کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران

عکسی از مسجد دانشگاه تهران، در مجله سپید و سیاه، شماره 44 15 ـ 22 خرداد 1347 در گزارشی در باره «مسجدهای مدرن ایران».

📚 معرفی منابع دیجیتال کتابخانه آیت‌الله العظمی بروجردی در راستای معرفی و دسترس‌پذیر ساختن گنجینه‌های ارزشمند کتابخانه، مجموعه‌ای شامل بیش از ۱۳۰۰ جلد کتابچه با عناوینی همچون اساسنامه، آیین‌نامه، دستورالعمل و مرامنامه مربوط به سازمان‌های دولتی، تشکل‌های سیاسی، شرکت‌های خصوصی، اصناف و تشکل‌های مردمیِ قدیمی، در اختیار پژوهشگران و علاقه‌مندان قرار گرفته است. این مجموعه ارزشمند، بخشی از میراث علمی، اجتماعی و فرهنگی کشور را دربر می‌گیرد و امکان دسترسی پژوهشگران و علاقه‌مندان را به این منابع ارزشمند، از طریق وب‌سایت Blib.ir فراهم می‌سازد. 📖 کتابخانه مسجد اعظم 🔗 @boroujerdilib

دویست‌ودهمین نشست مؤسسۀ پژوهشی میراث مکتوب ✨ منشور کورش و میراث تمدن ایرانی سخنان جناب آقای دکتر محمد باقری ساعت آفتابی ۷۰۰ ساله در آرامگاه کورش کبیر باغ‌موزهٔ نگارستان ـ یکشنبه ۱۰ آبان ۱۴۰۵ ➕ به کانال‌های «میراث مکتوب» بپیوندید: ▶️ یوتیوب: youtube.com/@mirasmaktoob9444 ▶️ آپارات: aparat.com/mirasmaktoob 📱 تلگرام: https://t.me/mirasmaktoob 📱 تلگرام میراث‌نگاشت ایرانی: https://t.me/Mirasmaktoob_Irani 🔗 حامیان میراث مکتوب: https://mirasmaktoob.net/hamian/ 🛍 فروشگاه میراث مکتوب: 🌐 https://mirasmaktoob.net/ .

بعد از نزدیک به هشتاد سال که از مرگ مرحوم قزوینی می‌گذرد آن شور و اشتیاق و جدّیّت در کار علم و احاطه بر معارف مختلف گویا در هیچ یک از دانشمندان این مملکت جمع نشد. از مستفیدان او شاید از هر کس نزدیکتر به او مرحوم مینوی بود، ولی آن اوصاف که در قزوینی بود به آن اندازه در مینوی نیز نبود. از پروردگان دو استاد علّامۀ دانشکدۀ ادبیّات، مرحوم استادان فروزانفر و همایی، در طبقۀ اوّل گویا کسی مقام مرحوم خانلری را نیافت و در طبقۀ بعد مقام مرحوم زرّین‌کوب را. مرحوم زرّین‌کوب و مرحوم زریاب از طرف دیگر پروردگان مرحوم تقی‌زاده بودند که خود در مقام علمی کفو امثال قزوینی و فروزانفر بود. بعد از اینان هیچ کس لااقل در دانشکدۀ ادبیّات قابل قیاس با آنها نبود. تحقیقات غالب استادانی که پس از ایشان آمدند در جنب علم و تحقیقات آنان در چشم من گاه به بازیگوشی می‌ماند، هرچند که کسانی تا امروز هم در فنّ خود آثار مهمّی می‌نویسند. مع هذا فضل و علم چیزی دیگر است. اینکه شنیده شد یکی از همان درس‌خواندگان دانشکدۀ ادبیّات گفته است که نوشته‌های مرحوم زرّین‌کوب فاقد بنیۀ علمی در تاریخ و ادب است به نظر من همان اندازه شوخی بارد و بی‌مزه‌ای است که نوشته‌های آن گوینده. اصلاً مفهوم احاطۀ علمی در روزگار ما گویا خود شوخی شده. کسی که خود نه تاریخ خوانده نه کتابهای قدیم را درست خوانده و نه آن قدر آشنا به زبانهای غربی است که بتواند از دریای تحقیقات دانشمندان غرب در تاریخ ایران و ممالک همجوار ما استفاده کند، چه جای آن است که در مقام حکومت نشیند و دربارۀ دانشمندی طراز اوّل سخن بگوید؟ این هم طعنۀ دیگری است از روزگار.

