کانال تخصصی اقتصاد

🔴 بازسازی اقتصاد ایران پس از جنگ (و تحریم) در چارچوب راهبردی و تدوین برنامه توسعه (2) 🔴 دکتر محمدرضا منجذب ۶. هشدارهای راهبردی برای تدوین برنامه توسعه هشدار اول: بیماری هلندی در کمین است راهکار: ذخیره‌سازی بخش عمده این منابع در صندوق توسعه ملی و آزادسازی تدریجی. هشدار دوم: فساد ساختاری دوره‌های بازسازی تاریخیً بستر مناسبی برای فساد سیستماتیک هستند و باید الزامات مراقبتی تعبیه گردد. هشدار سوم: فشارهای سیاسی کوتاه‌مدت پس از جنگ، فشار برای افزایش هزینه‌های جاری (حقوق، یارانه‌ها، بازسازی سریع مناطق جنگی) بسیار زیاد خواهد بود. ایجاد سازوکارهای نهادی (قانون بودجه ریزی مبتنی بر عملکرد، استقلال صندوق توسعه ملی) برای مقاومت در برابر این فشارها ضروری است. ۷. چشم‌انداز: از بازسازی تا توسعه پایدار بازسازی اقتصاد ایران پس از جنگ ۱۴۰۴، یک پروژه ملی برای تغییر مدل حکمرانی است تا مسیر رشد و توسعه را هموار ‌کند. شاخص‌های کلیدی موفقیت در بازسازی: نسبت وابستگی بودجه به نفت زیر ۱۰٪ ، نرخ تورم تک رقمی، ذخایر صندوق توسعه ملی ۳ تا ۵ برابر بودجه سالانه، نرخ سرمایه‌گذاری ثابت ناخالص بالای ۳۰٪ GDP ، رتبه سهولت کسب و کار جزو ۵۰ کشور اول جهان، بازگشت نخبگان و مثبت شدن خالص مهاجرت. جمع‌بندی جنگ ۱۴۰۴ زخم‌های عمیقی بر اقتصاد ایران زد، اما همچنین فرصتی بی‌نظیر برای تحول ایجاد کرد. آزادسازی دارایی‌های بلوکه شده و رفع تحریم‌ها، نفس‌گیری به اقتصاد می‌دهد اما درمان قطعی نیست. نفت در این مسیر، نه یک «بشکه فروشی» برای خرج کردن حقوق و یارانه‌ها، بلکه یک «سرمایه ملی» است که باید صرف ایجاد زیرساخت‌های فیزیکی، نهادی و انسانی برای «دوران پسا‑نفت» شود. درس بزرگ این جنگ و بازسازی پیشِ رو این است: اگر نفت را به عنوان ثروت بلندمدت نبینیم و صرفاً آن را به درآمد جاری تبدیل کنیم، نه تنها ثروتی عایدمان نمی‌شود، بلکه نسل آینده از این ثروت ملی فقط تورم، بیکاری، آلودگی و وابستگی به ارث خواهد برد. بازسازی واقعی زمانی رقم می‌خورد که ایران از «اقتصاد بقا» به «اقتصاد توسعه» گذر کند؛ گذاری که نیازمند حکمرانی شفاف، نهادهای قوی، بخش خصوصی واقعی و نگاه بین‌نسلی به منابع است. 🔴 کانال دکتر منجذب

