نشر نی

‌ ‌تعذيب در مراسمى تمام‌عيار از فتح انجام مى‌گرفت؛ اما همچنين به‌منزله‌ى هسته‌اى نمايشى [دراماتيک] در اجراى يكنواخت خود، حاوى يک صحنه‌ى رويارويى بود: كنش ِ بى‌واسطه و مستقيم جلاد بر بدنِ «عذاب‌ديده». البته كنشى ضابطه‌مند، زيرا عرف، و نيز اغلب به‌صراحت، حكم مراحل اصلى آن را تعيين و تجويز مى‌كردند. با اين حال، تعذيب چيزى از نبرد را حفظ كرده بود. جلاد نه تنها مجرى قانون بلكه نمايش‌دهنده‌ى نيرو بود؛ جلاد عاملِ خشونتى متناسب با خشونتِ جرم بود براى آن‏كه بتواند بر خشونت جرم مسلط شود. جلاد رقيب مادى و جسمى جرم بود. رقيبى گاه با شفقت، گاه با شقاوت. دامودِر به همراه بسيارى از معاصران‏اش گِله مى‌كند كه جلادها «هرگونه بى‌رحمى را در مورد عذاب‌‏ديدگان» اِعمال مى‌كنند و «طورى با آنان رفتار مى‌‏كنند و به آنان يورش مى‌‏برند و آنان را مى‌كشند كه گويى حيوانى زير دست‏شان است.» و با اين‏‌حال، اين عادت تا مدت‌هاى دراز از ميان نرفت. در مراسم تعذيب همچنان عنصر مبارزه و نبرد وجود داشت. اگر جلاد پيروز مى‌‏شد، اگر موفق مى‏‌شد سرى را كه قرار بود قطع كند، با يک ضربه از تن جدا كند، «آن را به جمعيت نشان مى‌داد و بر زمين مى‌‏انداخت و سپس به جمعيتى كه به‌دليل مهارت‌‏اش برايش كف مى‌زدند احترام مى‌گذاشت.» برعكس، اگر جلاد ناكام مى‌ماند، اگر نمى‌‏توانست آن‌طور كه بايد «عذاب‏‌ديده» را بكشد، مستوجب تنبيه مى‌‏شد. اين امر در مورد جلاد دامى‌ين رخ داد، چون نتوانست مطابق دستور، عذاب‌‏ديده‌‏ى مورد نظر را چهار شقه كند و مجبور شد او را با چاقو قطعه قطعه كند؛ در نتيجه، اسب‌هاى به‌‏كار گرفته شده در تعذيب را كه به او وعده داده بودند به نفع فقيران ضبط كردند. بايد تعذيب را آن‌گونه كه كماكان در سده‌ى هجدهم به‌صورت آيين در آمده بود، به‌منزله‌ى عملياتى سياسى درنظر گرفت. تعذيب از لحاظ منطقى درنظامى تنبيهى جا گرفته بود، نظامى كه در آن پادشاه به‌طور مستقيم يا غيرمستقيم، خواهان اجراى مجازات‌ها بود، در مورد آن‏ها تصميم مى‌گرفت و فرمان اجراى آن‏ها را مى‌داد، چون در پس قانون، اين او بود كه به‌وسيله‌ى جرم آسيب ديده بود. از کتابِ مراقبت و تنبیه میشل فوکو نیکو سرخوش، افشین جهاندیده