کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران

هو العلیم آنان که محیط فضل و آداب شدند در جمع کمال شمع اصحاب شدند ره زین شب تاریک نبردند به روز گفتند فسانه ئی و در خواب شدند - ( خیّام ) غلام حسین امیرخانی ۱۳۷۳ تذهیب : محمّد طریقتی ( با تشکّر از آقای احمد سلطانیان ) #غلام_حسین_امیرخانی #نستعلیق_معاصر #نستعلیق @Calligraphy_Archive

این کتاب مرجعِ دسترسی آزاد، تحلیلی انتقادی از شریعت برای قرن بیست‌ویکم است. این اثر مقدمه‌ای انتقادی بر دیدگاه‌های نوگرا، مترقی و نوسنت‌گرا درباره اندیشه و عمل اسلامی در ارتباط با شریعت ارائه می‌کند. این رویکرد بازتاب‌دهنده تلاش‌هایی است که مسلمانان ــ به‌ویژه مسلمانان ساکن در جوامع مهاجر ــ برای شکل‌دادن به نوعی مدرنیته بدیل اسلامی انجام داده‌اند؛ مدرنیته‌ای که بر تعامل خلاقانه هم با سنت اسلامی و هم با صورت‌های مدرنِ دانش غربی استوار است. کتاب، آثار پیشگامانه شماری از این متفکران اثرگذار را در حوزه‌های گوناگون حقوق برجسته می‌کند. کتاب در سیزده فصل تنظیم شده است. در آغاز، به چیستی شریعت، خاستگاه‌های آن و چگونگی تحول آن در بستر واقعی زندگی جوامع مسلمان پرداخته می‌شود. سپس فصل‌هایی به هر یک از چالش‌برانگیزترین موضوعات حقوق اسلامی در جهان معاصر اختصاص یافته است؛ از جمله: قانون‌گرایی اساسی، حقوق بشر، عدالت جنسیتی، اخلاق زیست‌پزشکی، آزادی دینی، حقوق کیفری، اقتصاد و امور مالی، و حقوق مالکیت. نویسندگان مشترک کتاب هر یک از این موضوعات را با توجه به جدیدترین ادبیات علمی موجود، تاریخ خاص آن موضوع، مناقشات جاری و مطالعات موردی متنوع از نقاط مختلف جهان بررسی می‌کنند. هدف آن است که نشان داده شود شریعت دارای یک نسخه واحد و یکپارچه نیست. بلکه شریعت مجموعه‌ای پویا از اصول انسان‌گرایانه است که مسلمانان سراسر جهان را الهام می‌بخشد تا مطابق با اخلاق دینی خود زندگی کنند. این کتاب حاصل همکاری دو متخصص با پیشینه‌های حرفه‌ای متفاوت است و می‌کوشد با ارائه تصویری جامع و فراگیر از موضوع، مخاطبان گسترده‌ای را جذب کند. هر فصل را می‌توان به‌طور مستقل مطالعه کرد و در عین حال، هر یک از فصل‌ها در چارچوب کلی‌تر کتاب سهم دارد. این فصل‌ها در مجموع، برداشت‌های نادرست درباره شریعت را به چالش می‌کشند و تحولات مربوط به شریعت را هم در جهان اسلام و هم در میان جوامع مسلمان مهاجر به نمایش می‌گذارند. نسخه‌های الکترونیکی این کتاب در وب‌سایت Bloomsbury Collections با دسترسی آزاد و تحت مجوز CC BY-NC-ND 4.0 در دسترس هستند. هزینه دسترسی آزاد این اثر را مؤسسه مطالعات اسماعیلی تأمین کرده است. فهرست مطالب یادداشت نویسندگان پیشگفتار مقدمه کریستوف برناسکونی سپاسگزاری‌ها شریعت: خاستگاه، تحول و وجوه متعدد تعامل آن در تاریخ جوامع مسلمان قانون‌گرایی اساسی اسلامی و نارضایتی‌های ناشی از آن سکولاریسم، آزادی دینی و شریعت عدالت کیفری در اسلام عدالت جنسیتی: حقوق زنان در اسلام ــ ضرورت هرمنوتیک و معرفت‌شناسی جدید حل‌وفصل جایگزین اختلافات (ADR) و سیاست عدالت غیررسمی شریعت و حقوق بشر: تعارض جهان‌شمول‌گرایی‌ها و جست‌وجوی زمینه مشترک جست‌وجوی یک اقتصاد اخلاقی و نقش حیاتی ایمان و نظام مالی الهام‌گرفته از شریعت حقوق مالکیت در شریعت: میان عدالت اجتماعی و نئولیبرالیسم دینی مسلمانان و اخلاق زیستی ــ تحولات مربوط به اهدای عضو و پیوند اعضا در چارچوب شریعت تداوم و نوآوری در حقوق اسلامی جهاد: مدرنیته و بحران اقتدار سیاسی

🎯 معرفی Thesify؛ داور هوشمند مقالات علمی برای بازبینی تخصصی و ارتقای کیفیت آن یکی از دغدغه‌های اصلی پژوهشگران، دریافت بازخورد تخصصی پیش از ارسال مقاله به مجلات علمی است. Thesify یک ابزار هوش مصنوعی تخصصی در حوزه نگارش آکادمیک است که مانند یک داور اولیه، مقاله یا پایان‌نامه شما را بررسی کرده و نقاط قوت و ضعف آن را مشخص می‌کند. این ابزار در مرحله نگارش و بازنگری مقاله کاربرد دارد. پژوهشگر می‌تواند فایل مقاله، پایان‌نامه یا پروپوزال خود را بارگذاری کند و بازخوردی ساختاریافته درباره کیفیت استدلال‌ها، انسجام متن، قدرت شواهد و شفافیت پیام اصلی پژوهش دریافت کند. یکی از قابلیت‌های مهم Thesify، ارزیابی بیانیه مسئله و فرضیه یا تز اصلی پژوهش است. این سامانه بررسی می‌کند که آیا ادعای اصلی مقاله به اندازه کافی روشن، قابل دفاع و پشتیبانی‌شده است یا خیر. همچنین پیشنهادهایی برای تقویت استدلال‌های علمی ارائه می‌دهد. در بخش مرور ادبیات، Thesify به پژوهشگران کمک می‌کند منابع مرتبط را سریع‌تر پیدا کنند. این ابزار امکان جست‌وجو در میلیون‌ها منبع علمی و یافتن مقالات مرتبط با موضوع تحقیق را فراهم می‌سازد و حتی خلاصه‌ای از مقالات پیشنهادی را در اختیار کاربر قرار می‌دهد. قابلیت Pre-Submission Review یا ارزیابی پیش از ارسال نیز از ویژگی‌های ارزشمند این سامانه است. این بخش شکاف‌های احتمالی مقاله، ضعف‌های استدلالی و مشکلات ساختاری را پیش از آنکه توسط داوران مجله شناسایی شوند، آشکار می‌کند. علاوه بر این، Thesify شاخص‌هایی برای سنجش خوانایی متن، کیفیت شواهد، انسجام مطالب و میزان آمادگی مقاله برای ارسال ارائه می‌دهد. به همین دلیل می‌تواند برای دانشجویان تحصیلات تکمیلی، پژوهشگران و اعضای هیئت علمی به‌عنوان یک همکار هوشمند در مراحل نهایی نگارش مقاله بسیار مفید باشد. این ابزار را می‌توان در مرحله پیش از سابمیت (Pre-Submission Stage) قرار داد؛ یعنی زمانی که مقاله نوشته شده اما پژوهشگر می‌خواهد پیش از ارسال به مجله، آن را از نظر استدلال علمی، کیفیت نگارش، منابع و آمادگی برای داوری ارزیابی کند. این دسته از ابزارها معمولاً بیشترین ارزش را برای افزایش شانس پذیرش مقاله دارند. https://www.thesify.ai/ https://t.me/UT_Central_Library

