Endi mavjud! Telegram Tadqiqoti 2025 — yilning asosiy insaytlari 
مصدق به روايت تاريخ و اسناد
Kanalga Telegram’da o‘tish
اين كانال به هيچ عنوان وابسته به هيچ گروه و جرياني نيست و صرفا در صدد روايت تاريخ معاصر با محوريت دكترمصدق و نهضت ملي ايران است. آدرس ادمین کانال: @mohammadmosaddegh_admin
Ko'proq ko'rsatish7 810
Obunachilar
+524 soatlar
+297 kunlar
+1930 kunlar
Ma'lumot yuklanmoqda...
O'xshash kanallar
Taglar buluti
Kirish va chiqish esdaliklari
---
---
---
---
---
---
Obunachilarni jalb qilish
Iyun '26
Iyun '26
+68
7 kanalda
May '26
+51
5 kanalda
Get PRO
Aprel '26
+17
1 kanalda
Get PRO
Mart '26
+12
0 kanalda
Get PRO
Fevral '26
+82
4 kanalda
Get PRO
Yanvar '26
+49
3 kanalda
Get PRO
Dekabr '25
+72
8 kanalda
Get PRO
Noyabr '25
+181
11 kanalda
Get PRO
Oktabr '25
+90
13 kanalda
Get PRO
Sentabr '25
+104
3 kanalda
Get PRO
Avgust '25
+410
31 kanalda
Get PRO
Iyul '25
+139
9 kanalda
Get PRO
Iyun '25
+41
5 kanalda
Get PRO
May '25
+41
5 kanalda
Get PRO
Aprel '25
+86
14 kanalda
Get PRO
Mart '25
+76
7 kanalda
Get PRO
Fevral '25
+55
4 kanalda
Get PRO
Yanvar '25
+64
3 kanalda
Get PRO
Dekabr '24
+77
3 kanalda
Get PRO
Noyabr '24
+109
7 kanalda
Get PRO
Oktabr '24
+65
6 kanalda
Get PRO
Sentabr '24
+136
8 kanalda
Get PRO
Avgust '24
+138
9 kanalda
Get PRO
Iyul '24
+75
2 kanalda
Get PRO
Iyun '24
+59
1 kanalda
Get PRO
May '24
+62
3 kanalda
Get PRO
Aprel '24
+66
6 kanalda
Get PRO
Mart '24
+159
18 kanalda
Get PRO
Fevral '24
+74
7 kanalda
Get PRO
Yanvar '24
+64
3 kanalda
Get PRO
Dekabr '23
+106
6 kanalda
Get PRO
Noyabr '23
+103
10 kanalda
Get PRO
Oktabr '23
+64
7 kanalda
Get PRO
Sentabr '23
+102
0 kanalda
Get PRO
Avgust '23
+514
0 kanalda
Get PRO
Iyul '23
+53
0 kanalda
Get PRO
Iyun '23
+36
0 kanalda
Get PRO
May '23
+49
0 kanalda
Get PRO
Aprel '23
+36
0 kanalda
Get PRO
Mart '23
+194
0 kanalda
Get PRO
Fevral '23
+59
0 kanalda
Get PRO
Yanvar '23
+80
0 kanalda
Get PRO
Dekabr '22
+85
0 kanalda
Get PRO
Noyabr '22
+72
0 kanalda
Get PRO
Oktabr '22
+63
0 kanalda
Get PRO
Sentabr '22
+58
0 kanalda
Get PRO
Avgust '22
+345
0 kanalda
Get PRO
Iyul '22
+77
0 kanalda
Get PRO
Iyun '22
+47
0 kanalda
Get PRO
May '22
+71
0 kanalda
Get PRO
Aprel '22
+59
0 kanalda
Get PRO
Mart '22
+229
0 kanalda
Get PRO
Fevral '22
+44
0 kanalda
Get PRO
Yanvar '22
+82
0 kanalda
Get PRO
Dekabr '21
+30
0 kanalda
Get PRO
Noyabr '21
+51
0 kanalda
Get PRO
Oktabr '21
+32
0 kanalda
Get PRO
Sentabr '21
+54
0 kanalda
Get PRO
Avgust '21
+145
0 kanalda
Get PRO
Iyul '21
+45
0 kanalda
Get PRO
Iyun '21
+36
0 kanalda
Get PRO
May '21
+69
0 kanalda
Get PRO
Aprel '21
+38
0 kanalda
Get PRO
Mart '21
+129
0 kanalda
Get PRO
Fevral '21
+52
0 kanalda
Get PRO
Yanvar '21
+95
0 kanalda
Get PRO
Dekabr '20
+8 014
0 kanalda
| Sana | Obunachilarni jalb qilish | Esdaliklar | Kanallar | |
| 16 Iyun | +4 | |||
| 15 Iyun | +5 | |||
| 14 Iyun | +10 | |||
| 13 Iyun | +8 | |||
| 12 Iyun | 0 | |||
| 11 Iyun | +5 | |||
| 10 Iyun | +6 | |||
| 09 Iyun | +7 | |||
| 08 Iyun | +1 | |||
| 07 Iyun | +2 | |||
| 06 Iyun | +3 | |||
| 05 Iyun | +2 | |||
| 04 Iyun | 0 | |||
| 03 Iyun | +5 | |||
| 02 Iyun | +6 | |||
| 01 Iyun | +4 |
Kanal postlari
Repost from فريد مرجايي
" دست دشمن از ايران كوتاه باد" (فعالين ضد جنگ، نروژ).
