کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران

تعداد 350 مجلد کتاب قدیمی از سالهای نخست انقلاب که به وساطت دوست عزیز آقای علیرضا طیب به کتابخانه مرکزی اهدا شد.

این عکس در کجای دانشگاه گرفته شده است؟ هوشنگ نهاوندی رئیس وقت دانشگاه تهران همراه با شماری از استادان به نظر می رسد در انتهای جمعیت در میان چند روحانی، استاد مطهری نیز هستند؟

📚 #معرفی_مجله 🔺مطالعات تطبیقی آسیای جنوبی، آفریقا و خاورمیانه 🔺 Comparative Studies of South Asia, Africa and the Middle East نشریه‌ی مطالعات تطبیقی آسیای جنوبی، آفریقا و خاورمیانه (CSSAAME) یک مجله‌ی دانشگاهیِ داوری همتا است که «انتشارات دانشگاه دوک» سالانه در قالب سه شماره منتشر می‌کند. این نشریه ابتدا در سال ۱۹۸۱ میلادی با نام بولتن آسیای جنوبی (South Asia Bulletin) پایه‌گذاری شد، اما در سال ۱۹۹۵ با تغییر نام و رویکرد، گستره جغرافیایی و مفهومی خود را بسط داد تا پیوندهای تاریخی، فرهنگی و اقتصاد سیاسی را در سه منطقه‌ی راهبردی و پسااستعماری جهان (آسیای جنوبی، آفریقا و خاورمیانه) واکاوی کند. رویکرد اصلی مجله بر مطالعات پسااستعماری، تاریخ انتقادی و مطالعات فرهنگی استوار است. این نشریه مقالاتی را منتشر می‌کند که به بررسی عمیق مسائلی چون امپریالیسم، سرمایه‌داری جهانی، جنبش‌های کارگری و اجتماعی، نابرابری‌های جنسیتی و طبقاتی، و تاریخ‌نگاری‌های حاشیه‌نشینان می‌پردازند. هدف اصلی این نشریه فراهم آوردن فضایی برای محققان سراسر جهان است تا به دور از نگاه شرق‌شناسانه و غربی‌محور، به تولید دانشی انتقادی درباره جنوب جهانی بپردازند. در معرفی‌نامه‌ی این مجله آمده است: مطالعات تطبیقی آسیای جنوبی، آفریقا و خاورمیانه بستری است که انگاره‌های نظری، مرزهای رشته‌ای و تخیلات سیاسی را به پرسش گرفته و بسط می‌دهد. این مجله با تمرکز بر جهان‌های درهم‌تنیده آسیای جنوبی، آفریقا و خاورمیانه و ایجاد پیوند میان آن‌ها، در برابر ساختارهای آکادمیک نهادینه‌شده و رویکردهای استخراجی (استعماری) در تولید دانش ایستادگی می‌کند. هدف این نشریه، ترویج اندیشه و عمل‌گرایی (پراکسیس) است؛ رویکردی که از مرزهای جغرافیایی و تقابل‌های دوتاییِ رایج فراتر می‌رود. اعضای هیئت تحریریه به طور ویژه از پژوهش‌هایی استقبال می‌کنند که با رویکردی فراگیر، مقیاس‌های گوناگون جغرافیایی و زمانی را درمی‌نوردند. رسالت غایی ما، تعهد به شیوه‌های نوین نگارش، اندیشه‌ورزی و حضور در جهان معاصر است. 📌مرکز و کتابخانه مطالعات اسلامی به زبان‌های اروپایی @Islamicstudies