🔴 بازسازی اقتصاد ایران پس از جنگ (و تحریم) در چارچوب راهبردی و تدوین برنامه توسعه (1) 🔴 دکتر محمدرضا منجذب جنگ ۱۴۰۴ (فوریه-آوریل ۲۰۲۶) میان ایران و آمریکا (با مشارکت اسرائیل) ضربات سنگینی بر پیکره اقتصادی وارد آورد. برآوردهایی خسارت‌های اقتصادی را ۲۷۰ میلیارد دلار اعلام کرده‌اند که تقریباً معادل تولید ناخالص داخلی سالانه کشور است . پیش از جنگ، اقتصاد ایران به دلیل تحریم‌های طولانی، تورم مزمن، کسری بودجه ساختاری، رشدهای بطئی یا منفی، نبود برنامه توسعه اصولی و بلندمدت و نقدینگی سرگردان در وضعیت بحرانی قرار داشت. . چالش‌های ساختاری در مسیر بازسازی بزرگترین تهدید برای بازسازی، نه کمبود منابع، بلکه ساختار توزیع منابع است. این تصور که ورود میلیاردها دلار به اقتصادی به اندازه ایران تحولی عظیم ایجاد می‌کند، یک خطای محاسباتی است. چالش‌های جدی: ۱. سیستم بانکی ورشکسته: دارایی‌های غیرجاری بالا، وابستگی به بانک مرکزی و تشدید پیوند «حاکمیت-بانک» ۲. نظام یارانه پنهان انرژی: سال‌هاست که مانع بهره‌وری و مشوق قاچاق سوخت بوده ۳. ریسک‌گریزی بانک‌های خارجی: شرایط ژئوپلیتیک کنونی بسیار نامساعدتر از دوره برجام (۲۰۱۶-۲۰۱۸) است. ۴. فقدان شفافیت: بزرگترین مشکل ایران کمبود منابع نیست، بلکه تخصیص منابع در سیستمی است که با انحصار و عدم شفافیت آغشته شده است. ۵. بازگشت سرمایه‌های انسانی: طی سال‌های بی‌ثباتی، متخصصان، کارآفرینان و دانشمندان جوان کشور را ترک کرده‌اند. بازگشت آن‌ها نیازمند زیرساخت‌های اعتماد و امنیت اقتصادی است . تدوین برنامه توسعه: نگاه به نفت به‌عنوان ثروت بلندمدت الف) بازتعریف نفت به عنوان «ثروت بلندمدت» درس بزرگ این جنگ، تجسم عینی آسیب‌پذیری تأسیسات نفتی در برابر حملات نظامی بود. تأسیسات نفتی (پالایشگاه آبادان، ترمینال خارک، میادین گازی) هدف اول حملات هوایی بودند. این واقعیت، نگاه سنتی به نفت را به چالش می‌کشد. نفت زمانی «ثروت بلندمدت» است که: ۱. عواید آن در صندوق بین‌نسلی ذخیره شود نه اینکه صرف هزینه‌های جاری دولت گردد. استخراج نفت باید با ایجاد «دارایی جایگزین» همراه باشد. ۲. به عنوان سرمایه‌ای برای تنوع‌بخشی به اقتصاد به کار رود (صنایع پایین‌دستی، پتروشیمی، فناوری، کشاورزی)، نه به عنوان منبع درآمد برای هزینه‌های جاری مانند حقوق و یارانه‌ها. ۳. امنیت فیزیکی و حقوقی آن تأمین باشد. تجربه جنگ نشان داد که تمرکز بیش از حد ظرفیت تولید و صادرات در نقاط خاص (مانند خارک، عسلویه) آسیب‌پذیری راهبردی ایجاد می‌کند. 4. در خدمت توسعه اقتصادی بلندمدت باشد و از مباحث روزمره اقتصادی منفک گردد. ب) اصول کلیدی برنامه توسعه پس از جنگ جداسازی بودجه جاری از نفت: وابستگی بودجه به نفت باید به زیر ۱۰٪ کاهش یابد. درآمدهای نفتی مستقیماً به صندوق توسعه ملی واریز شود. تکمیل زنجیره ارزش: جایگزینی خام‌فروشی با پتروپالایشگاه‌ها و صنایع پایین‌دستی. شفافیت کامل: انتشار آنلاین قراردادهای نفتی، گزارش‌دهی شفاف درباره حساب صندوق توسعه ملی. مدیریت ریسک قیمت: تعریف بودجه بر اساس قیمت پایه محافظه‌کارانه (۴۰-۵۰ دلار) و ابزارهای پوشش ریسک. تنوع‌بخش‌ای جدی بر مبنی مزیتهای نسبی : اقتصاد دریاپایه، گردشگری، کشاورزی دانش‌بنیان، اقتصاد صنعتی دانش بنیان و نوآوری. ج) نیاز فوری به سرمایه‌گذاری خارجی نیاز فوری به سرمایه‌گذاری خارجی در زمینه هایی که منجر به توسعه اقتصادی شود. تحریم‌های بین‌المللی به طور قابل توجهی جریان سرمایه خارجی را محدود کرده و سرمایه‌گذاری داخلی برای پوشش هزینه‌های مورد نیاز کافی نیست.» د) اصلاح نظام یارانه‌ها - آزادسازی قیمت حامل‌های انرژی برای صنایع پرمصرف - جایگزینی یارانه پنهان با شبکه تأمین اجتماعی هدفمند - استفاده از صرفه‌جویی حاصل برای بازسازی زیرساخت‌ها ۶. هشدارهای راهبردی برای تدوین برنامه توسعه هشدار اول: بیماری هلندی در کمین است راهکار: ذخیره‌سازی بخش عمده این منابع در صندوق توسعه ملی و آزادسازی تدریجی. هشدار دوم: فساد ساختاری دوره‌های بازسازی تاریخیً بستر مناسبی برای فساد سیستماتیک هستند و باید الزامات مراقبتی تعبیه گردد. 🔴 کانال دکتر منجذب

تورم از کجا می‌آید؟ این نمودار رشد نقطه‌به‌نقطه نقدینگی و پایه پولی را از سال ۱۳۹۰ تا ۱۴۰۴ نشان می‌دهد. خط قرمز رشد نقدینگی است و خط مشکی رشد پایه پولی. نکته مهم اینجاست که هر دو متغیر دوباره وارد سطوح بسیار بالا شده‌اند. رشد نقطه‌به‌نقطه نقدینگی به حدود ۴۷ درصد رسیده و رشد پایه پولی هم حوالی ۵۵ درصد قرار گرفته است. یعنی موتور خلق پول در اقتصاد دوباره با سرعت بالا کار می‌کند. پایه پولی را می‌توان پول پرقدرت اقتصاد دانست؛ پولی که از سمت بانک مرکزی وارد سیستم می‌شود و بعد از مسیر بانک‌ها می‌تواند چند برابر شود و به نقدینگی تبدیل شود. نقدینگی هم همان حجم پول و شبه‌پولی است که در اقتصاد می‌چرخد و در نهایت روی تقاضا، قیمت دارایی‌ها و تورم اثر می‌گذارد. وقتی رشد پایه پولی و نقدینگی بالا می‌رود، یعنی فشار تورمی فقط از سمت یک شوک مقطعی نیست؛ پشت آن یک موتور پولی فعال وجود دارد. اگر این رشد کنترل نشود، اثرش دیر یا زود در قیمت کالاها، دلار، طلا، مسکن و سایر دارایی‌ها دیده می‌شود.

