داوطلب

🔻وقتی دولت با آمارسازی، خلف وعده و قانون‌شکنی، هزینه بحران را بر سر حقوق‌بگیران آوار می‌کند، ابزار واقعی در دست کارگران چیست؟ خبرنگار رکنا از سمیه گلپور، رئیس مستعفی کانون عالی انجمن‌های صنفی کارگران کشور پرسید: حالا که در شرایط جنگی، جنگ دیگری در جیب مردم نیز در حال وقوع است که ناشی از تورم، گرانی و کم‌فروشی‌هاست، نسخه اجرایی مدیریت -که دولت بهتر از شرایط فعلی به وضع معیشت مردم رسیدگی کند- چه می‌تواند باشد؟ سمیه گلپور راهکار اجرایی دولت را در چهار محور توضیح داد:

۱- ما نه فقط با جنگ بلکه با تجمع بحران‌ها روبرو هستیم و قبل از جنگ نیز جامعه کارگری و حقوق‌بگیران کشور زیر بار گرانی، تورم، رکود، ناامنی شغلی، دستمزدهای پایین، بیکاری و ناامنی شغلی عملا در وضعیت فرسایشی زندگی می‌کردند و الان هم جنگ فشار را بیشتر کرده. قبل از هر چیز، هزینه این بحران‌ها نباید از جیب اقشار مزدبگیر پرداخت شود، سال‌هاست که هر بار که بحران تازه‌ای پیش می‌آید همین مردمی وادار به پرداخت هزینه آن می‌شوند که کوچکترین نقشی در به وجود آوردنش نداشتند. - مهار فوری معیشت به جای آمارسازی و گزارش‌سازی رسانه‌ای که با واقعیت بازار و جهش روز به روز قیمت‌ها هم‌خوانی ندارد دولت باید حفظ قدرت خرید را در اولویت قرار بدهد و با تصویب بسته حمایتی و تامین کالابرگ و تثبیت قیمت کالاهای اساسی دست به بازنگری فوری در شیوه حمایت‌های جبرانی بزند، نه بر اساس ارقام غیرواقعی و حداقلی. ۲- دولت باید با ابزارهای نظارتی بر زنجیره تامین، مبارزه با کم‌فروشی و گران‌فروشی را در دستور کار قرار بدهد وگرنه اعتماد عمومی را از دست می‌دهد. ۳- جهش ارزی نباید عادی‌سازی شود چرا که محصول تصمیمات دولت است و دولت باید مسئولیت تصمیمات خود را بپذیرد. ارز فقط باید در شرایط جنگی به اقلام اساسی و نیازهای فوری تخصیص داده شود و شفافیت و زمینه رصد برای مسیر واردات تا خرید و مصرف باید شفاف باشد. ۴- دستمزد باید طبق گفته‌های میدری، وزیر کار ترمیم شود چرا که خانواده کارگری نمی‌تواند با حقوق حداقلی مصوب چند ماه پیش زندگی کند که در اسفندماه هم کمتر از رقم واقعی مورد نیاز سبد خانوار تصویب شده بود در حالی که بر خلاف گفته‌های وزیر کار، حتی یک جلسه ترمیم دستمزد برای شش ماهه دوم انجام نشده است.

در گفت‌وگوی اخیر سمیه گلپور با رکنا، تقریباً همه راهکارها با یک عبارت آغاز می‌شود: «دولت باید...»؛ دولت باید کالابرگ بدهد، قیمت‌ها را کنترل کند، با گران‌فروشی مقابله کند، ارز را مدیریت کند و دستمزد را ترمیم کند. این مطالبات، اگرچه می‌توانند قابل دفاع باشند، اما یک پرسش اساسی بی‌پاسخ می‌ماند: نقش خودِ کارگران و تشکل‌های صنفی در این میان چیست؟ در هیچ بخش از این روایت، سخنی از اجازه فعالیت آزادانه انجمن‌های صنفی، مذاکره جمعی، عدم جرم‌انگاری سازمان‌دهی کارگران، ایجاد قدرت چانه‌زنی یا گفت‌وگوی اجتماعی میان دولت، کارفرمایان و نمایندگان واقعی کارگران دیده نمی‌شود گویی تنها بازیگر مؤثر، دولت است و کارگران فقط باید منتظر تصمیم‌های آن بمانند. راه‌حل‌های گلپور عمدتاً از بالا و مبتنی بر مداخله دولت تعریف شده‌اند و نقش سازمان‌یافته کارگران در تغییر توازن قدرت تقریباً غایب است، حتی جایی که از اجازه رصد و شفافیت تخصیص ارز می‌گوید. اما تجربه جنبش‌های کارگری در جهان نشان می‌دهد که قدرت خرید پایدار با بخشنامه و حمایت‌های مقطعی حفظ نمی‌شود؛ با تشکل‌یابی، مذاکره جمعی و افزایش قدرت سازمان‌یافته کارگران حفظ می‌شود. فعال صنفی فقط صدای اعتراض در رسانه‌ها نیست؛ او باید به تقویت قدرت جمعی کارگران کمک کند. اگر همه راه‌حل‌ها به دولت ختم شود و جای تشکل‌های کارگری در تحلیل خالی باشد، نتیجه بیشتر یک روایت رسانه‌ای از بحران است تا یک راهبرد برای دفاع از حقوق کارگران. گفته‌های سمیه گلپور بیش از آنکه به ادبیات رهبران جنبش‌های کارگری شباهت داشته باشد، به ادبیات مقام‌های اجرایی و سیاست‌گذار نزدیک است، مقامی که قدرت اجرایی یا تصمیم‌گیری ندارد و برای کارگران نیز دغدغه‌هایی چون ابزار واقعی تغییر یا مکانیسم برخورداری از قدرت متصور نیست. ✅ اخبار و مسائل کارگری را در تارنمای داوطلب دنبال کنید. @davtalaborg- اینستاگرام-شبکه‌ایکس