፣ በሁለቱም አገላለጾች ውስጥ ያለው ማዕከላዊ መልዕክት አንድ ነው። ይኸውም፣ ክርስቶስ በተመሳሳይ ጊዜ (At the same time) "ፈጣሪም" "ፍጡርም" ነው የሚል ነው። ነገር ግን ይህ አባባል ከጤናማ አመክንዮ አንጻር ሲፈተሽ ፈጽሞ ስሜት የሚሰጥ አይደለም። አንድ ነገር በተመሳሳይ ጊዜ እና ሁኔታ ሙሉ በሙሉ "ነጭም" ሙሉ በሙሉ "ጥቁርም" ሊሆን አይችልም። በተመሳሳይ መልኩ "ፈጣሪ" ማለት ጅማሬ የሌለው፣ ሁሉን ቻይ፣ እና ያልተፈጠረ ማለት ሲሆን፤ "ፍጡር" ማለት ደግሞ ጅማሬ ያለው፣ ውስን እና የተፈጠረ ማለት ነው። ታዲያ ጅማሬ የሌለው አምላክ፣ እንዴት በተመሳሳይ ጊዜ "ጅማሬ ያለው ፍጡር" ሊሆን ይችላል? እስኪ ምላሻችሁን በጨዋ ደንብ ስጡኝ፣ የንታ በትረማርያምም መልስ ከሰጡበት ጹሁፌን አጋሯቸው፣ አመሰግናለሁ።

በፌስቡክ ለተሰጡ ከ100 በላይ ኮሜንቶች ጊዜ ሰጥቼ ለብዙዎቻችሁ ምላሽ ለመስጠት ሞክሬያለሁ። ጨዋነት ለተሞላባቸውም ሆነ ስድብ ለቀላቀሉ አስተያየቶች በቻልኩት መጠን መልስ ሰጥቻለሁ። ተሳትፏችሁ መልካም ነው፤ በርቱ፣ አትጥፉ! አሁን ግን የክርክራችንን መሠረታዊ ነጥብ (የእፎይን ግዙፍ ስህተት) ጠቅለል አድርጌ ላስቀምጥላችሁ። እናንተም ጸሐፊውን መጠየቅ ስትፈልጉ ይህንን ሞጋች ሐሳብ ልትጠቀሙበት ትችላላችሁ፦ ዋናው ነጥብ ምንድን ነው? "ገብርኤል" የሚለውን ስም (በእንግሊዝኛው "Man of God") ወደ አማርኛ ስትተረጉም "የእግዚአብሔር ሰው" ማለት ሲገባህ፣ "እግዚአብሔር ሰው ሆነ" ብለህ መተርጎምህ እጅግ የገዘፈ የሥነ-መለኮት ስህተት ነው። በክርስትና አስተምህሮ "እግዚአብሔር ሰው ሆነ" (አማኑኤል - እግዚአብሔር ከእኛ ጋር ሆነ) የሚለው መለኮታዊ ትርጓሜ፣ ከኢየሱስ ክርስቶስ ሥጋን መልበስ (ሥጋዌ) ጋር ብቻ የሚያያዝ ትልቅ የሃይማኖቱ መሠረት ነው። ጸሐፊው ጥቂት የሥነ-መለኮት እውቀት ቢኖረው ኖሮ ይህንን ስህተት ባልፈጸመ ነበር። ነገር ግን ይህንን ባለመረዳቱ፣ ለኢየሱስ ብቻ የተሰጠውን "ሥጋ የመልበስ" (አምላክ ሰው የመሆን) ትርጓሜና ስያሜ ለገብርኤልም ሰጥቶታል። በሌላ አነጋገር፣ ገብርኤልን ልክ እንደ ኢየሱስ ሌላ ሥጋ የለበሰ አምላክ አድርጎ አቅርቦታል (ሁለት ሥጋ የለበሱ አማልክት አደረጋቸው ማለት ነው)። ስለዚህ ክርስቲያን ወገኖቼ፣ ጉዳዩ ተራ የስም ትርጉም ስህተት ብቻ አይደለም። ኢየሱስ ያንን ስያሜ የያዘው ዝም ብሎ ስሙ ስለሆነ ሳይሆን፣ የቤተክርስቲያኒቱ መሠረታዊ እሳቤና ትምህርት ዶግማ ስለሆነ ነው። እፎይ ግን በእኛ ላይ ክስ ለመደርደር ሲጣደፍ፣ የራሱን ቤተክርስቲያን መሠረታዊ አስተምህሮ አፍርሷል! እውነታው ይህ ነው።

ገብርኤልን አምላክ ያደረገው እፎይ! ​በቅርቡ "የጽልመቱ ጥላ" በሚል ርዕስ እስልምናን ለመተቸት መጽሐፍ ያሳተመው እፎይ፣ በእስልምና ላይ ክስ ለመደርደር ሲጣደፍ የራሱን የክርስትና እምነት መሠረት ጭምር እስከማፍረስ ደርሷል። ​እስኪ ከተያያዘው ምስል ላይ የመጽሐፉን ገጽ 30 ተመልከቱት! ጸሐፊው በድፍረት "ገብርኤል ማለት ትርጉሙ አምላክ ሰው ሆነ... ማለት ስለሆነ" ይለናል! እስካሁን ሥላሴን በመቃወም ስንደክም ኑረን አሁን ደግሞ ገብርኤልን ሌላ አራተኛ "አምላክ" ነው ብሎ ስራችንን ሊያበዛው ነው። https://t.me/Abuyusra3

ምላሽ የተሰጠባቸው የመጽሀፉ ክፍሎች በምስሉ ላይ ባለው መልኩ ከእያንዳንዱ ፒዲኤፍ ጀርባ ስካን እየተደረጉ ይጨመራሉ። የግለሰቡን መጽሀፍ እያነጻጸሩ ማየት ለሚፈልጉ ሁሉ ስካን እያደረግን ሁሉኑም የመጽሀፍ ክፍሎች ስለምንጨምራቸው መጽሀፉ እጃችሁ ባይኖርም ስጋት ሊገባችሁ አይገባም!

