ከስነ-ፅሁፍ ዓለም

ባ ዕ ድ / ባ ዳ 🫩 🫩 🫩 ባዕድ ከሳመው፣ ዘመድ የነከሰው። 🫩 ከባዕድ ጋር የበሉት በሶ፣ ይወጣል ደም ጎርሶ። 🫩 የባዳ ሞኝ 'ከዘመድህ እኩል አርገኝ' ይላል። 🫩 ባዕድና ጨለማ አንድ ነው። 🫩 ከባዕድ ለስላሳ፣ የራስ ከርካሳ። 🫩 በባዳ ቢቆጡ፣ በጨለማ ቢያፈጡ። 🫩 የደግ ጊዜ ባዕድ፣ የክፉ ጊዜ ዘመድ። 🫩 ለሰዉ ባዳ፣ ለቋንቋው እንግዳ። 🫩 ጆሮ ለባለቤቱ ባዳ ነው። 🫩 ለባዕድ ስር የለው፣ ለሰማይ ምሰሶ የለው። 🫩 ጠላው የባዕድ፣ አሳላፊው ዘመድ። 🫩 ከባዕድ እየጎረስክ፣ ወደ ዘመድህ ዋጥ። 🫩 ወገኛ፣ በባዳ ምድር ልሁን ይላል ሠርገኛ። 🫩 ከባዕድ ወደ ዘመድ፣ ከጫካ ወደ መንገድ። 🫩 የባዕድ ፍቅር በአዲሱ፣ የዳጉሳ እንጀራ በትኩሱ። 🫩 🫩 ነገር በምሳሌ @ethiobooks

💬 ❝ሕይወት የምትመዘነው ከፍ ያለ ዋጋ እንደሚያወጣ አልማዝ፣ በስፋቷ ሳይሆን በክብደቷ ነው። ስለዚህ ሕይወታችንን በተግባር እንጂ በዘመን ብዛት አንለካ።❞ ሴኔካ 💬 ❝ግብረገብ የሌለው ሰው፣ በጫካ ውስጥ ግዳይ ሊጥል ከሚንጎማለል ጨካኝ አውሬ ተለይቶ ሊታይ አይችልም።❞ አልበርት ካሙ 💬 ❝የመጀመሪያውን ደረጃ በእምነት ተራመዱ። ሙሉውን መወጣጫ ደረጃ ማየት የለባችሁም። የመጀመሪያው በቂ ነው።❞ ዶ/ር ማርቲን ሉተር ኪንግ 💬 ❝አእምሮ እንደ ሆድ ነው። ያስገባው በሙሉ ሳይሆን ያዋሃደው ነው ዋጋ ያለው።❞ ላፎንቴን 💬 ❝አንድን ነገር ለማከናወን የሚወስድባችሁን ጊዜ በመፍራት በጉዟችሁ ላይ እንቅፋት እንዲሆንባችሁ አትፍቀዱለት። ጊዜው እንደሆነ ማለፉ አይቀርም። ደግሞም ምናልባት እያለፈ ያለውን ጊዜም በተሻለ መልኩ ጥቅም ላይ ልናውለው እንችል ይሆናል።❞ ኧርል ናይቲንጌል 💬 ❝ሰው የሚያስበው ሁሉና የሚያደርገው ሁሉ ተሟልቶልኛል፣ ረክቻለሁ ብሎ የነፍሱን ፍላጎት በማሳደግ ፋንታ በአንድ ቦታ ላይ ገትቶ መቆም የጀመረበት ያ ዕለት አሳዛኝ ነው።❞ ፊሊፕስ ብሩክስ 💬 ❝ታላላቅ ሰዎች የሚባሉት፣ ዓለም የምትተዳደረው በሃሳቦች መሆኑን መረዳት የቻሉ ናቸው።❞ ራልፍ ዋልዶ ኤመርሰን 💬 💬 ጥቅሶች @ethiobooks

ያገር ባህል ━━•━━ ✍ ከፍቅሩ ኪዳኔ ' ጥንት ልጆች ሆነን ባገራችን ባህል መሠረት የሚከበሩትን በዓሎች በሙሉ በደንብ እናከብር ነበር። ዋናው የወንዶች ልጆች በዓል በነሐሴ ወር የሚከበረው ቡሄ ነው። ለቡሄ ሳምንት ሲቀረው እያንዳንዳችን ጅራፍ ገምደን ስናጮህ እንውላለን እንጂ አንጋረፍም። በቅርብ የሚተዋወቁ የሠፈር ልጆች የራሳቸውን ቡድን አቋቁመው በቡሄ ማግስት ፀሐይ ሲጠልቅ ጀምረው ዱላቸውን ይዘው እየጨፈሩ ወደ ቤተሰብ ዘንድ እየሄዱ የቡሄ ዳቦና ፍራንክ በመሰብሰብ ያገኙትን ሁሉ ያለ ጭቅጭቅ ይካፈላሉ። የኛ ሕዝብ ደግነቱንና ቸርነቱን የሚገልፀው በብዙ መንገድ በመሆኑ፣ በድሃም ሆነ በሀብታም ቤት፣ ልጆች ኖሩ አልኖሩ፣ እናቶች የቡሄ ዳቦን መጋገር እንደ ግዴታ በመውሰድ ወጣቱን ያስደስታሉ። የሚሰበሰበው ዳቦ ስለሚበዛ ለተቸገረ ማካፈል የተለመደ ነው።

