Будзьма беларусамі!

⛳️ 🗺️ Забытыя цені «Вялікай вайны»: маршрут ад Валожына да Смаргоні Першая сусветная вайна пакінула на беларускай зямлі глыбокія шнары — лінія фронту стаяла тут цэлыя гады. Калі вы хочаце адчуць подых гісторыі, то прапануем выправіцца ў вандроўку па маршруце Валожын — Дзясятнікі — Баруны — Смаргонь. 🏠 Гэта шлях праз маляўнічыя месцы і ціхія вёскі, дзе сярод высокіх соснаў і камянёў спачываюць жаўнеры малавядомай у Беларусі вайны. Паехалі глядзець. 🚗 Тут даедзем без VPN.

🗣 «Менск — горад, у якім я нарадзілася і вырасла» Праспект Скарыны стаў праспектам Незалежнасці. Здавалася б, навошта спатрэбілася змяняць назву і адкідаць у бок нашага першадрукара? Пісьменніца і публіцыстка Яна Вольская згадвае горад свайго дзяцінства.

Менск — горад, у якім я нарадзілася і вырасла. Як сьпяваў клясык: «У краіне пад шэрым небам, у краіне бульбы, калгасу і чорнага хлеба». Я — дзіця 1990-х, часу, калі жалезная заслона абрынулася, і Беларусь упершыню здабыла незалежнасьць, і паўсюль разьліўся водар свабоды з прысмакам «Юпі» і «Кока-колы». Мае першыя цацкі — спружынка-вясёлка, вядомая таксама пад назвай «андаманія», і прыстаўка Subor. Час, калі пачаліся зьмены, і горад таксама пачаў імкліва зьмяняцца.

Працяг па спасылцы. 🔗Па гэтай спасылцы адкрыецца без VPN.

❤️‍🔥 Такога беларускага фальклору вы ніколі не чулі! | Невядомы Барадулін 🔵Які фальклор таемна збіраў Рыгор Барадулін усё жыццё? 🔵Хто такая «п*здзюленька»? 🔵Што за інструмент — «уручча нападоймішча»? 🔵Чаму не пашанцавала «нямогліку» ды ў каго «ліхія яйцы»? 📺 Зборнікі Рыгора Іванавіча, якія няхутка ўвойдуць у школьную праграму: «Збудавецця», «Рагаццё», «Вушацкі словазбор». Расказваем і паказваем — у нашым відэа: https://youtu.be/-Ch6SHBgVGc

#смаленневепрука — факты пра беларускую літаратуру, якія не распавядалі ў школе і якія замоўчвалі крытыкі. Сэнсы, што зашыфравалі аўтары. Адкрываем наноў нашу літаратуру і яе герояў. Расказвае Наста Суханосік.

📍Папярэднія выпускі відэапраекта пра беларускую літаратуру пад назвай «Смаленне вепрука» глядзіце па спасылцы.

🔴 Ранейшай Беларусі больш няма. А што будзе замест яе? Бадай, самы актуальны гэтым летам жанр кіно — постапакаліптыка. Дастаткова зірнуць у вакно альбо на тэрмомэтр, каб зразумець прычыну. Зрэшты, ад падобнага ўражання складана адчапіцца і чытаючы беларускія навіны. 🗣 Абгарэлы на саракаградусным сквары і прамоклы наскрозь пад рыхтык трапічнай залевай Валера Руселік выкарыстоўвае часовае зацішша, каб занатаваць у сваёй рубрыцы «Прыдарожны пыл» самыя што ні ёсьць постапакаліптычныя думкі.

А вы таксама разумееце, што гэтак, як раней, ужо ніколі ня будзе? Пра што б гаворка ні вялася — ня будзе. Да мяне гэтае ўсьведамленьне прыйшло чатыры гады таму. Памятаю, я тады ляніва падсмажваўся пад жнівеньскім сонцам на камяністым пляжы ў Нэўме, час ад часу скачучы ў бірузовую Адрыятыку, каб крыху ахалодзіцца. Думкі плавіліся, незнаёмыя дзяўчаты побач усьміхаліся, у лядоўні ў нумары патнела бутэлечка басьнійскага — усё было добра, усё было спакойна. І раптам у гэты нетаропкі балканскі дзэн уварвалася нечаканая — нібы зь іншага сусьвету — думка: дык а цалкам жа ж рэальна, што я ўжо больш ніколі ня здолею прыехаць на радзіму! Абняць маму, зганяць з братам на рыбу, пашпацыраваць па Горадні, паезьдзіць па Беларусі — ні-ко-лі! Ну бо хто ведае, колькі яшчэ гэта працягнецца... І ў той самы момант цэлы сьвет абрынуўся. І балканскі дзэн, і праца на адзіным незалежным беларускамоўным, і пляны на будучыню, спрэс зьнітаваныя зь вяртаньнем — усё ўвадначасьсе страціла сэнс. Шок, які цягнецца дасёньня. Адчуваньне, нібы зямля сышла з-пад ног. Дэпрэсія, зь якой гэтак і не атрымалася выкараскацца. Жыцьцё адным днём. Неразуменьне, як быць далей, калі дакладна вядома, што як раней ужо ніколі ня будзе...