امکان مطالعه پایان نامه ها برای اعضای دانشگاه تهران ️ تمامی دانشجویان، اعضای هیات علمی و کارمندان دانشگاه تهران می توانند متن کامل پایان نامه های دانشگاه را در سامانه آذرسا مطالعه نمایند. ️ برای مطالعه پایان‌نامه ها لازم است نام کاربری و رمز عبور خود را وارد نموده و در قسمت جستجوی پیشرفته، کلیدواژه موردنظر خود را جستجو نموده و گزینه منابع دیجیتال را تیک بزنید. در این صورت پایان‌نامه‌هایی که فایل دارند برای شما بازیابی می‌شود. با کلیک بر روی عنوان پایان‌نامه به نمایش فایل آن نیز دسترسی پیدا می‌کنید.️ توجه داشته باشید که طبق مصوبه هیات محترم رییسه دانشگاه، پایان نامه هایی در دسترس قرار می‌گیرند که 2 سال از تاریخ دفاع آنها گذشته باشد. https://lib.ut.ac.ir/faces/search/bibliographic/biblioAdvancedSearch.jspx https://t.me/UT_Central_Library ble.ir/Library_UT_AC

قابل توجه دانشجویان و پژوهشگران گرامی 🌱دریافت فایل منابع موجود در کتابخانه مرکزی از طریق پیام رسان های بله و ایتا🌱 جهت تسهیل در امر مطالعه و پژوهش دانشجویان و پژوهشگران گرامی، کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد به اطلاع می‌رساند: 🔹پژوهشگران گرامی می‌توانند برای دریافت فایل اسکن منابع موجود (نسخه خطی، کتاب درسی، کتاب) در کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران درخواست خود را به پیام رسان ایتا و بله به شماره ۵۴۰۸۰۷۳ ۰۹۰۲ ارسال فرمایند. نحوه درخواست و دریافت: 1) ارسال مشخصات کامل منبع درخواستی در سامانه آذرسا 2) بررسی درخواست از نظر مقررات کتابخانه و اعلام هزینه درخواست 3) پرداخت هزینه به شماره حساب، شماره شبا IR830100004001070103006825 نزد بانک مرکزی به نام «تمرکز وجوه اختصاصی دانشگاه تهران» با شناسه واریز 313070174140120000000003700800 4) ارسال تصویر فیش درخواستی به پیام رسان ایتا و بله به همان شماره 5) دریافت فایل 🔸نکته: کلیه اقدامات فوق با رعایت قانون حمايت از حقوق مولفان و مصنفان و هنرمندان انجام می‌پذیرد. https://t.me/UT_Central_Library ble.ir/Library_UT_AC

📋 دعوت به همکاری با کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران از *دانشجویان علاقه‌مند به کار دانشجوی ی مقاطع کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری* ، جهت همکاری در بخش‌های مختلف کتابخانه دعوت به عمل می‌آورد. 🔹 زمان ثبت‌نام: یکشنبه ۲۹ و سه‌شنبه ۳۱ شهریورماه، ساعت ۹ الی ۱۱ 🔹 محل مراجعه: دفتر ریاست کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران، با هماهنگی سرکار خانم فرزانه، مسئول دفتر مدیریت متقاضیان محترم می‌توانند در بازه زمانی اعلام‌شده به‌صورت حضوری مراجعه و در صورت لزوم فرم درخواست همکاری را تکمیل نمایند. https://t.me/UT_Central_Library ble.ir/Library_UT_AC

