ከስነ-ፅሁፍ ዓለም

መስከረም 🌼 🌼 🌼 መስከረም የሚወልደው፣ ንጉሥ የሚፈርደው አይታወቅም። 🌼 መስከረም በአበባው፣ ሠርግ በጭብጨባው። 🌼 ለሞኝ ሰኔ በጋው መስከረም ክረምቱ። 🌼 በመስከረም ጤዛ፣ እንኳን አባቴ ከብት አልገዛ። 🌼 ጌታዋን የምትወድ ላም፣ በመስከረም ትወልዳለች። 🌼 በመስከረም፣ አየሁ ለምለም። 🌼 ሰነፍ ገበሬ በመስከረም ያርማል። 🌼 በመስከረም የሚያብድ፣ በሰኔ ሱሪውን ከፍ ከፍ ያደርጋል። 🌼 ጉድ ሳይሰማ መስከረም አይጠባም። 🌼 የመስከረም ውስጡ በጋ፣ ያረመኔ ልቡ ቀጋ። 🌼 መስከረም ጠብቶ ይላል ወታደር፣ ዘጠኝ ወር በጋ የት ሄዶ ነበር። 🌼 🌼 ነገር በምሳሌ @ethiobooks

━ መስከረም ፩ ቀን ፳፻፲፱ ዓ.ም. ━ ለመላው ኢትዮጵያውያን እንኳን ለ2019 ዓ.ም. አዲስ ዓመት በሰላም አደረሳችሁ። ዓመቱ፦ 🌼 🌼 🌼 🌼 🌼 መልካም መልካሙን የምትሰሙበት፣ ጥሩ ጥሩውን የምታዩበት፤ የንባብ፣ የዕውቀት፣ የሥራ፣ የትጋት፣ የጤና እና የሀሴት ዓመት ይሁንላችሁ። ይሁንልን! አሜን! 🌼 🌼 🌼 🌼 🌼 ━ ከስነ-ፅሁፍ ዓለም ━ 📖 📖 📖 📖 📖 https://t.me/Ethiobooks

የዓመቱ ወራት ══✦══ ጨለማው ሲጠፋ ዝናቡ ሲያቆም፣ ያ የለውጥ ወራት መጣ መስከረም። ሰዎች ይነሣሉ ሊሠሩ ታጥቀው፣ #መስከረም ነውና ብርሃን ሰጪው። ብዙ እህል አሸተ #ጥቀምት ሲገባ፣ ሜዳና ተራራው አጊጦ ባበባ። #በህዳር ወር ደርቆ ረገፈ አበባ፣ የኑግ የጎመን ዘር የሰሊጥ የተልባ። #በታኅሣሥ እኩል ነው አዋቂና ልጁ፣ ሊሠራ ይነሣል ሁሉም በየደጁ። #ጥር ነው ወራቱ ያጨዳው ክምሩ፣ ምርትን ለመሰብሰብ ያለው ግርግሩ። #የካቲት መውቂያ ነው ክምሩ ፈረሰ፣ ገለባው ተለየ ነፋሱ ነፈሰ። #መጋቢት መጣልን ዓመት ተጋመሰ፣ የበጋውም ወራት ሄደ እየቀነሰ። #ሚያዚያ ተተክቶ መጋቢት አለፈ፣ በልጉ ዝናብ ጣለ እያርከፈከፈ። #ግንቦት ደረቅ ወር ነው ፀሐይዋ ከረረች፣ አቧራው ቦነነ መሬት ተራቆተች። #ሰኔ ደግሞ መጣ ክረምት አስከትሎ፣ ገበሬው ተነሣ ማረሻውን ስሎ። #ሐምሌም ተከተለ ገባ ዝናብ ጭኖ፣ ቀንና ሌሊቱን በዝናብ ጨፍኖ። #ነሐሴ ተተካ ኃይለኛው ክረምት፣ ያወርደው ጀመረ የዝናብ መዓት። አምስት አምስት ቀን ሦስቱን ዓመታት፣ ባራተኛው አንዴ ስድስት ቀን ያላት፣ መሸጋገሪያዋ #የጳጉሜ ወር ናት። ═════════ 📔 የቀድሞ የአንደኛ ደረጃ የአማርኛ መማሪያ መጽሐፍ 📖 📖 📖 📖 📖 https://t.me/Ethiobooks