⭕️تغییر انگاره گفت‌وگو با دکتر محمدمهدی بهکیش درباره الزامات بازسازی و احیای اقتصاد ایران 🔹ما سال‌ها با رسوب اقتصاد دولتی و دستوری مواجه بوده‌ایم و مشکلات بسیار زیادی را تجربه کرده‌ایم. برای اینکه اقتصاد بتواند خود را بازسازی کند و نگرش‌ها نسبت به آن تغییر یابد، ابتدا باید آسیب‌شناسی دقیقی از نگاه چند دهه گذشته داشته باشیم. مسئله اصلی این است که در رویکردهای کلان، اقتصاد اولویت نخست نبوده و اهداف دیگری در صدر برنامه‌ها قرار داشته است. متاسفانه بهبود رفاه و کیفیت زندگی مردم در مقایسه با سایر اهداف، وزن لازم را نداشته است، تا جایی که حتی برخی دیدگاه‌ها مطرح می‌کنند که اقتصاد و توسعه اولویت اصلی کشور نیست. 🔹کشورهای موفق شرق آسیا، از چین و ویتنام گرفته تا مالزی و اندونزی، امنیت ملی برایشان بسیار اهمیت دارد و آن را به بهترین نحو حفظ می‌کنند، اما نگاهشان به اقتصاد به‌گونه‌ای است که برای کسب درآمدهای ارزی پایدار، نفوذ در بازارهای جهانی را هدف‌گذاری کرده‌اند. زمانی که درآمدهای ارزی از طریق صادرات افزایش یابد، عرضه ارز تقویت شده و در نتیجه ثبات به بازار بازمی‌گردد. اما در اقتصاد ما به‌دلیل محدودیت شدید در دسترسی به منابع ارزی کافی، نرخ ارز با نوسانات و رشدهای شدید مواجه می‌شود که پیامد مستقیم آن، تضعیف مداوم ارزش پول ملی است. 🔹غلبه بر این چالش‌ها نیازمند یک تغییر نگاه اساسی در سیاست‌گذاری اقتصادی است. باید توجه داشت که رفع تحریم‌ها و عادی‌سازی روابط تجاری یک فرآیند زمان‌بر است؛ حتی در صورت حصول توافقات دیپلماتیک، سال‌ها طول می‌کشد تا ساختارهای تجاری، بانکی و لجستیک کشور به حالت طبیعی بازگردند و جریان تجارت تسهیل شود. پرهیز از تله‌های ژئوپلیتیک و تنش‌های مداوم، شرط اساسی برای جلوگیری از تخریب بیشتر ظرفیت‌های اقتصادی است. 🔹گام اساسی، تجهیز ساختار حکمرانی به دانش مدیریت اقتصادی و دیپلماسی تجاری است. متاسفانه در مقاطع گذشته به دلیل غلبه اولویت‌های غیراقتصادی، بدنه نمایندگی‌های ما در خارج از کشور بیشتر بر مباحث سیاسی متمرکز بوده‌اند و کارشناسان زبده اقتصادی که توانایی تعامل و بازگشایی مسیرهای تجاری برای بخش خصوصی را داشته باشند، کمتر به کار گرفته شده‌اند. تکیه صرف بر درآمدهای نفتی و نادیده گرفتن نقش سازنده تجار و کارآفرینان، باعث غفلت از پیامدهای گسترش فقر در جامعه شده است. متن کامل گفت‌وگو را اینجا مطالعه کنید. ♦️ کانال تخصصی اقتصاد

🔻در بازه ۶۰ روزه ممکن است شتاب تورم کاهش پیدا کند / معجزه‌ای در کار نیست! ▪️مرتضی افقه، اقتصاددان با اشاره به اینکه حتی در خوش‌بینانه‌ترین حالت و در صورت لغو کامل تحریم‌ها، آثار اقتصادی آن به‌صورت تدریجی نمایان می‌شود، گفت: بارها تأکید کرده‌ام که بخش عمده مشکلات اقتصادی کشور ریشه در عوامل داخلی دارد. ▪️ساختارهای ناکارآمد، ضعف‌های مدیریتی، بروکراسی پیچیده، تصمیم‌گیری‌های متناقض و بی‌ثباتی‌های مزمن از مهم‌ترین دلایل وضعیت فعلی اقتصاد هستند. بنابراین منشأ اصلی مشکلات را باید در داخل جست‌وجو کرد.| متن کامل ♦️ کانال تخصصی اقتصاد