اهدا کنندگان کتاب به کتابخانه مرکزی فهرست جدید هم در راه است

#بنیاد_علم_در_آینه_رسانه 🔰هرمزی‌نژاد در برنامه زنده تلویزیونی «چرخ»: حمایت ویژه بنیاد ملی علم ایران از پژوهشگران حوزه‌های پیشران و اقتدارآفرین 🔻 رئیس بنیاد ملی علم ایران هدف بنیاد را حمایت شایسته از افرادی که در حوزه پژوهش فعالیت می‌کنند، دانست. 🔸هرمزی‌نژاد با اشاره به اهمیت حوزه‌های پیشران و اقتدارآفرین افزود: نگاه بنیاد به این حوزه‌ها ویژه است؛ چراکه پیشرفت در عرصه‌های پیشران و اقتدارآفرین می‌تواند جایگاه کشور را در رقابت‌های علمی و فناورانه ارتقا دهد و زمینه‌ساز تغییر معادلات رقابت باشد. 🔹وی با بیان اینکه بنیاد ملی علم ایران سالانه دو تا سه فراخوان در هریک حوزه‌های پیشران منتشر می‌کند، به حمایت‌های بنیاد در حوزه‌های هوش مصنوعی و کوانتوم اشاره کرد و گفت: در این حوزه‌ها، فراخوان‌هایی برای حمایت از فعالیت‌های علمی و پژوهشی منتشر شده و از تدریس استادان نیز حمایت کرده‌ایم. 🔺حوزه‌های پیشران و اقتدارآفرین موضوع بند «ت» ماده ۹۹ قانون برنامه هفتم پیشرفت شامل هوش مصنوعی، کوانتوم، زیست‌مهندسی، مواد و ساخت پیشرفته، ریزفناوری و ریزالکترونیک (میکروالکترونیک) و فناوری‌های عصبی، مغز و علوم شناختی است. 🆔@insf_pr

هو المحبوب دی بلبلکی بر سر شاخی با جفت می ‌گفت غمی که در دلش بود نهفت بی‌ خود شدم از رشکش و با خود گفتم شاد آن که غمی دارد و بتواند گفت - ( نظام الدّین اصفهانی ) صادق احمدی غفر الله ذنوبه سنه ۱۴۰۵ ( با تشکّر از آقای صادق احمدی ) #صادق_احمدی #نستعلیق_معاصر #نستعلیق @Calligraphy_Archive

