Islom.uz
Расмий сайти: islom.uz https://t.me/wwwislomuz_bot/islomuz islom.uz каналлари: @savollarislomuz @fiqh_uz_kanal @hilolnashr @quranuz @wwwislamuz @arabicuz @BintuSodiq @Siyrat_uz @Muslimaatuz @Hadisislomuz @islamuz https://dzen.ru/islomuz
显示更多📈 Telegram 频道 Islom.uz 的分析概览
频道 Islom.uz (@islomuz) 乌兹别克语 语言赛道中的 是活跃参与者。目前社区聚集了 124 052 名订阅者,在 宗教与灵性 类别中位列第 249,并在 乌兹别克斯坦 地区排名第 371 位。
📊 受众指标与增长动态
自 невідомо 创建以来,项目保持高速增长,吸引了 124 052 名订阅者。
根据 26 八月, 2026 的最新数据,频道保持稳定运转。过去 30 天订阅人数变化为 -894,过去 24 小时变化为 -79,整体触达仍然可观。
- 认证状态: 已认证(Telegram 官方确认)
- 互动率 (ER): 平均受众互动率为 15.34%。内容发布后 24 小时内通常能获得 9.76% 的反应,占订阅者总量。
- 帖子覆盖: 每篇帖子平均可获得 19 031 次浏览,首日通常累积 12 113 次浏览。
- 互动与反馈: 受众积极参与,单帖平均反应数为 114。
📝 描述与内容策略
作者将该频道定位为表达主观观点的平台:
“Расмий сайти:
islom.uz
https://t.me/wwwislomuz_bot/islomuz
islom.uz каналлари:
@savollarislomuz
@fiqh_uz_kanal
@hilolnashr
@quranuz
@wwwislamuz
@arabicuz
@BintuSodiq
@Siyrat_uz
@Muslimaatuz
@Hadisislomuz
@islamuz
https://dzen.ru/islomuz”
凭借高频更新(最新数据采集于 27 八月, 2026),频道始终保持新鲜度与高覆盖。分析显示受众积极互动,使其成为 宗教与灵性 类别中的关键影响点。
数据加载中...
| 日期 | 订阅者增长 | 提及 | 频道 | |
| 27 八月 | +9 | |||
| 26 八月 | +5 | |||
| 25 八月 | +12 | |||
| 24 八月 | +12 | |||
| 23 八月 | +26 | |||
| 22 八月 | +44 | |||
| 21 八月 | +38 | |||
| 20 八月 | +25 | |||
| 19 八月 | +41 | |||
| 18 八月 | +11 | |||
| 17 八月 | +14 | |||
| 16 八月 | +25 | |||
| 15 八月 | +17 | |||
| 14 八月 | +87 | |||
| 13 八月 | +44 | |||
| 12 八月 | +13 | |||
| 11 八月 | +12 | |||
| 10 八月 | +16 | |||
| 09 八月 | +37 | |||
| 08 八月 | +20 | |||
| 07 八月 | +16 | |||
| 06 八月 | +2 | |||
| 05 八月 | +14 | |||
| 04 八月 | +7 | |||
| 03 八月 | +13 | |||
| 02 八月 | +18 | |||
| 01 八月 | +12 |
| 2 | #Саҳобалар_ҳаёти
Ҳижрий йил ҳисобининг бошланиши
Вақт ўтиши билан Ислом жамияти ҳамма томондан улғайиб борар эди. Чегаралар, вилоятлар, амирлар ва бошқаларнинг сони тезлик билан ортиб борар эди. Девонлар ташкил қилинди. Пойтахтга ҳамма тарафдан мактублар кела бошлади. Бошқа алоқалар ҳам ривожланиб борди.
Бир куни Умар ибн Хаттоб розияллоҳу анҳу Абу Мусо ал-Ашъарий розияллоҳу анҳудан мактуб олди. Унда: «Сендан мактублар келади. Тарихи номаълум бўлади. Тарихни белгиласанг, яхши бўлар эди» деган маъно бор эди.
🔗 Тўлиқ ўқиш
Дин ишлари бўйича қўмитанинг 2020 йил 10 мартдаги 1801-сонли хулосаси
🕋 @islomuz | 7 548 |
| 3 | #Мўминларга_эслатма
Уламолар билан алоқа боғланг!