| 2 |  🔵 انتشار صدای دکتر محمد مصدق از گنجینه اسناد ملی ایران
🔹 سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران به مناسبت ۲۶ خردادماه، زادروز دکتر محمد مصدق، بخشی از مجموعه صفحات گرامافونِ سخنرانیهای او در جریان سفر به آمریکا را منتشر میکند.
🔹 در این سخنرانی، مصدق با اشاره به هدف رهبران نهضت ملی شدن صنعت نفت ایران، تأکید میکند که آنان «جز بنا کردن یک ایران آباد و آزاد و مستقل، هدف و نقشه دیگری نداشته و ندارند» و در ادامه از ضرورت ایستادن ایران بر پای خود، اصلاح اوضاع مالی و اقتصادی کشور و تلاش برای تأمین رفاه و آسایش مردم سخن میگوید.
🔹 این ویدیو بر پایه اسناد صوتی موجود در سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران تهیه شده و به مناسبت زادروز دکتر محمد مصدق منتشر میشود.
#سازمان_اسناد_و_کتابخانه_ملی_ایران
#دولت_پای_کار_مردم
🆔 @nali_ir | 737 |
| 3 | ائتلاف ناخواسته سه گروه از مخالفان توافق
همه باید در مخالفت یا موافقت با تصمیمهای سیاسی آزاد باشند و بتوانند زیر چتر این آزادی، کنشهای اعتراضی یا حمایتی خود را سامان دهند.
با این حال، گاهی برخی از این کنشها، با وجود اتکا به اصل آزادی، به دلایل دیگری قابل دفاع نیستند. توافق کنونی سه دسته مخالف عمده دارد.
گروه نخست کسانیاند که چشمانتظار تسلیم حکومت ایران بودند و گمان میکردند متجاوزان پس از کنار زدن حاکمان کنونی، قدرت را به آنان واگذار خواهند کرد. انتشار و افشای برخی سناریوهای پشت پرده نشان میدهد که چنین انتظاری از آغاز سادهدلانه و بیپایه بوده است. حتی در برخی طرحهای براندازی، قرار بوده تغییر حکومت از مسیر درگیریهای قومی و با تسخیر تهران به دست شبهنظامیان مسلح انجام شود. بعید بود چنین سناریویی، حتی در صورت موفقیت، به استقرار ثبات بینجامد؛ بلکه احتمالاً زمینهساز آشوبهایی بیپایان میشد و حضور دیگر نیروهای سیاسی نیز بر پیچیدگی اوضاع میافزود. از این رو، مخالفت این گروه بیش از آنکه اثر سیاسی داشته باشد، واکنشی روانی به ناکامی است.
گروه دوم، مخالفانی هستند که از حق اعتراض خود استفاده میکنند، اما پرچمدارانشان کسانیاند که همواره بخشی از ساختار قدرت بودهاند و در تصمیمگیریها و نیز برهم زدن تصمیمها نقشی مؤثر داشتهاند. در بسیاری از رقابتهای سیاسی نیز حاکمیت فضا را به سود آنان و علیه رقیبانشان سامان داده است. هرچند پایگاه اجتماعی گستردهای ندارند، اما هنوز بخشهایی از مهمترین نهادهای حاکمیتی در اختیار آنان است.
اعتراض این گروه به توافق، هرچند حق آنان است، اما به دلایل مختلف چندان موجه به نظر نمیرسد.