🔵 با سلام. لینک کانال‌ها و گروه‌های مفید به شرح زیر است: ♦️کانال تخصصی اقتصاد ♦️کانال گفتار اقتصادی ♦️کانال مدل های اقتصادسنجی ♦️کانال دکتر محمدرضا منجذب ♦️رویدادهای اقتصادی ♦️کانال با اساتید اقتصاد ♦️ گروه تحلیل اقتصادی ♦️گروه ایویوز، استاتا و اقتصادسنجی ♦️ کانال تخصصی اقتصاد

🔴 بیم و امید در اقتصاد ایران 👤 دکتر علیرضا سلطانی؛ تحلیلگر مسائل اقتصادی ✍️ اعلام تفاهم سیاسی اولیه میان ایران و آمریکا، علیرغم عدم قطعیت به دلیل فشارهای داخلی، مواضع متغیر آمریکا و مداخله بازیگران ثالث، روزنه امیدی برای اقتصاد ایران گشوده است. ✍️ بزرگ‌ترین دستاورد این تفاهم در صورت امضا، پایان رسمی جنگ یک‌ساله و خروج اقتصاد از بلاتکلیفی شرایط «نه جنگ و نه صلح» است؛ شرایطی که با تحمیل هزینه‌های سنگین، محاصره دریایی، توقف تولید صنعتی و تورم شدید، برنامه‌ریزی اقتصادی را در تمامی سطوح فلج کرده بود. ✍️ گشایش‌های احتمالی شامل رفع تدریجی محاصره دریایی، ازسرگیری صدور نفت، تأمین کالاهای اساسی، آزادسازی تدریجی منابع ارزی بلوکه‌شده و ایجاد سازوکار مالی برای بازسازی زیرساخت‌ها خواهد بود. ✍️ با این حال، دستیابی به نتایج قطعی در بازه ۶۰روزه اول دشوار است. طرف آمریکایی ممکن است به دلیل انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره در آبان‌ماه، به دنبال طولانی کردن مذاکرات باشد؛ سناریویی که ایران باید با مشخص کردن تکلیف مذاکرات قبل از انتخابات، مانع از آن شود و با درس گرفتن از تجربه برجام، به سمت اجماع داخلی حرکت کند. ✍️ شرطی شدن دوباره اقتصاد ایران با انتظارآفرینی‌های جدید و ناکامی در تحقق انتظارات انباشته‌شده، این‌بار تبعاتی به مراتب سنگین‌تر نسبت به گذشته در پی دارد. ✍️ بنابراین برای نظام حکمرانی و سیاستگذاری کلان کشور لازم است آگاهانه گام در این مسیر و نهایی شدن تفاهم‌نامه برداشته و با ملاحظه هزینه-فایده و پیش‌بینی روندها، همه سناریوها را در نظر گیرد؛ حتی این سناریو را که اگر قرار است توافق نهایی در پس تفاهم‌نامه سیاسی احتمالی ایجاد نشود، چه بهتر آنکه اصولا این تفاهم‌نامه نیز به امضا نرسد و این شاید برای اقتصاد کنونی ایران بهتر باشد. ♦️ کانال تخصصی اقتصاد

تورم از نگاه ۱۰ اقتصاددان 🔹 برخلاف نظریات سنتی که تورم را صرفاً معلول رشد نقدینگی می‌دانستند، شواهد اقتصادی سال‌های اخیر و به‌ویژه ماه‌های پس از جنگ نشان می‌دهد که تورم در ایران از نقدینگی سبقت گرفته است. تحلیل‌گران معتقدند که در شرایط فعلی، عوامل برون‌زا مانند جنگ و تحریم، نسبت‌های قبلی را به هم ریخته‌اند و تورم اکنون نه فقط از مسیر چاپ پول، بلکه از کانال‌های پیچیده‌تری مثل انتظارات تورمی و افزایش سرعت گردش پول تغذیه می‌شود. 🔹 اقتصاددانان برجسته کشور در تحلیل علل این وضعیت، بر تعدد موتورهای تورمی تأکید دارند. وحید شقاقی شهری علت اصلی را در ناترازی ارزی ناشی از خروج سرمایه و کاهش صادرات نفتی در کنار بحران صندوق‌های بازنشستگی می‌بیند. داوود سوری نیز ریشه تورم فعلی را هزینه‌های جدید ناشی از جنگ، اختلال در عملکرد کسب‌وکارها و تضعیف چشم‌انداز رشد اقتصادی می‌داند که اقتصاد را در وضعیت عدم تعادل قرار داده است. 🔹 موسی غنی‌نژاد علت ماندگاری تورم را سیگنال‌های غلط ناشی از چاپ پول می‌داند که باعث تخصیص اشتباه منابع شده و معتقد است ذی‌نفعان پول ارزان مانع اصلاح این روند می‌شوند. حسین عبده‌تبریزی نیز بر دلاریزه شدن