Працяг па спасылцы. 🔗Па гэтай спасылцы адкрыецца без VPN.

📖 Выдавецтва «Мяне Няма» рыхтуе да выхаду ўнікальную аўтабіяграфію Марка Шагала Перакладчык Сяргей Шупа завяршыў пераклад успамінаў Марка Шагала з ідышу. Ён зроблены на аснове машынапісу самай ранняй захаванай версіі тэксту з рэдактарскай праўкай часопіса «Di cukunft» з Нью-Йорка. Выхад кнігі запланаваны выдавецтвам «Мяне Няма» на восень 2026 года, піша «Еўрарадыё».

Ідышская версія аўтабіяграфіі была апублікавана ў 1925 годзе пад назвай «Ejgens» («Сваё») у пяці нумарах нью-йоркскага штомесячніка «Di cukunft».

Падрабязней. 🖥 Па гэтай спасылцы адкрыецца без VPN.

🧐 У касцёле каля магілы Багушэвіча гістарычную падлогу замянілі на бетон. На рамонт паскардзіліся ў Мінкульт У аграгарадку Жупраны Ашмянскага раёна завяршыўся рамонт неагатычнага касцёла Святых Пятра і Паўла — помніка архітэктуры XIX стагоддзя. Аднак праведзеныя работы выклікалі пытанні ў даследчыкаў гісторыка-культурнай спадчыны, піша hrodna.life са спасылкай на тэлеграм-канал «Спадчына».

Падчас рамонту знішчылі элементы гістарычнага інтэр’еру храма, які ўнесены ў Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Беларусі.

Працяг па спасылцы. 🔗Па гэтай спасылцы адкрыецца без VPN.

🧐 Ведаеце сьвята Трох Каралёў? а мо і сьвяткуйце? 😛 Відэа з цік-ток канала _vytoki.

🔍 Знойдзены невядомы аб’ект фартыфікацыі Вялікага Княства Літоўскага Археалагічная экспедыцыя Інстытута гісторыі НАН Беларусі працуе ў Нараўлянскім раёне Гомельскай вобласці. Падчас даследаванняў у в. Антонава выяўлены мураваныя канструкцыі раней навукова не апісаных фартыфікацыйных пабудоў інкастэляванага (абарончага) двара (ці замка) XVI–XVII стст. старасты аршанскага і знакамітага палеміста Філона Кміты-Чарнабыльскага і яго зяця, двараніна гаспадарскага Лукаша Сапегі.

На першай адносна падрабязнай Радзівілаўскай карце 1613 г. Антонаў ахарактарызаваны, як «pagus cum domo nobilis» («сяло з домам нобіля»), а для яго ўмоўнага пазначэння выкарыстаны сімвал абарончай вежы.

Падрабязней. 🖥 Па гэтай спасылцы адкрыецца без VPN.

Вітаем, сябры! Кожны дзень на сайце budzma.org мы пішам пра самае цікавае і важнае, што адбываецца ў свеце беларускай культуры. Мы распавядаем пра значныя падзеі беларускай гісторыі, культурніцкія мерапрыемствы ў Беларусі і за мяжой, знаёмім з адметнасцямі беларускай традыцыйнай культуры і дзейнасцю сучасных беларускіх творцаў. 📎Падпісвайцеся на нас у сацсетках, калі для вас гэта бяспечна: Facebook, Youtube, Instagram, Threads, Х, Tiktok Будзьма беларусамі і будзьма разам! ❤️ Падтрымаць: https://ko-fi.com/budzma

🔴 Ганна Златкоўская: «Пачаць з нуля і вытрымаць» — так называецца блокбастар, у якім мы апынуліся Пісьменніца Ганна Златкоўская піша, што для эмігранта магчымасць сказаць сабе «стоп» — гэта прывілей альбо вялікая ўдача, але ўсё ж абавязкова трэба рэгулярна даваць сабе перадышку. І дзеліцца псіхалагічнай тэхнікай, якая можа ў гэтым дапамагчы.