چهار نرم‌افزار مهم برای کار با نسخه‌های خطی Tropy | Tempopedia ۱. Tropy — مدیریت و فهرست‌نویسی تصاویر رایگان و متن‌باز برای سازمان‌دهی هزاران تصویر نسخه خطی، ثبت اطلاعات کتاب‌شناختی، یادداشت‌گذاری، برچسب‌گذاری و جست‌وجو در یادداشت‌ها. روی ویندوز نصب می‌شود و از PDF و تصاویر پشتیبانی می‌کند. tropy/docs: Tropy Documentation · GitHub+1 وب‌سایت رسمی Tropy ۲. Mirador IIIF Viewer — مقایسه نسخه‌ها رایگان و متن‌باز برای نمایش هم‌زمان چند نسخه، بزرگ‌نمایی دقیق، مقایسه صفحات و مشاهده اطلاعات نسخه‌شناختی. به‌ویژه برای منابع کتابخانه‌هایی مناسب است که از استاندارد IIIF استفاده می‌کنند. Home آزمایش آنلاین Mirador Using eScriptorium for Manuscript Transcription ۳. eScriptorium — بازخوانی نسخه‌ها با هوش مصنوعی متن‌باز برای تشخیص متن دست‌نویس، تفکیک متن اصلی از حواشی، تصحیح خروجی و آموزش مدل‌های اختصاصی. از خط عربی پشتیبانی می‌کند، اما دقت آن برای نسخه‌های فارسی و عربی به مدل و نوع خط بستگی دارد. راه‌اندازی آن فنی‌تر است. eScriptorium وب‌سایت eScriptorium New Document Editor: Enhanced Editing Experience with Unified Editor and Improved Tagging - READ-COOP ۴. Transkribus — تبدیل دست‌نوشته به متن قابل جست‌وجو رایگان با محدودیت مصرف از هوش مصنوعی برای بازشناسی نوشته‌های تاریخی استفاده می‌کند و امکان تصحیح متن و آموزش مدل را دارد. در حال حاضر ماهانه ۵۰ اعتبار رایگان ارائه می‌کند و برای استفاده بیشتر طرح‌های پولی دارد. Unlock History. وب‌سایت Transkribus مقایسه کاربردی نرم‌افزار مهم‌ترین کاربرد مناسب برای Manuscript Browser مشاهده و خروجی PDF نسخه‌ها مطالعه روزمره Tropy مدیریت تصاویر و اطلاعات نسخه‌ها ایجاد آرشیو پژوهشی Mirador مقایسه هم‌زمان نسخه‌ها مقابله نسخ eScriptorium بازشناسی و پیاده‌سازی متن تصحیح و متن‌کاوی Transkribus بازخوانی دست‌نوشته با AI تبدیل تصویر به متن کدام را پیشنهاد می‌کنم؟ برای کارهای نسخه‌شناسی، فهرست‌نویسی و تصحیح نسخه‌های فارسی و عربی، Tropy را در اولویت اول قرار می‌دهم. از نظر مدیریت مجموعه تصاویر، ثبت مشخصات نسخه‌ها و بازیابی یادداشت‌های پژوهشی، امکانات آن فراتر از یک نمایشگر ساده است. اما اگر هدف مقایسه دو یا چند نسخه از یک کتاب باشد، Mirador ارزش بیشتری دارد. برای استخراج خودکار متن نیز eScriptorium گزینه مهم‌تری است، به‌خصوص اگر بتوان مدلی متناسب با خط نسخه‌ها آموزش داد. یک نکته مهم این است که هیچ‌کدام دقیقاً جایگزین کامل دیگری نیستند و برای مثال Tropy لزوماً همان شیوه شماره‌گذاری برگ‌ها در خروجی PDF نرم‌افزار Manuscript Browser را ندارد. سؤال مهم‌تر این است: آیا می‌خواهید تصاویر نسخه‌های خطی موجود در رایانه را مدیریت و مطالعه کنید یا دنبال برنامه‌ای هستید که بتواند متن نسخه‌های خطی فارسی و عربی را با هوش مصنوعی بخواند و استخراج کند؟ این دو هدف به ابزارهای متفاوتی نیاز دارند.

معرفی نرم‌افزار «مرورگر نسخه‌های خطی» (Manuscript Browser)؛ نسخه ۲.۵.۰ نرم‌افزار مرورگر نسخه‌های خطی، به کوشش دکتر محمد عمر الکاف، ابزاری کاربردی برای پژوهشگران حوزه میراث مکتوب و مصححان متون خطی است. این برنامه با هدف تسهیل مطالعه، بررسی و سازمان‌دهی تصاویر نسخه‌های خطی طراحی شده و به‌ویژه برای کار با تصاویر دریافت‌شده از سامانه «المفهرس» مناسب است. مهم‌ترین قابلیت‌های نرم‌افزار: 1. نمایش آسان نسخه‌ها: باز کردن مستقیم تصاویر نسخه‌های خطی در محیط ویندوز، از طریق گزینه «Open with». 2. تهیه PDF فهرست‌دار: امکان برش تصاویر و خروجی گرفتن در قالب PDF، همراه با شماره‌گذاری برگ‌ها به شیوه نسخه‌شناسی، مانند ۱/الف و ۱/ب. 3. یادداشت‌گذاری پژوهشی: افزودن حاشیه‌ها، عنوان‌ها و برگه‌های اطلاعاتی برای تنظیم یادداشت‌های مربوط به نسخه. 4. حفاظت از اطلاعات: یادآوری تهیه نسخه پشتیبان برای جلوگیری از نابودی یادداشت‌ها و فعالیت‌های پژوهشی. 5. سهولت استفاده: ارائه در دو نسخه نصبی و پرتابل (بدون نیاز به نصب). اهمیت نرم‌افزار: مزیت اصلی این برنامه، ترکیب امکانات مشاهده تصاویر نسخه‌های خطی با ابزارهای یادداشت‌گذاری و تهیه خروجی PDF است؛ امکاناتی که می‌تواند برای نسخه‌شناسان، فهرست‌نویسان و مصححان متون سودمند باشد. نسخه ۲.۵.۰ این برنامه برای ویندوز عرضه شده و از طریق گیت‌هاب در دسترس است. دریافت نرم‌افزار: صفحه دریافت نسخه ۲.۵.۰ در GitHub

