کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران

📊 هوش مصنوعی در ارزیابی پژوهش؛ فرصت برای کارآمدی یا تهدیدی برای عدالت علمی؟ مجله Nature در مقاله‌ای تحلیلی، نقش فزاینده هوش مصنوعی در ارزیابی پژوهشگران و عملکرد پژوهشی دانشگاه‌ها را بررسی کرده است. هوش مصنوعی می‌تواند با تحلیل حجم عظیمی از داده‌های علمی، فرایند ارزیابی پژوهش، شناسایی الگوها و مقایسه عملکرد پژوهشگران را سریع‌تر و کم‌هزینه‌تر کند. این قابلیت در نظام‌های ارزیابی پژوهش که با حجم بالایی از مقاله، استناد، داده و شاخص‌های عملکرد مواجه‌اند، می‌تواند بسیار ارزشمند باشد. بااین‌حال، استفاده از AI در ارزیابی علمی با یک مسئله اساسی روبه‌روست: آیا الگوریتم می‌تواند کیفیت و اهمیت واقعی یک پژوهش را به‌درستی تشخیص دهد؟ نیچر هشدار می‌دهد که تکیه بیش از حد بر ارزیابی الگوریتمی ممکن است سوگیری‌های موجود در داده‌ها و نظام‌های ارزیابی قبلی را بازتولید یا حتی تقویت کند. از سوی دیگر، اگر دانشگاه‌ها معیارهای کمی تولیدشده توسط AI را بیش از حد جدی بگیرند، پژوهشگران ممکن است به سمت تولید بیشتر مقاله و کسب شاخص‌های بهتر، به جای انجام پژوهش‌های عمیق و نوآورانه، سوق داده شوند. این نگرانی با یافته‌های پژوهشی جدید نیز هم‌راستاست که نشان می‌دهد استفاده از AI می‌تواند بهره‌وری فردی پژوهشگران را افزایش دهد، اما در سطح کلان به محدودشدن تنوع موضوعات پژوهشی منجر شود. بنابراین، AI بهتر است ابزار پشتیبان تصمیم‌گیری باشد، نه جایگزین داوری متخصصان و ارزیابی کیفی پژوهش. برای دانشگاه‌ها، ایجاد شفافیت درباره داده‌ها، معیارها و الگوریتم‌های مورد استفاده در ارزیابی پژوهشگران یک ضرورت اساسی است. همچنین پژوهشگران باید بدانند که چگونه داده‌های علمی و شاخص‌های پژوهشی آنها توسط سامانه‌های هوشمند تحلیل و تفسیر می‌شود. از منظر کتابخانه دانشگاهی و علم‌سنجی، این تحول فرصتی برای آموزش سواد داده، سواد هوش مصنوعی و ارزیابی مسئولانه پژوهش به اعضای هیئت علمی و پژوهشگران فراهم می‌کند. در نهایت، پیام مقاله این است که آینده ارزیابی پژوهش باید ترکیبی از قدرت تحلیل AI، شفافیت داده‌ها و قضاوت انسانی باشد تا کارآمدی فناوری به قیمت عدالت و کیفیت علمی تمام نشود. Benites, R., Phipps, L., Watermeyer, R., & Crick, T. (2026, February 4). AI could transform research assessment — and some academics are worried. Nature. https://doi.org/10.1038/d41586-026-00124-8 https://t.me/UT_Central_Library

📊 هوش مصنوعی در ارزیابی پژوهش؛ فرصت برای کارآمدی یا تهدیدی برای عدالت علمی؟ مجله Nature در مقاله‌ای تحلیلی، نقش فزاینده هوش مصنوعی در ارزیابی پژوهشگران و عملکرد پژوهشی دانشگاه‌ها را بررسی کرده است. هوش مصنوعی می‌تواند با تحلیل حجم عظیمی از داده‌های علمی، فرایند ارزیابی پژوهش، شناسایی الگوها و مقایسه عملکرد پژوهشگران را سریع‌تر و کم‌هزینه‌تر کند. این قابلیت در نظام‌های ارزیابی پژوهش که با حجم بالایی از مقاله، استناد، داده و شاخص‌های عملکرد مواجه‌اند، می‌تواند بسیار ارزشمند باشد. بااین‌حال، استفاده از AI در ارزیابی علمی با یک مسئله اساسی روبه‌روست: آیا الگوریتم می‌تواند کیفیت و اهمیت واقعی یک پژوهش را به‌درستی تشخیص دهد؟ نیچر هشدار می‌دهد که تکیه بیش از حد بر ارزیابی الگوریتمی ممکن است سوگیری‌های موجود در داده‌ها و نظام‌های ارزیابی قبلی را بازتولید یا حتی تقویت کند. از سوی دیگر، اگر دانشگاه‌ها معیارهای کمی تولیدشده توسط AI را بیش از حد جدی بگیرند، پژوهشگران ممکن است به سمت تولید بیشتر مقاله و کسب شاخص‌های بهتر، به جای انجام پژوهش‌های عمیق و نوآورانه، سوق داده شوند. این نگرانی با یافته‌های پژوهشی جدید نیز هم‌راستاست که نشان می‌دهد استفاده از AI می‌تواند بهره‌وری فردی پژوهشگران را افزایش دهد، اما در سطح کلان به محدودشدن تنوع موضوعات پژوهشی منجر شود. بنابراین، AI بهتر است ابزار پشتیبان تصمیم‌گیری باشد، نه جایگزین داوری متخصصان و ارزیابی کیفی پژوهش. برای دانشگاه‌ها، ایجاد شفافیت درباره داده‌ها، معیارها و الگوریتم‌های مورد استفاده در ارزیابی پژوهشگران یک ضرورت اساسی است. همچنین پژوهشگران باید بدانند که چگونه داده‌های علمی و شاخص‌های پژوهشی آنها توسط سامانه‌های هوشمند تحلیل و تفسیر می‌شود. از منظر کتابخانه دانشگاهی و علم‌سنجی، این تحول فرصتی برای آموزش سواد داده، سواد هوش مصنوعی و ارزیابی مسئولانه پژوهش به اعضای هیئت علمی و پژوهشگران فراهم می‌کند. در نهایت، پیام مقاله این است که آینده ارزیابی پژوهش باید ترکیبی از قدرت تحلیل AI، شفافیت داده‌ها و قضاوت انسانی باشد تا کارآمدی فناوری به قیمت عدالت و کیفیت علمی تمام نشود. Benites, R., Phipps, L., Watermeyer, R., & Crick, T. (2026, February 4). AI could transform research assessment — and some academics are worried. Nature. https://doi.org/10.1038/d41586-026-00124-8