📺 کالابرگ سه میلیونی هم‌ قدرت خرید مردم را به یک سال قبل بر نمی‌گرداند/مشکل در سیاست ارزی است نه در کالابرگ 💬محسن زنگنه، عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس: 🗣دولت عملاً دست خود را بالا برده و پذیرفته که قیمت ارز هر سال ۶۰ تا ۷۰ درصد افزایش یابد. هیچکس جرأت نقد سیاست‌های ارزی بانک مرکزی را ندارد و ذینفعان بزرگی (دولت، بانک‌ها، صنایع صادراتی) از افزایش نرخ ارز سود می‌برند. اصل مشکل سیاست ارزی است، نه کالابرگ. 🗣دولت قرار بود با درآمد اضافه حاصل از افزایش قیمت دلار (نفت)، کالابرگ بدهد اما به دلیل کاهش صادرات نفت در جنگ، آن درآمد محقق نشده و دولت حتی برای پرداخت حقوق از بانک مرکزی استقراض کرده است. حتی اگر کالابرگ را به ۲ یا ۳ میلیون تومان برسانید، مردم به قدرت خرید سال قبل برنمی‌گردند.

🔴 مصدق واقعیت تحریم و تهدید را پذیرفت و کشور را اداره کرد 🔴 با افراد فاقد صلاحیت نمی‌توان بحران‌ها را به فرصت تبدیل کرد 🔴 حل جزیره‌ای بحران‌های ایران محکوم به شکست است 🔸دکتر فرشاد مومنی: متاسفانه به دلیل فضاسازی‌هایی که این مافیاها ایجاد می‌کنند، اساسا مجالی برای گفت‌وگوی کارشناسی باقی نمی‌ماند تا بتوان از آنان پرسید دقیقا چه کاری انجام می‌دهند. هنگامی هم که می‌خواهند به زعم خود نظام بودجه‌ریزی را اصلاح کنند، هیچ‌یک از هزینه‌های ضدتوسعه، تجمل‌گرا و نابرابرساز حذف نمی‌شود. 🔸اگر مسیر تحولات بودجه عمومی ایران را از نخستین سال‌های پس از جنگ تحمیلی تا امروز بررسی کنید، می‌بینید هر زمان صحبت از صرفه‌جویی دولت شده، از هزینه‌های آموزش مردم، سلامت مردم، زیرساخت‌های فیزیکی مورد نیاز کشور، مسکن و سایر نیازهای اساسی جامعه کاسته شده است./متن کامل ♦️ کانال تخصصی اقتصاد

🔻آب رفتن قدرت خرید مسکن در پایتخت | با ۵ میلیارد تومان چه خانه‌ای می‌توان خرید؟ | بازار با کمبود واحد مناسب روبروست 🔹بررسی فایل‌های فروش آپارتمان در پلتفرم‌های آنلاین خرید و فروشمسکن نشان می‌دهد که تعداد واحدهای مسکونی قابل خرید با بودجه ۵ میلیارد تومان یا کمتر در تهران به شکل محسوسی کاهش یافته است. 🔹این موضوع بیانگر آن است که ورود به بازار خرید مسکن برای خانوارهای دارای بودجه متوسط، بیش از گذشته دشوار شده و دامنه انتخاب آن‌ها به واحدهای کوچک‌متراژ، قدیمی و عمدتاً واقع در مناطق جنوبی پایتخت محدود شده است. 🔹این شرایط در حالی رقم خورده که بازار مسکن طی ماه‌های گذشته با رکود معاملاتی نیز مواجه بوده است. بسیاری از مالکان با توجه به انتظارات تورمی حاضر به کاهش قیمت‌های پیشنهادی نیستند و در مقابل، بخش قابل توجهی از خریداران نیز توان تأمین منابع مالی مورد نیاز برای خرید را ندارند. در نتیجه حجم معاملات در سطح پایینی قرار گرفته و فاصله میان قیمت‌های پیشنهادی و توان خرید متقاضیان افزایش یافته است. 🔹بررسی فایل‌های موجود نشان می‌دهد که در محله سلسبیل جنوبی، واحدی ۳۵ متری با ۲۵ سال سن بنا و دارای انباری با قیمت ۵ میلیارد تومان آگهی شده است. همچنین در محله جیحون، آپارتمانی ۳۵ متری، ۱۹ سال ساخت، دارای پارکینگ و انباری و واقع در طبقه سوم، با قیمت ۴ میلیارد و ۹۰۰ میلیون تومان به فروش گذاشته شده است./ متن کامل ♦️ کانال تخصصی اقتصاد

📹 ۳۸ سال تکرار یک داستان؛ چرا بازار ارز ایران از دور باطل خارج نمی‌شود؟ ▫️حدود 38 سال از اکران فیلم سینمایی "پول خارجی" می‌گذرد. نکته جالبی که می‌توان به آن اشاره کرد آن است که پس از گذشت 38 سال، اما همچنان کلمات و ادبیاتی که در آن فیلم بکار رفته است، شباهت بسیاری به معضلات امروز کشور دارد. ▫️این ادبیات شامل: تورم، دلار، نوسان نرخ ارز، حمله به بازار ارز و گران‌فروشی. ▫️دکتر غنی‌نژاد توضیح می‌دهد که بنظر می‌رسد این مسائل اقتصادی کشور ماندگار شده است و حل نمی‌شود.