🎓 کتابخانه‌های دانشگاه شارجه؛ الگوی تحول دیجیتال و حرکت به سوی خدمات هوشمند و پژوهش‌محور کتابخانه‌های دانشگاه شارجه (UOS) در امارات متحده عربی، در سال‌های اخیر رویکردی مبتنی بر تحول دیجیتال، فناوری‌های نوظهور و توسعه خدمات پژوهش‌محور اتخاذ کرده‌اند و هدف خود را تبدیل کتابخانه به مرکزی پایدار، نوآور و توانمندساز برای جامعه دانشگاهی اعلام کرده‌اند. یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های این رویکرد، فراهم‌سازی دسترسی یکپارچه به طیف گسترده‌ای از منابع الکترونیکی، از جمله پایگاه‌های اطلاعاتی، مجلات الکترونیکی، پایان‌نامه‌ها، مخزن دیجیتال و منابع عربی است که دسترسی پژوهشگران به اطلاعات علمی را تسهیل می‌کند. کتابخانه دانشگاه شارجه در حال حاضر Scopus AI را نیز در مجموعه خدمات اطلاعاتی خود قرار داده است؛ ابزاری مبتنی بر هوش مصنوعی مولد که برای جست‌وجوی هوشمند، درک سریع‌تر منابع و استخراج بینش‌های پژوهشی مورد استفاده قرار می‌گیرد. ایجاد Library AI Guide نیز نشان‌دهنده آن است که کتابخانه صرفاً مصرف‌کننده فناوری هوش مصنوعی نیست، بلکه تلاش می‌کند نقش آموزشی و سواد اطلاعاتی خود را در زمینه استفاده از AI برای پژوهش، تحلیل داده و مدیریت اطلاعات تقویت کند. زیرساخت دیگر این تحول، مخزن دیجیتال دانشگاه است که مجموعه‌هایی مانند پایان‌نامه‌ها و رساله‌ها، مقالات عربی، آزمون‌های گذشته و آموزش‌های ویدئویی را در دسترس قرار می‌دهد؛ گزارش راهبردی دانشگاه نیز از ثبت بیش از ۴۲ هزار رکورد در این مخزن خبر می‌دهد. در حوزه خدمات پژوهشی نیز کتابخانه خدماتی مانند «از کتابدار بپرس»، تحویل مدرک، راهنمایی پژوهشی و کمک فنی برای دسترسی به منابع را ارائه می‌کند؛ بنابراین نقش کتابخانه از تأمین منابع به سمت مشاوره و پشتیبانی فعال از فرایند پژوهش در حال گسترش است. تجربه دانشگاه شارجه همچنین نشان می‌دهد که تحول هوشمند کتابخانه در خلأ اتفاق نمی‌افتد، بلکه بخشی از برنامه گسترده‌تر تحول دیجیتال دانشگاه است؛ دانشگاه هدف‌گذاری کرده است که تا سال ۲۰۳۰ به تحول کامل دیجیتال و محیطی کاملاً بدون کاغذ نزدیک شود و کتابخانه‌ها نیز بخشی از این تحول هستند. در سال ۲۰۲۵، دانشگاه شارجه میزبان دومین مجمع کتابخانه‌های پزشکی با محور «ادغام هوش مصنوعی، منابع دیجیتال و خدمات کاربرمحور» بود؛ موضوعی که نشان‌دهنده توجه عملی این دانشگاه به پیوند میان AI، خدمات اطلاعاتی و نیازهای کاربران تخصصی است. در این رویداد بر کاربرد راهکارهای هوشمند در کتابخانه‌های پزشکی و خدمات اطلاعات سلامت تأکید شد و نقش کتابخانه‌ها در پشتیبانی از پژوهش و تصمیم‌گیری مبتنی بر اطلاعات معتبر مورد توجه قرار گرفت. از منظر زیرساختی نیز کتابخانه‌های دانشگاه شارجه سابقه استفاده از فناوری‌هایی مانند RFID برای امنیت و سازمان‌دهی مجموعه‌ها دارند و شبکه رایانه‌ای و تجهیزات فناوری اطلاعات را در فضاهای کتابخانه‌ای توسعه داده‌اند. در مجموع، تجربه اخیر دانشگاه شارجه نشان می‌دهد که «کتابخانه هوشمند» صرفاً به معنای خودکارسازی عملیات نیست؛ بلکه ترکیبی از منابع دیجیتال، مخازن سازمانی، جست‌وجوی مبتنی بر AI، سواد هوش مصنوعی، خدمات پژوهشی، زیرساخت دیجیتال و طراحی خدمات کاربرمحور است. این تجربه برای کتابخانه‌های دانشگاهی ایران قابل توجه است؛ زیرا نشان می‌دهد مسیر هوشمندسازی می‌تواند از دیجیتالی‌کردن منابع آغاز شود و به تدریج به خدمات پژوهشی هوشمند، آموزش سواد AI، تحلیل داده، دستیارهای پژوهشی و یکپارچه‌سازی کتابخانه با تحول دیجیتال دانشگاه گسترش یابد. University of Sharjah. (2025). University of Sharjah libraries. University of Sharjah. University of Sharjah Libraries University of Sharjah. (2025). University of Sharjah strategic achievements. University of Sharjah. (Sharjah University API) University of Sharjah. (2025, February 25). University of Sharjah Medical Libraries Forum explores innovation in healthcare and information services. University of Sharjah. University of Sharjah. (2025). University Catalog 2025/2026. University of Sharjah. University of Sharjah. (2024, May 30). University of Sharjah and Abdulla Al Ghurair Foundation to accelerate digital transformation. University of Sharjah. https://t.me/UT_Central_Library