🔖کتاب «نشان سرخ دلیری» (The Red Badge of Courage)، یکی از برجسته‌ترین نمونه‌های ادبیات جنگ در قرن نوزدهم است که به بررسی روان‌شناسی سرباز در میدان نبرد می‌پردازد. 👤 نویسنده: استیون کرین (Stephen Crane) 🔹 تضاد با تجربه زیسته: استیون کرین این رمان را سال‌ها پس از جنگ داخلی آمریکا (بدون حضور در میدان نبرد) نوشت. با این حال، اثر او به دلیل واقع‌گرایی افراطی و توصیفات دقیق از هرج‌ومرج جنگ، به‌عنوان یکی از مستندترین روایت‌های داستانی شناخته می‌شود. 🔹 رویکرد ناتورالیستی: کرین در این رمان، انسان را در تقابل با نیروهای سرکشِ محیطی (جنگ) قرار می‌دهد. اوکه آرمان‌گرایی‌اش در مواجهه با واقعیتِ بی‌رحمِ نبرد فرو می‌پاشد. او در چرخه‌ای میان ترس از مرگ، احساس گناه بزدلی و تلاش برای کسب «نشان سرخ دلیری» (زخم نبرد) به عنوان نمادی از شجاعت، گرفتار می‌شود. 🔹 اهمیت ماندگار اثر: این کتاب فراتر از یک رمان جنگی، مطالعه‌ای روان‌شناختی بر مفهوم «شجاعت» است. کرین این پرسش را مطرح می‌کند که آیا شجاعت، صفتی درونی است یا واکنشی ناخودآگاه برای فرار از شرم و مرگ؟ این اثر با زبانی کنایه‌آمیز، خواننده را به قلبِ اضطراب‌های انسانی می‌برد؛ جایی که جزئیات فیزیکی نبرد، واقعی‌تر از هر شعار میهن‌پرستانه‌ای جلوه می‌کند. https://t.me/UT_Central_Library ble.ir/Library_UT_AC

https://t.me/UT_Central_Library ble.ir/Library_UT_AC

🔖کتاب «نشان سرخ دلیری» (The Red Badge of Courage)، یکی از برجسته‌ترین نمونه‌های ادبیات جنگ در قرن نوزدهم است که به بررسی روان‌شناسی سرباز در میدان نبرد می‌پردازد. 👤 نویسنده: استیون کرین (Stephen Crane) 🔹 تضاد با تجربه زیسته: استیون کرین این رمان را سال‌ها پس از جنگ داخلی آمریکا (بدون حضور در میدان نبرد) نوشت. با این حال، اثر او به دلیل واقع‌گرایی افراطی و توصیفات دقیق از هرج‌ومرج جنگ، به‌عنوان یکی از مستندترین روایت‌های داستانی شناخته می‌شود. 🔹 رویکرد ناتورالیستی: کرین در این رمان، انسان را در تقابل با نیروهای سرکشِ محیطی (جنگ) قرار می‌دهد. اوکه آرمان‌گرایی‌اش در مواجهه با واقعیتِ بی‌رحمِ نبرد فرو می‌پاشد. او در چرخه‌ای میان ترس از مرگ، احساس گناه بزدلی و تلاش برای کسب «نشان سرخ دلیری» (زخم نبرد) به عنوان نمادی از شجاعت، گرفتار می‌شود. 🔹 اهمیت ماندگار اثر: این کتاب فراتر از یک رمان جنگی، مطالعه‌ای روان‌شناختی بر مفهوم «شجاعت» است. کرین این پرسش را مطرح می‌کند که آیا شجاعت، صفتی درونی است یا واکنشی ناخودآگاه برای فرار از شرم و مرگ؟ این اثر با زبانی کنایه‌آمیز، خواننده را به قلبِ اضطراب‌های انسانی می‌برد؛ جایی که جزئیات فیزیکی نبرد، واقعی‌تر از هر شعار میهن‌پرستانه‌ای جلوه می‌کند. https://t.me/UT_Central_Library ble.ir/Library_UT_AC

