بیگانه

من‌باب پریود توی مطالعات انسان‌شناسی و بین‌فرهنگی وقتی بحث پریود وسط میاد یک نکته رو تقریبا مطالعات مشخص در نشون می‌دن و اون اینه که درباره‌ی پریود در هر فرهنگی تعریفات متنوعی وجود داره. گاهی به قدرت زنان ربط داده می‌شه و گاهی به ضعفشون. همین ربط دادن‌ها به نظر میاد با اینکه زنان در اون فرهنگ پریود رو چطور تجربه می‌کنن تاثیر مستقیمی داره. درد پریود و سختیش یا حتی رفتاری که انجام می‌دیم می‌تونن الگو گرفته شده از نمونه‌هایی باشن که در زندگیمون دیدیم. این مسئله با کانسپت نوچیبو که عکس مسئله‌ی پلاسیبو هم هست همخوانی داره: شرایطی که درش تعاریف کلامی و رفتارهایی که فرد انجام می‌ده موجب ابتلا به بیماری می‌شن. جدای این مسئله گاهی چگونگی پریود به هورمون‌ها ربط می‌دن و رفتارها و احساسات زنان رو خلاصه در هورمون‌های اون‌ها می‌بینن درحالی که هنوز سوالات زیادی درباره‌ی هورمون‌ها وجود داره مثل اینکه دقیقا چطور ممکنه بتونن روی رفتارها تاثیر بذارن؟ آیا اصلا می‌ذارن؟ در مطالعات همواره حلقه‌ی گم‌شده‌ای داره که نمی‌شه هنوز توضیح داد چطور دقیقا پپتیدها گیرنده‌ها و ساز و کار هورمونی می‌تونه یا ممکنه تاثیری روی هورمون‌ها داشته باشه و سوال دیگه‌ای که هنوز جوابی براش نداریم اینه که آیا هورمون‌ها موجب ایجاد رفتار می‌شن یا اینکه چون یک رفتاری انجام می‌شه، به عنوان یک پاسخ درونی آزاد می‌شن و مقدارشون بالا پایین می‌شه. جدای اینکه این سوالات آیا هرگز جواب می‌گیرن یا نه یا آیا رفتار ما چقدر وابسته به تعاریف فرهنگیه به نظرم تهش همچنان و باز و دوباره برمی‌گردیم به این سوال که آیا ما معتقدیم آدم‌ها قادر به انتخاب به صورت آزاد هستن و می‌تونن جدای هورمون‌ها یا علیه تعاریف فرهنگی بربیان یا نه. همه‌چیز برمی‌گرده به اینکه ما مسئولیت پذیری فردی رو ارزش قرار می‌دیم چرا که به آزادی فرد برای انتخابش قائلیم یا بلعکس فرد رو موجودی ساخته شده براساس هورمون‌ها و فرهنگ و تعاریف می‌دونیم؟ مشخصا اینکه به آزادی انسان قائل باشیم منکر تاثیرات هورمون‌ها و فرهنگ‌ها نیست اما همچنان انسان رو قادر بر بدست گرفتن کنترل می‌بینه. همه‌ی این قصه‌هارو گفتم که بگم همه‌چیز بستگی داره چه اعتقادی درباره‌ی آزادی اراده انسان و جبر و اختیار داره. برای هردو مدل فکری، مشاهدات و اویدنس‌های علمی وجود دارن. اینکه کدوم استاندارد می‌شن و با صلاحیت بیشتری در نظر گرفته می‌شه هم بستگی به اعتقاد پایه‌ی ساز و کاری داره که صلاحیت این تحقیقات رو تعیین می‌کنه. به عبارت دیگه، تا وقتی انسانه که داره درباره‌ی انسان صحبت می‌کنه، همواره هر صحبتی که می‌کنه، ناشی شده از اعتقادیه که نسبت به چیستی انسان و جبر و اختیار انسان داره هستش. این چیزیه که ازش نمی‌تونیم فراری باشیم یا مدل دیگری رو تصور بشیم. سوالاتی وجود دارن که هرکاری کنیم، بالاخره باید پاسخی بهشون بدیم و این پاسخ لزوما پاسخی علمی و اثبات‌پذیر نیست بلکه اعتقادیه چرا که هر عمل و فکری، حتی تولید نتایج علمی، از همین عقاید ناشی می‌شه و نمی‌شه بدون پاسخ بمونه. پ‌ن. پلاسیبو مفهومیست که به بهبود یافتن از طریق انتظار و فکر به اینکه یک روش درمانی (قرص، اسپند، مراجعه به پزشک، چای نبات و...) کارآمد است، اشاره دارد و به حدی معتبر است که انواع داروها برای دریافت صلاحیت باید از تست پلاسیبو عبور کنند یا به عبارتی از پلاسیبو کارکرد بیشتری داشته باشند. نوچیبو مفهومی متضاد با پلاسیبو یا به عبارتی مفهومیست که به مبتلا شدن به یک بیماری از طریق انتظار و فکر به اینکه یک اتفاق (دیدن مار، جلوی کولر نشستن، پی‌ام‌اس وحشتناک، آب آلوده خوردن، دست دادن با فرد بیمار و...) قابلیت بیمار کردن فرد را دارد، اتفاق می‌افتد. این به معنای رد داشتن یک سبب‌شناسی بیولوژیک نیست بلکه توضیحیست درقبال اینکه چرا یک ویروس، باکتری، رفتار و عادت می‌تواند یک فرد را مریض و درگیر کند اما فردی دیگر را نه، به خصوص در فرهنگ‌های متفاوت ارتباط دارد.