📚 زبان، ادبیات و دانشگاه؛ از میراث شهریار تا سواد فرهنگی نسل دانشگاهی ۲۷ شهریور، هم‌زمان با سالروز درگذشت استاد سیدمحمدحسین بهجت تبریزی، شهریار، در تقویم ایران به‌عنوان روز شعر و ادب فارسی شناخته می‌شود. این مناسبت فرصتی برای بازاندیشی در جایگاه زبان و ادبیات فارسی در آموزش، پژوهش و فرهنگ دانشگاهی است. زبان فارسی تنها ابزار انتقال دانش نیست، بلکه بخشی از میراث فکری، تاریخی و هویتی جامعه علمی ایران به شمار می‌رود. آثار شهریار نمونه‌ای قابل تأمل از پیوند میان سنت ادبی، تجربه زیسته و زبان معاصر است. او در کنار سرودن شعر فارسی، بخش مهمی از آثار خود را به زبان ترکی آذربایجانی آفرید و از این منظر، ظرفیت ادبیات برای گفت‌وگوی میان زبان‌ها و فرهنگ‌ها را نشان داد. منظومه «حیدربابایه سلام» از شناخته‌شده‌ترین آثار او در ادبیات ترکی آذربایجانی است و بازتاب‌دهنده خاطرات، فرهنگ عامه و زیست‌بوم بومی شاعر است. برای جامعه دانشگاهی، مطالعه آثار ادبی می‌تواند فراتر از علاقه شخصی، زمینه‌ای برای تقویت تفکر انتقادی، تحلیل متن و شناخت زمینه‌های تاریخی و اجتماعی تولید دانش باشد. دانشجویان و پژوهشگران می‌توانند با بهره‌گیری از روش‌های تحلیل متن و ابزارهای دیجیتال، آثار ادبی را از منظر واژگان، مضامین، سبک، بینامتنیت و تحول زبان بررسی کنند. کتابخانه‌های دانشگاهی نیز می‌توانند با فراهم‌کردن مجموعه‌های دیجیتال و چاپی، منابع پژوهشی و برنامه‌های ترویجی، دسترسی دانشگاهیان به میراث ادبی را تقویت کنند. در عصر هوش مصنوعی، دیجیتال‌سازی و تحلیل محاسباتی متون ادبی فرصت‌های تازه‌ای برای پژوهش میان‌رشته‌ای در ادبیات، علوم انسانی دیجیتال و علم اطلاعات فراهم کرده است. از این منظر، بزرگداشت شهریار می‌تواند بهانه‌ای برای پیوند دادن مطالعه میراث ادبی با پژوهش نوین، سواد اطلاعاتی و فناوری‌های دیجیتال باشد. پاسداشت زبان و ادبیات فارسی در دانشگاه، در نهایت به معنای حفظ ارتباط نسل جدید پژوهشگران با میراث مکتوب و تقویت ظرفیت آن برای تولید دانش جدید است. https://t.me/UT_Central_Library