https://t.me/UT_Central_Library ble.ir/Library_UT_AC

عصر خواندن تمام شده است گزارش هشداردهنده شماره جدید آتلانتیک حاکی از آنست که جهان دارد وارد عصر پساسواد می‌شود و این پرسش به میان آمده که آیا تمدن بدون خواندن می‌تواند به حیات خود ادامه دهد؟ ✅مقاله با روایت تاریخی از کتابخانه اسکندریه آغاز می‌شود، جایی که در دوران باستان، شاهان بطلمیوسی با هزینه‌های گزاف، مجموعه‌ای عظیم از دانش بشری را گرد آوردند و دانشمندانی چون اراتوستنس و اقلیدس در آن به پژوهش پرداختند. اما این مرکز شکوفایی علمی، نه به دلیل جنگ و آتش‌سوزی که بر اثر غفلت و بی‌توجهی از میان رفت؛ چرا که هزینه‌های نگهداری از طومارهای پاپیروسی، مقابله با رطوبت، موش‌ها و حشرات، و بازنویسی مداوم متون در حال زوال، از عزم جامعه برای بقای آن فراتر رفت. ✅نویسنده این واقعه تاریخی را آیینه‌ای برای وضعیت کنونی آمریکا می‌داند؛ جایی که گرچه منابع بی‌نهایتی برای مطالعه در دسترس است، اما اراده و انگیزه برای خواندن عمیق رو به زوال نهاده است. ✅آمارهای ارائه شده در مقاله، تصویری نگران‌کننده از افول مطالعه در آمریکا ترسیم می‌کنند. بر اساس معتبرترین نظرسنجی‌های انجام شده، کمتر از نیمی از بزرگسالان آمریکایی در سال ۲۰۲۲ حتی یک کتاب کامل مطالعه کرده‌اند و تنها ۳۸ درصد رمان یا داستان کوتاه خوانده‌اند. ✅نسبت افرادی که در طول یک روز معمولی به مطالعه تفریحی می‌پردازند از ۲۸ درصد در سال ۲۰۰۴ به ۱۶ درصد در سال ۲۰۲۳ کاهش یافته است. در کمال تعجب، قماربازی امروزه در میان آمریکایی‌ها رایج‌تر از کتاب خواندن است و ۵۷ درصد از مردم در سال گذشته دست‌کم یک شرط‌بندی انجام داده‌اند. این روند کاهشی تمام گروه‌های سنی، جنسیتی و تحصیلی را دربرگرفته و حتی سنتی‌ترین گروه‌های مخاطب کتاب یعنی بازنشستگان، زنان و فارغ‌التحصیلان دانشگاهی نیز دچار افت چشمگیری شده‌اند. ✅کیفیت مطالعات نیز دچار تنزل شده است. طول جملات کتاب‌های پرفروش نیویورک تایمز امروزی حدود یک‌سوم کوتاه‌تر از آثار مشابه در یک قرن پیش هستند. در سال ۱۹۵۸، رمان پیچیده دکتر ژیواگو اثر بوریس پاسترناک با جملات بلند و پرآب و تابش پرفروش‌ترین کتاب سال بود، اما در سال گذشته، پرفروش‌ترین رمان به مجموعه‌ای از ادبیات نوجوانان تعلق داشت و حتی کتاب‌های برتر بزرگسالان نیز از عمق ادبی و فکری آثار کلاسیک بی‌بهره‌اند. ✅آمریکایی‌ها همچنین اخبار را بسیار کمتر از گذشته از طریق مطالعه دریافت می‌کنند؛ در سال ۱۹۷۵ حدود نیمی از جوانان بیست‌ساله روزنامه می‌خواندند، اما امروز کمتر از ۱۰ درصد چنین می‌کنند و ۴۰ درصد مردم ترجیح می‌دهند اخبار را به صورت ویدئویی یا صوتی دنبال کنند. ✅اما پارادوکس اصلی در اینجاست که آمریکایی‌ها شاید بیش از هر زمان دیگری کلمه می‌خوانند؛ انبوهی از ایمیل‌ها، پیامک‌ها، پست‌های شبکه‌های اجتماعی و زیرنویس‌ها زندگی روزمره را پر کرده‌اند. مشکل در کمیت خواندن نیست، بلکه در کیفیت آن است؛ مردم توانایی تمرکز پایدار بر متون طولانی و پیچیده را از دست داده‌اند. ✅مریانه ولف، عصب‌شناس شناختی دانشگاه یو سی ال ای، هشدار می‌دهد که افراد نه رمزگشایی کلمات که توانایی‌های عالی‌تر درک مطلب و ترکیب اطلاعات را از دست می‌دهند. به عبارت دیگر، آمریکا بی‌سواد نشده، بلکه وارد دوران «پسا-سوادآموزی» شده است. ✅مارشال مک‌لوهان در سال ۱۹۶۲ دوران «پسا-سوادآموزی» را پیش‌بینی کرده بود، اما او و پستمن فقط چند دهه زودتر از وقوع آن سخن گفتند. تلویزیون در دهه ۱۹۶۰، اینترنت پهن‌باند در دهه ۲۰۰۰، و امروز گوشی‌های هوشمند با ویدئوهای کوتاه تیک‌تاک، یوتیوب شورتس و اینستاگرام ریلز، هر مانعی را از سر راه حواس‌پرتی برداشته‌اند. شبکه‌های اجتماعی که روزگاری مبتنی بر متن بودند، امروز تحت سلطه ویدئوهای چندثانیه‌ای قرار دارند و جوانان به طور متوسط چهار ساعت و نیم در روز را صرف تماشای ویدئو با سرعت دو برابر می‌کنند. حتی پیامک‌ها نیز ویژگی‌های گفتار شفاهی را به خود گرفته‌اند و بسیاری از جوانان به جای نوشتن، پیام‌های صوتی ارسال می‌کنند. ✅نتایج تحقیقات عصب‌شناختی نشان می‌دهد که مغز انسان آنچه را تمرین می‌کند، فرا می‌گیرد؛ اگر ساعات روز را با ویدئوهای کوتاه پر کنیم، مهارت‌های خواندن ما تحلیل رفته و دانش زمینه‌ای برای درک مطلب کاهش می‌یابد. ✅عصر سوادآموزی که شش هزار سال پیش در بین‌النهرین آغاز شد و تمدن مدرن را ممکن ساخت، دوره‌ای کوتاه میان دوران شفاهی و عصر دیجیتال بود. جامعه‌ای که مطالعه را کنار می‌گذارد، مهارت‌های تفکر منطقی، تحلیلی و عمیق را نیز از دست خواهد داد و به الگوهای کهن تکیه بر حافظه جمعی، شخص‌محوری در انتقال اطلاعات و ساده‌انگاری در سیاست بازمی‌گردد. متن کامل منبع: کانال برنامه‌ریزی استراتژیک توسعه ✅ @mellimazzhabil

پیش از استفاده از هوش مصنوعی مشخص کنید که هدف شما فقط انجام کار است یا یادگیری آن. ایده‌پردازی اولیه و کوشش برای حل مسئله را ابتدا خودتان انجام دهید. پاسخ هوش مصنوعی را نتیجهٔ نهایی و قطعی تلقی نکنید. از مدل بخواهید استدلال شما را نقد کند، نه اینکه به‌جای شما استدلال بسازد. توضیح مراحل و دلایل پاسخ را بخواهید و سؤال‌های تکمیلی مطرح کنید. در موضوعاتی که می‌خواهید در آنها مهارت پیدا کنید، «تقلا و دشواری سازنده» را حذف نکنید. محدودهٔ توانایی و خطاهای هوش مصنوعی را بشناسید و داوری نهایی را خودتان انجام دهید. برای یادگیری از حالت‌هایی مانند Study Mode در چت‌جی‌پی‌تی، Guided Learning در جمنای و Learning Mode در کلود استفاده کنید. نتیجه‌گیری مقالهٔ واشینگتن‌پست دفاع از کنارگذاشتن هوش مصنوعی نیست. پیام اصلی آن این است که این فناوری می‌تواند انسان را بسیار تواناتر یا به‌شدت وابسته و ضعیف کند و تفاوت میان این دو نتیجه، بیش از هر چیز به شیوهٔ استفاده بستگی دارد. اگر هوش مصنوعی محصول نهایی را بدون مشارکت ذهنی کاربر تولید کند، ممکن است کیفیت کار افزایش یابد، اما توانایی فرد کاهش پیدا کند. در مقابل، اگر از آن به‌عنوان معلم، منتقد، پرسشگر و شریک فکری استفاده شود، می‌تواند موجب تعمیق یادگیری و بهبود تصمیم‌گیری شود. نویسنده در پایان تأکید می‌کند که یادگیری به تلاش ذهنی نیاز دارد. حذف کامل این تلاش، نه‌تنها مانع کسب دانش می‌شود، بلکه فرصت شناخت توانایی‌های خود را نیز از انسان می‌گیرد. پرسش اساسی در عصر هوش مصنوعی بنابراین این نیست که «آیا از چت‌جی‌پی‌تی استفاده کنیم؟»، بلکه این است که «کدام بخش از اندیشیدن را باید خودمان انجام دهیم و کدام بخش را می‌توانیم آگاهانه به ماشین بسپاریم؟» منبع: مایکل جی. کورن، «How to stop ChatGPT from ruining how you think»، واشینگتن‌پست، ۷ ژوئیهٔ ۲۰۲۶