📚 معرفی دانشگاه‌های برتر جهان | دانشگاه جرج‌تاون (Georgetown University) 🏛 درباره دانشگاه: دانشگاه جرج‌تاون یک دانشگاه تحقیقاتی خصوصی در واشینگتن، دی.سی. است که در سال ۱۷۸۹ میلادی توسط «جان کارول» تأسیس شد. این مرکز قدیمی‌ترین مؤسسه آموزش عالی کاتولیک در ایالات متحده به شمار می‌رود (اگرچه امروزه اکثر دانشجویان آن کاتولیک نیستند). ✨ نکات برجسته : 🔹 شعبه بین‌المللی: این دانشگاه دارای یک شعبه فعال در شهر دوحه قطر نیز می‌باشد. 🔹 مرکز گفتگوی ادیان: «مرکز تفاهم اسلام و مسیحیت شاهزاده ولید» از سال ۱۹۹۳ در این دانشگاه فعال است. 📚 رشته‌ها و کتابخانه دانشگاه: دانشگاه جرج‌تاون به‌ویژه در رشته‌های پزشکی و حقوق از شهرت بسیار بالایی برخوردار است. کتابخانه حقوق دانشگاه جرج‌تاون، پنجمین کتابخانه بزرگ حقوق در آمریکا محسوب می‌شود. آدرس وب‌سایت رسمی دانشگاه جرج‌تاون: 🌐 www.georgetown.edu همچنین بخش‌های مهم سایت دانشگاه برای دسترسی سریع‌تر: 🔹 بخش کتابخانه‌های دانشگاه: library.georgetown.edu 🔹 مرکز حقوقی و کتابخانه حقوق: https://www.law.georgetown.edu/ 🔹 شعبه دانشگاه در قطر: qatar.georgetown.edu https://t.me/UT_Central_Library ble.ir/Library_UT_AC

https://t.me/UT_Central_Library ble.ir/Library_UT_AC

🖋 * نمایشگاه تخصصی حفاظت و مرمت نسخ خطی و اسناد کاغذی در کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران* 📚 کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران، با همکاری بخش مرمت و آسیب شناسی، نمایشگاه تخصصی «حفاظت و مرمت نسخ خطی و اسناد کاغذی» را برگزار میکند. 🔷 این رویداد که به همت کارشناسان بخش مرمت کتابخانه مرکزی ترتیب یافته، فرصتی کم نظیر برای آشنایی نزدیک با فرآیندهای پیچیده و ظریف احیای نسخ خطی، اسناد تاریخی و آثار هنری بر بستر کاغذ فراهم آورده است. 🔷 در این نمایشگاه، بازدیدکنندگان میتوانند شاهد نمونه های شاخصی از مرمتهای موفق باشند که هر یک روایتی از تلاش برای غلبه بر آسیب های مختلف شیمیایی، فیزیکی و بیولوژیکی است. بخش دیگری از نمایشگاه به ارائه فرآیند گام به گام مرمت اختصاص دارد که تکنیکهای علمی نظیر اسیدزدایی، ضدعفونی، ترمیم الیاف و صحافی را به صورت عملی به بازدیدکنندگان نشان میدهد. 🔷 مرمت کاغذ، تنها یک مهارت فنی نیست؛ این هنر، پلی است میان گذشته و آینده که به ما امکان میدهد هویت تاریخی خود را برای نسلهای بعدی زنده نگه داریم. ارائه اطلاعات و آگاهی در زمینه نگهداری و درمان میراث کاغذی از وظایف مهم جامعه دانشگاهی است که این نمایشگاه با روایت ساده اما تخصصی، سعی در انجام این امر خطیر دارد. 📍 زمان و مکان برگزاری نمایشگاه: 🗓 تاریخ برگزاری: از ۴ شهریور تا ۲۰ مهر ماه ⏰ ساعت بازدید: همه روزه از ساعت ۹ تا ۱۳ 🏛 مکان: طبقه همکف کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران https://t.me/UT_Central_Library ble.ir/Library_UT_AC

https://t.me/UT_Central_Library ble.ir/Library_UT_AC

قابل توجه دانشجویان و پژوهشگران گرامی 🌱دریافت فایل منابع موجود در کتابخانه مرکزی از طریق پیام رسان های بله و ایتا🌱 جهت تسهیل در امر مطالعه و پژوهش دانشجویان و پژوهشگران گرامی، کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد به اطلاع می‌رساند: 🔹پژوهشگران گرامی می‌توانند برای دریافت فایل اسکن منابع موجود (نسخه خطی، کتاب درسی، کتاب) در کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران درخواست خود را به پیام رسان ایتا و بله به شماره ۵۴۰۸۰۷۳ ۰۹۰۲ ارسال فرمایند. نحوه درخواست و دریافت: 1) ارسال مشخصات کامل منبع درخواستی در سامانه آذرسا 2) بررسی درخواست از نظر مقررات کتابخانه و اعلام هزینه درخواست 3) پرداخت هزینه به شماره حساب، شماره شبا IR830100004001070103006825 نزد بانک مرکزی به نام «تمرکز وجوه اختصاصی دانشگاه تهران» با شناسه واریز 313070174140120000000003700800 4) ارسال تصویر فیش درخواستی به پیام رسان ایتا و بله به همان شماره 5) دریافت فایل 🔸نکته: کلیه اقدامات فوق با رعایت قانون حمايت از حقوق مولفان و مصنفان و هنرمندان انجام می‌پذیرد. https://t.me/UT_Central_Library ble.ir/Library_UT_AC