Псіхаэмацыйнае выгаранне. Раней, калі чула пра такое, здавалася, што гэта нешта накшталт асабістай ляноты, калі проста не хочаш ужо нешта рабіць і трэба трошкі адпачыць. Але нядаўна сяброўка прапанавала пратэставаць свой псіхалагічны курс пра складанасці эміграцыі, у якім яна падрабязна казала пра станы, эмоцыі і выпрабаванні, з якімі даводзіцца сутыкацца ў нашым новым жыцці. Уважліва праслухаўшы ўсе модулі, я выразна зразумела, як жа насамрэч задзяўблася. Што ўсе гэтыя шэсць гадоў бясконца пераадольвала розныя праблемы. І калі здавалася, што вось-вось нарэшце настане той цудоўны перыяд, калі можна пажыць спакойна, без хваляванняў і страху за будучае, як зноў з’яўлялася нейкая новая хваля перажыванняў. «Пачаць з нуля і вытрымаць» — так называецца блокбастар, у якім мы апынуліся. Калі азіраешся на ўсё, што мы пераадолелі, то сапраўды здзіўляешся. Няўжо гэта мы?! Калі б нехта, пакуль мы былі ў Беларусі, нам распавёў, праз што давядзецца прайсці, то сто адсоткаў, мы адказалі б: «Не-не, выбачайце, гэта вельмі складана, наўрад ці».

Працяг па спасылцы. 🔗Па гэтай спасылцы адкрыецца без VPN.

☀️💨 Лета ў горадзе Лявон Вольскі піша пра тое, што свабода і незалежнасць могуць перамагчы нават анамальную летнюю гарачыню.

Аднойчы ўлетку надыходзіць гэты час, і жыцьцё замаруджваецца, гарады запавольваюцца, сьцены дамоў, асфальт і ходнікавая плітка ўсмоктваюць гарачыню, і нават позна ўвечары працягваюць грэць стомленыя ад дзённага сквару вуліцы. Людзі ратуюцца хто як можа — марозівам, асьвяжальнымі напоямі, кандыцыянэрамі, прахалодным душам, гандлёвым цэнтрам, кінатэатрам, уцёкамі ў вёску... Раней бы мы так і зрабілі — як толькі слупок тэрмомэтру перакрочыў бы лічбу 30, паехалі б у вёску, у свой дом пад магутнай вярбой, якая ахінае дом лістотай, і дзе высокія тэмпэратуры пераносяцца значна лягчэй. Але цяпер гэтая опцыя адсутнічае.

Падрабязьней. 🖥 Па гэтай спасылцы адкрыецца без VPN.

🐵 Святочныя, будзённыя і вясельныя: у Васількаве паказваюць старадаўнія касцюмы Падляшша Гэта першая выстава, на якой прадстаўлены касцюмы з гэтага рэгіёна. Падобнай выставы ніколі раней не было, піша polskieradio.pl. 🍁 Прыкладна 40 старадаўніх традыцыйных касцюмаў, якія калісьці выкарыстоўваліся ў сучасным Падляскім ваяводстве — святочных, паўсядзённых і сезонных — прадстаўлены на тэматычнай выставе ў Падляскім музеі народнай культуры ў Васількаве.

Гэта першая выстава, на якой прадстаўлены касцюмы з гэтага рэгіёна. Падобнай выставы ніколі раней не было. Напэўна, не пасля Другой сусветнай вайны, — сказала Польскаму агенцтву прэсы (PAP) суаўтарка выставы Эльжбета Піскаж-Бранекава, вядомы і паважаны этнограф.

Працяг па спасылцы. 🔗Па гэтай спасылцы адкрыецца без VPN.

🤔 Ці адрозьніваюцца беларусы ад іншых народаў? 😛 Відэа з цік-ток канала _vytoki.

🔴 Андрэй Саўчанка: «Браць сябе за шкірку і спрабаваць адкрытымі вачыма глядзець на рэчаіснасць» Пра падсвядомы пошук і пражыванне страт, сустрэчы з рэчаіснасцю і што з іх браць з сабой у далейшы шлях, «Салідарнасці» распавёў актор, рэжысёр і стваральнік праекту «Тутэйшы тэатр» Андрэй Саўчанка.

Хочацца ўжо паглядзець: што далей за гэтымі кратамі ёсць? Таму тут, можа, пытанне хутчэй пра ўнутраныя краты, якія мы сабе ўсталёўваем дзеля таго, каб апынуцца ў знаёмай нам сістэме каардынат. Бо калі выцягваць сябе з яе, за яе — гэта як у адкрыты космас выходзіць, тут трэба нейкае іншае абсталяванне, новыя скілы, новая оптыка. А гэта складана. Але я веру ў беларусаў, у тое, што мы можам самаадукоўвацца, дбаць пра ўласны духоўны і эмацыйны рост.