📚 زبان، ادبیات و دانشگاه؛ از میراث شهریار تا سواد فرهنگی نسل دانشگاهی ۲۷ شهریور، هم‌زمان با سالروز درگذشت استاد سیدمحمدحسین بهجت تبریزی، شهریار، در تقویم ایران به‌عنوان روز شعر و ادب فارسی شناخته می‌شود. این مناسبت فرصتی برای بازاندیشی در جایگاه زبان و ادبیات فارسی در آموزش، پژوهش و فرهنگ دانشگاهی است. زبان فارسی تنها ابزار انتقال دانش نیست، بلکه بخشی از میراث فکری، تاریخی و هویتی جامعه علمی ایران به شمار می‌رود. آثار شهریار نمونه‌ای قابل تأمل از پیوند میان سنت ادبی، تجربه زیسته و زبان معاصر است. او در کنار سرودن شعر فارسی، بخش مهمی از آثار خود را به زبان ترکی آذربایجانی آفرید و از این منظر، ظرفیت ادبیات برای گفت‌وگوی میان زبان‌ها و فرهنگ‌ها را نشان داد. منظومه «حیدربابایه سلام» از شناخته‌شده‌ترین آثار او در ادبیات ترکی آذربایجانی است و بازتاب‌دهنده خاطرات، فرهنگ عامه و زیست‌بوم بومی شاعر است. برای جامعه دانشگاهی، مطالعه آثار ادبی می‌تواند فراتر از علاقه شخصی، زمینه‌ای برای تقویت تفکر انتقادی، تحلیل متن و شناخت زمینه‌های تاریخی و اجتماعی تولید دانش باشد. دانشجویان و پژوهشگران می‌توانند با بهره‌گیری از روش‌های تحلیل متن و ابزارهای دیجیتال، آثار ادبی را از منظر واژگان، مضامین، سبک، بینامتنیت و تحول زبان بررسی کنند. کتابخانه‌های دانشگاهی نیز می‌توانند با فراهم‌کردن مجموعه‌های دیجیتال و چاپی، منابع پژوهشی و برنامه‌های ترویجی، دسترسی دانشگاهیان به میراث ادبی را تقویت کنند. در عصر هوش مصنوعی، دیجیتال‌سازی و تحلیل محاسباتی متون ادبی فرصت‌های تازه‌ای برای پژوهش میان‌رشته‌ای در ادبیات، علوم انسانی دیجیتال و علم اطلاعات فراهم کرده است. از این منظر، بزرگداشت شهریار می‌تواند بهانه‌ای برای پیوند دادن مطالعه میراث ادبی با پژوهش نوین، سواد اطلاعاتی و فناوری‌های دیجیتال باشد. پاسداشت زبان و ادبیات فارسی در دانشگاه، در نهایت به معنای حفظ ارتباط نسل جدید پژوهشگران با میراث مکتوب و تقویت ظرفیت آن برای تولید دانش جدید است. https://t.me/UT_Central_Library