"እፎይ" የተሰኘው ግለሰብ ለምንጽፋቸው ጹሁፎች ትኩረት ሰጥቶ ላይቭ ላይ ነጥቦችን አጀንዳ ማድረጉ ጥሩ ነገር ነው። ዛሬ ማታ የመጽሀፉን ምዕራፍ -1 በተመለከተ ዋና ክፍሎችን በመንቀስ በዝርዝር ምላሽ የሰጠንበትን ፒዲኤፍ በአላህ ፍቃድ የምንለቅላችሁ ይሆናል።

Post 1 | መውዱዕ ምን እንደሆነ የማያውቀው "እፎይ" - የመጽሀፉ መግቢያ (የመረጃ ማጣቀሻ) ተዳሷል! በመጽሐፉ መግቢያ ላይ ጸሐፊው እንዲህ ይላል፦ "ሐዲስ ሳሂህ፣ ሐሰን፣ ዳዒፍ፣ መኡዱ ... የሚባሉ ደረጃዎች አሉት፡፡ ... መውዱ ስንሰለቱ የተቆረጠ ወይም ነቢዩና ሰሀቦቹ ጋር ማይደርስ ሲሆን ነው፡፡ እኔ የተጠቀምኩት ሳሂህና ሐሰን ደረጃ ያላቸውን ሐዲሳት ነው፡፡" ይህ የጸሐፊው ሀሳብ ትክክል እንዳልሆነ በሚከተሉት ነጥቦች ማሳየት ይቻላል፦ ◆ ጸሐፊው እስልምናን ለመተቸት ብዕር ከማንሳቱ በፊት ስለሚተቸው ሃይማኖት መሰረታዊ የትምህርት ዘርፎች በቂ ግንዛቤ እንደሌለው ገና በመግቢያው ላይ ራሱን አጋልጧል። የሐዲስን መረጃዎች ሲያብራራ መውዱዕ (መኡዱ ብሎ የጻፈውን አስቂኝ ስህተት አስተካክለነው እንቀጥል) ማለት ሰንሰለቱ የተቆረጠ ወይም ነቢዩና ሰሀቦቹ ጋር የማይደርስ በማለት የሰጠው ብያኔ የፍጹም ስህተት እና እውቀት አጠርነቱን ማሳያ ነው። በኢስላማዊ የሐዲስ ጥናት መሠረት «መውዱዕ» ማለት በነቢዩ (ሰ.ዐ.ወ) ላይ ሆን ተብሎ የተቀጠፈ እና የተፈበረከ ውሸት ማለትን እንጂ (¹) ሰንሰለቱ መቆረጥን አያመለክትም። ሰንሰለቱ የተቆረጠ ሐዲስ በዑለሞች ዘንድ «ሙንቀጢዕ» ወይም «ሙርሰል» በመባል ይታወቃል እንጂ መውዱዕ ተብሎ አይጠራም። ጸሐፊው እነዚህን መሠረታዊ የቃላት ፍቺዎች ሳያውቅ "ሰሂህ እና ሐሰን ሐዲሶችን ብቻ ተጠቀምኩ" ማለቱ የዕውቀቱን ውስንነት ያሳያል። ቀጥሎም ጸሐፊው እንዲህ ይላል፦ "ደረጃ ያልተሰጣቸው አንዳንድ የታሪክ መጽሐፍቶቻቸውን የተጠቀምኳቸው በሐዲስና በቁርኣን የተደገፉና የተረጋገጡ ስለሆነ ነው፡፡" ይህ የጸሐፊው ሀሳብ ትክክል እንዳልሆነም በሚከተለው ነጥብ ማሳየት ይቻላል፦ ◆ የታሪክ መጽሐፍትን "ደረጃ ያልተሰጣቸው" በማለት መግለጹ የታሪክ አዘጋገብ ስልትን ካለመረዳት የመነጨ ነው። የታላላቅ ሙስሊም የታሪክ ሊቃውንት መጻሕፍት የራሳቸው የሰንሰለት ማጣሪያ እና ርቀት ያላቸው መሆኑ ሲታወቅ፣ ጸሐፊው ግን ከዚህ እውቀት በመራቁ የራሱን አረዳድ ለማጽደቅ ሞክሯል። ቀጥሎም ጸሐፊው እንዲህ ይላል፦ "ሰዎች በማቀርበው ማስረጃ ላይ ምንም አይነት ቅሬታ ወይም መጠራጠር እንዳይኖርባቸው ለማሰብ ላነሳሁት እያንዳንዱ ነጥብ ብዙ ማስረጃዎችን ተጠቅሜያለሁ... ተቀጥፎብናል ወይም የሐሰት ማስረጃ ተለጥፎብናል የሚል ካለ ማንኛውንም ትችት ወይም ሂስ ለመቀበል ዝግጁ ነኝ፡፡" ይህ የጸሐፊው ሀሳብ አሁንም ትክክል እንዳልሆነ በሚከተለው ነጥብ ማሳየት ይቻላል፦ ◆ ጸሐፊው ማስረጃዎችን አቅርቤአለሁ በማለት የተሟላ እምነት ለማሳየት ቢሞክርም፣ ገና ከመግቢያው ላይ በሰጣቸው የተሳሳቱ ትርጓሜዎች መሰረት የገነባቸው ሀሳቦች በሙሉ የምርምር ክፍተት እንዳለባቸው ያሳያል። የህዳግ ማስታወሻ (1) ኢብኑ ሀጀር አል-አስቀላኒ፣ "ኑኽበቱል ፊክር ፊ ሙስጦለህ አህሊል አሰር" ላይ መውዱዕን ሲገልጹት፦ "ውሸት የሆነና በነቢዩ ላይ የተቀጠፈ" በማለት ነው። ይቀጥላል © የሕያ ኢብኑ ኑህ © አቡ ዩስራ