آنان هوش مصنوعی را «نظام سوم شناخت» می‌نامند. در تقسیم‌بندی مشهور دانیل کانمن، نظام اول همان تفکر سریع و شهودی و نظام دوم تفکر آهسته و سنجیده است. اکنون هوش مصنوعی به‌صورت یک نظام بیرونی و خودکار در کنار این دو قرار گرفته است. این نظام سوم می‌تواند برای اصلاح شهودهای نادرست و تقویت بررسی‌های عقلانی مفید باشد؛ اما در عمل، بسیاری از کاربران صرفاً تسلیم آن می‌شوند. هوش مصنوعی با فناوری‌های پیشین تفاوت دارد نگرانی دربارهٔ تأثیر فناوری بر ذهن انسان مسئله‌ای تازه نیست. افلاطون از زبان سقراط هشدار داده بود که نوشتن موجب فراموشی می‌شود. در دههٔ ۱۹۷۰ نیز نگرانی‌هایی دربارهٔ ماشین‌حساب پدید آمد و بعدها این پرسش مطرح شد که آیا گوگل ما را کم‌هوش‌تر می‌کند. بااین‌حال، استیون شاو معتقد است هوش مصنوعی با فناوری‌های پیشین تفاوتی اساسی دارد: انسان این بار فقط حافظه یا محاسبه را به ابزار واگذار نمی‌کند، بلکه می‌تواند تمام فرایند استدلال را برون‌سپاری کند. البته هر نوع واگذاری توانایی ذهنی زیان‌بار نیست. ایتن مولیک، استاد مدرسه وارتون، می‌گوید مشکلی ندارد که شماره‌های تلفن را به خاطر نسپارد، زیرا تلفن همراه این کار را انجام می‌دهد. مسئله آن است که هر فرد آگاهانه تصمیم بگیرد چه توانایی‌هایی را می‌خواهد حفظ و تقویت کند و واگذاری کدام امور به ماشین را بی‌اشکال می‌داند. مرز ناهموار توانایی هوش مصنوعی توانایی مدل‌های هوش مصنوعی یکنواخت نیست. ممکن است یک مدل در برنامه‌نویسی یا خلاصه‌سازی متون بسیار موفق باشد، اما در مسئله‌ای ظاهراً ساده اشتباه کند. پژوهشگران این وضعیت را «مرز ناهموار توانایی» می‌نامند. تحلیلی از ۱۰۶ آزمایش دربارهٔ همکاری انسان و هوش مصنوعی نشان داده است که وقتی انسان در کاری از هوش مصنوعی بهتر است، ترکیب انسان و ماشین معمولاً از هرکدام به‌تنهایی عملکرد بهتری دارد. اما وقتی هوش مصنوعی از انسان تواناتر است، همکاری این دو گاه نتیجه‌ای ضعیف‌تر از عملکرد مستقل هوش مصنوعی پدید می‌آورد؛ احتمالاً به این دلیل که انسان نمی‌داند چه زمانی باید به ماشین اعتماد کند و چه زمانی باید نظر آن را کنار بگذارد. ازاین‌رو، مهارت اصلی در عصر هوش مصنوعی صرفاً کارکردن با این ابزار نیست؛ بلکه شناخت محدودهٔ توانایی آن و تشخیص زمان پذیرش یا رد پاسخ‌های آن است. از هوش مصنوعی به‌عنوان منتقد استفاده کنید، نه نویسندهٔ جایگزین کورن می‌نویسد همهٔ پژوهشگرانی که برای این مقاله با آنان گفت‌وگو کرده، از سپردن ایده‌های اولیه یا نگارش نخستین و آخرین نسخهٔ آثارشان به هوش مصنوعی خودداری می‌کنند. آنان شکل‌گیری ایده، نوشتن و تولید دانش تازه را بخشی از فعالیت فکری خود می‌دانند که نباید به ماشین واگذار شود. در مقابل، همین افراد پس از شکل‌گیری ایده یا نوشته، از هوش مصنوعی برای اصلاح و ارزیابی آن استفاده می‌کنند. آنان از مدل می‌خواهند مانند یک منتقد یا حریف فکری عمل کند، استدلال‌هایشان را به چالش بکشد، نقاط ضعف را نشان دهد، فرض‌های مخالف مطرح کند یا برخی کارهای تکراری مانند بخش‌هایی از برنامه‌نویسی را انجام دهد. در این شیوه، هوش مصنوعی جانشین تفکر نیست؛ بلکه ابزاری برای آزمایش و تقویت تفکر انسان است. یادگیری بدون تلاش ذهنی ممکن نیست بخش دیگری از مقاله به آموزش اختصاص دارد. شواهد موجود نشان می‌دهد هنگامی که هوش مصنوعی تلاش ذهنی را حذف می‌کند، فرایند یادگیری آسیب می‌بیند. یک ابزار آموزشی که دانشجو را با پرسش، راهنمایی و بازخورد به یافتن پاسخ هدایت کند، می‌تواند مفید باشد؛ اما ابزاری که فقط پاسخ نهایی را تحویل دهد، ممکن است یادگیری را تضعیف کند. در مطالعه‌ای بر ۲۷ هزار دانش‌آموز چینی، نمرات کسانی که از هوش مصنوعی برای سریع‌تر تمام‌کردن تکالیف استفاده کرده بودند، کاهش یافت. در مقابل، دانش‌آموزانی که با وجود استفاده از هوش مصنوعی، به اندازهٔ هم‌کلاسی‌های خود برای تکالیف وقت گذاشته بودند، فقط اندکی افت یادگیری نشان دادند. بنابراین مشکل صرفاً استفاده از هوش مصنوعی نبود؛ مسئله استفاده از آن برای فرار از تلاش ذهنی بود. جودی هانوِن شن و الکس تمکین، پژوهشگران شرکت آنتروپیک، نیز در مطالعه‌ای دربارهٔ برنامه‌نویسانی که در حال یادگیری یک کتابخانهٔ جدید بودند، دریافتند استفاده از هوش مصنوعی به‌طور متوسط درک مفهومی و توانایی خواندن و اشکال‌زدایی کد را کاهش داد، بی‌آنکه به‌طور متوسط صرفه‌جویی معناداری در زمان ایجاد کند. بااین‌حال، کسانی که از هوش مصنوعی توضیح می‌خواستند، سؤال‌های تکمیلی مطرح می‌کردند و فقط کد آماده تحویل نمی‌گرفتند، بخش زیادی از یادگیری خود را حفظ کردند. به تعبیر شن، هدف نباید استفاده از هوش مصنوعی برای اجتناب از تلاش شناختی باشد؛ بلکه باید از آن برای عمیق‌ترکردن این تلاش استفاده کرد. توصیه‌های مقاله برای دانشجویان جمع‌بندی توصیه‌های مقاله را می‌توان چنین بیان کرد:

