یادها

#سیروس_نهاوندی بخشی از جزوه ی جمع بندی سازمان انقلابی حزب توده ایران، یک سال پس از ضربه ١٣۵۵. این جزوه توسط کادرهای خارج از کشور تدوین شده: از برخورد اعضاء در هنگام بازجویی، سه مسئله ی عمده که ارتباط ارگانیک با یکدیگر دارند، به چشم میخورد: اول این که مسئله ی مرگ و زندگی برای آنها حل نشده. دوم این که عشق عمیق به توده ها و نفرت عمیق از دشمن در آنها موجود نبوده یا کاملاً از آن برخوردار نبودند. سوم این که سَمتِ آنها در زندان، آزادی بوده و نه ادامه ی مبارزه. مسئله ی زندان، برخورد با پلیس، مسئله ی مرگ و زندگی، مسئله ی آزادی یا ادامه ی مبارزه، مسئله ی تسلیم یا نفرت است. اعضای زندانی اکثراً زندان را پایان مبارزه ی خویش دانسته، بر اساس منافع شخصی خود طوری به زندان و بازجو برخورد میکردند که هر چه زودتر آزاد شوند. برای توجیه خویش انواع و اقسام پوششهای ذهنی می بافتند: بیرون بهتر میشود کار کرد، شرایط عینی آماده نیست، مقاومت بدون سازمان (چون سازمان داخل کشور عملاً پاشیده بود) فایده ای ندارد. بعضی رسماً ترس خود را از اعدام، از زندان طویل المدت، از شکنجه ابراز می کردند. عجیب آن که همین اشخاص در خارج از زندان (به قول خود) مسئله مرگ و زندگی، خدمت به خلق و مبارزه تا به آخر را برای خود حل کرده بودند. [اما] در زندان کلیه ی نقاط منفی انسان زمینه ی رشد پیدا می کند. زندان محلی است که انسان از منبع لایزال تغذیه یعنی توده ها جداست، از رفقای خویش و از سازمان خویش جداست، شرایط رنج آور و سخت است و انسانی که از نظر ایدئولوژیک آمادگی نداشته باشد، محکوم به شکست است. خود بزرگ بینی به نحو وحشتناکی به انسان حمله میکند و نیز گروهی گری. خیال میکند چون گرفتار شده است، مبارزه متوقف شده و یا چون سازمان متلاشی شده، همه چیز تمام شده و خلق بی او، بدون رهبر است. پس باید آزاد شد و مبارزه را نجات داد. این است طرز فکر کلی چپ روها. راست روها بر عکس، از زندان میترسند و تسلیم طلب میشوند. ولی آیا با گرفتاری شخص، شرایط (که او را در خارج از زندان وادار به فعالیت سیاسی میکرده) عوض شده است؟ آیا ما به خاطر عضویت در یک سازمان م. ل. [مارکسیست لنینیست] مبارزه میکردیم و میکنیم؟ یا به خاطر این که م. ل. هستیم؟ ما ابتدا یک م. ل. هستیم و بعد یک فرد تشکیلاتی، و نه بالعکس. در زندان تمام خوشیها، رفاه و مسائل شخصی به سراغ شخص میآیند و در سلول انفرادی (که احتمالاً سخت ترین مراحل زندان است) به انسان هجوم می آورند. تنها کسانی این مرحله را با قدرت تمام میگذرانند و برای رنج طولانی مدت زندان خود را آماده میکنند که بدانند تا به حال به چه دلیل مبارزه کرده اند؟ و آیا این خود آنها بودند که درون سازمانی مبارزه میکردند، یا سازمان برای آنها مبارزه میکرد؟ و این جز با شرکت فعال در مبارزات توده ها در بیرون از زندان، مبارزه و قبول مخاطره، امکان پذیر نیست. تا مخاطره ای پیش نیاید حتا سالها کار مخفی نمیتواند محکی برای ایمان ما به قبول مخاطرات و سختی ها باشد. البته این صحیح نیست که مخصوصاً و به طور مصنوعی شرایط سخت و مخاطره آمیز به وجود آوریم، ولی با شرکت عملی در مبارزات مختلف توده ها، قبول مخاطره خواهیم کرد و از امواج نمیترسیم و خود را در میان آنها می افکنیم.