امکان مطالعه پایان نامه ها برای اعضای دانشگاه تهران ️ تمامی دانشجویان، اعضای هیات علمی و کارمندان دانشگاه تهران می توانند متن کامل پایان نامه های دانشگاه را در سامانه آذرسا مطالعه نمایند. ️ برای مطالعه پایان‌نامه ها لازم است نام کاربری و رمز عبور خود را وارد نموده و در قسمت جستجوی پیشرفته، کلیدواژه موردنظر خود را جستجو نموده و گزینه منابع دیجیتال را تیک بزنید. در این صورت پایان‌نامه‌هایی که فایل دارند برای شما بازیابی می‌شود. با کلیک بر روی عنوان پایان‌نامه به نمایش فایل آن نیز دسترسی پیدا می‌کنید.️ توجه داشته باشید که طبق مصوبه هیات محترم رییسه دانشگاه، پایان نامه هایی در دسترس قرار می‌گیرند که 2 سال از تاریخ دفاع آنها گذشته باشد. https://lib.ut.ac.ir/faces/search/bibliographic/biblioAdvancedSearch.jspx https://t.me/UT_Central_Library ble.ir/Library_UT_AC

هو العلیم آنان که محیط فضل و آداب شدند در جمع کمال شمع اصحاب شدند ره زین شب تاریک نبردند به روز گفتند فسانه ئی و در خواب شدند - ( خیّام ) غلام حسین امیرخانی ۱۳۷۳ تذهیب : محمّد طریقتی ( با تشکّر از آقای احمد سلطانیان ) #غلام_حسین_امیرخانی #نستعلیق_معاصر #نستعلیق @Calligraphy_Archive

این کتاب مرجعِ دسترسی آزاد، تحلیلی انتقادی از شریعت برای قرن بیست‌ویکم است. این اثر مقدمه‌ای انتقادی بر دیدگاه‌های نوگرا، مترقی و نوسنت‌گرا درباره اندیشه و عمل اسلامی در ارتباط با شریعت ارائه می‌کند. این رویکرد بازتاب‌دهنده تلاش‌هایی است که مسلمانان ــ به‌ویژه مسلمانان ساکن در جوامع مهاجر ــ برای شکل‌دادن به نوعی مدرنیته بدیل اسلامی انجام داده‌اند؛ مدرنیته‌ای که بر تعامل خلاقانه هم با سنت اسلامی و هم با صورت‌های مدرنِ دانش غربی استوار است. کتاب، آثار پیشگامانه شماری از این متفکران اثرگذار را در حوزه‌های گوناگون حقوق برجسته می‌کند. کتاب در سیزده فصل تنظیم شده است. در آغاز، به چیستی شریعت، خاستگاه‌های آن و چگونگی تحول آن در بستر واقعی زندگی جوامع مسلمان پرداخته می‌شود. سپس فصل‌هایی به هر یک از چالش‌برانگیزترین موضوعات حقوق اسلامی در جهان معاصر اختصاص یافته است؛ از جمله: قانون‌گرایی اساسی، حقوق بشر، عدالت جنسیتی، اخلاق زیست‌پزشکی، آزادی دینی، حقوق کیفری، اقتصاد و امور مالی، و حقوق مالکیت. نویسندگان مشترک کتاب هر یک از این موضوعات را با توجه به جدیدترین ادبیات علمی موجود، تاریخ خاص آن موضوع، مناقشات جاری و مطالعات موردی متنوع از نقاط مختلف جهان بررسی می‌کنند. هدف آن است که نشان داده شود شریعت دارای یک نسخه واحد و یکپارچه نیست. بلکه شریعت مجموعه‌ای پویا از اصول انسان‌گرایانه است که مسلمانان سراسر جهان را الهام می‌بخشد تا مطابق با اخلاق دینی خود زندگی کنند. این کتاب حاصل همکاری دو متخصص با پیشینه‌های حرفه‌ای متفاوت است و می‌کوشد با ارائه تصویری جامع و فراگیر از موضوع، مخاطبان گسترده‌ای را جذب کند. هر فصل را می‌توان به‌طور مستقل مطالعه کرد و در عین حال، هر یک از فصل‌ها در چارچوب کلی‌تر کتاب سهم دارد. این فصل‌ها در مجموع، برداشت‌های نادرست درباره شریعت را به چالش می‌کشند و تحولات مربوط به شریعت را هم در جهان اسلام و هم در میان جوامع مسلمان مهاجر به نمایش می‌گذارند. نسخه‌های الکترونیکی این کتاب در وب‌سایت Bloomsbury Collections با دسترسی آزاد و تحت مجوز CC BY-NC-ND 4.0 در دسترس هستند. هزینه دسترسی آزاد این اثر را مؤسسه مطالعات اسماعیلی تأمین کرده است. فهرست مطالب یادداشت نویسندگان پیشگفتار مقدمه کریستوف برناسکونی سپاسگزاری‌ها شریعت: خاستگاه، تحول و وجوه متعدد تعامل آن در تاریخ جوامع مسلمان قانون‌گرایی اساسی اسلامی و نارضایتی‌های ناشی از آن سکولاریسم، آزادی دینی و شریعت عدالت کیفری در اسلام عدالت جنسیتی: حقوق زنان در اسلام ــ ضرورت هرمنوتیک و معرفت‌شناسی جدید حل‌وفصل جایگزین اختلافات (ADR) و سیاست عدالت غیررسمی شریعت و حقوق بشر: تعارض جهان‌شمول‌گرایی‌ها و جست‌وجوی زمینه مشترک جست‌وجوی یک اقتصاد اخلاقی و نقش حیاتی ایمان و نظام مالی الهام‌گرفته از شریعت حقوق مالکیت در شریعت: میان عدالت اجتماعی و نئولیبرالیسم دینی مسلمانان و اخلاق زیستی ــ تحولات مربوط به اهدای عضو و پیوند اعضا در چارچوب شریعت تداوم و نوآوری در حقوق اسلامی جهاد: مدرنیته و بحران اقتدار سیاسی

