کانال سروش معرفت[هادی سروش]

سروش در گفت‌وگوی تفصیلی با ایسنا تبیین کرد:  عاشورا؛ پیوند «شور» و «شعور»/نقدی بر دوگانهٔ علوی-صفوی در اندیشهٔ شریعتی استاد فقه و فلسفه حوزه علمیه قم، به مناسبت سالروز درگذشت دکتر شریعتی، با تأکید بر ضرورت توسعه معرفت‌اندیشی در کنار تاریخ‌نگاری عاشورا، دوگانه «غم پایان داستان» و «پیام همیشگی» را مکمل یکدیگر دانست و با نقد جدی دوگانه «تشیع علوی و صفوی»، بر جامعیت متن شیعه در قیام، صلح و کناره‌گیری تأکید کرد و گریه را چاشنی تحریک عقلانیت خواند و بر تمایز «دفاع از دین» با «تحمیل اجباری آن» تصریح کرد. حجت‌الاسلام والمسلمین هادی سروش ـ استاد فقه و فلسفه حوزه علمیه قم ـ در گفت‌وگو با ایسنا، با گرامیداشت ۲۹ خرداد، سالروز درگذشت دکتر علی شریعتی، به تبیین ابعاد گوناگون فکری این روشنفکر معاصر درخصوص حماسه عاشورا پرداخت. در این گفتگو ، استاد سروش به تایید برخی از نگاه های این اندیشمند ادعان نمود و بخشی را مورد نقد و یا تکمیل قرار داد . خلاصه ای از محورهای این گفتگو ؛ ۱‌‌) فراتر از تاریخ‌نگاری صرف تحلیل عاشورا نباید تنها به وقایع تاسوعا و عصر عاشورا محدود شود. در کنار تاریخ‌نگاری، باید «معرفت‌اندیشی» را توسعه داد و از دل همان وقایع (مانند مذاکره شب عاشورا) به بینش عمیق‌تری رسید. ۲ ) مکمل بودن «غم» و «پیام» «غم پایان داستان» (شور و گریه) و «پیروی از پیام همیشگی» (شعور و قیام) هیچ تناقضی ندارند، بلکه مکمل یکدیگرند. گریه و عاطفه، چاشنی محرکی برای عقلانیت و پیروی از مرام امام حسین (ع) است. هر دو مورد تأیید متون دینی است. ۳ ) نقد دوگانه «تشیع علوی-صفوی» این نام‌گذاری با متن تاریخ شیعه سازگار نیست: تشیع علوی صرفاً قیام نیست؛ چرا که امیرالمؤمنین(ع) ۲۵ سال خانه‌نشین بود. تشیع صفوی صرفاً مصلحت‌اندیشی منفعلانه نیست؛ مثلاً علامه مجلسی را نمی‌توان «شیعه صفوی» و درباری خواند، بلکه به گفته امام خمینی (ره) این دربار صفوی بود که پیرو مجلسی شد. متن اصیل شیعه، بر اساس مصلحت اسلام و مسلمین، ترکیبی از قیام (امام حسین)، صلح (امام حسن) و کناره‌گیری و تعلیم (امام سجاد و صادق) است. یک حقیقت را می‌پذیریم که بعضی از شیعیان همیشه مصلحت زندگی، و مصلحت آینده را می‌دیدند و درست برعکس آن چیزی که اهل بیت(ع) و ائمه هدایت فرمودند، حرکت کردند. این را ما قبول داریم و از اینجاست که در مواردی عده‌ای در برابر ظلم، خاموشی و کوتاهی را انتخاب کردند و هیچ حرکتی از خود نشان ندادند! ۴ ) تمایز «دفاع از دین» با «تحمیل اجباری» دفاع از اسلام در برابر ظالمان و دژخیمان، به معنای تحمیل و اجبار به دین نیست. بله دین اجباری را نمی پذیریم چون قرآن «لا اکراه فی الدین» را می‌گوید، اما در مقابل کسانی که به هستی دین حمله می‌کنند یا بر دینداران ظلم روا می‌دارند، ایستادگی واجب است. متن کامل 👇👇 http://isna.ir/xdWB6x