AAU - Muslim Students Union

🌟 የብርሃን ዱካዎች ክፍል 7 የየዚድ ሞት የሥልጣን ጥያቄዎችን ወዲያውኑ አልፈታም። የኡመዊያ አገዛዝም በአዲስ ፈተና ውስጥ ገባ። ከዚያም አዲስ መሪዎች፣ አዳዲስ ውሳኔዎችና የታሪክ አቅጣጫን የቀየሩ ክስተቶች ተከታተሉ። ከየዚድ በኋላ.....አጭር የኸሊፋነት ዘመን በ64 ሂጅሪያ የየዚድ ሞት ተከትሎ ልጁ ሙዓዊያ ኢብን የዚድ አመራር ተቀበለ። ሆኖም የእርሱ የኸሊፋነት ዘመን በጣም አጭር ነበር።በዚያ ወቅት የኡመዊያ አገዛዝ በሁሉም አካባቢዎች ላይ ያለው ቁጥጥር ተዳክሞ ነበር። በመካ ዐብደላህ ኢብን አዝ-ዙበይር የአመራር ጥያቄያቸውን ቀጥለው ነበር፤ በሌሎች አካባቢዎችም የፖለቲካ ሁኔታው ውስብስብ ነበር። የሙዓዊያ ኢብን የዚድ ዘመን ሲያበቃ፣ የኡመዊያ አገዛዝ በመርዋን ኢብን አል-ሐከም ቀጠለ። የእርሱ ዘመን ረጅም ባይሆንም፣ ለኡመዊያ አገዛዝ መቀጠል ወሳኝ ነበር። የአመራር ተቃውሞዎችና በሶሪያ ውስጥ የነበሩ የጎሳ አለመግባባቶች ትልቅ ፈተና ሆነው ነበር። መርዋን የኡመዊያን አገዛዝ ለማጠናከር ሠራ። በ65 ሂጅሪያ ከሞተ በኋላም ልጁ ዐብዱልመሊክ ኢብን መርዋን አመራሩን ተረከበ። አንዳንድ ጊዜ የታሪክ አቅጣጫ በአንድ ውሳኔ ብቻ አይቀየርም። በተከታታይ ውሳኔዎችና በሚቀጥሉ ክስተቶች ይቀረጻል። ይህ ወቅትም ለዚያ ምሳሌ ነው። ዐብዱልመሊክ ኢብን መርዋን ከ65 እስከ 86 ሂጅሪያ ድረስ ኸሊፋ ሆኖ አገዛዙን ለማጠናከር ሰፊ ጥረት አደረገ። በዚያ ዘመን ከተከሰቱት ወሳኝ ክስተቶች አንዱ የዐብደላህ ኢብን አዝ-ዙበይር እንቅስቃሴ መጨረሻ ነው። በ73 ሂጅሪያ ዐብደላህ ኢብን አዝ-ዙበይር በመካ ተገደሉ፤ የኡመዊያ አገዛዝም በብዙ የሙስሊም ግዛቶች ላይ ያለውን ቁጥጥር እንደገና አጠናከረ። ይህ ዘመን በኡመዊያ ታሪክ ውስጥ ትልቅ የለውጥ ምዕራፍ ነበር። ከዚያ በኋላ የመጡት ኸሊፋዎች የተጠናከረ አገዛዝ ወረሱ፣ከእሱ ጋር የመሪነት ኃላፊነትንም ተሸከሙ። ከመስፋፋት ወደ አዲስ ምዕራፍ ከዐብዱልመሊክ በኋላ ልጁ አል-ወሊድ ኢብን ዐብዱልመሊክ ኸሊፋ ሆነ። በእርሱ ዘመን የኡመዊያ ግዛት በብዙ አቅጣጫዎች ተስፋፋ፤ በግንባታና በሕዝብ አገልግሎትም የሚታወሱ ሥራዎች ተከናወኑ። በ96 ሂጅሪያ አል-ወሊድ ከሞተ በኋላ ሱለይማን ኢብን ዐብዱልመሊክ አመራሩን ተረከበ። የሱለይማን ዘመንም እስከ 99 ሂጅሪያ ድረስ ቀጠለ። እንግዲህ ተመልከቱ፤ ከየዚድ ሞት በኋላ በአገዛዙ ውስጥ ብዙ ለውጦች ተከስተዋል። አገዛዙ ተዳክሟል ከዚያም እንደገና አንሰራርቷል፣ ግዛቱም ተስፋፍቷል። አሁን አንድ የምንጠይቀው ሌላ ጥያቄ አለ፦ አገዛዝ ሲጠናከር የሕዝብ መብትና ፍትሕ እንዴት ይጠበቃሉ? ከሱለይማን በኋላ ማን.....?? ⚖️⚖️ደሃ ጠፍቶ ዘካ የሚቀበል ሰው እስኪታጣ ድረስ ፍትሕን አስፍኗል 👑 ሥልጣንን እንደ አደራ መቀበል፣ ፍትሕና ትሕትና መለያው ነበር! 🌟 ዑመር ኢብኑ ዐብዱልዐዚዝ رحمه الله ይቀጥላል ..... @aaumsu