🎯 معرفی Thesify؛ داور هوشمند مقالات علمی برای بازبینی تخصصی و ارتقای کیفیت آن یکی از دغدغه‌های اصلی پژوهشگران، دریافت بازخورد تخصصی پیش از ارسال مقاله به مجلات علمی است. Thesify یک ابزار هوش مصنوعی تخصصی در حوزه نگارش آکادمیک است که مانند یک داور اولیه، مقاله یا پایان‌نامه شما را بررسی کرده و نقاط قوت و ضعف آن را مشخص می‌کند. این ابزار در مرحله نگارش و بازنگری مقاله کاربرد دارد. پژوهشگر می‌تواند فایل مقاله، پایان‌نامه یا پروپوزال خود را بارگذاری کند و بازخوردی ساختاریافته درباره کیفیت استدلال‌ها، انسجام متن، قدرت شواهد و شفافیت پیام اصلی پژوهش دریافت کند. یکی از قابلیت‌های مهم Thesify، ارزیابی بیانیه مسئله و فرضیه یا تز اصلی پژوهش است. این سامانه بررسی می‌کند که آیا ادعای اصلی مقاله به اندازه کافی روشن، قابل دفاع و پشتیبانی‌شده است یا خیر. همچنین پیشنهادهایی برای تقویت استدلال‌های علمی ارائه می‌دهد. در بخش مرور ادبیات، Thesify به پژوهشگران کمک می‌کند منابع مرتبط را سریع‌تر پیدا کنند. این ابزار امکان جست‌وجو در میلیون‌ها منبع علمی و یافتن مقالات مرتبط با موضوع تحقیق را فراهم می‌سازد و حتی خلاصه‌ای از مقالات پیشنهادی را در اختیار کاربر قرار می‌دهد. قابلیت Pre-Submission Review یا ارزیابی پیش از ارسال نیز از ویژگی‌های ارزشمند این سامانه است. این بخش شکاف‌های احتمالی مقاله، ضعف‌های استدلالی و مشکلات ساختاری را پیش از آنکه توسط داوران مجله شناسایی شوند، آشکار می‌کند. علاوه بر این، Thesify شاخص‌هایی برای سنجش خوانایی متن، کیفیت شواهد، انسجام مطالب و میزان آمادگی مقاله برای ارسال ارائه می‌دهد. به همین دلیل می‌تواند برای دانشجویان تحصیلات تکمیلی، پژوهشگران و اعضای هیئت علمی به‌عنوان یک همکار هوشمند در مراحل نهایی نگارش مقاله بسیار مفید باشد. این ابزار را می‌توان در مرحله پیش از سابمیت (Pre-Submission Stage) قرار داد؛ یعنی زمانی که مقاله نوشته شده اما پژوهشگر می‌خواهد پیش از ارسال به مجله، آن را از نظر استدلال علمی، کیفیت نگارش، منابع و آمادگی برای داوری ارزیابی کند. این دسته از ابزارها معمولاً بیشترین ارزش را برای افزایش شانس پذیرش مقاله دارند. https://www.thesify.ai/ https://t.me/UT_Central_Library

🔖کتاب «نشان سرخ دلیری» (The Red Badge of Courage)، یکی از برجسته‌ترین نمونه‌های ادبیات جنگ در قرن نوزدهم است که به بررسی روان‌شناسی سرباز در میدان نبرد می‌پردازد. 👤 نویسنده: استیون کرین (Stephen Crane) 🔹 تضاد با تجربه زیسته: استیون کرین این رمان را سال‌ها پس از جنگ داخلی آمریکا (بدون حضور در میدان نبرد) نوشت. با این حال، اثر او به دلیل واقع‌گرایی افراطی و توصیفات دقیق از هرج‌ومرج جنگ، به‌عنوان یکی از مستندترین روایت‌های داستانی شناخته می‌شود. 🔹 رویکرد ناتورالیستی: کرین در این رمان، انسان را در تقابل با نیروهای سرکشِ محیطی (جنگ) قرار می‌دهد. اوکه آرمان‌گرایی‌اش در مواجهه با واقعیتِ بی‌رحمِ نبرد فرو می‌پاشد. او در چرخه‌ای میان ترس از مرگ، احساس گناه بزدلی و تلاش برای کسب «نشان سرخ دلیری» (زخم نبرد) به عنوان نمادی از شجاعت، گرفتار می‌شود. 🔹 اهمیت ماندگار اثر: این کتاب فراتر از یک رمان جنگی، مطالعه‌ای روان‌شناختی بر مفهوم «شجاعت» است. کرین این پرسش را مطرح می‌کند که آیا شجاعت، صفتی درونی است یا واکنشی ناخودآگاه برای فرار از شرم و مرگ؟ این اثر با زبانی کنایه‌آمیز، خواننده را به قلبِ اضطراب‌های انسانی می‌برد؛ جایی که جزئیات فیزیکی نبرد، واقعی‌تر از هر شعار میهن‌پرستانه‌ای جلوه می‌کند. https://t.me/UT_Central_Library ble.ir/Library_UT_AC