Эй дўстим! «Бугунги кун уламолари шунақа. Уламоларнинг бўлган шу», деб ташвиқот қилиш ва олимларни бадном этиш мода бўлиб қолди. Бундай қилиш айнан дин душманларининг услубидир. Чунки улар уламоларни бадном этмагунича, халқни жоҳил ва гумроҳ қила олмасликларини билишади. Уламолар билан қавмнинг алоқаси бузилса, кейин одамлар бизнинг соямизда бўлади, сўнгра қандай хоҳласак, уларни шундай жоҳил қилиб юбораверамиз, деб ўйлашади. Падари бузрукворим раҳматуллоҳи алайҳ айтар эдиларки, чўпон подадан алоқани узса, ўшанда бўрига эркинлик бўлади ва у қандай хоҳласа, подани шундай тутиб ейди.
🔗 Тўлиқ ўқиш
Дин ишлари бўйича қўмитанинг 2022 йил 4 апрелдаги 02-07/ 2234-рақамли ва 2023 йил 23 мартдаги 03-07/ 1912-сонли хулосаси
🕋 @islomuz | 8 657 |
| 4 | Мустақиллик байрами арафасида 852 нафар маҳкум афв этилди
Президент фармони билан, жиноятларидан пушаймон бўлиб тузалиш йўлига ўтган 852 нафар маҳкум афв этилди. Улардан 604 нафари жазодан тўлиқ озод қилинди. Шавкат Мирзиёев 2017 йилдан бери афв этган маҳкумлар сони 10,5 мингдан ошди.
Президент Шавкат Мирзиёев Ўзбекистон Мустақиллигининг 35 йиллиги шарафига афв тўғрисидаги фармонни имзолади.
“Ўзбекистон 24” телеканали хабарига кўра, жиноятларидан пушаймон бўлган ва тузалиш йўлига ўтган 852 нафар жазони ўтаётган шахс афв этилган.
Улардан 604 нафари қамоқдан тўлиқ озод қилинмоқда, 115 нафари шартли равишда озод қилинмоқда. 52 кишининг жазо муддати енгиллаштирилган, 81 кишининг қамоқ муддати қисқартирилган.
Афв этилганлар орасида 7 нафар хориж фуқароси ва тақиқланган ташкилотлар фаолиятида иштирок этган 63 нафар шахс бор.
Афв этилганларнинг 375 нафари ёшлар, 49 нафари аёллар, 37 нафари 60 ёшдан ошган эркаклардир.
Қайд этилишича, 2017 йилдан бери президент Шавкат Мирзиёев имзолаган 31 та фармон асосида жами 10 567 нафар жазо ўтаётган шахс афв этилган.
🕋 @islomuz | 8 775 |
| 5 | #Силаи_раҳм
Бирор насрса сўрашдан иффат қилиш
عَنْ أَبِى نَضْرَةَ قَالَ: أَدْرَكْتُ زَمَانًا وَلَيْسَ فِي الْأَرْضِ سَائِلٌ إِلَّا مُكَاتَبٌ أَوْ خَادِمٌ.
Абу Назрадан ривоят қилинади:
«Мен шундай замонни кўрдим. Ўшанда ер юзида мукотаб ва ходимдан бошқа тиланчи йўқ эди».
Шарҳ: Бу гапнинг маъноси икки хил бўлиши мумкин.
Биринчиси – мусулмончилик гуркираб-яшнаган пайтда ҳамма бой бўлиб, яхши ҳолатга тушган, кўчага чиқиб, тиланчилик қиладиган одам қолмаган. Мўмин-мусулмонлар садақа қиламан деса, садақани оладиган одам топилмай қолган. Бундай ҳолат Умар ибн Абдулазиз халифа бўлган ҳижрий юзинчи сана атрофларида бўлгани тарихда маълум ва машҳур.
Иккинчиси – баъзи бир муҳтожлар бўлса ҳам, тиланишдан ор қилиб, бировдан бирор нарса сўрашмаган.
Ҳақиқий мўмин банда ўз иффатини сақлаш учун ўзи муҳтож бўлса ҳам, тиланишни ўзига эп кўрмаслиги лозим.