نخست آنکه برای بیان اعتراض خود از امکانات عمومی بهره میبرند؛ امکاناتی که دیگران از آن محروماند. آنان عملاً گردهماییهایی را که برای مخالفت با تجاوز شکل گرفته، به سود اهداف خود مصادره کردهاند و تبعیض در برخورد با آنان و دیگران کاملاً آشکار است. این گروه به جای پاسخگویی درباره عملکرد خود، همواره از همین تبعیض بهره بردهاند و نه تنها خود را طلبکار میدانند، بلکه کمتر حقی برای دیگران به رسمیت میشناسند.
دوم آنکه مخالفت خود را به نام «مردم» و «ملت» عرضه میکنند و با بهرهگیری از این مفاهیم، نوعی قداست برای موضع خود میسازند؛ قداستی که راه انتقاد را از پیش میبندد. حال آنکه مردم و ملت، همه شهروندان یک کشور را دربرمیگیرد، نه صرفاً کسانی را که در یک میدان یا تجمع حضور یافتهاند.
این افراد، با وجود شمار اندکشان، اغلب موفق میشوند خواستههای خود را پیش ببرند. اگر چهرههایی مانند رسایی، ثابتی یا میثم نیلی با فیلمی مخالفت کنند، چهبسا آن فیلم از پرده نمایش پایین کشیده شود.
اکنون همین جریان، توافق را «خیانت» میخواند، مقاماتی را که در پی آن هستند «خائن» مینامد و علیه آنان شعار میدهد.
دسته سوم، اسرائیل و حامیان آن هستند. در سالهای گذشته نیز بارها دیده شده است که هرگاه زمینهای برای کاهش تنش و حرکت به سوی توافق در منطقه پدید آمده، برخی اقدامات نظامی یا سیاسی اسرائیل در جهتی تفسیر شده که میتواند این روندها را با دشواری روبهرو کند.
همزمانی مخالفت جریانهای تندرو داخلی با توافق و تداوم حملات اسرائیل به اهدافی در لبنان، دستکم این پرسش را پیش میکشد که آیا این کنشها، با وجود تفاوت در انگیزهها و اهداف، در عمل به یک نتیجه مشترک نمیانجامند؟
این سه گروه از منظر فکری، سیاسی و راهبردی تفاوتهای عمیقی با یکدیگر دارند؛ اما در یک نقطه به هم میرسند: مخالفت با توافق و ترجیح استمرار وضعیت تقابل بر حرکت به سوی تنشزدایی. از این رو میتوان گفت که آنان، هرچند نه آگاهانه و نه در قالب یک همکاری سازمانیافته، در عمل در مسیری واحد حرکت میکنند؛ مسیری که نتیجه آن تضعیف یا برهم خوردن توافق است. | 679 |
| 4 |  کتابهای منتشرشده ۱۴۰۴
💢کتاب پیکارگری در آینه جاودانی: تاریخ شفاهی پرویز ورجاوند تدوین سیروان خسروزاده توسط انتشارات سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران در ۲۲۴ صفحه منتشر شد.
لینک کانال انتشارات👇
@NlaiPub
🔰🔰به تاریخ نو بپیوندید🔰🔰
@newhistorychannel |تاریخ نو🔻 | 899 |
| 5 | مصدق، نگاهي ديگر ساخته هدي صابر.MKV | 2 500 |
| 6 | اگر هدی صابر بود...
مجتبی نجفی
هدی صابر اگر بود شصت ساله بود. احتمالا با شور خاصش سازمان مردم نهادش را در سیستان و بلوچستان مدیریت میکرد و از کارآفرینی برای مردم فراموش شده آن دیار لذت میبرد.
اگر بود به خوزستان و لرستان سفر میکرد تا کلاسهای درسش را بدون امکانات حکومتی برگزار کند. حسینیه ارشاد یا جای دیگر "باب بگشا" و "تاریخ معاصرش" را برگزار میکرد و نهادسازان را برای روایت تجربه شان در مبارزه با فقر و اعتیاد به جمع شاگردانش میبرد. در خیابانهای جنوب تهران با کارتن خوابها مینشست و گفتگو می کرد . به خانواده زندانیان سیاسی بدون توجه به گرایش سیاسیشان سر میزد تا اندکی از غم دوریشان بکاهد، در مورد سازمان های مردم نهاد چه در قالب سنتی و چه مدرنش پژوهش می کرد، با استواری خاصش علیه فساد و غارت منابع ملی هشدار می داد و اعتراض میکرد،نسبت به وابستگی به قدرت خارجی و حفظ استقلال در مقام نیروی ملی تلنگر می زد، " وطن مصدق سحابی" اش را می کاوید و در اوج ناامیدی و در جمع ناامیدان با کنش و منشش، امید می داد.