🔴ذخایر استراتژیک نفت آمریکا (SPR) به سرعت در حال کاهش است 🔴 دکتر محمدرضا منجذب 🛢 آمریکا در واکنش به بحران نفتی ناشی از درگیری در تنگه هرمز، در تاریخ ۱۱ مارس ۲۰۲۶ (۲۰ اسفند ۱۴۰۴) رسماً آزادسازی بی‌سابقه‌ای به میزان ۱۷۲ میلیون بشکه از SPR خود را آغاز کرد . این روند برداشت، ذخایر را به سرعت به سمت سطوح هشداردهنده سوق داده است. * وضعیت کنونی (اوایل ژوئن 2026): بر اساس گزارش اداره اطلاعات انرژی آمریکا (EIA)، ذخایر SPR تا تاریخ ۲۹ مه ۲۰۲۶ (۸ خرداد ۱۴۰۵) به ۳۵۷.۱ میلیون بشکه کاهش یافته است . این پایین‌ترین سطح از ژانویه ۲۰۲۴ محسوب می‌شود. * آستانه‌های تحمل (Thresholds): دو سطح آستانه مهم برای SPR تعریف شده است: 1. سطح هشدار عملیاتی: تحلیلگران استاندارد چارترد (Standard Chartered) و مؤسسه نفت آمریکا (API) سطح حدود ۳۵۰ میلیون بشکه را به عنوان نقطه‌ای اعلام کرده‌اند که در آن زنگ‌های هشدار واقعی به صدا درمی‌آید . این سطح در روزهای آینده و با ادامه روند برداشت فعلی، به سرعت لمس خواهد شد. 2. کف عملیاتی (Operational Floor): مهم‌ترین آستانه، حداقل ذخیره الزامی برای حفظ عملیات است. بر اساس قانون (42 USC 6241)، سقف مجاز برای برداشت در شرایط اضطراری داخلی، سطح ۲۵۲.۴ میلیون بشکه تعیین شده است . علاوه بر این، مؤسسه نفت آمریکا هشدار می‌دهد که برای حفظ فشار و جریان در خطوط لوله و پالایشگاه‌ها، حدود ۷۰ میلیون بشکه نفت باید در مخازن باقی بماند که عملاً به عنوان "کف سخت" یا "نقطه شکست سیستم" در نظر گرفته می‌شود . رفتار آمریکا: قبل و بعد از رسیدن به آستانه رفتار دولت آمریکا در قبال این بحران و مدیریت SPR دو مرحله مجزا داشته است: "آزادسازی گسترده برای مهار قیمت‌ها" و "برنامه‌ریزی برای بازسازی و کاهش خطر". 🔴 قبل از آستانه (و در حین رسیدن به آن): آزادسازی بدون سابقه برای کنترل بازار قبل از اینکه ذخایر به سطوح هشدار برسد و در حالی که بحران ادامه دارد، استراتژی اصلی آمریکا بر پایه "تزریق حجم عظیم نفت به بازار برای جلوگیری از شوک قیمتی" بوده است. * آزادسازی تاریخی: مشارکت در آزادسازی ۴۰۰ میلیون بشکه‌ای آژانس بین‌المللی انرژی (IEA) با سهم ۱۷۲ میلیون بشکه‌ای، بزرگترین اقدام از این دست در تاریخ است . * سرعت و حجم بالا: برداشت‌ها با حداکثر سرعت ممکن (گزارش شده تا ۱.۲۲ میلیون بشکه در روز) انجام شده است . قرار است این نفت بین ژوئن تا آگوست (خرداد تا مرداد) وارد بازار شود تا همزمان با فصل اوج مصرف تابستان، قیمت بنزین کنترل شود . * هدف: کنترل قیمت‌های فزاینده نفت و بنزین و جلوگیری از "تأثیر منفی عمده بر اقتصاد ملی" که مبنای قانونی برای چنین اقداماتی است . 🟢 بعد از آستانه (و نزدیک شدن به کف ذخایر): تغییر جهت به سمت بازسازی و کاهش ریسک همزمان با نزدیک شدن ذخایر به سطوح بحرانی، لحن و رفتار مقامات آمریکایی به شدت تغییر کرده است. آن‌ها اکنون بر "پایان پذیری" این ابزار و ضرورت بازسازی آن تأکید می‌کنند. 1. هشدار و اعلام پایان مسیر: مدیران ارشد صنعت نفت (API) به صراحت اعلام کرده‌اند که "زنگ‌های خطر واقعی" به صدا درآمده و این وضعیت دیگر یک هشدار ساده نیست . تحلیلگران ارشد شرکت‌هایی مانند اکسون موبیل نیز اعلام کرده‌اند که جهان به "سطح بی‌سابقه‌ای از موجودی نفت" نزدیک می‌شود. 2. اولویت یافتن راه‌حل: در این مرحله، تأکید اصلی بر یافتن راه‌حل برای بازگشایی تنگه هرمز است. مایک سامرز، مدیرعامل مؤسسه نفت آمریکا، صراحتاً اعلام کرده که "تنها راه‌حل قابل قبول کوتاه‌مدت برای مشکل تأمین، بازگشایی هرچه سریع‌تر تنگه هرمز است" و افزایش تولید داخلی نمی‌تواند جایگزین آن شود . 3. برنامه‌ریزی برای بازسازی (Refill): دولت آمریکا هم‌اکنون اعلام کرده که به محض پایان درگیری، فرآیند بازسازی SPR را آغاز خواهد کرد. * وزیر انرژی آمریکا، کریس رایت، تصریح کرده که پس از پایان بحران ایران، ۴۰ میلیون بشکه به SPR اضافه خواهد شد . * دولت متعهد شده که با استفاده از مکانیسم‌های مبادله (swap) و قراردادهای بلندمدت، بیش از آنچه برداشت شده (حدود ۲۰۰ میلیون بشکه)، ذخایر را جایگزین کند . 💎 جمع‌بندی آمریکا در حال عبور از یک نقطه عطف حیاتی است. ذخایر استراتژیک آن در می ۲۰۲۶ (اردیبهشت ۱۴۰۵) با سرعتی بی‌سابقه در حال نزدیک شدن به آستانه هشدار ۳۵۰ میلیون بشکه‌ای است. رفتار واشنگتن نیز متناسب با این شرایط تغییر کرده است: از یک "آزادسازی عظیم و فعال برای تزریق نفت و کاهش قیمت‌ها" در مرحله اول، به "هشدار در مورد اتمام ظرفیت و تغییر اولویت به سوی دیپلماسی برای بازگشایی تنگه هرمز و برنامه‌ریزی برای بازسازی استراتژیک ذخایر" در مرحله فعلی. 🔴 کانال دکتر منجذب