💥 معرفی Dimensions AI؛ سکوی هوشمند برای جستجو، تحلیل و ارزیابی دانش علمی یکی از جامع‌ترین پایگاه‌های اطلاعات پژوهشی Dimensions است که با بهره‌گیری از قابلیت‌های هوش مصنوعی، فرایند جستجو، تحلیل و ارزیابی اطلاعات علمی را برای پژوهشگران تسهیل می‌کند. این سامانه میلیون‌ها مقاله، کتاب، پیش‌چاپ، طرح پژوهشی، ثبت اختراع، کارآزمایی بالینی و داده‌های استنادی را در یک محیط یکپارچه گردآوری کرده است. قابلیت Dimensions AI Assistant به کاربران امکان می‌دهد پرسش‌های خود را به زبان طبیعی مطرح کنند و پاسخ‌هایی مبتنی بر شواهد علمی همراه با استناد به منابع معتبر دریافت کنند. پژوهشگران می‌توانند با استفاده از این ابزار، مهم‌ترین مطالعات یک حوزه، روندهای پژوهشی، نویسندگان و مؤسسات اثرگذار و شبکه‌های استنادی را به‌سرعت شناسایی کنند. همچنین هوش مصنوعی Dimensions در استخراج مفاهیم کلیدی، خلاصه‌سازی مقالات، تحلیل موضوعی و کشف ارتباط میان پژوهش‌ها نقش مؤثری ایفا می‌کند. این سامانه در انتخاب موضوع پژوهش، نگارش مرور ادبیات، شناسایی شکاف‌های تحقیقاتی و ارزیابی تأثیر علمی پژوهش‌ها کاربرد گسترده‌ای دارد. وجود شاخص‌های استنادی، داده‌های آلتمتریک و پیوند میان انواع خروجی‌های پژوهشی، امکان تحلیل جامع اکوسیستم علم را فراهم می‌سازد. به همین دلیل، Dimensions به یکی از ابزارهای ارزشمند برای پژوهشگران، دانشگاه‌ها، کتابداران و مدیران پژوهشی در تصمیم‌گیری‌های مبتنی بر شواهد تبدیل شده است. دسترسی به این سامانه از طریق نشانی https://www.dimensions.ai امکان‌پذیر است. Digital Science. (2025). Dimensions AI. https://www.dimensions.ai/ Hook, D. W., Porter, S. J., & Herzog, C. (2018). Dimensions: Building context for search and evaluation. Frontiers in Research Metrics and Analytics, 3, 23. https://doi.org/10.3389/frma.2018.00023 https://t.me/UT_Central_Library

به اطلاع پژوهشگران محترم دانشگاه تهران می رساند: دسترسی به Zendy  و هوش مصنوعی Zaia تا پایان سال میلادی ۲۰۲۶ برقرار شده است. آدرس:zendy.io فیلم آموزشی:https://irandoc.ac.ir/Zendy https://t.me/UT_Central_Library

🖋️  نمایشگاه تخصصی حفاظت و مرمت نسخ خطی و اسناد کاغذی در کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران 📚 کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران، با همکاری بخش مرمت و آسیب شناسی، نمایشگاه تخصصی «حفاظت و مرمت نسخ خطی و اسناد کاغذی» را برگزار میکند. 🔷 این رویداد که به همت کارشناسان بخش مرمت کتابخانه مرکزی ترتیب یافته، فرصتی کم نظیر برای آشنایی نزدیک با فرآیندهای پیچیده و ظریف احیای نسخ خطی، اسناد تاریخی و آثار هنری بر بستر کاغذ فراهم آورده است. 🔷 در این نمایشگاه، بازدیدکنندگان میتوانند شاهد نمونه های شاخصی از مرمتهای موفق باشند که هر یک روایتی از تلاش برای غلبه بر  آسیب های مختلف شیمیایی، فیزیکی و بیولوژیکی است. بخش دیگری از نمایشگاه به ارائه فرآیند گام به گام مرمت اختصاص دارد که تکنیکهای علمی نظیر اسیدزدایی، ضدعفونی، ترمیم الیاف و صحافی را به صورت عملی به بازدیدکنندگان نشان میدهد. 🔷 مرمت کاغذ، تنها یک مهارت فنی نیست؛ این هنر، پلی است میان گذشته و آینده که به ما امکان میدهد هویت تاریخی خود را برای نسلهای بعدی زنده نگه داریم. ارائه اطلاعات و آگاهی در زمینه نگهداری و درمان میراث کاغذی از وظایف مهم جامعه دانشگاهی است که این نمایشگاه با روایت ساده اما تخصصی، سعی در انجام این امر خطیر دارد. 📍 زمان و مکان برگزاری نمایشگاه: 🗓️ تاریخ برگزاری: از ۴ شهریور تا ۲۰ مهر ماه ⏰ ساعت بازدید: همه روزه از ساعت ۹ تا ۱۳ 🏛️ مکان: طبقه همکف کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران https://t.me/UT_Central_Library ble.ir/Library_UT_AC