ጳ ጉ ሜ ━✦━ የኢትዮጵያን የዘመን አቆጣጠር ለየት ከሚያደርጉት ነገሮች አንዱ ጳጉሜ የምትባል አሥራ ሦስተኛ ወር ስላለችን ነው። ከአሥራ ሁለቱ የኢትዮጵያ ወሮች ጳጉሜን በብዙ መንገድ የተለየች ናት። ሲሻት አምስት ወይም ስድስት፣ ስትፈልግ ደግሞ ሰባት የምትሆን ከሌሎች ወሮች በተለየ የቀኖቿ መጠን የሚቀያየሩ ብቸኛ ወር ናት። ጳጉሜን "ጭማሪ፣ ተውሳክ፣ አምስት ቀን ተሩብ" የሚል ትርጉም አለው። ጳጉሜ ለስሙ 13ኛ ወር ትባል እንጂ በውስጥዋ የያዘቻቸው ቀናት ቁጥር በአንድ ሳምንት ውስጥ ካሉት ያነሱ ናቸው። እንደዚያም ሆኖ ኢትዮጵያ ብቸኛዋ የዓለማችን ባለ 13 ወር ሀገር እንድትሆን ያስቻለች ልዩ ወር ናት። በሌላም በኩል ጳጉሜ ማለት በግሪክ ‹ጭማሪ› ማለት ሲሆን ዓመቱን በሠላሳ ቀናት ስንከፍለው የሚተርፉትን ዕለታት ሰብስበው የሰየሟት ተጨማሪ ወር ናት። ወይም በየዕለቱ በፀሐይና በጨረቃ አቆጣጠር መካከል የሚፈጠረውን ልዩነት ሰብስበው ያከማቹባት ወር ትባላለች። ጳጉሜ መቼ ሰባት ትሆናለች!? በፀሐይና በጨረቃ አቆጣጠር መካከል በዓመት ውስጥ ያለው ልዩነት 11 ቀናት ከ7 ኬክሮስ ይሆናል፡፡ ዓመቱ በዐውደ ፀሐይ ሲለካ 365 ቀናት ከ15 ኬክሮስ 6 ካልዒት ሲሆን በዐውደ ጨረቃ ሲለካ ደግሞ 354 ቀናት ከ22 ኬክሮስ፣ 1 ካልዒት፣ 36 ሣልሲት፣ 52 ራብዒት፣ 48 ኀምሲት ነው፡፡ (60 ኬክሮስ አንድ ቀን ነው።) ፀሐይና ጨረቃን እኩል መስከረም አንድ ላይ ዓመቱን ቢጀምሩ ፀሐይ የወሯ መጠን ምንጊዜም ሠላሳ ሲሆን ጨረቃ ግን በአንደኛው ወር 29 በሌላኛው ወር ግን 30 ስለምትሆን ዓመቱ እኩል አያልቅም የጨረቃ ዓመት ነሐሴ 24 ቀን ያልቃል። ይህም ማለት ጨረቃ በሁለት ወር አንድ ጉድለት ታመጣለች። ይህን ጉድለት ሊቃውንቱ ሕጸጽ ይሉታል። ከ11ዱ ዕለታት ስድስቱን ዕለታት ጨረቃ ለምታጎልበት (ሕጸጽ) ብንሰጠው ቀሪ 5 ዕለታት ይኖሩናል። ጳጉሜን ማለት እነዚህ 5 ቀናት ናቸው። ሌሎቹ ሽርፍራፊዎች ደግሞ በአራት ዓመት አንዴ 1ዕለት ስለሚሞሉ በየአራት ዓመቱ አንዴ (ሁልጊዜም ወደ ዘመነ ዮሐንስ ስንሸጋገር ጳጉሜን 6 ትሆናለች)። በኢትዮጵያ ዘመን አቆጣጠር 365 እለት ከ15 ኬክሮስ ከ6 ካልኢት ወይንም 365 ቀን ከ6 ሰአት ከ2 ደቂቃ ከ24 ሰከንድ ነው። ስለዚህ 2 ደቂቃ ከ24 ሰከንድ ተጠራቅሞ በስድስት መቶ ዓመት አንዴ ጳጉሜ 7 ትሆናለች ማለት ነው። ጳጉሜ ከሕግ አንፃር በኢትዮጵያ የፍትሐ ብሔር ሕግ በተመለከተው የጊዜ አቆጣጠር ደንብ መሰረት ጳጉሜ እንደወር አትቆጠርም። ጳጉሜ እንደ አስራ ሦስተኛ ወር የማትቆጠር መሆኑ ከታወቀና የሀገራችን የአንድ ዓመት ጊዜ 12 ወራት ከሆኑ ጳጉሜ በሕግ እይታ ወር አይደለችም። ስለዚህ ወርን መሰረት አድርጎ የሚደረጉ ውሎች፣ ስምምነቶች፣ ግብይቶች፣ ወዘተ...  አይመለከቷትም (መብትና ግዴታ ልትፈጥር አትችልም)። ደመወዝ፣ የቤት ኪራይ፣ ብድር ወዘተ...  ወርን መሰረት አድርገው የተፈፀሙ ነገሮች በጳጉሜ በተግባር ላይ አይውሉም። በተቃራኒው ውሎቹ በቀን (ኖች) እና በሳምንት (ቶች) የተወሰኑ ከሆኑ በጳጉሜም ቢሆን በተግባር ላይ ይውላሉ። የፍትሐ-ብሔር ሕጋችን አንቀጽ 1860(3) ጳጉሜን እንደወር ስለማይቆጥር እና የአሠሪና ሠራተኛ ህጉም ‘ወር’ን መሠረት አድርጎ ስለተደነገገ ጳጉሜ ሠራተኞች ሥራም ላይ ቢሆኑ የሚሰጣቸው ጥቅም ወይም በመብት ደረጃ የሚጠይቁትም ክፍያ የለም። እንግዲህ ጳጉሜ እንዲህ ዓይነት መልከ ብዙ የሆነች የኢትዮጵያውያን ልዩ ወር ነች። ━━━━━━━━ 📖 📖 📖 📖 📖 https://t.me/Ethiobooks

ፍ ር ሃ ት ═✦═ ✍ አበራ ለማ ' ያ መረቡ ልቤ - ረገበ እምቢ አለ አንድ ራሱን ማስገር - አቃተው ዋለለ፤ ፍርሃቴ ስጋቴ - በላዬ ነገሠ ውስጥ አንዠቴን ምሶ - ቤቴን አጣረሰ፤ ግና ምነው ፈራሁ - ወኔዬ ባዘቀ በፍርሃት ነቅዤ - ነፍሴ ተጨነቀ? እድሜ እንደ ብል ሆኖ - ህይወት ካነተበ ፍርሃት ንጉሥ ሆኖ - አገር ካስደመመ እናንተም እንደኔው - ፍርሃት ካባዣችሁ ጠመንዣው፣ ዣንጥላው - ውሻው ለምናችሁ? ═════════ 🗓 1982 ዓ.ም. 📖 📖 📖 📖 📖 https://t.me/Ethiobooks