چگونه نگذاریم چت‌جی‌پی‌تی شیوهٔ فکرکردن ما را خراب کند؟ واشینگتن‌پست | ۷ ژوئیهٔ ۲۰۲۶ نویسنده: مایکل جی. کورن هوش مصنوعی ممکن است کیفیت و سرعت کار ما را افزایش دهد، اما شواهد تازه نشان می‌دهد که استفادهٔ نادرست از آن می‌تواند توانایی مستقل ما برای اندیشیدن، یادگرفتن و تصمیم‌گرفتن را تضعیف کند. مایکل جی. کورن، ستون‌نویس واشینگتن‌پست، در مقاله‌ای با عنوان «چگونه نگذاریم چت‌جی‌پی‌تی شیوهٔ فکرکردن ما را خراب کند؟» این خطر را بررسی کرده و راه‌هایی برای استفاده از هوش مصنوعی بدون واگذاری کامل فرایند تفکر پیشنهاد داده است. مربی‌ای که به‌جای شما وزنه می‌زند کورن برای توضیح مسئله از مثال یک مربی بدنسازی استفاده می‌کند. تصور کنید برای قوی‌ترشدن به باشگاه رفته‌اید، اما به مربی می‌گویید همهٔ وزنه‌ها را به‌جای شما بلند کند. در پایان، وزنه‌های زیادی جابه‌جا شده است، اما بدن شما هیچ تمرینی نکرده و قوی‌تر نشده است. به اعتقاد نویسنده، بسیاری از کاربران نیز با هوش مصنوعی چنین می‌کنند: از آن می‌خواهند مسئلهٔ ریاضی را حل کند، گزارش اداری را بنویسد یا برنامه‌ای رایانه‌ای تولید کند. نتیجه ممکن است خوب و حتی بهتر از کار خود آنان باشد، اما توانایی شخص برای انجام مستقل همان کار رشد نمی‌کند و چه‌بسا به‌تدریج ضعیف شود. بنابراین باید میان دو هدف تفاوت گذاشت: «تولید یک خروجی مطلوب» و «تبدیل‌شدن به انسانی ماهرتر و تواناتر». هوش مصنوعی در تحقق هدف نخست بسیار مفید است، اما اگر جای تلاش ذهنی را بگیرد، ممکن است مانع تحقق هدف دوم شود. افزایش سرعت و کیفیت، همراه با یک خطر پنهان کورن ابتدا به پژوهش‌هایی اشاره می‌کند که مزایای هوش مصنوعی را نشان می‌دهند. در مطالعه‌ای دربارهٔ صدها مشاور شرکت Boston Consulting Group، افرادی که به GPT-4 دسترسی داشتند، ۱۲ درصد وظایف بیشتری انجام دادند و کارهایشان را به‌طور متوسط ۲۵ درصد سریع‌تر به پایان رساندند. در وظایفی که در محدودهٔ توانایی هوش مصنوعی قرار داشت، کیفیت کار آنان نیز بالاتر بود و ضعیف‌ترین کارکنان بیشترین بهره را از این ابزار بردند. اما همین آزمایش روی دیگری هم داشت: هنگامی که مسئله از محدودهٔ توانایی مدل خارج می‌شد، کاربران هوش مصنوعی بیش از کسانی که بدون آن کار می‌کردند، اشتباه می‌کردند. فابریتزیو دل‌آکوا، یکی از پژوهشگران، این وضعیت را به «خواب‌رفتن پشت فرمان» تشبیه کرده است؛ یعنی کاربر به سبب اعتماد به ابزار، نظارت و داوری مستقل خود را کنار می‌گذارد. واشینگتن‌پست یادآوری کرده است که با شرکت OpenAI، سازندهٔ چت‌جی‌پی‌تی، همکاری محتوایی دارد. افت توانایی پس از قطع دسترسی به هوش مصنوعی پژوهش دیگری به سرپرستی گریس لیو در دانشگاه کارنگی ملون، تأثیر استفاده از GPT-5 را بر حل مسائل مربوط به کسرها بررسی کرد. گروهی که به هوش مصنوعی دسترسی داشتند، نزدیک به ۹۰ درصد مسائل را درست حل کردند؛ در حالی که میزان موفقیت گروه بدون هوش مصنوعی ۷۲ درصد بود. اما پس از آنکه دسترسی گروه نخست به هوش مصنوعی قطع شد، دقت پاسخ‌های آنان به‌شدت کاهش یافت و حتی از کسانی که از ابتدا بدون هوش مصنوعی کار کرده بودند، پایین‌تر آمد. آنان همچنین زودتر از ادامهٔ حل مسئله منصرف می‌شدند. نکتهٔ قابل توجه آن بود که این اثر تنها پس از حدود ده دقیقه استفاده از هوش مصنوعی مشاهده شد. نتیجه آنکه هوش مصنوعی می‌تواند عملکرد لحظه‌ای افراد را بهتر کند، بدون آنکه الزاماً موجب یادگیری یا افزایش توانایی پایدار آنان شود. «تسلیم شناختی» در برابر پاسخ‌های هوش مصنوعی استیون شاو و گیدئون نیو، پژوهشگران مدرسه وارتون، در آزمایشی با بیش از ۱۳۰۰ شرکت‌کننده، تأثیر پاسخ‌های درست و نادرست هوش مصنوعی را بررسی کردند. مسائل به‌گونه‌ای طراحی شده بود که بعضی پاسخ‌های شهودی اما غلط داشتند و رسیدن به پاسخ صحیح به تفکر آهسته‌تر و دقیق‌تر نیاز داشت. هنگامی که هوش مصنوعی پاسخ درست می‌داد، دقت شرکت‌کنندگان ۲۵ واحد درصد بیشتر از گروه بدون هوش مصنوعی بود؛ اما وقتی هوش مصنوعی پاسخ غلط ارائه می‌کرد، دقت آنان ۱۵ واحد درصد از گروه بدون هوش مصنوعی پایین‌تر می‌آمد. نکتهٔ نگران‌کننده این بود که اعتمادبه‌نفس کاربران در هر دو حالت افزایش می‌یافت؛ چه پاسخ هوش مصنوعی درست بود و چه نادرست. پژوهشگران این وضعیت را «تسلیم شناختی» نامیده‌اند: حالتی که فرد کنترل فرایند تفکر خود را رها می‌کند و داوری هوش مصنوعی را بدون بررسی، به‌عنوان داوری شخصی خود می‌پذیرد.