የቡሄ ጭፈራና ዘፈኖች ሆያ ሆዬና አሲዮ ቤሌማ ወግና ሥርዓት አላቸው። ሆያ ሆዬ ጉዴ፣ ጨዋታ ነው ልማዴ፤ በማለት እውነት መናገር ነው።

የሴቶች ልጆች በዓል ደግሞ ከዕንቁጣጣሽ በዓል ጋር የተያያዘ ነው። ከሜዳ የሚቀጥፉትን አደይ አበባ ይዘው እየዘፈኑ አበባ መስጠት ገንዘብ ያስገኛል። ወንዶቹም የተለያዩ የአበባ ሥዕሎችን በቀለም በመሳል ለቅርብ ቤተሰብና ለዘመዶቻቸው በማበርከት ሣንቲም ያጠራቅማሉ። ለመጀመሪያ ጊዜ ሸራ ጫማ የገዛሁት በዕንቁጣጣሽ ባገኘሁት ብር ነው። ፒያሳ የነበረው (አሁን የፈረሰው) ኪንግ ጆርጅ ቡና ቤት ገብቼ ኬክና አረንቻታ ገዝቼ የቀመስኩት በዚያን ወቅት መሆኑን አውቃለሁ። በመስቀል በዓል ሁሉም ችቦውን አዘጋጅቶ ወይም ገዝቶ እያንዳንዱ ሰው በአጥር ግቢው ውስጥ ከማቀጣጠሉ በፊት በየሠፈሩ ልክ እንደ ቡሄ ይጨፈራል። ያኔ ጉለሌ ጫካ ስለነበረው የአበባ፣ ዱላ፣ ጅራፍና ችቦ ችግር አልነበረም። ገናን ሁሉም ከቤተሰቡ ጋር የሚያከብር ሲሆን፣ በጥምቀት ሁላችንም የሠፈራችንን ታቦት (ዮሐንስን) ተከትለን ወደ ጃንሆይ ሜዳ በመሄድ ብርድ እየፈደፈደን እናድራለን። በዚያን ጊዜ ሰዓት እላፊ ስለነበረ ከእኩለ ሌሊት በኋላ መነቃነቅ አይቻልም። ከቤታችን ውጭ የማደር ነፃነት የምናገኘው በጥምቀት በዓል ምክንያት ነው። በየሠፈራችን ከሚገኘው ዓረብ ሱቅ ዕቃ ለመግዛት ስንላክ ዓረቡ "ምራቂ" ብሎ ከሚሰጠን ብትን ስኳር በስተቀር ከረሜላ፣ ሸንኮራ አገዳ፣ ቴምር፣ ስኳር ድንች፣ ጉልባን፣ ተልባና እርጎ እንደልብ የምናገኘው በበዓላት ወቅት ነው። በፋሲካ ትላልቆቹ ስለሚጾሙ እኛም በግድ እንጾማለን። ለፋሲካ ወደ ቤተክርስትያን መሄድ የተለመደ ነው። ትላልቆቹ ኃጢአታቸውን ከተናዘዙ በኋላ ስንት መስገድ እንዳለባቸው ሲነገራቸው፣ እኛ ደግሞ ተሰባስበን አንዱ የሌላውን ኃጢአት እያጋለጠ ስግደቱን ወደ ስፖርት ቀይረን ስንሰግድ ውለን እንገባለን። እግዚአብሔርም አልተቆጣንም። ... በኛ ዘመን ልጆች ካባትና እናታቸው ጋር ወይም ከትላልቆቹ ሰዎች ጋር አብረው መብላት ክልክል ስለነበረ ቅልጥሙና የዶሮው ቆዳ ለኛ አይደርሰንም። እኔ ልጄን ሳሳድግ ጥሩ ጥሩውን ብልት እየመረጥኩ ስሰጠውና የፈለገውን ብስኩት፣ ጀላቲና ፉርኖ ገዝቼ ሳበላው ዕድለኛ መሆኑን የሚያውቅ አልመሰለኝም። የዶሮ ዳቦ የሚደፋው ለፋሲካ ስለነበር ዕድል ያጋጠመው ዕንቁላል ያገኛል። ሌሊት ተነስተን ለማስፈሰክ ጠዋት ስንነሳ ፍትፍታችንን ግጥም አድርገን መብላት ነው። እኔ ከዶሮ ወጥ ይልቅ የሥጋ ወጥ የምመርጠው በእንጀራ የሚጠቀለል የተከተፈ ሥጋ ስለሚገኝበት ነው። በዚያ በልጅነት ዕድሜ ቤተሰቦቻችን ናቸው ግብረ ገብን፣ ጨዋነትን፣ ታዛዥነትንና ሰው አክባሪነትን ያስተማሩን። ለኑሮ አስፈላጊ የሆኑትን ፀባይና ልምድ ያወረሱን። >>> ━━━━━━━━ 📔 የፒያሳ ልጅ 📄 25 - 27 📖 📖 📖 📖 📖 https://t.me/Ethiobooks