عدالت اقتصادي پيش‌شرط رشد در ايران است دکتر مرتضي افقه منازعه بر سر اينكه «توسعه مقدم است يا عدالت» بحثي قديمي در اقتصاد و سياستگذاري است؛ منازعه‌اي كه همواره نظريات مختلفي در رد يا قبول هر يك از دو سوي آن مطرح شده است. طرفداران نظام بازار آزاد معتقدند رشد اقتصادي بر هر امر ديگري مقدم است و ابتدا بايد اقتصاد بزرگ‌تر شود تا پس از آن بتوان درباره توزيع درآمد و عدالت سخن گفت. در مقابل، طيف ديگري از اقتصاددانان بر اين باورند كه توسعه بدون توجه به اقشار محروم و بدون در نظر گرفتن عدالت، معناي واقعي ندارد. معتقدم اين بحث در ايران، به‌ويژه از دوره دولت سازندگي و رياست‌جمهوري آيت‌الله هاشمي‌رفسنجاني، جدي‌تر شد. در آن دوره اين گزاره مطرح بود كه اگر رشد اقتصادي وجود نداشته باشد و صرفا درآمد موجود ميان مردم توزيع شود، نتيجه‌اي جز «توزيع فقر» نخواهد داشت و جامعه همگاني فقيرتر خواهد شد. اما شخصا با اين ديدگاه موافق نيستم. در كشورهاي پيشرفته، به دليل وجود ساختارهاي مناسب سياسي، فرهنگي، اجتماعي و اقتصادي ممكن است رشد اقتصادي همراه با سياست‌هاي بازتوزيعي دولت به بهبود معيشت عمومي منجر شود. براي نمونه، در كشورهاي اسكانديناوي و برخي كشورهاي اروپاي غربي، دولت‌ها در كنار رشد اقتصادي، از طريق اخذ ماليات‌هاي سنگين و بازتوزيع منابع، از اقشار ناتوان يا كم‌درآمد حمايت مي‌كنند. اما در كشورهاي در حال توسعه، توجه يك‌بعدي به رشد اقتصادي معمولا پاسخگوي معيشت و رفاه مردم و جامعه نبوده است. به باور من، تقدم رشد بر توزيع درآمد در اين كشورها نه‌تنها به عدالت منجر نشده، بلكه اغلب نابرابري را تشديد كرده است. اقتصاد ايران در اين خصوص شايد نمونه مناسبي باشد. از دوره سازندگي به بعد به دليل سياست‌هايي كه رشد را بدون توجه به عدالت و توزيع عادلانه درآمدها دنبال كرد، نابرابري در كشور افزايش يافت و طبقه‌اي از ابرثروتمندان شكل گرفت كه حتي فاصله قابل‌ توجهي با ثروتمندان عادي داشته و همچنان نيز فاصله دارند. اين وضعيت نوعي تبعيض ساختاري را در اقتصاد ايران بازتاب مي‌دهد. شخصا خود را نزديك به ديدگاهي مي‌دانم كه معتقد است توزيع درآمد يا تحقق عدالت اقتصادي، نه‌تنها مانع رشد نيست، بلكه مي‌تواند زمينه‌ساز رشد اقتصادي شود. برخلاف گروهي كه باور دارند توزيع درآمد رشد را متوقف مي‌كند، در كشوري مانند ايران، اگر درآمد به سمت طبقات كم‌ درآمد، فقير و متوسط هدايت شود، قدرت خريد اين گروه‌ها افزايش مي‌يابد. بايد توجه داشت، افزايش قدرت خريد طبقات پايين و متوسط، تقاضا براي كالاهاي مصرفي و خانگي را بالا مي‌برد؛ كالاهايي كه در ايران عمدتا توليد داخل هستند. در نتيجه، افزايش تقاضا براي اين كالاها مي‌تواند توليد داخلي را تحريك كند، ظرفيت بنگاه‌ها را فعال‌‌تر سازد و به افزايش اشتغال بينجامد. بر همين اساس، معتقدم در اقتصاد ايران، تقدم توزيع درآمد بر رشد اقتصادي مي‌تواند خود به عاملي براي رشد تبديل شود. به بيان ديگر، عدالت اقتصادي نه نقطه مقابل رشد، بلكه يكي از مسير‌هاي موثر براي دستيابي به رشد پايدار و فراگير است. لذا در ساختارهاي كشورهاي در حال توسعه توجه يك بعدي به رشد يعني اينكه رشد مقدم بر توزيع درآمد باشد، جواب نداده است.اين نوع رشد اتفاقا منجر به نابرابري بيشتر شده است. وقتي توزيع درآمد مثلا در ايران اتفاق افتاد افرادي كه صاحب درآمد نيستند كه نوعا طبقات كم درآمد فقير يا متوسط هستند صاحب درآمد جديد شده و تقاضا براي كالاهاي عمدتا ساخت داخل افزايش پيدا مي‌كند، بنابراين تقدم توزيع درآمد بر رشد اقتصادي تقاضا براي كالاهاي خانگي را افزايش مي‌دهد. در نهايت اشتغال هم افزايش پيدا كرده و معيشت آحاد جامعه بهبود مي‌يابد. اين روند عاقلانه و عادلانه باعث رشد و نهايت تحقق توسعه نيز مي‌شود./تعادل ♦️ کانال تخصصی اقتصاد