ابجد هوّز حطّی کلمن سعفص قرشت ثخذ ضظغ فتبارک الله احسن الخالقین درویش و غنی ( بندهٔ این خاک درند ) ( و آنان که غنی‌ ترند محتاج ‌ترند ) - ( سعدی ) علی الله فی کلّ الامور توکّلی و بالخمس اصحاب العباء توسّلی محمّد المبعوث و ابنیه بعده و فاطمة الزّهرا و المرتضی علی ابجد هوّز حطّی کلمن سعفص قرشت ثخذ ضظغ فتبارک الله احسن الخالقین فتحعلی درویشم و فقیر و برابر نمی کنم پشمین کلاه خویش به صد تاج خسروی - ( حافظ ) علی الله فی کلّ الامور توکّلی و بالخمس اصحاب العباء توسّلی فتبارک الله احسن الخالقین #فتحعلی_حجاب_شیرازی #نستعلیق_قدما #نستعلیق @Calligraphy_Archive

نمونه ای از کارکرد وب آرشیو مطبوعات ایران در جست و جوی پیشرفته می توانید، فاصله تعداد واژه ها، جست و جو در متن یا عنوان یا... را انتخاب نمایید

سلام خدمت دوستان و هم رشته ای های گرامی بالاخره بخشی از کار مهمی که انجام شده بود و تنها در سامانه داخلی مرکز در دسترس بود، روی وب قرار گرفت در این مرحله، بخش اول مطبوعات شامل سال های 1300-1357 در سامانه قرار گرفت. در مرحله اول 120 هزار شماره آپلود شده و تا ماه آینده حدود 100 هزار نسخه برای مطبوعات همین سال ها آپلود میشه در مراحل بعد انشالله مطبوعات دوره های قاجار و بعد از انقلاب در دسترس قرار میگیرن. *ویژگی مهم این مطبوعات قابلیت جست و جوی درون متنی بر روی مطبوعات است. به این صورت که با جست و جوی کلمه یا عبارت، با خروجی زمانی فوق العاده یک تا دو ثانیه عبارات را برای شما در متن هایلایت می‌کند/ این قابلیت برای اولین بار در دنیا بر روی مطبوعات ایرانی اجرا شده است. *قابلیت جست و جوی درون متنی برای حدود 80 هزار کتاب، مطبوعات سایر دوره ها و اسناد نیز در سامانه داخلی خود مرکز اسناد فعال است و با معرفی نامه میتونید تشریف بیارید *در حال حاضر سیاست بر دسترسی دادن به دانشگاه ها و موسسات پژوهشی است، ولی قرار شده تعداد محدودی از افراد که ثبت نام کنند، ثبت نام شون برای مدت محدود فعلا تأیید بشه آدرس سامانه👇 https://archive.irdc.ir/ درخواست تون را ثبت کنید و اگر انشالله تأیید شد، برای استفاده سوالی بود در خدمت هستم اميرحسين نباتی - مدیر واحد سازماندهی اسناد و دیجیتال سازی اطلاعات مرکز اسناد انقلاب اسلامی