🔰خوانشی از کتاب «بلندپروازی اخلاقی» نوشته روتگر برگمن؛ جاه‌طلبی برای خیر عمومی(ibna.ir/x6Jbr) آرمان‌گرایی بدون نتیجه، فضیلت نیست 🔸«بلندپروازی اخلاقی» تازه‌ترین اثر روتگر برگمن، این پرسش را پیش می‌کشد که آیا موفقیت را باید با میزان ثروت و موقعیت سنجید یا با اثری که انسان بر جهان پیرامون خود می‌گذارد؛ پرسشی که در روزگار بحران‌های جهانی، بیش از هر زمان دیگری به مسئله‌ای عمومی تبدیل شده است. 🔸برگمن در این کتاب نه نسخه‌ای برای خوشبختی فردی می‌پیچد و نه وعده آرامش روان می‌دهد. دغدغه او چیز دیگری است: بازگرداندن مفهوم «وظیفه اخلاقی» به مرکز زندگی حرفه‌ای انسان معاصر. به زعم او استعداد، دانش، سرمایه و زمان، هنگامی معنا پیدا می‌کنند که در خدمت کاهش رنج انسان‌ها و حل مسائل واقعی جهان قرار گیرند. همین جابه‌جایی نقطه تمرکز، کتاب را از انبوه آثار موفقیت فردی و خودیاری جدا می‌کند و آن را به مانیفستی درباره مسئولیت اجتماعی نخبگان تبدیل می‌سازد. 🔸️یکی از جذاب‌ترین ویژگی‌های کتاب، نقطه عزیمت متفاوت آن است. برگمن آگاهانه در برابر موج کتاب‌هایی قرار می‌گیرد که خوشبختی را در مراقبه، افزایش اعتمادبه‌نفس، مدیریت ذهن یا رشد فردی خلاصه می‌کنند. نماد این نقد، همان داستان آغازین کتاب است؛ روایت مشهور «متیو ریکار»، راهب بودایی که رسانه‌ها او را «شادترین مرد جهان» نامیدند. برگمن با اشاره به ده‌ها هزار ساعت مراقبه او، پرسشی غیرمنتظره مطرح می‌کند: اگر تمام این زمان صرف حل یکی از مشکلات جهان می‌شد، آیا نتیجه ارزشمندتری به دست نمی‌آمد؟ 🔸یکی از بحث‌برانگیزترین ایده‌های کتاب، حمله به چیزی است که برگمن آن را «اسطوره بازنده شریف» می‌نامد؛ این تصور که نیت خوب، خود به‌تنهایی ارزش اخلاقی کافی دارد، حتی اگر هیچ تغییری در جهان ایجاد نکند. او استدلال می‌کند که اخلاق را باید با نتایج نیز سنجید. اگر هدف کاهش رنج انسان‌هاست، کارآمدی، برنامه‌ریزی، سازمان‌دهی و حتی پیروزی، بخشی از مسئولیت اخلاقی به شمار می‌روند. به همین دلیل، برگمن از بسیاری از جنبش‌های اجتماعی موفق، از جنبش لغو برده‌داری گرفته تا تحریم اتوبوس‌های مونتگمری، به‌عنوان نمونه‌هایی یاد می‌کند که میان آرمان و عمل تعادل برقرار کردند. 🔸یکی از نقاط قوت بلندپروازی اخلاقی این است که حتی خواننده مخالف را نیز وادار به فکر کردن می‌کند. بسیاری از استدلال‌های کتاب قانع‌کننده‌اند، اما برخی ادعاهای آن نیز محل بحث باقی می‌مانند. نخست آنکه برگمن مخاطب اصلی خود را عمدتاً از میان تحصیل‌کردگان، متخصصان و افرادی انتخاب می‌کند که امکان انتخاب مسیر شغلی دارند. این فرض، در بسیاری از جوامع توسعه‌یافته شاید واقع‌بینانه باشد، اما در کشورهایی که بخش بزرگی از نیروی کار برای تأمین معیشت با محدودیت‌های جدی روبه‌رو هستند، دامنه کاربرد این توصیه‌ها محدودتر می‌شود. اخلاق، هرچند جهانی است، همیشه در شرایط نابرابر اقتصادی تجربه می‌شود. @ibna_official

خداوند این مملکت را از دروغ بپاید اینکه داریوش گفته خدا این مملکت را از دروغ و سپاه دشمن و خشکسال بپاید از بس مبتذل شده نقل هر کس است. اشکالی هم ندارد اگر مثلاً هر فرد عامی هم چنین سخنی را بر زبان آورد. این هست که سخن بدی نیست. مع هذا نه باید این قدر ساده‌انگار بود نه باید از این سخن نتایج بزرگ، و در عین حال کودکانه، گرفت که مثلاً چون ما ایرانیان از اوّل تاریخ دروغگویان قهّاری بوده‌ایم، پس داریوش اوّل چیزی که به ذهنش آمده این بوده که بگوید خدایا تو پیش از هر چیز دیگر ما را از شرّ این اوّل رذیلت این قوم برهان. هر دانشجویی که این درسها را خوانده باشد‌ می‌داند آن لفظ درَوگَه که در کتیبه‌های هخامنشیان آمده معنایی شامل داشته و ضدّ هر راستی بوده؛ ضدّ آن، اگر نه در آن کتیبه‌ها، در اوستا اشه است که مفهومی عام و شامل است و هر خوبی و نیکی و راستی و درستی و نظم و قاعده و قانون را در بر می‌گیرد. جهان جهان بودن خود را از اشه می‌گیرد و دروگه چیزی است که آن را در دامن بی‌نظمی و بیداد و بی‌قانونی و بی‌سامانی می‌اندازد. این جا مجال آن نیست که این مفهوم چنانکه باید شرح شود، ولی این قدر نیز ممکن است برای کسی که این درسها را نخوانده روشنگر باشد. بلی، یک معنای دروگه آن بی‌سامانی است که در گفتار است و شامل است بر دروغ و فریب و آنچه نادرستی در سخن است. ولی این جزئی از معنی است. دهه‌ها قبل امیل بنونیست نامدار خواسته این سه بلا را که داریوش از آنها یاد کرده در چارچوبۀ نظریّۀ کارکردهای سه‌گانۀ ژرژ دومزیل تبیین کند، به این معنی که هر یک از این سه بلا خاصّتاً متوجّه یکی از طبقات اصلی سه‌گانۀ اجتماع است. نظر ما دربارۀ نظریّۀ دومزیل هر چه باشد، در درستی ولو نسبی سخن بنونیست من بنده تردید ندارد. باری از جامعه‌شناس ما انتظار نیست که مورّخ هم باشد، ولی انتظار هم نیست که خودش را از همه چیز معاف کرده باشد و مانند عوام سخن بگوید.

Piemontese, Angelo Michele. La Persia istoriata in Roma. Città del Vaticano: Biblioteca Apostolica Vaticana, 2014.

در صورت لزوم می‌توان در پایان ارجاع افزود:

نسخه الکترونیکی در پایگاه Torrossa.