🔗 Тўлиқ ўқиш
Дин ишлари бўйича қўмитанинг 2022 йил 5 октябрдаги 03-07/7613-сонли хулосаси
🕋 @islomuz | 7 966 |
| 6 | #Кун_дуоси
Мусулмоннинг мусулмондаги ҳаққи
وَرَوَينَا فِي «صَحِيحَيْهِمَا» عَنِ البَرَاءِ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ قَالَ: «أَمَرَنَا رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِسَبْعٍ، وَنَهَانَا عَنْ سَبْعٍ: أَمَرَنَا بِعِيَادَةِ الْمَرِيضِ، وَاتِّبَاعِ الْجَنَازَةِ، وَتَشْمِيتِ الْعَاطِسِ، وَإِجَابَةِ الدَّاعِي، وَرَدِّ السَّلَامِ، وَنَصْرِ الْمَظْلُومِ، وَإِبْرَارِ الْقَسَمِ» [خ 6222، م 2066].
Баро розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади:
«Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам бизни етти нарсага буюриб, етти нарсадан қайтардилар: беморни бориб кўришга, жанозага қатнашишга, акса урганга соғлик тилашга, таклифни қабул қилишга, салом учун алик олишга, мазлумга ёрдам беришга ва қасамни бажаришга буюрдилар».
Имом Бухорий ва Муслим ривояти.
Изоҳ: Ҳадиснинг давомида қуйидаги сўзлар бор:
«У зот бизни тилла узуклардан ёки тилладан узук қилишдан, кумуш идишда ичишдан, маёсирдан, қассийдан, ипак, истаброқ ва дебож кийишдан қайтардилар».
Маёсир – эгар устига тўшаладиган ипак тўшак;
Қассий – каноп ва ипакни аралаштириб тўқилган мато. Мисрдаги Қасс қишлоғига нисбат берилган;
Истаброқ – қалин ипак;
Дебож – юпқа ипак.
🔗 Тўлиқ ўқиш
Дин ишлари бўйича қўмитанинг 2290-сонли хулосаси
🕋 @islomuz | 9 034 |
| 7 | 🇺🇸 Ummon ortida Qur'on sadosi | Hujjatli film
2025-yilda Shimoliy Amerikadagi o‘zbek musulmonlari tomonidan ilk bor tashkil etilgan Qur’on musobaqasi ko‘plab yurtdoshlarimizni birlashtirgan unutilmas voqea bo‘ldi.
Musobaqaning tashkil etilishi, hayajonli lahzalari va ishtirokchilar taassurotlari haqida “Ummon ortida Qur’on sadosi” nomli hujjatli film tayyorlandi.
📖 Rasululloh sollallohu alayhi vasallam dedilar:
“Sizlarning eng yaxshilaringiz — Qur’onni o‘rgangan va uni boshqalarga o‘rgatganlaringizdir.”
(Imom Buxoriy, 5027-hadis)
🌐 https://youtu.be/M7aqnPbfaVk
🕋 @islomuz | 12 337 |
| 8 | #Одоб
Аллоҳ силаи раҳм қилганни яхши кўради
عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: مَنِ اتَّقَى رَبَّهُ، وَوَصَلَ رَحِمَهُ، نُسِئَ فِي أَجَلِهِ، وَثَرِيَ مَالُهُ، وَأَحَبَّهُ أَهْلُهُ.
Ибн Умардан ривоят қилинади:
«Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Ким Роббидан қўрқса, силаи раҳм қилса, унинг ажали кечга сурилади, моли кўпаяди, аҳли уни яхши кўради», дедилар».
Шарҳ: Бу ерда ҳам силаи раҳм қилган одамга нафақат у дунёда, балки бу дунёнинг ўзида ҳам яхшиликлар бўлиши таъкидланмоқда.
Демак, силаи раҳм умрни зиёда қиладиган, ажални орқага сурадиган, ўз аҳлининг, яъни қавм-қариндошларининг муҳаббатига сазовор қиладиган нарса экан. Шунинг учун силаи раҳмга, қариндошларга яхшилик қилишга катта эътибор беришимиз лозим.
Ушбу ҳадисдан олинадиган фойдалар:
1. Аллоҳ таолога тақво қилган ва силаи раҳм қилган кишининг умри узоқ бўлиши.