اگر بود بن بست معنایش را از دست میداد چرا که برای چریک مدنی هر نقطه از ایران و هر مساله از مردم محل تلاش و عرق ریختن است. به قول خودش پاشنه ورکشیده بود،آماده کمک به پایینی ها، به نادیده شدگان به تحقیر شدگان ، ...
اگر بود به روشنی فردای ایران اعتقاد داشت، اگر بود حال همه ما بهتر بود.... | 1 351 |
| 7 | فایل صوتی
آخرین نامه؛
وصیت نامه سیاسی شهید هدی صابر،
"روشنی فردا"
@hodasaber | 1 034 |
| 8 |  💠بیانیه هدی صابر و امیرخسرو دلیر ثانی در اعتراض به شهادت هاله سحابی زیر تابوت پدر...
@mohammadmosaddegh | 1 007 |
| 9 |  .
به یاد عزت ایران مهندس سحابی و هاله اش و هدی صابر شریف
بخوان ترانه ای
برای خوابی کشدار
از عاشقانی که مُردند
و تمام عشقشان در گورهایی خوابید
ببین که حالا نفَس عشق به شماره افتاده.
@mohammadmosaddegh | 1 125 |
| 10 | هدی صابر (۲۴ اسفند ۱۳۳۷ – ۲۱ خرداد ۱۳۹۰) پژوهشگر، روزنامهنگار، فعال ملی-مذهبی و از چهرههای شناختهشده کنشگری مدنی در ایران بود.
نخستین تجربههای حرفهای او با استخدام در سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران آغاز شد. هدی صابر در گروه اقتصاد سیما به پژوهشگری و نویسندگی مشغول بود و بخشی از تحقیقات و نوشتههای او به برنامههای تلویزیونی تبدیل شد. او پس از ازدواج با فریده جمشیدی، فعالیتهای پژوهشی خود را با جدیت بیشتری ادامه داد. به گفته همسرش، صابر در کنار کار در صدا و سیما، با سازمان برنامه و بودجه و چهرههایی چون مهندس عزتالله سحابی و محمد ستاریفر همکاری داشت. همچنین پژوهشهایی برای شرکت ملی نفت ایران انجام داد و در حوزههای مختلفی چون تاریخ، اقتصاد و ورزش به تحقیق پرداخت. از جمله دستاوردهای پژوهشی او میتوان به تدوین «روزشمار انقلاب» اشاره کرد. وی به دلیل توانایی در انجام تحقیقات میدانی و پژوهشهای عمیق، به تدریج به یکی از پژوهشگران شناختهشده تبدیل شد.
با این حال، گرایشهای فکری و سیاسی او به مرور موجب افزایش محدودیتهای شغلیاش در صدا و سیما شد. از سالهای ۱۳۷۶ و ۱۳۷۷ همکاری خود را با مؤسسه عالی پژوهش وابسته به سازمان تأمین اجتماعی آغاز کرد و فعالیتهای علمی و پژوهشی خود را در آنجا ادامه داد.
در سال ۱۳۷۹، مأموران امنیتی در جریان بازرسی منزل او، کتابها، جزوات پژوهشی و حتی آلبوم عکس خانوادگیاش را ضبط کردند. آلبوم عکس پس از ۲۴ ساعت بازگردانده شد، اما بخشی از تصاویر آن مفقود شده بود. هدی صابر در ۸ بهمن ۱۳۷۹ بازداشت شد و پس از پایان محاکمه، در ۲۱ اسفند ۱۳۸۰ با سپردن وثیقه ۱۳۰ میلیون تومانی آزاد شد.
در ۲۰ اردیبهشت ۱۳۸۲، شعبه ۲۶ دادگاه انقلاب اسلامی تهران او را به ده سال زندان و ده سال محرومیت از حقوق اجتماعی محکوم کرد. هرچند او به همراه رضا علیجانی و تقی رحمانی تا زمان برگزاری دادگاه تجدیدنظر آزاد بودند، اما در ۲۵ خرداد همان سال بدون ارائه دلیل قانونی و بدون دسترسی به وکیل خود مجدداً بازداشت شدند و سه ماه را در سلول انفرادی گذراندند. نیروهای امنیتی ناآرامیهای دانشگاهی خرداد ۱۳۸۲ را به آنان نسبت دادند و با اتهاماتی از جمله تشکیل تشکل غیرقانونی و اقدام علیه امنیت ملی تحت پیگرد قرار دادند.
سرانجام در آستانه انتخابات ریاستجمهوری نهم در سال ۱۳۸۴، هدی صابر پس از دو سال حبس آزاد شد. چند ماه بعد، در آذر همان سال، جلسه رسیدگی به پرونده او، رضا علیجانی و تقی رحمانی به صورت غیرعلنی و پشت درهای بسته در شعبه ۲۶ دادگاه انقلاب برگزار شد. در مرداد ۱۳۸۵ نیز شعبه ۳۶ دادگاه تجدیدنظر تهران حکم هشت ماه حبس تعزیری او و تقی رحمانی را به اتهام معاونت در تشکیل یک سازمان غیردولتی غیرقانونی تأیید کرد.
پس از انتخابات سال ۱۳۸۸ نیز هدی صابر برای مدتی کوتاه بازداشت شد؛ بازداشتی که بیش از آنکه جنبه قضایی داشته باشد، در راستای اعمال فشار و محدودیت ارزیابی میشد. حدود یک سال بعد، در حالی که در طرحهای کارآفرینی برای مناطق حاشیهنشین زاهدان فعالیت میکرد و همزمان کلاسهای تفسیر و آموزش قرآن با عنوان «باب بگشا» را در حسینیه ارشاد برگزار میکرد، با احضارها و تماسهای تهدیدآمیز برای اجرای حکمی مواجه شد که حدود هفت سال از زمان صدور آن گذشته بود. سرانجام در اول مرداد ۱۳۸۹ بازداشت و به زندان اوین منتقل شد.
هدی صابر در دوران زندان نیز فعالیتهای آموزشی خود را ادامه داد و برای زندانیان علاقهمند، کلاسهای تاریخ و اقتصاد برگزار میکرد. پس از درگذشت هاله سحابی در جریان مراسم تشییع پیکر پدرش، مهندس عزتالله سحابی، در ۱۱ خرداد ۱۳۹۰، هدی صابر به همراه امیرخسرو دلیرثانی در اعتراض به این واقعه دست به اعتصاب غذا زد.
او سرانجام در ۲۱ خرداد ۱۳۹۰ در بیمارستان مدرس تهران درگذشت. علت رسمی مرگ، ایست قلبی ناشی از اعتصاب غذا اعلام شد، اما خانواده وی تا یک روز بعد از درگذشتش از این موضوع بیاطلاع بودند. همچنین ۶۴ زندانی سیاسی بند ۳۵۰ زندان اوین در شهادتنامهای مشترک اعلام کردند که ضرب و شتم از سوی مأموران زندان در مرگ او نقش داشته است.
هدی صابر علاوه بر فعالیتهای سیاسی و اجتماعی، در حوزه مستندسازی نیز فعال بود. از جمله آثار او فیلم بلند «مصدق از نگاهی دیگر» است که در آن با نزدیکان دکتر محمد مصدق گفتوگو شده و خاطرات و روایتهای آنان درباره زندگی و فعالیتهای نخستوزیر نهضت ملی ایران ثبت شده است.
@mohammadmosaddegh | 953 |
| 11 |  به مناسبت شهادت هدی صابر
@mohammadmosaddegh | 824 |
| 12 | https://www.isna.ir/news/1405032112755/مصدق-در-اوج-تحریم-بودجه-تراز-ارائه-کرد | 858 |
| 13 | عصر یکشنبههای بخارا
به مناسبت انتشار کتاب «مصدق بدون نفت» (از تولد تا ۱۳۲۰) نوشته رسول رئیس جعفری که از سوی نشر نهادگرا منتشر شده است، دهمین نشست از سلسله نشستهای عصر یکشنبههای مجلۀ بخارا به نقد و بررسی این کتاب اختصاص یافته است. این نشست در ساعت پنج بعدازظهر یکشنبه ۲۴ خرداد ۱۴۰۵ با سخنرانی محمود آموزگار، فرشاد مومنی، رسول رئیس جعفری و علی دهباشی در خانه کتاب دبا برگزار خواهد شد.
کتاب «مصدق بدون نفت» تلاشی است برای بازگرداندن محمد مصدق به بستر واقعی زمانهاش و عبور از تصویرهای کلیشهای و اسطورهای. مصدق در این اثر، نه یک نمادِ صرف، بلکه انسانی است برآمده از سنت ایرانی- اسلامی همراه با دیوانسالاری بومی شده ایران که با تحصیلات مدرن در اروپا، نگاهی تازه به مفاهیم اخلاق فردی سیاسی و اجتماعی «دولت»، «قانون» و «منافع ملی» پیدا کرد.