https://t.me/UT_Central_Library ble.ir/Library_UT_AC

🔖کتاب «نشان سرخ دلیری» (The Red Badge of Courage)، یکی از برجسته‌ترین نمونه‌های ادبیات جنگ در قرن نوزدهم است که به بررسی روان‌شناسی سرباز در میدان نبرد می‌پردازد. 👤 نویسنده: استیون کرین (Stephen Crane) 🔹 تضاد با تجربه زیسته: استیون کرین این رمان را سال‌ها پس از جنگ داخلی آمریکا (بدون حضور در میدان نبرد) نوشت. با این حال، اثر او به دلیل واقع‌گرایی افراطی و توصیفات دقیق از هرج‌ومرج جنگ، به‌عنوان یکی از مستندترین روایت‌های داستانی شناخته می‌شود. 🔹 رویکرد ناتورالیستی: کرین در این رمان، انسان را در تقابل با نیروهای سرکشِ محیطی (جنگ) قرار می‌دهد. اوکه آرمان‌گرایی‌اش در مواجهه با واقعیتِ بی‌رحمِ نبرد فرو می‌پاشد. او در چرخه‌ای میان ترس از مرگ، احساس گناه بزدلی و تلاش برای کسب «نشان سرخ دلیری» (زخم نبرد) به عنوان نمادی از شجاعت، گرفتار می‌شود. 🔹 اهمیت ماندگار اثر: این کتاب فراتر از یک رمان جنگی، مطالعه‌ای روان‌شناختی بر مفهوم «شجاعت» است. کرین این پرسش را مطرح می‌کند که آیا شجاعت، صفتی درونی است یا واکنشی ناخودآگاه برای فرار از شرم و مرگ؟ این اثر با زبانی کنایه‌آمیز، خواننده را به قلبِ اضطراب‌های انسانی می‌برد؛ جایی که جزئیات فیزیکی نبرد، واقعی‌تر از هر شعار میهن‌پرستانه‌ای جلوه می‌کند. https://t.me/UT_Central_Library ble.ir/Library_UT_AC

https://t.me/UT_Central_Library ble.ir/Library_UT_AC

عصر خواندن تمام شده است گزارش هشداردهنده شماره جدید آتلانتیک حاکی از آنست که جهان دارد وارد عصر پساسواد می‌شود و این پرسش به میان آمده که آیا تمدن بدون خواندن می‌تواند به حیات خود ادامه دهد؟ ✅مقاله با روایت تاریخی از کتابخانه اسکندریه آغاز می‌شود، جایی که در دوران باستان، شاهان بطلمیوسی با هزینه‌های گزاف، مجموعه‌ای عظیم از دانش بشری را گرد آوردند و دانشمندانی چون اراتوستنس و اقلیدس در آن به پژوهش پرداختند. اما این مرکز شکوفایی علمی، نه به دلیل جنگ و آتش‌سوزی که بر اثر غفلت و بی‌توجهی از میان رفت؛ چرا که هزینه‌های نگهداری از طومارهای پاپیروسی، مقابله با رطوبت، موش‌ها و حشرات، و بازنویسی مداوم متون در حال زوال، از عزم جامعه برای بقای آن فراتر رفت. ✅نویسنده این واقعه تاریخی را آیینه‌ای برای وضعیت کنونی آمریکا می‌داند؛ جایی که گرچه منابع بی‌نهایتی برای مطالعه در دسترس است، اما اراده و انگیزه برای خواندن عمیق رو به زوال نهاده است. ✅آمارهای ارائه شده در مقاله، تصویری نگران‌کننده از افول مطالعه در آمریکا ترسیم می‌کنند. بر اساس معتبرترین نظرسنجی‌های انجام شده، کمتر از نیمی از بزرگسالان آمریکایی در سال ۲۰۲۲ حتی یک کتاب کامل مطالعه کرده‌اند و تنها ۳۸ درصد رمان یا داستان کوتاه خوانده‌اند. ✅نسبت افرادی که در طول یک روز معمولی به مطالعه تفریحی می‌پردازند از ۲۸ درصد در سال ۲۰۰۴ به ۱۶ درصد در سال ۲۰۲۳ کاهش یافته است. در کمال تعجب، قماربازی امروزه در میان آمریکایی‌ها رایج‌تر از کتاب خواندن است و ۵۷ درصد از مردم در سال گذشته دست‌کم یک شرط‌بندی انجام داده‌اند. این روند کاهشی تمام گروه‌های سنی، جنسیتی و تحصیلی را دربرگرفته و حتی سنتی‌ترین گروه‌های مخاطب کتاب یعنی بازنشستگان، زنان و فارغ‌التحصیلان دانشگاهی نیز دچار افت چشمگیری شده‌اند. ✅کیفیت مطالعات نیز دچار تنزل شده است. طول جملات کتاب‌های پرفروش نیویورک تایمز امروزی حدود یک‌سوم کوتاه‌تر از آثار مشابه در یک قرن پیش هستند. در سال ۱۹۵۸، رمان پیچیده دکتر ژیواگو اثر بوریس پاسترناک با جملات بلند و پرآب و تابش پرفروش‌ترین کتاب سال بود، اما در سال گذشته، پرفروش‌ترین رمان به مجموعه‌ای از ادبیات نوجوانان تعلق داشت و حتی کتاب‌های برتر بزرگسالان نیز از عمق ادبی و فکری آثار کلاسیک بی‌بهره‌اند. ✅آمریکایی‌ها همچنین اخبار را بسیار کمتر از گذشته از طریق مطالعه دریافت می‌کنند؛ در سال ۱۹۷۵ حدود نیمی از جوانان بیست‌ساله روزنامه می‌خواندند، اما امروز کمتر از ۱۰ درصد چنین می‌کنند و ۴۰ درصد مردم ترجیح می‌دهند اخبار را به صورت ویدئویی یا صوتی دنبال کنند. ✅اما پارادوکس اصلی در اینجاست که آمریکایی‌ها شاید بیش از هر زمان دیگری کلمه می‌خوانند؛ انبوهی از ایمیل‌ها، پیامک‌ها، پست‌های شبکه‌های اجتماعی و زیرنویس‌ها زندگی روزمره را پر کرده‌اند. مشکل در کمیت خواندن نیست، بلکه در کیفیت آن است؛ مردم توانایی تمرکز پایدار بر متون طولانی و پیچیده را از دست داده‌اند. ✅مریانه ولف، عصب‌شناس شناختی دانشگاه یو سی ال ای، هشدار می‌دهد که افراد نه رمزگشایی کلمات که توانایی‌های عالی‌تر درک مطلب و ترکیب اطلاعات را از دست می‌دهند. به عبارت دیگر، آمریکا بی‌سواد نشده، بلکه وارد دوران «پسا-سوادآموزی» شده است. ✅مارشال مک‌لوهان در سال ۱۹۶۲ دوران «پسا-سوادآموزی» را پیش‌بینی کرده بود، اما او و پستمن فقط چند دهه زودتر از وقوع آن سخن گفتند. تلویزیون در دهه ۱۹۶۰، اینترنت پهن‌باند در دهه ۲۰۰۰، و امروز گوشی‌های هوشمند با ویدئوهای کوتاه تیک‌تاک، یوتیوب شورتس و اینستاگرام ریلز، هر مانعی را از سر راه حواس‌پرتی برداشته‌اند. شبکه‌های اجتماعی که روزگاری مبتنی بر متن بودند، امروز تحت سلطه ویدئوهای چندثانیه‌ای قرار دارند و جوانان به طور متوسط چهار ساعت و نیم در روز را صرف تماشای ویدئو با سرعت دو برابر می‌کنند. حتی پیامک‌ها نیز ویژگی‌های گفتار شفاهی را به خود گرفته‌اند و بسیاری از جوانان به جای نوشتن، پیام‌های صوتی ارسال می‌کنند. ✅نتایج تحقیقات عصب‌شناختی نشان می‌دهد که مغز انسان آنچه را تمرین می‌کند، فرا می‌گیرد؛ اگر ساعات روز را با ویدئوهای کوتاه پر کنیم، مهارت‌های خواندن ما تحلیل رفته و دانش زمینه‌ای برای درک مطلب کاهش می‌یابد. ✅عصر سوادآموزی که شش هزار سال پیش در بین‌النهرین آغاز شد و تمدن مدرن را ممکن ساخت، دوره‌ای کوتاه میان دوران شفاهی و عصر دیجیتال بود. جامعه‌ای که مطالعه را کنار می‌گذارد، مهارت‌های تفکر منطقی، تحلیلی و عمیق را نیز از دست خواهد داد و به الگوهای کهن تکیه بر حافظه جمعی، شخص‌محوری در انتقال اطلاعات و ساده‌انگاری در سیاست بازمی‌گردد. متن کامل منبع: کانال برنامه‌ریزی استراتژیک توسعه ✅ @mellimazzhabil