2. Аллоҳ таолога тақво қилган ва силаи раҳм қилган кишининг моли кўп бўлиши.
3. Аллоҳ таолога тақво қилган ва силаи раҳм қилган киши аҳлининг, яъни барча яқинларининг муҳаббатига сазовор бўлиши.
🔗 Тўлиқ ўқиш
Дин ишлари бўйича қўмитанинг 4380-сонли хулосаси
🕋 @islomuz | 11 415 |
| 9 | Ўзбекистон ва Малайзия ислом молияси бўйича ҳамкорликни кучайтирмоқда
Ўзбекистон Марказий банки ва Bank Negara Malaysia ислом молиясини ривожлантириш бўйича ҳамкорлик истиқболларини муҳокама қилди.
Учрашув Silk Road Finance and Technology Forum доирасида бўлиб ўтди. Унда Ўзбекистонда ислом молиясини жорий этиш бўйича амалга оширилаётган ишлар, жумладан:
исломий банклар ва «исломий дарчалар»ни лицензиялаш;
ислом молияси учун махсус солиқ режимини жорий этиш;
икки босқичли Шариат бошқаруви тизимини шакллантириш;
Марказий банк ва тижорат банклари ҳузурида Ислом молияси кенгашларини ташкил этиш масалалари муҳокама қилинди.
Малайзия томони эса ислом молияси экотизимини ривожлантириш бўйича ўз тажрибаси билан ўртоқлашди. Хусусан, марказлашган Шариат бошқаруви, исломий банк маҳсулотларини босқичма-босқич жорий этиш ва уларни кенг истеъмолчилар учун жозибадор қилиш механизмлари ҳақида фикр алмашилди. Малайзияда ислом молияси тизимини ривожлантириш 1983 йилдан бошланган.
Учрашувда муҳим бир фикр алоҳида таъкидланди:
Ислом молияси фақат диний нуқтаи назардан эмас, балки мижозлар ва бизнес учун қўшимча қиймат яратадиган замонавий молиявий тизим сифатида ривожлантирилиши керак.
Учрашув якунида Ўзбекистон ва Малайзия ислом молияси соҳасида тажриба ва билим алмашинувини янада кучайтиришга келишиб олди.
🕋 @islomuz | 9 928 |
| 10 | #Мўминларга_эслатма
Қуръонни унутишдан сақланиш
Қуръондан бир порами, икки порами, уч, тўрт ёки ундан кўпроқ ёдлаган, ҳифз қилган бўлсанг... Уларни унутиб қўйишдан огоҳ бўл, сўнгра огоҳ бўл.
Ушбу Қуръон поралари (жузлари) билан сен тез кунда Роббингга йўлиқасан. Вазият, шароитлар қандай бўлишига қарамасадан уларни (доимо такрорлаб юриш ила) маҳкам тут.
Бу (ҳифз қилган) поралар сенинг гўштинг ва қонингдир. Бу поралар ҳеч бир муболағасиз сенинг молу дунёинг ва аҳлингдан-да, (Қиёмат кунида сен учун) қийматлироқдир.
Ушбу (Қуръондан ёд олган) пораларингни доимо дарс қилиб (такрорлаб, пишитиб) юргин. Уларни асло унута кўрмагин...
Дин ишлари бўйича қўмитанинг 2026 йил 24 июндаги 03-07/5164-сонли хулосаси
🕋 @islomuz | 12 122 |
| 11 | Alloh isrofgarlarni sevmaydi...
Ustoz Ismoil Muhammad Sodiq
🕋 @islomuz | 10 596 |
| 12 | #Ислом
Изн сўраш
وَرَوَينَا فِي «صَحِيحَيِ: «البُخَارِيِّ وَ«مُسْلِمٍ» عَنْ أَبِي مُوسَى الأَشْعَرِيِّ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «الاِسْتِئْذَانُ ثَلَاثٌ، فَإِنْ أُذِنَ لَكَ وَإِلَّا.. فَارْجِعْ» [خ 2062، م 2154].
وَرَوَينَاهُ فِي «الصَّحِيحَينِ» أَيْضاً عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الخُدْرِيِّ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ وَغَيْرِهِ، عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ [خ 6245، م 2153/34].