Размова цалкам тут. 🗣Па гэтай спасылцы адкрыецца без VPN.

⭐️ Выйшаў альбом прысвечаны паўстанцам 1863 году Даследчык і літаратар Язэп Янушкевіч паведаміў пра перавыданне сваёй грунтоўнай працы — альбому «Абліччы Паўстаньня 1863-1865», што выйшаў напрыканцы чэрвеня, піша «Суполка беларускіх пісьменнікаў».

Ён складаецца з 300 фотапартрэтаў, а апісанні ідуць адразу на трох мовах: беларускай, літоўскай ды польскай.

Падрабязней. 🖥 Па гэтай спасылцы адкрыецца без VPN.

🎬 7 фільмаў пра падзенне рэжымаў і барацьбу з дыктатурай Для тых, хто сумняецца ў непазбежнасці падзення рэжымаў і дыктатур, а таксама для тых, каму ўжо сёння карціць хоць адным вокам пабачыць, як гэта будзе адбывацца, Budzma.org зрабіў адмысловую падборку фільмаў. Працяг па спасылцы. 🔗Па гэтай спасылцы адкрыецца без VPN.

Вітаем, сябры! Кожны дзень на сайце budzma.org мы пішам пра самае цікавае і важнае, што адбываецца ў свеце беларускай культуры. Мы распавядаем пра значныя падзеі беларускай гісторыі, культурніцкія мерапрыемствы ў Беларусі і за мяжой, знаёмім з адметнасцямі беларускай традыцыйнай культуры і дзейнасцю сучасных беларускіх творцаў. 📎Падпісвайцеся на нас у сацсетках, калі для вас гэта бяспечна: Facebook, Youtube, Instagram, Threads, Х, Tiktok Будзьма беларусамі і будзьма разам! ❤️ Падтрымаць: https://ko-fi.com/budzma

🗣 «Вялікая чыстка», «вялікая бомба» — вялікі тупік Прапагандыст Дзермант абяцае сваім чытачам «вялікую чыстку», спасылаючыся на інсайды з сустрэчы Пуціна і Лукашэнкі. Прапагандыст Эйсмант пагражае ў эфіры ядзернай зброяй. А тым часам у Маскве на месцы Музея ГУЛАГа адчыняюць музей «памяці генацыду савецкага народа»... Навіны з сусвету Оруэла? Хутчэй крызіс таталітарнага жанру.

Навіны з таго боку «жалезнай заслоны» даўно не здзіўляюць. Не так кідаецца ў вочы дзікасць мэседжаў, як канцэнтрацыя паўтораў. Заезджаная кружэлка: больш рэпрэсіяў, больш ядзерных бомбаў, больш рэсентыменту па «Великой Отечественной». Але нічога новага па той бок ужо не з’явіцца. Бо няма адкуль узяцца.

Працяг па спасылцы. 🔗Па гэтай спасылцы адкрыецца без VPN.

🔴 Палессе Юзафа Хелмоньскага: беларускія краявіды на карцінах выбітнага польскага мастака — цяпер іх набываюць за сотні тысяч долараў Летась у Нацыянальным музеі ў Познані з вялікім поспехам прайшла выстава «Józef Chełmoński. 1849-1914». Паводле інфармацыі медыя, экспазіцыю наведалі каля 120 тысяч чалавек. ❓ Але ці многія з іх ведалі, што адзін з найвялікшых польскіх мастакоў-рэалістаў чэрпаў сваё натхненне ў тым ліку на нашай зямлі — на Беларускім Палессі? Пра палескіх музаў славутага майстра распавядае Мікалай Заяц. Падрабязней. 🖥 Па гэтай спасылцы адкрыецца без VPN.

✨ Беларускі дызайнер Ігар Назаранка стаў фіналістам AI-фэсту ў Сеуле Беларускі графік і дызайнер Ігар Назаранка ўвайшоў у лік фіналістаў міжнароднага фестывалю Seoul International AI Film Festival (SIAFF), які праходзіць у сталіцы Паўднёвай Карэі з 28 па 30 чэрвеня, піша reform.news.

У фінал конкурсу прайшоў ролік творцы пад назвай «Every Doggy app». Гэта праца на стыку рэкламы і анімацыі, прысвечаная мабільнаму дадатку для ўладальнікаў сабак. Праз відэашэраг аўтар дае карысныя парады, як дапамагчы хатнім гадаванцам менш нервавацца, стварыць для іх бяспечнае месца і знайсці кантакт праз масаж ды звыклы парадак дня.

Працяг па спасылцы. 🔗Па гэтай спасылцы адкрыецца без VPN.