TIKVAH-MAGAZINE

የኢትዮጵያ መንግሥት እና የዩሮቦንድ አበዳሪዎች አዲስ ስምምነት ምን ይዟል ? ቀደም ሲል ኢትዮጵያ ከግል የቦንድ ባለቤቶች ጋር ደርሳው የነበረው ስምምነት "የአበዳሪዎች እኩልነት መርህን አያሟላም" በሚል በዋና አበዳሪ ሀገራት ኮሚቴ (OCC) ውድቅ መደረጉ ይታወሳል። ይሁን እንጂ የኢትዮጵያ የገንዘብ ሚኒስቴር ከግንቦት 28 እስከ ሰኔ 28/2018 ዓ.ም. ባደረገው አዲስ ድርድር፣ ከተቃወሙት አበዳሪዎች ጋር የሚያስማማ አዲስ የመጀመሪያ ደረጃ ስምምነት ላይ መድረሱን አስታውቋል። ይህንን ማስታወቂያ ተከትሎ የኢትዮጵያ ቦንድ ዋጋ ላለፉት ስድስት ወራት ታይቶ በማይታወቅ ሁኔታ በለንደን ገበያ እስከ $109.17 ሳንቲም ከፍ ብሏል። ባለሀብቶቹን አሁን እንዲስማሙ ያደረጋቸው "የገንዘብ ዋስትና" የተሰኘ አዲስ ማካካሻ በስምምነቱ ውስጥ መካተቱ ነው። ይህ አዲስ አሠራር ኢትዮጵያ ወደፊት አዲስ እስከ 1 ቢሊዮን ዶላር የሚደርስ ዩሮቦንድ ለገበያ በምታቀርብበት ወቅት (በ2028 እ.ኤ.አ.) እኚሁ ባለሀብቶች በአሁኑ ቦንድ ባላቸው የገንዘብ መጠን ልክ ድርሻ ቀድመው የመግዛት መብት ይሰጣቸዋል። አዲሱ ቦንድ የሚከፍለው ዓመታዊ ወለድ ከአሁኑ የሚበልጥ ሲሆን፣ የሚሰላውም በወቅቱ የአሜሪካ መንግሥት የ6 ዓመት የግምጃ ቤት ሰነድ ወለድ ላይ ተጨማሪ 4.6 በመቶ ተደምሮበት ነው። ይሁን እንጂ መንግሥት እስከ ሰኔ 2020 ዓ.ም. ድረስ አዲስ ቦንድ ማውጣት የማይፈልግ ከሆነ፣ ለባለሀብቶቹ የሰጠውን መብት ወቅታዊ ዋጋ ተምኖ እስከ 90 ሚሊዮን ዶላር በሚደርስ ክፍያ አማራጩን ማቋረጥ ይችላል። በአዲሱ ስምምነት በጸኑት ዋና ዋና የፋይናንስ ውሎች መሠረት፣ 1 ቢሊዮን ዶላር በነበረው የቦንዱ ዋና ዋጋ ላይ የ12 በመቶ ቅናሽ (Haircut) ተደርጎ ባለሀብቶቹ የሚመለስላቸው 880 ሚሊዮን ዶላር ይሆናል። ይህ ገንዘብ እስከ ሐምሌ 2021 ዓ.ም. ባለው ጊዜ ውስጥ በአራት ዙር የሚከፈል ሲሆን፣ የመጀመሪያው የ180 ሚሊዮን ዶላር ክፍያ ከሁለት ሳምንት በኋላ ይፈጸማል። እንዲሁም መንግሥት ከታኅሣሥ 2016 ዓ.ም. ጀምሮ ሳይከፍል ያቆየውን የ99.37 ሚሊዮን ዶላር የወለድ ዕዳ ወዲያውኑ የሚከፍል ሲሆን፣ ቦንዱ እስከሚጠናቀቅበት 2021 ዓ.ም. ድረስም 6.15 በመቶ ዓመታዊ ወለድ መክፈሉን ይቀጥላል። ከመደበኛው ክፍያ በተጨማሪ መንግሥት የቦንድ ገዢዎቹን የወከለውን ኮሚቴ የሥራ ክፍያ 10 ሚሊዮን ዶላር ጨምሮ ድርጅቱ ያወጣቸውን ወጪዎች ሙሉ በሙሉ ለመሸፈን ተስማምቷል። በሌላ በኩል፣ የኢትዮጵያን የ2024 ቦንድ ከያዙት አካላት መካከል 45 በመቶ የሚሆነውን የሚወክለው የአበዳሪዎች ኮሚቴ ምንም እንኳ አሁን ከሀገሪቱ ጋር ስምምነት ላይ ቢደርስም፣ ዓለም አቀፉ የገንዘብ ድርጅት (IMF) ሂደቱን የመራበትን መንገድ አጥብቆ ኮንኗል። ኮሚቴው ባወጣው መግለጫ የዕዳ ሽግሽግ ሂደቱ ፈጣንም ሆነ ፍትሐዊ እንዳልነበረና አይኤምኤፍ የኢትዮጵያን የዕዳ ቅነሳ ፍላጎት የገመገመበት መንገድ እጅግ ደካማ እንደነበር ጠቅሷል። አይኤምኤፍ የቀረበበትን ወቀሳ ያስተባበለ ሲሆን፣ ይህ አዲስ ስምምነት ለኢትዮጵያ ከተቀመጡት የዕዳ ዘላቂነት ግቦችና መለኪያዎች ጋር ሙሉ በሙሉ የሚጣጣምና በኢትዮጵያ አጠቃላይ የዕዳ ሽግሽግ ሂደት ውስጥ ትልቅ እርምጃ መሆኑን ገልጿል። ቀደም ሲል ስምምነቱን ውድቅ አድርገውት የነበሩትና የዕዳ ሽግሽግ አበዳሪ አገራት ኮሚቴን (OCC) የሚመሩት ፈረንሳይ እና ቻይናም በአሁኑ አዲስ ስምምነት ላይ ተቃውሞ እንዳላሰሙ የተገለጸ ሲሆን፣ ይህም ኢትዮጵያ ከአበዳሪ አገራት ጋር ያላትን አጠቃላይ የዕዳ ሽግሽግ ሂደት ቶሎ እንድታጠናቅቅ ትልቅ በር ይከፍታል ተብሏል። Credit: Bloomberg, BBC Amharic @TikvahethMagazine