🚙 هشدار یک کارشناس درباره آینده قیمت خودرو/ موج بعدی جهش قیمت خودرو در راه است؟ دکتر امیرحسن کاکایی، کارشناس صنعت خودرو: ▫️افزایش قیمت خودروها نتیجه تخلیه تورم ناشی از جهش نرخ ارز صنعتی است اماهنوز آثار تورمی ناشی از تحولات و تنش‌های اخیر اقتصادی به طور کامل در قیمت خودروها منعکس نشده است. ▫️با اتمام موجودی کالاها و قطعاتی که با نرخ‌های قبلی تأمین شده‌اند و ورود مواد و قطعات جدید با قیمت‌های بالاتر، باید منتظر ماند و دید تورم جدید چه میزان بر هزینه تولید و قیمت نهایی خودرو تأثیر خواهد گذاشت./متن کامل ♦️ کانال تخصصی اقتصاد

🔵 با سلام. لینک کانال‌ها و گروه‌های مفید به شرح زیر است: ♦️کانال تخصصی اقتصاد ♦️کانال گفتار اقتصادی ♦️کانال مدل های اقتصادسنجی ♦️کانال دکتر محمدرضا منجذب ♦️رویدادهای اقتصادی ♦️کانال با اساتید اقتصاد ♦️ گروه تحلیل اقتصادی ♦️گروه ایویوز، استاتا و اقتصادسنجی ♦️ کانال تخصصی اقتصاد

🟣 سازمان غذا و دارو مجوز وزارت صمت را قبول ندارد 💬دکتر مرتضی عزتی، عضو هیات علمی دانشگاه تربیت مدرس: 🗣تولیدکننده وقتی از وزارت صمت پروانه بهره‌برداری می‌گیرد، یعنی توانایی تولید آن محصول را دارد ولی سازمان غذا و دارو مجوز وزارت صمت را قبول ندارد.

🔖اشتغال؛ اولویت اول اقتصاد ایران 🔹در ادبیات اقتصادی معمولاً تورم، کسری بودجه، ناترازی بانک‌ها یا تحریم‌ها به‌عنوان مهم‌ترین چالش‌های اقتصاد ایران مطرح می‌شوند. اما دکتر حسین عبده تبریزی در مقاله‌ای تحلیلی، «اشتغال» و به‌ویژه کیفیت و پایداری آن را مهم‌ترین مسئله اقتصاد کشور می‌داند. به باور ایشان، تمرکز صرف بر نرخ بیکاری می‌تواند تصویری ناقص از واقعیت بازار کار ارائه دهد. کاهش نرخ مشارکت اقتصادی، اشتغال ناقص، خروج بخشی از نیروی کار از بازار و ناامیدی از یافتن شغل، نشانه‌هایی هستند که ضرورت توجه بیشتر به وضعیت اشتغال را آشکار می‌کنند. از سوی دیگر، اقتصاد ایران هم‌زمان با چالش‌های ساختاری داخلی، در معرض تحولات فناورانه و گسترش هوش مصنوعی نیز قرار دارد؛ تحولاتی که آینده بازار کار را بیش از پیش تحت تأثیر قرار خواهند داد./متن کامل ♦️ کانال تخصصی اقتصاد