እስላማዊው ዓለም ወንጀለኞችን በህግ አግባብ የሚቀጣበትን ስርኣት "ዘግናኝ" እና "ኋላቀር" እያለ የሰብዓዊ መብት ስብከት ሲሰጥ የኖረው የምዕራቡ ዓለም፣ ዛሬ የገዛ "ስልጣኔውን" እርቃን እያወጣው ይገኛል። "የዲሞክራሲ፣ የእኩልነትና የፍትህ ማማ ነኝ" የምትለው አሜሪካ፣ በተለያዩ ምክንያቶች 13 የአሜሪካ ወታደሮችን በመግደል ወንጀል በተፈረደበት አንድ የቀድሞ የአሜሪካ ጦር ሜጀር ላይ የሚፈጸመውን የጥይት ድብደባግድ*ያ በመንግስት ደረጃ በ'ላይቭ' ለዓለም ህዝብ ልታሳይ ቀጠሮ መያዟ አስገራሚ የግብዝነት ጥግ ነው። ለዘመናት የሞት ቅጣትን በአደባባይ መፈጸም "የመካከለኛው ዘመን የጨለማ ታሪክ ነው" ሲሉን የነበሩት ራሳቸው፣ ዛሬ የሰውን ልጅ በጥይት ተደብድቦ ህይወቱ ሲያልፍ የሚያሳይ ክስተት ለህዝብ ክፍት አድርገናል እያሉ ነው። ይህንን ድርጊት አሜሪካ ሳይሆን ሌላ ምስራቃዊ ወይም የሙስሊም ሀገር አድርጎት ቢሆን ኖሮ፣ ምዕራባውያን ሚዲያዎች እምነቱን በማጥላላት ምን ዓይነት የፕሮፓጋንዳ ዘመቻ ይከፍቱበት እንደነበር መገመት አያዳግትም። "ጨካኝ፣ ጸረ-ሰብዓዊ፣ እና የጭቆና ስርዓት" የሚሉ የውግዘት ናዳዎች በዓለም አቀፍ ደረጃ ይዘንቡበት ነበር። ነገር ግን አድራጊዋ አሜሪካ በመሆኗ፣ ይህንኑ አሰቃቂ ድርጊት እንደ ግልጽነትእና እንደ ተራ የህግ ማስከበር ሂደት ለማቅረብ ሲሞከር ይታያል። ይህ ደብል ስታንደርድ ሚያስተምረን ትልቅ እውነት ቢኖር፤ የምዕራቡ ዓለም የሰብዓዊ መብት ጩኸት ለሌሎች ሀገራት ማሸማቀቂያ የሚጠቀሙበት የፖለቲካ ዱላ እንጂ፣ ከእውነተኛ የሞራል ልዕልና የመነጨ አለመሆኑን ነው!

ጀርመናዊው ፈላስፋ አርተር ሾፐንሃወር ስለ መጻሕፍት እና ደራሲያን ባጠናቀረው አንድ ዝነኛ መጣጥፉ ላይ እንዲህ ይላል፡- "በዓለም ላይ ሁለት አይነት ደራሲያን አሉ፤ አንደኛው ሊናገረው የሚገባ እውነተኛ ቁምነገር ስላለው ብቻ የሚጽፍ ሲሆን፣ ሁለተኛው ደግሞ ለመጻፍ (ወይም በጽሑፉ ገንዘብ ለማግኘት) ሲል ብቻ የሚጽፍ ነው።" ሾፐንሃወር አክሎም፣ የገንዘብና የዝና ጥማት ብዕርን ፈጽሞ በማይገባቸው ሰዎች እጅ ሲያስገባው ስነ-ጽሑፍ እንዴት እንደሚረክስ በምሬት ይገልጻል። ዛሬ ላይ ሆነን የሀገራችንን የመጽሐፍ ገበያ ስንታዘብ፣ የፈላስፋው ምሬት ከምን ጊዜውም በላይ እውን ሆኖ እናገኘዋለን። ሰሞኑን "እፎይ" የተባለ የካራ እምነት ተከታይ ግለሰብ አንድ መጽሐፍ አሳትሜያለሁ ብሎ ማህበራዊ ሚዲያውን በዘመቻ ሲያምሰው ማየት፣ ይህንኑ አሳዛኝ የዘመናችንን የብዕር ውድቀት ቁልጭ አድርጎ ያሳያል። እፎይ እኔ ሳውቀው ጽሑፍ ላይ ይቅርና ንግግር ላይ ራሱ፣ ሀሳቡን አስተካክሎ በቅጡ መናገር የሚያዳግተው፣ አረፍተ-ነገር እንኳ በቅጡ ማሰናሰል የማይችል አንደበተ-ድንክ ግለሰብ ነው። የንግግር ክህሎቱ የዚህን ያህል የተንኮታኮተ ሰው፣ ዛሬ ተነስቶ "መጽሐፍ ጻፍኩ" ሲል መስማት በእውነቱ ከስላቅም በላይ አሳዛኝ ክስተት ነው። መጽሐፉን አግኝቼ ለማየት እንደሞከርኩት፣ አንዳችም አዲስ ሀሳብ የሌለው የዛሬ 10 አመት ገደማ እዚህው ፌስቡክ ላይ ስንመልሳቸው የነበሩ ጥያቄዎች ክምችት ነው። የሱም ስራ በሚያስገርም መልኩ ከዚህ ቀደም በፌስቡክ መንደር ስናደርጋቸው በነበሩ ክርክሮች ወቅት፣ አንዳንድ የፕሮቴስታንት ጸሐፊያን የሚያነሷቸውን አሮጌ ትርክቶችን በአዲስ አቁማዳ የመሰብሰብ ያክል ብቻ ነው። ይዘቱን ስትመለከቱት ግለሰቡ መጽሐፍ ያሳተመው፣ ለህዝብ የሚያደርሰው አዲስ ዕውቀት ኖሮት ሳይሆን፣ ከምንም በላይ በሃይማኖት ስም ገበያ ፈልጎ እና ሽያጭ አጧጡፎ ኪሱን ለመሙላት እንደሆነ ከሚያደርገው የግብይት ማስታወቂያ Marketing ጩኸት መረዳት አያዳግትም። እርግጥ ነው፤ አረፍተ-ነገር መግጠም የማይችሉ ሰዎች ሳይቀሩ መጽሐፍ የሚያሳትሙበት አሳዛኝ ዘመን ላይ ደርሰናል። ነገር ግን ይህ ግለሰብ ራሱ ጻፈውም፣ ወይም የገንዘብ አቅሙን ተጠቅሞ ሌላ ሰው ቀጥሮ አጻፈውም፣ የመጽሐፉ ይዘት ምንም አዲስ ነገር የሌለውና እውነትን የሚሞግት አቅም የሌለው መሆኑን በዝርዝር ማሳየት አስፈላጊ ነው። መጽሀፉን ላነበባችሁ ክርስቲያኖች (በተለይም ለእናንተ) እያንዳንዱን ምዕራፍ እና ገጽ እየጠቀስንና ስለ ክርስትና እንድንወያይ እድል በሚከፍት መልኩ፣ የትርክቱን ባዶነት እያጋለጥን በዝርዝር ምላሽ የምንሰጥ ይሆናል። ምላሹም ለሁሉም ሰው እንዲያገለግል በነጻ በፒዲኤፍ እያደረግኩ በተከታታይ አዘጋጅቼ የማቀርብላችሁ መሆኑን በአላህ ፍቃድ ለማሳወቅ እወዳለሁ። ባዶ ማሰሮ ድምጹ ከፍ ብሎ ቢጮህም፣ ውስጡ ግን አንዳች የሚቀመስ ነገር የለውም! ፌስቡክ

የመጽሐፍ ቅዱስ ትርክት ሰሎሞንን ከማግባት ጋር ብቻ አያይዞ አላቆመም፤ ይልቁንም "ሚስቶቹ ልቡን አሸፈቱት፣ አምላኩንም አስትተው ጣዖት አመለከ" ወደሚል እጅግ አደገኛ ድምዳሜ ያወርደዋል። ነብያት የሰው ልጅ የሞራል እና የስነ-ምግባር አርአያ (Role models) ሆነው ሳለ፣ በአንድ ተራ ስህተት ሳይሆን በከባዱ የጣዖት አምልኮ ክህደት ወንጀል ውስጥ እንደወደቁ አድርጎ መሳል፣ የነብያትን ልዕልና ሙሉ በሙሉ የሚያንኳስስ ነው። ​በመሆኑም፣ ቪዲዮው ላይ ያየነው ሰባኪም ሆነ ሌሎች አድማጮች በእንዲህ ዓይነት ታላቅ ነቢይ ላይ መድረክ አዘጋጅተው ቢሳለቁ ብዙም ሊያስገርመን አይገባም። ምክንያቱም መጽሐፉ ራሱ ነብያትን እንደተከበሩ፣ ከኃጢአት እንደተጠበቁና አርአያ ሊሆኑ እንደሚችሉ ምርጥ የፈጣሪ አገልጋዮች አድርጎ ከማቅረብ ይልቅ፤ በቀላሉ ሊሳሳቱ፣ ሊወድቁ እና መድረክ ላይ መሳለቂያ ሊሆኑ የሚችሉ ተራ ሰዎች አድርጎ እንዲታዩ በሩን ወለል አድርጎ ከፍቶላቸዋል። እስልምና ግን የትኛውንም ነብይ ከእንዲህ አይነቱ የክህደት ትርክትም ሆነ ከተራ መሳለቂያነት ሙሉ በሙሉ የጠራና የላቀ መሆኑን ያስተምረናል!