نشانی پایگاه: www.torrossa.com

معرفی کتابخانۀ دیجیتال Torrossa Torrossa یک کتابخانۀ دیجیتال و فروشگاه تخصصی منابع دانشگاهی است که امکان جست‌وجو و دسترسی به کتاب‌های الکترونیکی، مقالات علمی، نشریات و مجموعه‌های پژوهشی ناشران معتبر را فراهم می‌کند. این پایگاه را مؤسسۀ ایتالیایی Casalini Libri راه‌اندازی کرده است؛ مؤسسه‌ای که از سال ۱۹۵۸ در زمینۀ تأمین منابع علمی برای کتابخانه‌ها و مراکز پژوهشی فعالیت دارد. نسخۀ یکپارچۀ پایگاه Torrossa از سال ۲۰۱۱ در دسترس قرار گرفته است. معرفی رسمی Torrossa حوزۀ منابع Torrossa به‌ویژه در زمینۀ علوم انسانی و اجتماعی اهمیت دارد و منابع فراوانی را در موضوعات زیر عرضه می‌کند: تاریخ، جغرافیا و مطالعات فرهنگی؛ ادیان، الهیات و مطالعات کلیسایی؛ نسخه‌شناسی، کدیکولوژی و دیرینه‌شناسی؛ زبان و ادبیات؛ فلسفه و تاریخ اندیشه؛ هنر، معماری و باستان‌شناسی؛ حقوق، اقتصاد و علوم اجتماعی؛ مطالعات قرون وسطی و رنسانس؛ خاورشناسی، ایران‌شناسی و مطالعات اسلامی. امتیاز مهم این پایگاه، گردآوری منابع منتشرشده به زبان‌های ایتالیایی، اسپانیایی، فرانسوی، پرتغالی، انگلیسی و دیگر زبان‌های اروپایی است. بسیاری از این آثار در پایگاه‌های عمومی و انگلیسی‌زبان کمتر دیده می‌شوند. ناشران و مجموعه‌های مهم Torrossa با شمار زیادی از ناشران دانشگاهی، مؤسسات پژوهشی و انجمن‌های علمی همکاری دارد. از جمله مجموعه‌های مهم موجود در آن می‌توان به این موارد اشاره کرد: انتشارات کتابخانۀ رسولی واتیکان؛ مجموعۀ مشهور Studi e Testi؛ انتشارات مدرسۀ فرانسوی رم؛ آثار مؤسسۀ مطالعات قرون وسطی SISMEL؛ نشریات و کتاب‌های Il Mulino؛ انتشارات Leo S. Olschki؛ آثار باستان‌شناسی و تاریخ هنر L’Erma di Bretschneider؛ مجموعه‌های ناشران دانشگاهی ایتالیا، اسپانیا، فرانسه و دیگر کشورهای اروپایی. آرشیو دیجیتال Studi e Testi کتابخانۀ واتیکان در Torrossa شامل صدها عنوان در زمینۀ نسخه‌های خطی، تاریخ کلیسا، خاورشناسی، فقه‌اللغه، هنر، معماری و نسخه‌آرایی است. مجموعه‌های Torrossa امکانات جست‌وجو کاربران می‌توانند منابع را بر اساس اطلاعات گوناگون جست‌وجو و محدود کنند: عنوان کتاب یا مقاله؛ نام مؤلف یا ویراستار؛ ناشر و مجموعۀ انتشاراتی؛ موضوع؛ زبان؛ سال انتشار؛ نوع مدرک: کتاب، مقاله، فصل کتاب یا شمارۀ مجله؛ شابک و دیگر شناسه‌های کتاب‌شناختی. برای یافتن آثار یک پژوهشگر، بهتر است نام او با املای لاتین جست‌وجو شود. برای نمونه، جست‌وجوی نام Angelo Michele Piemontese آثار متعددی دربارۀ ایران، نسخه‌های فارسی واتیکان، روابط ایران و رم و ادبیات فارسی نشان می‌دهد. آثار پیه‌مونتزه در Torrossa نحوۀ دسترسی منابع Torrossa به سه شکل در دسترس‌اند: دسترسی آزاد: برخی منابع در بخش Torrossa Open رایگان‌اند؛ دسترسی سازمانی: دانشگاه‌ها و کتابخانه‌های مشترک، منابع خریداری‌شده را در اختیار کاربران خود قرار می‌دهند؛ خرید شخصی: بعضی کتاب‌ها، مقالات یا فصل‌های کتاب را می‌توان به‌صورت جداگانه خریداری کرد. بنابراین، مشاهدۀ مشخصات یک اثر در Torrossa الزاماً به معنای رایگان‌بودن متن کامل آن نیست. اگر دانشگاه یا کتابخانۀ محل تحصیل مشترک پایگاه باشد، باید از گزینۀ Hai un accesso autorizzato? یا «دسترسی سازمانی» استفاده کرد. دریافت و مطالعۀ فایل‌ها بسته به قرارداد ناشر، امکانات هر اثر ممکن است متفاوت باشد: مطالعۀ برخط؛ دانلود موقت PDF؛ جست‌وجو در متن؛ کپی‌کردن بخش‌هایی از متن؛ چاپ صفحات؛ دسترسی برای مدت معین، معمولاً چهارده روز. برخی فایل‌های دریافتی Torrossa، PDF معمولی نیستند و با سازوکار حفاظت دیجیتال عرضه می‌شوند. این فایل‌ها باید در Adobe Acrobat Reader باز شوند و ممکن است هنگام گشودن، نام کاربری و گذرواژۀ Torrossa را درخواست کنند. بازکردن آنها در مرورگر، نرم‌افزارهای دیگر یا پیش‌نمایشگر ویندوز همیشه ممکن نیست. فایل پیوست‌شدۀ La Persia istoriata in Roma نیز از همین نوع است: فایل با Adobe Acrobat Reader باز می‌شود و در صورت درخواست باید مشخصات حساب مجاز Torrossa وارد شود. صفحۀ رسمی این کتاب نشان می‌دهد که اثر در سال ۲۰۱۴ از سوی کتابخانۀ واتیکان منتشر شده و نسخۀ الکترونیکی آن در Torrossa عرضه می‌شود: La Persia istoriata in Roma ارزش پژوهشی پایگاه Torrossa برای دانشجویان تاریخ، ادبیات، ادیان، نسخه‌شناسی، ایران‌شناسی و مطالعات اسلامی اهمیت ویژه‌ای دارد؛ زیرا شماری از کتاب‌ها و مجلات تخصصی اروپایی را گرد آورده که یافتن آنها در Google Books، Internet Archive و پایگاه‌های رایج انگلیسی‌زبان دشوار است. همچنین می‌توان از اطلاعات کتاب‌شناختی آن برای شناسایی دقیق اثر، ناشر، مجموعه، سال انتشار و نسخۀ الکترونیکی استفاده کرد. شیوۀ استناد در تحقیقات دانشگاهی بهتر است به خود کتاب، مقاله یا فصل کتاب استناد شود، نه صرفاً به نام Torrossa. برای مثال:

معرفی وب‌سایت DOKUMEN.PUB وب‌سایت DOKUMEN.PUB پایگاهی برای جست‌وجو و دسترسی به نسخه‌های دیجیتال کتاب‌ها و اسناد در موضوعات و زبان‌های گوناگون است. این پایگاه مجموعه بزرگی از کتاب‌های علمی، دانشگاهی، تاریخی و مرجع را دربر دارد و برای بسیاری از آثار، افزون بر مشخصات کتاب‌شناختی، متن استخراج‌شده از فایل را نیز نمایش می‌دهد. ازاین‌رو، مطالب کتاب‌ها گاه از طریق موتورهای جست‌وجو نیز قابل بازیابی است. برای جست‌وجوی بهتر، می‌توان عنوان دقیق کتاب را در گیومه، همراه با نام مؤلف یا شابک آن، در گوگل وارد کرد؛ برای مثال: "Elenco dei manoscritti persiani della Biblioteca Vaticana" Ettore Rossi صفحۀ هر کتاب معمولاً اطلاعات زیر را در اختیار می‌گذارد: عنوان و نام پدیدآور؛ سال انتشار و تعداد صفحات؛ زبان و حجم فایل؛ شابک، در صورت موجود بودن؛ بخشی از متن کتاب؛ پیوند دریافت فایل در برخی موارد؛ پیشنهاد کتاب‌های مشابه. این پایگاه به‌ویژه برای یافتن کتاب‌های کم‌یاب، فهرست نسخه‌های خطی و آثاری که جست‌وجوی متن آنها در پایگاه‌های رسمی دشوار است، می‌تواند سودمند باشد.

🔰بررسی جایگاه ادبیات در آثار استاد محمود فرشچیان؛ بوم فرشچیان، جایی میان شعر و خیال(ibna.ir/x6JpZ) 🔸️محمود فرشچیان، نقاش و نگارگر ایرانی است که در سال ۱۳۰۸ در اصفهان چشم به عرصه جهان گشود. او در دوران حیات خود همواره با ادبیات گره خورده بود. مجوعه آثار خود از اشعار آنها استفاده می‌کرد و الهام می‌گرفت. 🔸فرشچیان ضمن توجه ملموسی که در آثارش به ادبیات ایرانی داشت، خطاب به نسل جوان گفته بود: «توصیه من به جوانان این است که سختکوش باشند و از استمرار در کار و تجربه کردن خسته و دلزده نشوند. به ادبیات و متن‌های ایرانی توجه کنند. من در جوانی سال‌ها به انجمن شاعران اصفهان می‌رفتم و با ادبیات مانوس بودم. در کنار شاعران و ادیبان شاگردی کردم. دامنه هنر، وسیع است و همت ما باید به اندازه وسعت هنر باشد. سخت کار کنید و به ادبیات ایران عشق بورزید». 🔸یکی دیگر از معروف‌ترین تابلوهای استاد فرشچیان، تابلوی «شمس و مولانا» است که در سال ۱۳۸۶ رونمایی شد. قرار گرفتن سر شمس میان خطوط منحنی مختلف، هم تداعی کننده خورشید و هم نشان‌دهنده این است که سر شمس دربرگرفته همه جهان است. مولانا نیز روی کره زمین است که شمس آن را نگه داشته، به گونه‌ای که تمام دنیا زیر پای افکار مولوی است. 🔸️گستردگی حضور ادبیات در آثار فرشچیان به این معنا نیست که نسبت تمام آثار او با متون ادبی به یک اندازه عمیق و چندلایه است. در برخی آثار، متن بیشتر نقش عنوان یا نقطه عزیمت را دارد، در حالی که در آثاری دیگر، همچون «سیمرغ» یا «شمس و مولانا»، این پیوند به ساختار بصری اثر نفوذ کرده و بخشی از منطق شکل‌گیری آن را ساخته است. @ibna_official

🎓 هوش مصنوعی برای دانشجوی دکتری؛ دستیار پژوهشگر یا تهدیدی برای مهارت‌های علمی؟ مجله Nature در مقاله‌ای تحلیلی، تأثیر گسترش ابزارهای هوش مصنوعی بر تجربه و مهارت‌های دانشجویان دکتری را بررسی کرده است. دانشجویان از AI برای جست‌وجوی منابع، خلاصه‌سازی مقالات، کدنویسی، طراحی ارائه و حتی نگارش علمی استفاده می‌کنند و بسیاری معتقدند این ابزارها سرعت و بهره‌وری پژوهش را افزایش داده‌اند. در نظرسنجی Nature از نزدیک به ۳۸۰۰ دانشجوی دکتری، حدود سه‌چهارم معتقد بودند AI می‌تواند به کارآمدتر شدن فعالیت‌های پژوهشی کمک کند. با این حال، ۸۱ درصد پاسخ‌دهندگان اعلام کرده‌اند که اعتماد کامل به ابزارهای هوش مصنوعی ندارند و ۶۵ درصد نگران تضعیف مهارت‌های تفکر، پژوهش و نگارش هستند. این یافته‌ها نشان می‌دهد مسئله اصلی، استفاده یا عدم استفاده از AI نیست؛ بلکه چگونگی استفاده از آن در فرایند یادگیری و پژوهش است. اگر دانشجو تولید ایده، تحلیل شواهد و استدلال علمی را به AI واگذار کند، ممکن است بخشی از مهارت‌هایی که دوره دکتری برای پرورش آنها طراحی شده، تضعیف شود. در مقابل، استفاده هدفمند از AI می‌تواند زمان پژوهشگر را برای فعالیت‌های سطح بالاتر مانند نقد منابع، طراحی پژوهش و حل مسئله آزاد کند. ازاین‌رو، دانشجویان باید AI را بیشتر به‌عنوان دستیار پژوهشی ببینند، نه جایگزین تفکر و قضاوت علمی. یکی از مهارت‌های ضروری پژوهشگر آینده، توانایی راستی‌آزمایی پاسخ‌های AI، بررسی منابع و تشخیص خطا یا اطلاعات ساختگی خواهد بود. دانشگاه‌ها و استادان نیز باید به‌جای ممنوعیت کلی، دستورالعمل‌های شفاف و آموزشی برای استفاده مسئولانه از AI در پژوهش تدوین کنند. در این رویکرد، سواد هوش مصنوعی باید به بخشی از سواد پژوهشی دانشجویان تحصیلات تکمیلی تبدیل شود و آموزش روش تحقیق با مهارت‌های کار با AI پیوند بخورد. پیام اصلی مقاله این است که AI احتمالاً جایگزین دانشجوی دکتری نخواهد شد، اما می‌تواند تفاوت میان استفاده هوشمندانه از فناوری و واگذاری تفکر علمی به ماشین را آشکارتر کند. Nordling, L. (2026, March 16). AI and the PhD student: Friend or foe? Nature, 651, 842–843. https://t.me/UT_Central_Library