پیش از استفاده از هوش مصنوعی مشخص کنید که هدف شما فقط انجام کار است یا یادگیری آن. ایده‌پردازی اولیه و کوشش برای حل مسئله را ابتدا خودتان انجام دهید. پاسخ هوش مصنوعی را نتیجهٔ نهایی و قطعی تلقی نکنید. از مدل بخواهید استدلال شما را نقد کند، نه اینکه به‌جای شما استدلال بسازد. توضیح مراحل و دلایل پاسخ را بخواهید و سؤال‌های تکمیلی مطرح کنید. در موضوعاتی که می‌خواهید در آنها مهارت پیدا کنید، «تقلا و دشواری سازنده» را حذف نکنید. محدودهٔ توانایی و خطاهای هوش مصنوعی را بشناسید و داوری نهایی را خودتان انجام دهید. برای یادگیری از حالت‌هایی مانند Study Mode در چت‌جی‌پی‌تی، Guided Learning در جمنای و Learning Mode در کلود استفاده کنید. نتیجه‌گیری مقالهٔ واشینگتن‌پست دفاع از کنارگذاشتن هوش مصنوعی نیست. پیام اصلی آن این است که این فناوری می‌تواند انسان را بسیار تواناتر یا به‌شدت وابسته و ضعیف کند و تفاوت میان این دو نتیجه، بیش از هر چیز به شیوهٔ استفاده بستگی دارد. اگر هوش مصنوعی محصول نهایی را بدون مشارکت ذهنی کاربر تولید کند، ممکن است کیفیت کار افزایش یابد، اما توانایی فرد کاهش پیدا کند. در مقابل، اگر از آن به‌عنوان معلم، منتقد، پرسشگر و شریک فکری استفاده شود، می‌تواند موجب تعمیق یادگیری و بهبود تصمیم‌گیری شود. نویسنده در پایان تأکید می‌کند که یادگیری به تلاش ذهنی نیاز دارد. حذف کامل این تلاش، نه‌تنها مانع کسب دانش می‌شود، بلکه فرصت شناخت توانایی‌های خود را نیز از انسان می‌گیرد. پرسش اساسی در عصر هوش مصنوعی بنابراین این نیست که «آیا از چت‌جی‌پی‌تی استفاده کنیم؟»، بلکه این است که «کدام بخش از اندیشیدن را باید خودمان انجام دهیم و کدام بخش را می‌توانیم آگاهانه به ماشین بسپاریم؟» منبع: مایکل جی. کورن، «How to stop ChatGPT from ruining how you think»، واشینگتن‌پست، ۷ ژوئیهٔ ۲۰۲۶