አንድ ከባድ ተሽከርካሪ ላይ ከ30 በላይ ጥይቶች ተተኩሰው ሹፌሩ በህይወት መትረፉን ተከትሎ፣ አደጋውን ተሽከርካሪው ላይ ከተለጠፈው "የመልአክ ምስል" ጋር በማያያዝ "ምስሉ ሹፌሩን አዳነው" የሚል ድምዳሜ በስፋት ሲዘዋወር አይቼ ገርሞኛል። በዕለት ተዕለት ህይወታችን፣ "ፈጣሪ ይጠብቀኝ" የሚሉ ጽሑፎችን ወይም የመላእክት የተባሉ ምስሎችን የለጠፉ በርካታ መኪኖች አደጋ ሲደርስባቸው እና የሰዎች ህይወት ሲያልፍ እናያለን። በአደጋ ውስጥ ማለፍም ሆነ መትረፍ የዚች ምድር የተፈጥሮ ህግጋት አካል ናቸው። ስለዚህ በአንድ አጋጣሚ ሹፌሩ ሲተርፍ፣ ይህን ክስተት ከተፈጥሯዊ አጋጣሚዎች (Coincidences) ወይም ከፈጣሪ ፍጹም ፈቃድ ውጪ አድርጎ ለምስል መስጠት ሚዛናዊነትን የሚያጓድል ነው። ከምንም በላይ አሳሳቢው ጉዳይ ደግሞ የዚህ ዓይነቱ አመለካከት የሚያመጣው የእምነት መዛባት ነው። የአንድን ሰው ህይወት ከሞት አደጋ መታደግ የቻለውን ፍጹም የሆነ የአምላክ ቸርነት እና ኃያልነት ትቶ፣ ምስጋናውንና ውዳሴውን ለምስል ወይም ለመልአክ ማቅረብ፣ የፈጣሪን ልዩ የማዳን ስልጣን ከፍጡራን ጋር ማጋራት ነው። ይህ አይነቱ አስተሳሰብ ሲሰፋ፣ "በእውነት እንደተባለው የማዳን ኃይሉ የነበረው ከሆነ፣ ገና ከመነሻው መኪናው ላይ ያ ሁሉ ጥይት ሲዘንብ አደጋውን ማስቀረት ይቻል አልነበረም ወይ?" የሚል ሌላ ጥያቄ ማስነሳቱ አይቀርም። እውነተኛ እምነት በየትኛውም አስቸጋሪ ጊዜ መመካትን በአምላክ ላይ ብቻ ማድረግን፣ ከሞት ሲተርፉም ምስጋናን ወደ አንድ ፈጣሪ ብቻ መመለስን እንጂ፤ የፈጣሪን ልዕልና ዝቅ የሚያደርጉ እና አምላክን ከስልጣኑ የሚያጋሩ ድምዳሜዎች ውስጥ መግባትን አያበረታታም።

"ወሀብዩን አንጫጫነው!" በቅርብ ጊዜ በማህበራዊ ሚዲያ ላይ አንድ አሳዛኝ እና አሳፋሪ አዝማሚያ በስፋት እየተስተዋለ ነው። አንዳንዶች "የኦርቶዶክስ አቃቤ እምነት ነን" በሚል ሽፋን፣ አላህን እና የሰው ልጅ ታላቅ ጸጋ የሆኑትን ነብዩ ሙሐመድን (ሰ.ዐ.ወ) ያለምንም ሀፍረት ሲሳደቡ እና ሲያብጠለጥሉ ከቆዩ በኃላ በዚህ ተግባራቸው ያስከፉት አካል "ውሀብዩ" እንደሆነ በመግለጽ ከፋፍሎ የመምታት ስትራቴጂን የት ቦታ መጠቀም እንዳለባቸው እንኳን የማያቁ የቀነጨሩ ሰዎች እንደሆኑ ያሳዩናል። በመሰረቱ፣ የካይሮውም ሆነ የጃካርታው፣ የመካውም ሆነ የአዲስ አበባው ሙስሊም ነብዩ (ሰ.ዐ.ወ) ሲነኩበት በእጅጉ ያማል፣ ይቆረቆራል። ነብዩ ሙሐመድ (ሰ.ዐ.ወ) በመሰደባቸው የሚበሳጨው አንድ የተወሰነ የሙስሊም ክፍል ብቻ አለመሆኑን አያውቁም፣ ማወቅም አይፈልጉም። ስለሌላው እምነት በተለይም በክርስትናው (በኦርቶዶክስ) በኩል ያሉትን የውስጥ ክፍፍሎችና ታሪካዊ ዳራዎች ስጠቅስ ብዙ ሰው ግራ በመጋባት ይጠይቀኛል። ይህንን አይነት ግልብ ስህተት በኛም በኩል እንዳይፈጸም በማሰብ በተለይም አንዳንድ የካራ እምነት ተከታይ ግለሰቦችን ሳነሳ ብዙ ሰው በምን ምክንያት እንደዛ እንዳልኩ ማወቅ ይፈልጋል። ይህንን አስመልክቶ ከራሳቸው መጻሕፍት በመነሳት በትክክል መረዳት፣ ትክክለኛና ከሀሰት የራቀ ውይይት ለማድረግ በእጅጉ ይጠቅመናል። ለዚህ ይረዳን ዘንድ፣ ከዛሬ አስር አመት በፊት ከወንድሜ ቢላል ሀበሽ ጋር በመሆን ያዘጋጀነውን "ጉባኤ ቦረ ሜዳ!" የተሰኘ መለስተኛ መጣጥፍ በነፃ በፒዲኤፍ በቴሌግራም ቻናሌ አቅርቤላችኋለሁ። ይህ ጽሑፍ በኦርቶዶክስ ቤተ እምነት መካከል ያለውን የካራ፣ የቅባት እና የጸጋ ልዩነት በሰፊው የሚተነትን ነው። በጽሑፉ ውስጥ አንዳችም አይነት ስድብ፣ ወቀሳ ወይም ትችት የለበትም። ግልጽ በሆነ መልኩ የራሳቸውን መጻሕፍት ብቻ መሰረት አድርጎ የተዘጋጀ ትምህርታዊ ግብዓት ነው። ለሁሉም እምነት ተከታዮች፣ በተለይም በኦርቶዶክስ ውስጥ ያሉ ልዩነቶችን እና ታሪካዊ እውነታዎችን በእውቀት መረዳት ለሚፈልጉ ሁሉ ትልቅ መነሻ ይሆናል ብዬ አምናለሁ። መልካም ንባብ! አስተያየቶቻችሁን እጠብቃለሁ።

ከጥቂት ወራት በፊት አንድ ወንድሜ በግርምት አንድ ጥያቄ አነሳልኝ፦ "ምንድነው ማህበራዊ ሚዲያ ላይ እየተፈጠረ ያለው? አንድ ሙስሊም በምንም ዙሪያ ይሁን ብቻ የሆነ ጉዳይ በለጠፈ ቁጥር፣ የኦርቶዶክስ ተዋህዶ እምነት ተከታይ ነን የሚሉ አካላት ጽሑፉን በእስልምና ጥላቻ እና በስድብ ያጥለቀልቁታል። ኮሜንት አድራጊው የሰው ልጅ ሳይሆን ፕሮግራም የተደረገ 'ቦት' እስኪመስል ድረስ ስድቡና ጥላቻው ይገርማል። ያውም በብልግናቸው ላይ ያላቸው ድፍረትና መተማመን እጅግ ያስደነግጣል፤ ምክንያቱ ምንድን ነው?" የሚል ነበር። የዚህ ችግር መነሻ ሩቅ አይደለም። በተለይ በፌስቡክ፣ ቲክቶክ እና መሰል የማህበራዊ ሚዲያ መድረኮች ላይ መረን የለቀቁ፣ ከሃይማኖት ስነ-ምግባር ይልቅ የብልግና አምባሳደር የሆኑ ሰዎችን የመከተል እና ለእነሱ የተጋነነ መድረክ የመስጠት አዝማሚያ የፈጠረው ቀውስ ነው። ስድብና ጥላቻ እንደ ጀግንነት የሚቆጠርበት አሳዛኝ የሞራል ኪሳራ ውስጥ ገብተናል። ታዲያ ለዚህ ምላሻችን ምን ሊሆን ይገባል? የዚህን የብልግና መንጋ ጩኸት ለማስተጋባት፣ እኛም እንደነሱ ተመሳሳይ ባለጌዎችን አሰልጥነን ማሰማራት እንችላለን? በጭራሽ! ብልግናን በብልግና መመለስም የእነሱን የውድቀት ደረጃ ማጽደቅና እነሱ ወዳሉበት አዘቅት መውረድ ነው። ነገር ግን፣ ይህ ማለት በዝምታ እናልፈዋለን ወይም የጥላቻ ዶፍ ሲወርድብን እጃችንን አጣጥፈን እንቀመጣለን ማለት አይደለም። በተለይ በእስልምና እና በነብዩ ሙሐመድ (ሰ.ዐ.ወ) ላይ የሚሰነዘሩ ጸያፍ አገላለጾችን እና የጥላቻ ትርክቶችን ዝም ብሎ ማየት ፈጽሞ አይቻልም። እስካሁን ድረስ በግል የስራ ሁኔታዎች አለመመቻቸት ምክንያት፣ ለዚህ አሳሳቢ ጉዳይ የሚገባውን ትኩረት መስጠት ተስኖን ቆይቷል። እንደምናውቀው ቲክቶክ ላይ ረጅም ሰዓታት በ'ላይቭ' ተቀምጦ መከራከር ከሚፈልገው ጊዜ አንጻር አሁንም ቢሆን በእጅጉ ይከብደናል። ሆኖም ይህን እንደ ምክንያት አቅርበን ዳር ቆመን መመልከቱን ግን ማቆም የሚኖርብን ሰአት ይመስለኛል። ስለዚህ፣ ኢንሻአላህ አላህ ፈቃዱ ከሆነ ከአንድ ወንድሜ ጋር በመሆን፣ በዚህ በፌስቡክ መንደር ጠንከር ያሉ የጽሑፍ Counter ስራዎችን በቻልነው ልክ በተጠና መልኩ በአላህ ፍቃድ ከዚህ በኃላ እንሰራለን። መሠል ነገርም ዝምብሎ በማለፍ ብቻ ሳይሆን በመታገልም ጭምር ማምከን አስፈላጊ ነው። እንደ ሙስሊም የሚሰነዝርብንን የጥላቻ መልዕክት የምንመክተው የእነሱን ጸያፍ ቋንቋ በመዋስ ሳይሆን፣ አጀንዳቸውን ከስሩ በሚያመክንና እውነታውን ገልጦ በሚያሳይ የማያቋርጥ የጽሑፍ ትግል ነው። ዛሬ ላይ አንድም ሆነን ሁለት፣ ኢንሻአላህ ይህንን ስራ እንጀምረዋለን። ሀቅን የሚወዱና ቁጭቱ ያለባቸው የሙስሊም ወንድም እህቶቼ ጋር፣ ቀስ እያልን እንደምንበዛ፣ ሀሳብ ለሀሳብ ተሳስረን ድምጻችንን እንደምናጎላም ጽኑ ተስፋ አለኝ። በባዶ አሸዋ ላይ የተገነባው ጸያፍ አንደበትና ሀሰት ላይ የተመሠረተው የራስ መተማመንም ቢሆን እውነት ፊት መትነኑ አይቀርም። ❝ በእርግጥ እውነትን በውሸት ላይ እንጥላለን፡፡ አንጎሉን ያፈርሰዋልም፡፡ ወዲያውም እርሱ ጠፊ ነው፡፡ ለእናንተም ከዚያ (ሚስትና ልጅ አለው በማለት) ከምትመጥኑት ነገር ብርቱ ቅጣት አላችሁ፤ (ወዮላችሁ)፡፡❞ — አል አንቢያ (21:18) በፌስቡክ ለመከታተል

ምርጫ በደረሰበት ቁጥር ድራማ መስራት የማይሰለቸው ቤንያሚን ኔታንያሆ የተባለ በድራማ አድጎ በድራማ የኖረ ግለሰብ አሁንም በቀላሉ አለምን እንደሚያታልል ያስባል። ክፍለ ዘመን ባስቆጠረ የሞተ ድራማ አሁንም እንደሚያጃጅለን ያስባል። የዘንድሮው ምርጫ ሲቃረብ ደግሞ አዲስ "ብሎክባስተር" ፊልም ይዞልን መጥቷል። ፊልሙ "የፍላይ ዱባይ አውሮፕላን ጠለፋ" ይሰኛል። ኔታንያሁ ራሱ ስለዚሁ ክስተት ሲናገር "ይህ እኮ ሆሊውድ ነው... እውነት ነው ብሎ ማመን ይከብዳል" በማለት ሳይታወቀው የውስጡን ጠቀስ አድርጓል። በእርግጥም እውነቱን ነው፤ ምክንያቱም ይህን የፈጠራ ድራማ እውነት ነው ብሎ ለማመን ባዶ ጭንቅላት መሆን ያስፈልጋል። እስቲ የኔታንያሁን የፊልም ስክሪፕት እንየው። አውሮፕላኗ በአየር ላይ ስትምዘገዘግ የፊዚክስ ህግጋት ሁሉ እረፍት ይወጣሉ። በበረራ ማስመሰያ በሚባለው ሲሙሌተር መረጃ መሰረት፣ አውሮፕላኗ በዚያ ፍጥነት አፍንጫዋን ተክላ ስትወርድ በአየር ላይ ሙሉ በሙሉ መገነጣጠል ነበረባት። ነገር ግን የኔታንያሁ ቱሪስቶች መጸዳጃ ቤት በር ላይ ቆመው ጸጉራቸው እንኳ ሳይንጨባረር በተዓምር ይተርፋሉ። በዚያ ሁሉ መተራመስ ውስጥ አንድም የኦክስጅን ማስክ ወደ ታች አልወረደም፤ የሰዎች መጠጥም ሆነ የእጅ ቦርሳ መሬት ላይ አልተበታተነም። የፊልሙ አዘጋጆች የሰሩት የኤዲቲንግ ስህተት ደግሞ እጅግ ያስቃል። አውሮፕላኗ በአየር ላይ እያለች በተቀረጸው ቪዲዮ ላይ የቴሌቪዥን ስክሪኖቹ በሙሉ ጥቁር ነበሩ። ከተዓምራዊው መትረፍ በኋላ ተሳፋሪዎቹ ሲጨፍሩ በሚያሳየው ሌላ ቪዲዮ ላይ ግን፣ የአውሮፕላኗ ጣሪያ፣ የእቃ ማስቀመጫ እና የወንበሮቹ ቅርጽ (ከአራት ማዕዘን ወደ ክብ) ሙሉ በሙሉ ተቀይረው ፍጹም ሌላ አውሮፕላን ሆነዋል። አውሮፕላኗ በአየር ላይ እያለች ቅርጿንም ትቀያይራለች ማለት ነው። የፊልሙ ዋና ተዋናይ ሆኖ የተመረጠው ደግሞ ቀጫጫ ክንድ ያለው አንድ የቧንቧ ሰራተኛ ነው። ይህ ጀግና 200 ፓውንድ የሚመዝነውን አብራሪ ከተጣበበው ወንበሩ ላይ ጎትቶ በማውጣት አውሮፕላኗን ያተርፋል። ይህን ሁሉ የአብራሪነት ክህሎት ከየት አመጣው ቢባል፣ "ከ30 ዓመት በፊት አውሮፕላን ማብረርን የሚያሳይ ፊልም አይቼ ነበር" ብሎ አብራርቷል! በደርዘን የሚቆጠሩ ተሳፋሪዎች ክስተቱን በስልካቸው እየቀረጹ ቢሆንም፣ አጥቂውም ሆነ የተጠቀመበት ቢላዋ በአንድም ምስል ላይ አይታይም። ኔታንያሁ የዓለምን ትኩረት ለመሳብ፣ ርህራሄ ለመለምንና የፖለቲካ እድሜውን ለማራዘም ሲል እንዲህ አይነቱን ርካሽና ያልበሰለ ድራማ አምጥቶ ሲግተን፣ የዓለምን ህዝብ የንቃት ደረጃ ምን ያህል እንደናቀው ያሳያል። አቶ ኔታንያሁ፣ ይህን የፈጠራ ስክሪፕትዎን ወደ ኔትፍሊክስ ቢልኩት የተሻለ ተመልካች ያገኛሉ፤ ዓለም ግን ከዚህ በኃላ እንዲህ አይነት ርካሽ የፖለቲካ ቲያትር የሚገዛበት ትርፍ ጊዜ የለውም። ለኮሜንትና ሀሳብ ለማጋራት