Абу Мусо ал-Ашъарий розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади:
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Изн сўраш уч мартадир. Агар изн берилса, киргин. Агар берилмаса, қайтиб кетгин», дедилар.
Имом Бухорий ва Муслим ривояти.
🔗 Тўлиқ ўқиш
Дин ишлари бўйича қўмитанинг 2290-сонли хулосаси
🕋 @islomuz | 12 028 |
| 13 | #Мўминларга_эслатма
Муҳаббат арқони
Сумома Авфий бир аёлга совчи қўйди. Аёл унинг касби ҳақида сўради. Сумома унга шундай шеърий мактуб ёзди:
Жавобим бу касбинг не деб сўраганга: "Ҳар кўчада ботирлар билан олишиш!" Туғлар тикилиб, икки саф тортилганда Ботирлар бўйнига қилич-ла уриш!
Аёл Сумоманинг шеърини ўқигач, унга шундай жавоб хати битди:
"Сен арслон экансан. Ўзингга урғочи арслон қидир. Мен эса урғочи кийикман. Эркак кийикка муҳтожман!"
Кўп эркаклар аёлларни кучли ва қаттиққўл эркаклар қизиқтиради деб ўйлашади. Улар билишмайдики, аёлларнинг қалбини юмшоқлик ва мулойимлик билан асир қилиш мумкин. Инсонларни, эркак бўладими, аёлми, ёш бўладими, қарими, боғлаб олиш учун энг фойдали арқон муҳаббат арқонидир!
🔗 Тўлиқ ўқиш
Дин ишлари бўйича қўмитанинг 2023 йил 7 мартдаги 03-07/1506-рақамли ва 2023 йил 24 мартдаги 01-07/1959-сонли хулосаси
🕋 @islomuz | 14 050 |
| 14 | Ўзбекистонда банкларни исломий маҳсулотлар учун лицензиялаш жараёни бошланди
Ўзбекистонда ўтган ойда кучга кирган янги қонун асосида исломий дарча очишга талабгор банкларни лицензиялаш жараёни бошланди. Бу ҳақда Kun.uz мухбири билан суҳбатда Марказий банк раиси ўринбосари Санжар Носиров маълум қилди. У исломий банклардан аввал анъанавий банкларда исломий дарчалар очилишини тахмин қилди. Натижада аҳоли банкларга анъанавий депозитлар билан бирга, исломий (инвестициявий) омонат қўйиши ҳам мумкин бўлади.
Тошкентда ўтказилаётган Silk Road Finance and Texnology халқаро форуми доирасида исломий молия учун ҳуқуқий ва институционал имкониятларни кенгайтириш масалалари ҳам муҳокама қилинмоқда. Kun.uz мухбири Марказий банк раиси ўринбосари Санжар Носиров билан шу ҳақда суҳбатлашди.
“Ҳозирда анъанавий банк маҳсулотларига муқобил равишда исломий молия хизматлари ҳам кириб келмоқда. Агар тарихга назар ташласак, кўп тўсиқлар илгари мавжуд эди: қонунчилик йўқ эди, аниқ механизмлар шаклланмаган эди. Яқинда ислом молиясини жорий қилиш бўйича қонун қабул қилинди. Дастлаб исломий молиялаштириш хизматларини кўрсатиш микромолия ташкилотларига рухсат берилган эди, энди эса исломий банк фаолиятига ҳам қонун билан рухсат берилди.
🔗 Тўлиқ ўқиш
🕋 @islomuz | 12 455 |
| 15 | #Жамият
Кейинги авлодга қолаётган ер
Алҳамдулиллаҳ, юртимизда киши кўзини қувонтирадиган, хушҳаво, гўзал манзарали табиат гўшалари жуда кўп. Ёзнинг иссиқ кунларида тоғ ёнбағирининг ана шундай соя-салқин масканларида, дарё ва кўллар бўйида мириқиб ҳордиқ чиқариш кишига ҳузур бағишлайди. Аммо тан олиш лозим: кўм-кўк майсазорлару яшнаб турган дарахтзорлар, шарқираб оқаётган сойлар – ўша жойларга ташлаб кетилган маиший чиқиндилар – полиэтилен пакетлар, ичимликлардан қолган пластик идишлару қоғоз қадоқлар ва бошқа нарсалар билан булғаниб ётганини кўриб, беихтиёр юрак-бағрингиз эзилади.