አሚሽ የተሰኘው የማኅበረሰብ ክፍል የሚኖረው በአሜሪካ ግዛቶች ውስጥ ነው። አሚሾች ስዊዘርላንድና ፈረንሳይን ከመሳሰሉ ሀገሮች በመነሳት ወደ አሜሪካ የዘለቁት በ17ኛው መቶ ክፍለ ዘመን መጨረሻ አካባቢ ነው። የአሚሽ ማኅበረሰብ አባላት "በሥልጡኗ" አሜሪካ ክፍለ ግዛቶች ውስጥ የሚኖሩት የራሳቸውን ጥንታዊ ወግ፣ ልማድና ባህል "የሙጥኝ" ብለው በመያዝ ነው። ማኅበረሰቡ በዋነኛነት ከሚታወቅባቸው የራሱ ብቻ ከሆኑት መገለጫዎች መካከልም የሚከተሉት ልዩነቶች በዋነኛነት ይጠቀሳሉ። እነዚህ ልዩነቶች ኦርዱንግ (Ordung) በሚባለው የማኅበረሰቡ መተዳደሪያ ደንብ ውስጥ በዝርዝር ተደንግገዋል። ➢ አሜሪካውያን አሚሾች "የሥልጣኔ ቁንጮ ላይ ተፈናጥጫለሁ" በምትለው ሀገር እየኖሩ በሰው ሠራሽ ሞተር ተሽከርካሪዎች በፍፁም አይገለገሉም። ይልቁንስ መጓጓዣቸው የጋማ ከብቶችና ጥንታውያን የፈረስ ጋሪዎች ናቸው። ➢ እንደ ስልክ፣ ኤሌክትሪክ፣ የልብስ ማጠቢያ ማሽን፣ ቴሌቪዥንና ሬድዮ የመሳሰሉትን የቴክኖሎጂ ውጤቶች አሚሾች በፍፁም አይጠቀሙም። ለመብራትና ለማገዶ የሚመርጡትም በአብዛኛው እንጨት፣ ኩበትና የመሳሰሉትን ማገዶዎች ነው። ➢ አሜሪካውያን ወጣቶች በሚማሩባቸው ትምህርት ቤቶች አሚሾች ልጆቻቸውን በጭራሽ አይልኩም። ባህላቸውና ወጋቸው የሚፈቅድላቸውን የራሳቸውን ትምህርት ቤት በመክፈት ያስተምራሉ እንጂ። ➢ በአጠቃላይ የአሚሽ ማኅበረሰብ አባላት ከልደት እስከ ሞት ያለው ማኅበራዊ እንቅስቃሴአቸውና ለቴክኖሎጂ ውጤቶች ያላቸው ግምት ከሌላው አሜሪካዊ የሕይወት ፍልስፍና በእጅጉ የራቀ ነው። አልባሳታቸው ጥንታዊ ነው፣ አመጋገባቸውም በጋራ ነው። በአሚሽ ማኅበረሰብ መንደር እንደ ሀገራችን የዛሬው የገጠር መንደሮች ጭስ ሲጨስ፣ ሴቶች በወገባቸውና በጭንቅላታቸው ውሃ ተሸክመው ሲሄዱ ይታያል። ገበሬዎች የሚከተሉት ጥንታዊውን የአስተራረስ ባህል ነው። ደፈር ብሎ መናገር ካስፈለገም የአሚሾች ኑሮ ጥንታዊውን የጋርዮሽ ሥርዓተ-ማኅበር ያስታውሳል ቢባል ከእውነታ አያርቅም። ለምን ከዚህ "ያረጀና ያፈጀ" የኑሮ ዘይቤ ጋር ሊጣበቁ ቻሉ? ለምንስ በቅንጡዎቹ የአሜሪካ ግዛቶች ውስጥ እኒህ ማኅበረሰቦች እጅግ ኋላ ቀር የሆነ የአኗኗር ሥርዓት ለመኖር ወሰኑ? ምክንያታቸውን የሚገልፁት በቋንቋቸውና በባህላቸው ነው። "ለምን ይህን መሰል ኑሮ መረጣችሁ?" ተብለው ሲጠየቁም የሚያስረዱትና የሚያሳምኑበት የራሳቸው የሆነ መከራከሪያ አላቸው። በአለባበሳቸውና በአጠቃላይ እንቅስቃሴና አኗኗራቸው አሚሾችን በቀላሉ መለየት አያዳግትም። በዋነኝነት ግን ቋንቋቸው ለሕይወት ፍልስፍናቸውና ለአኗኗር ዘይቤአቸው ተቀዳሚ አስረጃቸው ነው። >>> ━━━━━━━━━ 📔 የጥበባት ጉባኤ ✍ ጌታቸው በለጠ 📄 15 - 16 🗓 ፳፻፬ ዓ.ም. 📖 📖 📖 📖 📖 https://t.me/Ethiobooks