ፕሮፌሰር ጌታቸው ኃይሌ "አንድ አፍታ ላውጋችሁ" በተሰኘው መጽሐፋቸው የዘመናችንን ጳጳሳት ፈተናና ውድቀት ሲታዘቡ፣ የጋናዊውን ደራሲ አዪ ኬዌይ አርማህን "መልካሞቹ ገና አልተወለዱም" (The Beautiful Ones Are Not Yet Born) የሚለውን መጽሐፍ ርዕስ ያስታውሳቸዋል። እሳቸው እንዳስቀመጡት፣ እነዚህ የሃይማኖት አባቶች ለሌሎች የሚሰብኩትን የቤተክርስቲያን ሕግ እራሳቸው ፈጽሞ አይጠብቁትም። ተራ ሰው አፉን ከፍቶ ሊናገረው የሚቀፈው ጸያፍ ቃል እንኳ ከእነርሱ አፍ ይወጣል። ፕሮፌሰሩ የክህነትን ኃላፊነት መሸከም ስለማይችሉ ብቻ ካህን እንዳልሆኑ በመጽሐፋቸው ይናገራሉ። (በተለይም አሜሪካ የነበረውና በተለምዶ "ስደተኛው ሲኖዶስ" በመባል ይጠራ የነበረውና ኃላ በለውጡ ማግስት ሀገር ቤት የገቡ ጳጳሳትን አስመልክቶ በሰፊው ጽፈዋል) ​ከሰሞኑ በአንድ ጳጳስ ላይ የተሰማውና ብዙዎችን ያሳዘነው የዝሙት ቅሌት፣ ይህንኑ የፕሮፌሰሩን ትዝብት መሬት ላይ ያረጋገጠ ክስተት ነው። ሆኖም ይህን ጉዳይ ስንመለከት፣ አላማችን ግለሰቡን ነጥሎ ማዋረድ፣ ማሳነስ ወይም በሰው ስህተት ላይ ቆሞ ማላገጥ ሊሆን ይገባዋል ብየ አላምንም። ይልቁንም ይህ ውድቀት፣ አንድ ትልቅ ሃይማኖታዊ ጥያቄ እንድናነሳ ይጋብዘናል፦ "የሰው ልጅ ተፈጥሮአዊ ስሜቱን (ሥጋዊ ፍላጎቱን) ሙሉ በሙሉ ጨፍልቆ መኖር ይችላል ወይ?" ​እስልምና ምንኩስናን (ረህባኒያ) አጥብቆ የሚከለክለውና ፈጽሞ የማይቀበለው ለዚሁ ነው። አላህ (ሱ.ወ) የሰውን ልጅ ሲፈጥር ሥጋዊ ፍላጎትና ስሜት አብሮ ሰጥቶታል። ይህን ተፈጥሯዊ ስሜት በጋብቻና በሐላል መንገድ ማስተናገድ እንጂ፣ "ፈጽሞ አልነካም፣ ራሴን ከጋብቻ አግልዬ እኖራለሁ" ብሎ መቃረን ከአላህ ህግ ጋር መጋጨት ነው። ​እስልምና ምንኩስናን የከለከለበት ዋነኛው ምክንያት፣ የሰው ልጅ ተፈጥሮውን ማሸነፍ አቅቶት በአደባባይ ሲሰብክ በጓዳ ግን ከከፋ የሞራል ዝቅጠት ውስጥ እንዳይወድቅ፣ ክብሩም እንዳይዋረድ ለመጠበቅ ነው። ራስን ከተፈጥሮ ጋብቻ አቅቦ መኖር በሰው ሰራሽ መንገድ የሚጫን ከባድ ቀንበር በመሆኑ፣ ውሎ አድሮ መንበሩን ወደ መርከስ፣ ሰባኪውንም ወደ ግብዝነት ይመራል። ​እነዚህ የሀይማኖት አባቶች ቃል ኪዳናቸውን ጠብቀው መዝለቅ አቅቷቸው ሲወድቁ ስናይ፣ ሰው ምን ያህል ደካማ መሆኑንና ከተፈጥሮ ህግ ማምለጥ እንደማይችል እንረዳለን። ማንም ሰው መላዕክት መሆን አይችልም፤ ቢሞክርም መጨረሻው መፈረካከስ ነው። ​የሰሞኑ ክስተት የሚያስተምረን ትልቁ ቁምነገር ቢኖር፤ ሃይማኖት የሰውን ልጅ ተፈጥሮ የሚጻረርና የማይቻል ሸክም የሚጭን ሳይሆን፣ ተፈጥሮውን አውቆ በመልካም መንገድ (በጋብቻ) የሚያስተዳድር መሆን እንዳለበት ነው። ዲናችን "በእስልምና ውስጥ ምንኩስና የለም" ሲል የሰውን ልጅ ድካምና መፈተን ቀድሞ ያወቀ ዲን እንደሆነ የሚያብራራ ትልቅ የህይወት ትምህርት ነው። ለኮሜንትና ሀሳብ ለማጋራት