قابل توجه دانشجویان و پژوهشگران گرامی 🌱دریافت فایل منابع موجود در کتابخانه مرکزی از طریق پیام رسان های بله و ایتا🌱        جهت  تسهیل در امر مطالعه و پژوهش دانشجویان و پژوهشگران گرامی، کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد به اطلاع می‌رساند: 🔹پژوهشگران گرامی می‌توانند برای دریافت فایل اسکن منابع موجود (نسخه خطی، کتاب درسی، کتاب) در کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران درخواست خود را به پیام رسان ایتا و بله به شماره ۵۴۰۸۰۷۳ ۰۹۰۲  ارسال فرمایند. نحوه درخواست و دریافت: 1) ارسال مشخصات کامل منبع درخواستی در سامانه آذرسا 2) بررسی درخواست از نظر مقررات کتابخانه و اعلام هزینه درخواست 3) پرداخت هزینه به شماره حساب، شماره شبا IR830100004001070103006825 نزد بانک مرکزی به نام «تمرکز وجوه اختصاصی دانشگاه تهران» با شناسه واریز 313070174140120000000003700800 4)  ارسال تصویر فیش درخواستی به پیام رسان ایتا و بله به همان شماره 5) دریافت فایل 🔸نکته: کلیه اقدامات فوق با رعایت قانون حمايت از حقوق مولفان و مصنفان و هنرمندان انجام می‌پذیرد. https://t.me/UT_Central_Library ble.ir/Library_UT_AC

قابل توجه دانشجویان و پژوهشگران گرامی 🌱دریافت فایل منابع موجود در کتابخانه مرکزی از طریق پیام رسان های بله و ایتا🌱 جهت تسهیل در امر مطالعه و پژوهش دانشجویان و پژوهشگران گرامی، کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد به اطلاع می‌رساند: 🔹پژوهشگران گرامی می‌توانند برای دریافت فایل اسکن منابع موجود (نسخه خطی، کتاب درسی، کتاب) در کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران درخواست خود را به پیام رسان ایتا و بله به شماره ۵۴۰۸۰۷۳ ۰۹۰۲ ارسال فرمایند. نحوه درخواست و دریافت: 1) ارسال مشخصات کامل منبع درخواستی در سامانه آذرسا 2) بررسی درخواست از نظر مقررات کتابخانه و اعلام هزینه درخواست 3) پرداخت هزینه به شماره حساب، شماره شبا IR830100004001070103006825 نزد بانک مرکزی به نام «تمرکز وجوه اختصاصی دانشگاه تهران» با شناسه واریز 313070174140120000000003700800 4) ارسال تصویر فیش درخواستی به پیام رسان ایتا و بله به همان شماره 5) دریافت فایل 🔸نکته: کلیه اقدامات فوق با رعایت قانون حمايت از حقوق مولفان و مصنفان و هنرمندان انجام می‌پذیرد. https://t.me/UT_Central_Library ble.ir/Library_UT_AC

🔹معرفی کوتاه روزنامه «نوبهار» مدیر مسئول: محمدتقی بهار (ملک‌الشعرا بهار) محل و سال نشر: تهران، ۱۳۲۸ خورشیدی (ادامه انتشار دوره‌های پیشین) حوزه‌های موضوعی: ادبی، اجتماعی، سیاسی و اخلاقی 🔹 پیشینه و اهمیت تاریخی: روزنامه «نوبهار» از معتبرترین نشریات تاریخ مطبوعات ایران است که نخستین بار در اواخر دوره قاجار (۱۲۸۹ خورشیدی) در مشهد و سپس در تهران به مدیریت محمدتقی بهار (شاعر، ادیب و سیاستمدار نامدار) پایه‌گذاری و منتشر شد. 🔹 پایداری و جایگاه پژوهشی: برخلاف بسیاری از روزنامه‌های هم‌عصر خود در دوران مشروطه که عمر کوتاهی داشتند، «نوبهار» به لطف پشتکار و ارادهٔ بنیان‌گذارش، علیرغم توقیف‌ها و تعطیلی‌های مکرر، سال‌ها پابرجا ماند. این پیایند ارزشمند به دلیل پوشش گسترده‌ی موضوعات سیاسی، اجتماعی، ادبی و اخلاقی، به عنوان سندی زنده و منبعی معتبر برای پژوهشگرانِ تاریخ مطبوعات در کتابخانه‌ها و مراکز اسناد شناخته می‌شود. https://t.me/UT_Central_Library ble.ir/Library_UT_AC