آنان هوش مصنوعی را «نظام سوم شناخت» می‌نامند. در تقسیم‌بندی مشهور دانیل کانمن، نظام اول همان تفکر سریع و شهودی و نظام دوم تفکر آهسته و سنجیده است. اکنون هوش مصنوعی به‌صورت یک نظام بیرونی و خودکار در کنار این دو قرار گرفته است. این نظام سوم می‌تواند برای اصلاح شهودهای نادرست و تقویت بررسی‌های عقلانی مفید باشد؛ اما در عمل، بسیاری از کاربران صرفاً تسلیم آن می‌شوند. هوش مصنوعی با فناوری‌های پیشین تفاوت دارد نگرانی دربارهٔ تأثیر فناوری بر ذهن انسان مسئله‌ای تازه نیست. افلاطون از زبان سقراط هشدار داده بود که نوشتن موجب فراموشی می‌شود. در دههٔ ۱۹۷۰ نیز نگرانی‌هایی دربارهٔ ماشین‌حساب پدید آمد و بعدها این پرسش مطرح شد که آیا گوگل ما را کم‌هوش‌تر می‌کند. بااین‌حال، استیون شاو معتقد است هوش مصنوعی با فناوری‌های پیشین تفاوتی اساسی دارد: انسان این بار فقط حافظه یا محاسبه را به ابزار واگذار نمی‌کند، بلکه می‌تواند تمام فرایند استدلال را برون‌سپاری کند. البته هر نوع واگذاری توانایی ذهنی زیان‌بار نیست. ایتن مولیک، استاد مدرسه وارتون، می‌گوید مشکلی ندارد که شماره‌های تلفن را به خاطر نسپارد، زیرا تلفن همراه این کار را انجام می‌دهد. مسئله آن است که هر فرد آگاهانه تصمیم بگیرد چه توانایی‌هایی را می‌خواهد حفظ و تقویت کند و واگذاری کدام امور به ماشین را بی‌اشکال می‌داند. مرز ناهموار توانایی هوش مصنوعی توانایی مدل‌های هوش مصنوعی یکنواخت نیست. ممکن است یک مدل در برنامه‌نویسی یا خلاصه‌سازی متون بسیار موفق باشد، اما در مسئله‌ای ظاهراً ساده اشتباه کند. پژوهشگران این وضعیت را «مرز ناهموار توانایی» می‌نامند. تحلیلی از ۱۰۶ آزمایش دربارهٔ همکاری انسان و هوش مصنوعی نشان داده است که وقتی انسان در کاری از هوش مصنوعی بهتر است، ترکیب انسان و ماشین معمولاً از هرکدام به‌تنهایی عملکرد بهتری دارد. اما وقتی هوش مصنوعی از انسان تواناتر است، همکاری این دو گاه نتیجه‌ای ضعیف‌تر از عملکرد مستقل هوش مصنوعی پدید می‌آورد؛ احتمالاً به این دلیل که انسان نمی‌داند چه زمانی باید به ماشین اعتماد کند و چه زمانی باید نظر آن را کنار بگذارد. ازاین‌رو، مهارت اصلی در عصر هوش مصنوعی صرفاً کارکردن با این ابزار نیست؛ بلکه شناخت محدودهٔ توانایی آن و تشخیص زمان پذیرش یا رد پاسخ‌های آن است. از هوش مصنوعی به‌عنوان منتقد استفاده کنید، نه نویسندهٔ جایگزین کورن می‌نویسد همهٔ پژوهشگرانی که برای این مقاله با آنان گفت‌وگو کرده، از سپردن ایده‌های اولیه یا نگارش نخستین و آخرین نسخهٔ آثارشان به هوش مصنوعی خودداری می‌کنند. آنان شکل‌گیری ایده، نوشتن و تولید دانش تازه را بخشی از فعالیت فکری خود می‌دانند که نباید به ماشین واگذار شود. در مقابل، همین افراد پس از شکل‌گیری ایده یا نوشته، از هوش مصنوعی برای اصلاح و ارزیابی آن استفاده می‌کنند. آنان از مدل می‌خواهند مانند یک منتقد یا حریف فکری عمل کند، استدلال‌هایشان را به چالش بکشد، نقاط ضعف را نشان دهد، فرض‌های مخالف مطرح کند یا برخی کارهای تکراری مانند بخش‌هایی از برنامه‌نویسی را انجام دهد. در این شیوه، هوش مصنوعی جانشین تفکر نیست؛ بلکه ابزاری برای آزمایش و تقویت تفکر انسان است. یادگیری بدون تلاش ذهنی ممکن نیست بخش دیگری از مقاله به آموزش اختصاص دارد. شواهد موجود نشان می‌دهد هنگامی که هوش مصنوعی تلاش ذهنی را حذف می‌کند، فرایند یادگیری آسیب می‌بیند. یک ابزار آموزشی که دانشجو را با پرسش، راهنمایی و بازخورد به یافتن پاسخ هدایت کند، می‌تواند مفید باشد؛ اما ابزاری که فقط پاسخ نهایی را تحویل دهد، ممکن است یادگیری را تضعیف کند. در مطالعه‌ای بر ۲۷ هزار دانش‌آموز چینی، نمرات کسانی که از هوش مصنوعی برای سریع‌تر تمام‌کردن تکالیف استفاده کرده بودند، کاهش یافت. در مقابل، دانش‌آموزانی که با وجود استفاده از هوش مصنوعی، به اندازهٔ هم‌کلاسی‌های خود برای تکالیف وقت گذاشته بودند، فقط اندکی افت یادگیری نشان دادند. بنابراین مشکل صرفاً استفاده از هوش مصنوعی نبود؛ مسئله استفاده از آن برای فرار از تلاش ذهنی بود. جودی هانوِن شن و الکس تمکین، پژوهشگران شرکت آنتروپیک، نیز در مطالعه‌ای دربارهٔ برنامه‌نویسانی که در حال یادگیری یک کتابخانهٔ جدید بودند، دریافتند استفاده از هوش مصنوعی به‌طور متوسط درک مفهومی و توانایی خواندن و اشکال‌زدایی کد را کاهش داد، بی‌آنکه به‌طور متوسط صرفه‌جویی معناداری در زمان ایجاد کند. بااین‌حال، کسانی که از هوش مصنوعی توضیح می‌خواستند، سؤال‌های تکمیلی مطرح می‌کردند و فقط کد آماده تحویل نمی‌گرفتند، بخش زیادی از یادگیری خود را حفظ کردند. به تعبیر شن، هدف نباید استفاده از هوش مصنوعی برای اجتناب از تلاش شناختی باشد؛ بلکه باید از آن برای عمیق‌ترکردن این تلاش استفاده کرد. توصیه‌های مقاله برای دانشجویان جمع‌بندی توصیه‌های مقاله را می‌توان چنین بیان کرد:

چگونه نگذاریم چت‌جی‌پی‌تی شیوهٔ فکرکردن ما را خراب کند؟ واشینگتن‌پست | ۷ ژوئیهٔ ۲۰۲۶ نویسنده: مایکل جی. کورن هوش مصنوعی ممکن است کیفیت و سرعت کار ما را افزایش دهد، اما شواهد تازه نشان می‌دهد که استفادهٔ نادرست از آن می‌تواند توانایی مستقل ما برای اندیشیدن، یادگرفتن و تصمیم‌گرفتن را تضعیف کند. مایکل جی. کورن، ستون‌نویس واشینگتن‌پست، در مقاله‌ای با عنوان «چگونه نگذاریم چت‌جی‌پی‌تی شیوهٔ فکرکردن ما را خراب کند؟» این خطر را بررسی کرده و راه‌هایی برای استفاده از هوش مصنوعی بدون واگذاری کامل فرایند تفکر پیشنهاد داده است. مربی‌ای که به‌جای شما وزنه می‌زند کورن برای توضیح مسئله از مثال یک مربی بدنسازی استفاده می‌کند. تصور کنید برای قوی‌ترشدن به باشگاه رفته‌اید، اما به مربی می‌گویید همهٔ وزنه‌ها را به‌جای شما بلند کند. در پایان، وزنه‌های زیادی جابه‌جا شده است، اما بدن شما هیچ تمرینی نکرده و قوی‌تر نشده است. به اعتقاد نویسنده، بسیاری از کاربران نیز با هوش مصنوعی چنین می‌کنند: از آن می‌خواهند مسئلهٔ ریاضی را حل کند، گزارش اداری را بنویسد یا برنامه‌ای رایانه‌ای تولید کند. نتیجه ممکن است خوب و حتی بهتر از کار خود آنان باشد، اما توانایی شخص برای انجام مستقل همان کار رشد نمی‌کند و چه‌بسا به‌تدریج ضعیف شود. بنابراین باید میان دو هدف تفاوت گذاشت: «تولید یک خروجی مطلوب» و «تبدیل‌شدن به انسانی ماهرتر و تواناتر». هوش مصنوعی در تحقق هدف نخست بسیار مفید است، اما اگر جای تلاش ذهنی را بگیرد، ممکن است مانع تحقق هدف دوم شود. افزایش سرعت و کیفیت، همراه با یک خطر پنهان کورن ابتدا به پژوهش‌هایی اشاره می‌کند که مزایای هوش مصنوعی را نشان می‌دهند. در مطالعه‌ای دربارهٔ صدها مشاور شرکت Boston Consulting Group، افرادی که به GPT-4 دسترسی داشتند، ۱۲ درصد وظایف بیشتری انجام دادند و کارهایشان را به‌طور متوسط ۲۵ درصد سریع‌تر به پایان رساندند. در وظایفی که در محدودهٔ توانایی هوش مصنوعی قرار داشت، کیفیت کار آنان نیز بالاتر بود و ضعیف‌ترین کارکنان بیشترین بهره را از این ابزار بردند. اما همین آزمایش روی دیگری هم داشت: هنگامی که مسئله از محدودهٔ توانایی مدل خارج می‌شد، کاربران هوش مصنوعی بیش از کسانی که بدون آن کار می‌کردند، اشتباه می‌کردند. فابریتزیو دل‌آکوا، یکی از پژوهشگران، این وضعیت را به «خواب‌رفتن پشت فرمان» تشبیه کرده است؛ یعنی کاربر به سبب اعتماد به ابزار، نظارت و داوری مستقل خود را کنار می‌گذارد. واشینگتن‌پست یادآوری کرده است که با شرکت OpenAI، سازندهٔ چت‌جی‌پی‌تی، همکاری محتوایی دارد. افت توانایی پس از قطع دسترسی به هوش مصنوعی پژوهش دیگری به سرپرستی گریس لیو در دانشگاه کارنگی ملون، تأثیر استفاده از GPT-5 را بر حل مسائل مربوط به کسرها بررسی کرد. گروهی که به هوش مصنوعی دسترسی داشتند، نزدیک به ۹۰ درصد مسائل را درست حل کردند؛ در حالی که میزان موفقیت گروه بدون هوش مصنوعی ۷۲ درصد بود. اما پس از آنکه دسترسی گروه نخست به هوش مصنوعی قطع شد، دقت پاسخ‌های آنان به‌شدت کاهش یافت و حتی از کسانی که از ابتدا بدون هوش مصنوعی کار کرده بودند، پایین‌تر آمد. آنان همچنین زودتر از ادامهٔ حل مسئله منصرف می‌شدند. نکتهٔ قابل توجه آن بود که این اثر تنها پس از حدود ده دقیقه استفاده از هوش مصنوعی مشاهده شد. نتیجه آنکه هوش مصنوعی می‌تواند عملکرد لحظه‌ای افراد را بهتر کند، بدون آنکه الزاماً موجب یادگیری یا افزایش توانایی پایدار آنان شود. «تسلیم شناختی» در برابر پاسخ‌های هوش مصنوعی استیون شاو و گیدئون نیو، پژوهشگران مدرسه وارتون، در آزمایشی با بیش از ۱۳۰۰ شرکت‌کننده، تأثیر پاسخ‌های درست و نادرست هوش مصنوعی را بررسی کردند. مسائل به‌گونه‌ای طراحی شده بود که بعضی پاسخ‌های شهودی اما غلط داشتند و رسیدن به پاسخ صحیح به تفکر آهسته‌تر و دقیق‌تر نیاز داشت. هنگامی که هوش مصنوعی پاسخ درست می‌داد، دقت شرکت‌کنندگان ۲۵ واحد درصد بیشتر از گروه بدون هوش مصنوعی بود؛ اما وقتی هوش مصنوعی پاسخ غلط ارائه می‌کرد، دقت آنان ۱۵ واحد درصد از گروه بدون هوش مصنوعی پایین‌تر می‌آمد. نکتهٔ نگران‌کننده این بود که اعتمادبه‌نفس کاربران در هر دو حالت افزایش می‌یافت؛ چه پاسخ هوش مصنوعی درست بود و چه نادرست. پژوهشگران این وضعیت را «تسلیم شناختی» نامیده‌اند: حالتی که فرد کنترل فرایند تفکر خود را رها می‌کند و داوری هوش مصنوعی را بدون بررسی، به‌عنوان داوری شخصی خود می‌پذیرد.