نویسنده با واکاوی تجربیات او در ساحتهای باروری اندیشه علمی و اجرایی به ویژه در مناصب گوناگون، از مستوفیگری تا والیگری، وزارت و نمایندگی مجلس، نشان میدهد که کنشهای مصدق در بزنگاههای بزرگی همچون انقلاب مشروطه، قرارداد ۱۹۱۹، کودتای ۱۲۹۹ و ماجرای تغییر سلطنت، حاصل واکنشهای مقطعی یا احساسی نبود؛ بلکه از فهمی تاریخی و انباشت تجربهای عمیق ریشه میگرفت.پرسش اصلی این کتاب نه بر «عملکرد» مصدق، بلکه بر «شکلگیری» او متمرکز است: «مصدق چگونه به کسی تبدیل شد که توانست آن تصمیمهای سرنوشتساز را بگیرد؟»
میدان نیاوران، خیابان پورابتهاج، پلاک ۲۱۰، خانۀ کتاب دبا | 924 |
| 14 |  Matn yo'q... | 852 |
| 15 | نوزدهم خرداد؛ سالگرد درگذشت دکتر پرویز ورجاوند
پرویز ورجاوند در یازدهم اردیبهشت ۱۳۱۳ در تهران زاده شد و نوزدهم خرداد ۱۳۸۶ چشم از جهان فروبست.  او استاد دانشگاه، باستانشناس، پژوهشگر فرهنگ ایران، و از کنشگران صبور جبهه ملی ایران بود.
ورجاوند در پانزده سالگی، همزمان با تحصیل، وارد عرصه سیاست شد و به حزب ملت ایران پیوست و به انتشار روزنامه دانشآموز همت گماشت.  پس از گذراندن دوره لیسانس باستانشناسی و فوقلیسانس علوم اجتماعی در دانشگاه تهران، با بورس تحصیلی رهسپار فرانسه شد و در سال ۱۳۴۲ در رشته باستانشناسی با گرایش معماری ایران از دانشگاه سوربُن مدرک دکتری گرفت. 
در تمامی دوران نهضت ملی شدن صنعت نفت حضور فعال داشت. پس از کودتای ۲۸ مرداد دستگیر شد و در نهضت مقاومت ملی چندین بار بازداشت گردید. پس از رفتن به فرانسه در ۱۳۳۹، جبهه ملی اروپا را با همکاری دیگران پایهگذاری کرد و روزنامه «ایران آزاد» را بهعنوان ارگان آن منتشر ساخت. 
دکتر ورجاوند در کابینه مهدی بازرگان، کفیل وزارت فرهنگ و هنر بود.  اما این سمت دیری نپایید؛ در ابتدای دهه شصت، بهعنوان عضو جبهه ملی، برای سه سال بازداشت و روانه اوین شد و از آن پس تا هنگام فوت، پیوسته در معرض تهدید و احضار نهادهای امنیتی قرار داشت. حتی دو هفته پیش از درگذشت، با تنی فرسوده و بیمار، عصازنان برای محاکمهای دیگر راهی دادگاه انقلاب شد. 
ورجاوند بهعنوان کاوشگر باستانشناسی و پژوهشگر ارشد فرهنگ و هنر و تاریخ ایران، با مراکزی چون ایرانیکا، دائرهالمعارف اسلامی، دائرهالمعارف تشیع، دانشنامه بزرگ فارسی و دانشنامه زنان ایران همکاری داشت و افزون بر صدها مقاله، بیش از ۲۰ کتاب در حوزههای انسانشناسی، باستانشناسی، معماری، هنر، فرهنگ و توسعه نوشت. 
او باور داشت که حفظ هویت فرهنگی و تقویت آن، بخشی جداییناپذیر از مبارزه برای آزادی است. نه به حصارکشی فرهنگی باور داشت و نه به تسلیم در برابر فرهنگ غرب؛ بلکه راه سومی را نشان میداد: تعامل خردمندانه با جهان، متکی بر فرهنگ ملی توانمندشده در بستر آزادی بیان و گفتوگوی امن. 
«ورجاوند» در زبان پارسی کهن به معنای ارجمند، گرانقدر و بلندپایه است؛ نامی که با زندگی صاحبش پیوندی ناگسستنی داشت.