Шаҳарларимиздаги аҳволни ҳам бундан яхши деб бўлмайди: асосан турар жойлар атрофлари, сув ҳавзалари, яъни ариқлар ва каналлар, катта-кичик йўл ёқалари, бекатлару боғча-мактабларга, бозорларга туташ ҳудудларга турли хилдаги чиқитларнинг ташлаб кетилиши, афсуски, одатий ҳолга айланиб қолмоқда.
🔗 Тўлиқ ўқиш
Дин ишлари бўйича қўмитанинг 2026 йил 14 майдаги 03/07/4229-сонли хулосаси
🕋 @islomuz | 10 008 |
| 16 | Бангладешда исломий банк амалиёти бошланди
Шри-Ланканинг етакчи хусусий банкларидан бири — Commercial Bank of Ceylon PLC (CBC) Бангладешда Шариат тамойилларига мувофиқ банк амалиётини расман йўлга қўйди.
Янги йўналиш 2026 йил 23 август куни расмий равишда ишга туширилди. Банк раҳбариятининг маълум қилишича, ушбу ташаббус Бангладешда мижозларнинг ўзгариб бораётган молиявий эҳтиёжларини қондириш ҳамда банк хизматлари портфелини кенгайтиришга қаратилган.
CBC нима таклиф қилмоқда?
Банк исломий банк хизматларини ўзининг Бангладешдаги мавжуд фаолиятига янги йўналиш сифатида қўшмоқда. Асосий мақсад мижозларга шариат талабларига мувофиқ молиявий ечимларни тақдим этиш ва ахлоқий қадриятларга асосланган молиявий хизматларни ривожлантириш.
Банкнинг ушбу қарори Бангладеш бозорида исломий молияга бўлган қизиқиш ортиб бораётгани шароитида амалга оширилди. CBC раҳбарияти исломий банк хизматларини жорий этишни мамлакатдаги молиявий экотизимни ривожлантиришда муҳим стратегик қадам сифатида баҳоламоқда.
🔗 Тўлиқ ўқиш
🕋 @islomuz | 10 135 |
| 17 | #Нуқтаи_назар
У зот бунга муносибдир
«У шунчаки ўз даврининг маҳсули ёки жамиятдаги ўзгаришлар акс-садоси эмас эди. У зот жуда чуқур маънавий ва ижтимоий инқирозни ҳис эта олган ва унга башарият тарихини ўзгартириб юборган ягона тўғри ечимни бера олган буюк ислоҳотчи эди».
Уилям Монтгомери Уотт,
шотландиялик исломшунос, профессор.
🕋 @islomuz | 10 427 |
| 18 | CNN, Euronews, BBC, TRT World каби дунёнинг етакчи ОАВлари бир майдонда: Тошкентда глобал медиафорум очилади
Бугун, 25 август куни Президент Шавкат Мирзиёев ташаббуси билан Тошкент шаҳрида «Ислом цивилизацияси: янги нигоҳ — янги кашфиётлар» Халқаро медиафорумининг расмий очилиши бўлиб ўтади. Унда қарийб 50 давлатдан 300 нафарга яқин медиа ва экспертлар ҳамжамияти вакиллари иштирок этмоқда. Улар орасида йирик халқаро телеканаллар ва ахборот агентликлари раҳбарлари ҳамда вакиллари, журналистлар, ноширлар, кинематографлар, олимлар, тадқиқотчилар ва рақамли технологиялар соҳаси мутахассислари бор.
🔗 Тўлиқ ўқиш
🕋 @islomuz | 12 687 |
| 19 | #Ислом
Саломнинг мустаҳаб, макруҳ ва мубоҳ ҳолатлари
Билингки, саломни оммавий қилишга буюрилганмиз. Лекин бу баъзи ҳолатда таъкидланган ва баъзи ҳолатда енгиллатилган ва баъзи ҳолатда ман қилинган. Аммо таъкидлаб маҳбуб саналганларининг ҳудуди йўқдир. Яна билингки, тирикка ҳам, вафот қилганга ҳам салом берилади. Аммо саломнинг макруҳ, енгиллатилган ва мубоҳ ҳолатларини истисно қилиб, бир оз баён қилишга эҳтиёж бор. Масалан, киши бавл, жимоъ ва шуларга ўхшаш нарсага машғул бўлиб турганида салом бериш макруҳдир. У жавобга ҳам ҳақдор эмас. Яна ухлаётган ёки эснаётган, намоз ўқиётган, муаззин намозга азон ёки иқомат айтаётган бўлса ёхуд ҳаммомда бўлса ёки шунга ўхшаш саломни афзал кўрилмайдиган ишларда ҳам салом берган киши жавобга ҳақдор эмас. Аммо овқатланаётган бўлса-ю оғзида луқма бўлмаса, саломнинг зарари йўқдир. Жавоб бериш у кишига вожиб бўлади. Олди-сотди ва бошқа муомалаларда салом берилса, жавоб бериш вожибдир. Аммо жумага хутба ўқилиб турганда салом бериш макруҳдир. Чунки хутбада жим туришга буюрилганмиз. Энди шунга хилоф қилиб салом бериб қўйса, жавоб бериладими? Бунда бир оз ихтилоф бор. У амал қилмагани учун жавоб қайтарилмайди, деганлар бор. Агар хутбада жим туриш вожиб, дейилса, саломга алик олмайди. Агар хутбада жим туриш суннат, дейилса, ўша ҳозир бўлганлар орасидан бир киши жавоб қайтаради. Бир кишидан кўпи жавоб қайтармайди деганлар ҳам бор. Аммо Қуръон қироати билан машғул кишига бериладиган салом ҳақида Абул Ҳасан ал-Воҳидий: «Тарк қилган афзалдир», дейдилар. «Агар салом берилса, ишора билан жавоб бериш кифоя қилади. Агар Қуръон ўқиётган киши лафз ила саломга алик олса, «Аъузу»ни айтиб, яна тиловатга қайтади». Бу Воҳидий фикрлари эди. Бунга бир оз эътибор қилишга тўғри келади. Зоҳирий олиб қаралганда, Қуръон ўқиётган киши лафз ила алик олади. Аммо хотирни жамлаб, берилиб дуо билан машғул бўлаётган кишини Қуръонга машғул бўлаётганга ўхшатиш мумкин. Фикримча, ана шу ҳолда унга салом бериш макруҳдир. Чунки бу унга овқатланишдаги машаққатдан ҳам кўпроқ қийинчилик олиб келади. Аммо эҳромдаги талбия айтувчи кишига салом бериш макруҳдир. Чунки талбияни тўхтатиш макруҳ. Борди-ю салом берилса, лафз ила алик олиб қўяди.
Дин ишлари бўйича қўмитанинг 2290-сонли хулосаси
🕋 @islomuz | 10 225 |
| 20 | #Кун_дуоси
Мусулмоннинг мусулмондаги ҳаққи
Сумома Авфий бир аёлга совчи қўйди. Аёл унинг касби ҳақида сўради. Сумома унга шундай шеърий мактуб ёзди:
Жавобим бу касбинг не деб сўраганга: "Ҳар кўчада ботирлар билан олишиш!" Туғлар тикилиб, икки саф тортилганда Ботирлар бўйнига қилич-ла уриш!
Аёл Сумоманинг шеърини ўқигач, унга шундай жавоб хати битди:
"Сен арслон экансан. Ўзингга урғочи арслон қидир. Мен эса урғочи кийикман. Эркак кийикка муҳтожман!"
Кўп эркаклар аёлларни кучли ва қаттиққўл эркаклар қизиқтиради деб ўйлашади. Улар билишмайдики, аёлларнинг қалбини юмшоқлик ва мулойимлик билан асир қилиш мумкин. Инсонларни, эркак бўладими, аёлми, ёш бўладими, қарими, боғлаб олиш учун энг фойдали арқон муҳаббат арқонидир!
🔗 Тўлиқ ўқиш
Дин ишлари бўйича қўмитанинг 2023 йил 7 мартдаги 03-07/1506-рақамли ва 2023 йил 24 мартдаги 01-07/1959-сонли хулосаси
🕋 @islomuz | 11 668 |