@mohammadmosaddegh | 1 527 |
| 16 |  موسسه مطالعات دین و اقتصاد برگزار مینماید:
📌 موضوع جلسه:
*رونمایی از کتاب «مصدق بدون نفت» به مناسبت صد و چهل و چهارمین سالروز تولد دکتر محمد مصدق*
📌سخنرانان:
*دکتر فرشاد مومنی*
*دکتر حسن طایی*
*دکتر رسول رئیسجعفری* (نویسنده کتاب)
⏰ زمان: پنجشنبه ۲۱ خردادماه ۱۴۰۵ از ساعت ۱۴
📍مکان: موسسه مطالعات دین و اقتصاد
🟦 جلسه به صورت حضوری و آنلاین از فضای اسکای روم برگزار خواهد شد
🌐 لینک پخش زنده اسکای روم:
https://www.skyroom.online/ch/moassesse/institute-of-religion-and-economic
@dinoeghtesad
@mohammadmosaddegh | 1 321 |
| 17 | نوزدهم خرداد؛ روزی که مصدق در لاهه سخن گفت
در نوزدهم خرداد ۱۳۳۱، محمد مصدق در برابر دیوان بینالمللی دادگستری لاهه ایستاد. حضور او در آن تالار نه صرفاً یک رویداد حقوقی، که لحظهای تاریخی بود: برای نخستین بار یک دولت مستقل از جنوب، در برابر یکی از بزرگترین قدرتهای استعماری جهان، نه با سلاح و نه با التماس، بلکه با استدلال و حق ایستاده بود.
ماجرا از آنجا آغاز شده بود که ایران در اردیبهشت ۱۳۳۰ صنعت نفت خود را ملی اعلام کرد. انگلستان که منافع عظیمی در شرکت نفت ایران و انگلیس داشت، این اقدام را برنتافت. پس از شکست در مذاکرات و تحریم نفت ایران، لندن دست به دامان دیوان بینالمللی دادگستری لاهه شد و مدعی شد که ایران با ملی کردن نفت، تعهدات بینالمللی خود را نقض کرده است. بریتانیا استدلال میکرد که امتیازنامهی نفت، ماهیتی بینالمللی دارد و در واقع نوعی معاهده میان دو دولت است که ایران یکجانبه آن را نقض کرده.
مصدق اما این تفسیر را از بنیاد رد میکرد. در نظر او، آنچه بریتانیا «معاهده» مینامید، چیزی جز قراردادی میان یک دولت و یک شرکت خصوصی نبود و دادگاه بینالمللی اساساً صلاحیت رسیدگی به چنین اختلافی را ندارد.
وقتی نوبت به ایران رسید، مصدق خود به پا خاست. او که میتوانست تمام بار را بر دوش حقوقدانان بگذارد، ترجیح داد شخصا سخن بگوید نه برای اینکه وکلا ناتوان بودند، بلکه چون میدانست این لحظه از جنس دیگری است. او باید به جهان نشان میداد که ملتی با تاریخ و کرامت، پشت این دعوا ایستاده است.
نطق مصدق کوتاه بود اما پر از محتوا. او با دقت، میان دو وجه ماجرا تمایز گذاشت: از یک سو جنبهی سیاسی و اخلاقی ستمی که ایران دیده بود، و از سوی دیگر جنبهی حقوقی که باید محور رسیدگی دادگاه میبود. مصدق تأکید کرد که دادگاه باید بر اساس حقوق بینالملل قضاوت کند، نه بر اساس میل قدرتهای بزرگ.
اما در همین نطق بود که مصدق پرده از روی واقعیتهایی برداشت که جهانیان کمتر با آنها رو به رو شده بودند. او سالهای طولانی اختناق سیاسی و اقتصادی را به تصویر کشید؛ از اینکه شرکت نفت انگلیس و ایران با کارگران و کارمندان ایرانی خود «نظیر حیوانات» رفتار میکرد، از اینکه دولتهای ایران زیر فشار و سلطهی این شرکت، آزادی عمل نداشتند، و از اینکه ملی شدن نفت نه یک انتخاب ایدئولوژیک، که تنها راه ممکن برای پایان دادن به این وضع بود.
آنچه جالب است، واکنش طرف مقابل است. باتلر، سفیر انگلستان در لاهه، در گزارش محرمانهای که برای آنتونی ایدن وزیر خارجه فرستاد، نوشت که مصدق در نطق خود «تأثیرات دراماتیک» ایجاد کرد و «با لحنی کاملاً حسابشده و بسیار متشخص» سخن گفت. سفیر انگلیس اعتراف کرد که در گفتوگوهایش با روزنامهنگاران و هلندیها متوجه شده که «تاکتیکهای مصدق اثرات بسیار قابل ملاحظهای به نفع او در میان حضار و مردم ایجاد کرده است.»
این اعتراف از دهان حریف، وزنی دیگر دارد. مصدق نه تنها یک دعوای حقوقی را پیش میبرد، بلکه در همان حال افکار عمومی جهان را مخاطب قرار میداد و در این کار موفق بود.
پس از نطق مصدق، ادامهی جنبههای فنی و حقوقی به پروفسور رولن، حقوقدان برجستهی بلژیکی، سپرده شد تا استدلالهای دقیقتر حقوقی را پیش ببرد.
یک ماه پس از آن روز، در سیویکم تیر ۱۳۳۱ — برابر با ۲۲ ژوئیه ۱۹۵۲ — دیوان بینالمللی دادگستری رأی خود را اعلام کرد. رأی، صریح و قاطع بود و تمام استدلال انگلستان را رد کرد.
دادگاه اعلام کرد که امتیازنامهی نفت، برخلاف ادعای بریتانیا، هیچگاه به یک معاهدهی بینالمللی میان دو دولت تبدیل نشده و چیزی جز «توافقی میان یک دولت و یک مؤسسهی خارجی» نبوده است. در نتیجه، دولت بریتانیا اساساً طرف این قرارداد به شمار نمیآمد و دیوان بینالمللی دادگستری هیچ صلاحیتی برای رسیدگی به این اختلاف نداشت. همچنین «اقدامات موقتی» که دادگاه پیش از این در دستور ۵ ژوئیه ۱۹۵۱ صادر کرده بود، از آن پس دیگر لازمالاجرا نبود.
آنچه این رأی را در تاریخ ایران شیرینتر میکند، زمانبندی اعلام آن است. خبر پیروزی در لاهه درست فردای قیام سیام تیر به تهران رسید — روزی که مجلس شورای ملی با ۶۱ رأی از ۶۴ رأی، تمایل خود را به بازگشت مصدق به قدرت اعلام کرده بود. ملتی که یک روز پیش برای نخستوزیرش به خیابانها آمده بود، حالا میشنید که همان نخستوزیر در عرصهی بینالمللی نیز بریتانیا را به زانو درآورده است.
مصدق در آن روزها در اوج محبوبیت و اقتدار بود. دو پیروزی پیاپی — یکی در خیابانهای تهران و یکی در تالارهای لاهه — نشان میداد که ایران، هم در برابر استبداد داخلی و هم در برابر سلطهی خارجی، میتواند بایستد و پیروز شود.
نوزدهم خرداد، روز آن نطق در لاهه، یادآور این حقیقت است که گاه یک صدای آرام و حسابشده، بلندتر از هر توپ و تانکی طنین میاندازد.
@mohammadmosaddegh | 2 534 |
| 18 |  مصدق، فراتر از زمان، نوشته نیکلا گرجستانی، ترجمه ن نوریزاده، چاپ اول 1404، گالینگر 745 صفحه، 1،400،000 تومان
@mohammadmosaddegh | 2 307 |
| 19 |  +3پیکر عزتالله سحابی را در تابوتی که با پرچم ایران پوشیده شده بود، وسط حیاط خانه قرار داده بودند. سکوت عجیبی بود؛ حضار گرداگرد تابوت جمع شده بودند و آرام فاتحه میخواندند. چند دوربین این صحنه را ثبت میکردند؛ مربوط به نیروهای امنیتی بودند یا نه، متوجه نشدم. ناگهان حسین شاهحسینی جلو آمد درحالیکه ضجه میزد که عزت! عزت! بلندشو... کسی نبود که این صحنه را ببیند، تاب بیاورد و اشک نریزد.
هاله سحابی هم گوشهای ایستاده بود، آرام و باوقار؛ درحالی که هیچکس نمیدانست دقایقی بعد دوباره قرار است چه مصیبتی برای خانواده سحابی رخ بدهد.
چه ظلمی شد به این پدر و دختر ایراندوست؛ چه روز تلخی بود… یکی از تلخترین روزهایی که در تمام این سالها به چشم دیدم.
حسین گوهری
دهم خرداد، سالروز درگذشت عزتالله سحابی و دخترش هاله | 3 734 |
| 20 |  Matn yo'q... | 1 623 |
