1 201
مشترکین
اطلاعاتی وجود ندارد24 ساعت
اطلاعاتی وجود ندارد7 روز
-830 روز
در حال بارگیری داده...
کانالهای مشابه
ابر برچسبها
هیچ دادهای
مشکلی وجود دارد؟ لطفاً صفحه را تازه کنید یا با مدیر پشتیبانی ما تماس بگیرید.
اشارات ورودی و خروجی
---
---
---
---
---
---
جذب مشترکین
ژوئیه '26
ژوئیه '26
+7
در 3 کانالها
ژوئن '26
+25
در 3 کانالها
Get PRO
مه '26
+25
در 3 کانالها
Get PRO
آوریل '26
+16
در 1 کانالها
Get PRO
مارس '26
+6
در 2 کانالها
Get PRO
فوریه '26
+11
در 1 کانالها
Get PRO
ژانویه '26
+35
در 7 کانالها
Get PRO
دسامبر '25
+20
در 4 کانالها
Get PRO
نوامبر '25
+9
در 1 کانالها
Get PRO
اکتبر '25
+15
در 4 کانالها
Get PRO
سپتامبر '25
+15
در 1 کانالها
Get PRO
اوت '25
+32
در 1 کانالها
Get PRO
ژوئیه '25
+17
در 3 کانالها
Get PRO
ژوئن '25
+20
در 4 کانالها
Get PRO
مه '25
+27
در 6 کانالها
Get PRO
آوریل '25
+21
در 2 کانالها
Get PRO
مارس '25
+18
در 1 کانالها
Get PRO
فوریه '25
+26
در 4 کانالها
Get PRO
ژانویه '25
+27
در 2 کانالها
Get PRO
دسامبر '24
+24
در 5 کانالها
Get PRO
نوامبر '24
+41
در 5 کانالها
Get PRO
اکتبر '24
+30
در 4 کانالها
Get PRO
سپتامبر '24
+32
در 9 کانالها
Get PRO
اوت '24
+57
در 10 کانالها
Get PRO
ژوئیه '24
+19
در 2 کانالها
Get PRO
ژوئن '24
+38
در 14 کانالها
Get PRO
مه '24
+45
در 7 کانالها
Get PRO
آوریل '24
+12
در 1 کانالها
Get PRO
مارس '24
+27
در 4 کانالها
Get PRO
فوریه '24
+26
در 3 کانالها
Get PRO
ژانویه '24
+52
در 13 کانالها
Get PRO
دسامبر '23
+28
در 3 کانالها
Get PRO
نوامبر '23
+24
در 4 کانالها
Get PRO
اکتبر '23
+23
در 4 کانالها
Get PRO
سپتامبر '23
+58
در 0 کانالها
Get PRO
اوت '23
+57
در 0 کانالها
Get PRO
ژوئیه '23
+51
در 0 کانالها
Get PRO
ژوئن '23
+79
در 0 کانالها
Get PRO
مه '23
+28
در 0 کانالها
Get PRO
آوریل '23
+47
در 0 کانالها
Get PRO
مارس '23
+48
در 0 کانالها
Get PRO
فوریه '23
+22
در 0 کانالها
Get PRO
ژانویه '23
+31
در 0 کانالها
Get PRO
دسامبر '22
+46
در 0 کانالها
Get PRO
نوامبر '22
+68
در 0 کانالها
Get PRO
اکتبر '22
+138
در 0 کانالها
Get PRO
سپتامبر '22
+65
در 0 کانالها
Get PRO
اوت '22
+73
در 0 کانالها
Get PRO
ژوئیه '22
+46
در 0 کانالها
Get PRO
ژوئن '22
+41
در 0 کانالها
Get PRO
مه '22
+320
در 0 کانالها
Get PRO
آوریل '22
+65
در 0 کانالها
Get PRO
مارس '22
+154
در 0 کانالها
Get PRO
فوریه '22
+32
در 0 کانالها
Get PRO
ژانویه '22
+61
در 0 کانالها
Get PRO
دسامبر '21
+29
در 0 کانالها
Get PRO
نوامبر '21
+67
در 0 کانالها
Get PRO
اکتبر '21
+11
در 0 کانالها
Get PRO
سپتامبر '21
+27
در 0 کانالها
Get PRO
اوت '21
+419
در 0 کانالها
Get PRO
ژوئیه '21
+144
در 0 کانالها
Get PRO
ژوئن '21
+176
در 0 کانالها
Get PRO
مه '21
+146
در 0 کانالها
Get PRO
آوریل '21
+154
در 0 کانالها
Get PRO
مارس '21
+98
در 0 کانالها
Get PRO
فوریه '21
+157
در 0 کانالها
Get PRO
ژانویه '21
+803
در 0 کانالها
Get PRO
دسامبر '20
+2 410
در 0 کانالها
| تاریخ | رشد مشترکین | اشارات | کانالها | |
| 09 ژوئیه | 0 | |||
| 08 ژوئیه | 0 | |||
| 07 ژوئیه | +1 | |||
| 06 ژوئیه | +3 | |||
| 05 ژوئیه | +1 | |||
| 04 ژوئیه | +1 | |||
| 03 ژوئیه | +1 | |||
| 02 ژوئیه | 0 | |||
| 01 ژوئیه | 0 |
پستهای کانال
Вось той момант, калі Садоўскі сьпявае «А ў бары-бары, тры дарожанькі...» пасьля галасаваньня за Незалежнасьць 25 жніўня 91-га. За ім бачныя тры вакны 363 пакоя Апазыцыі БНФ, яны сьвецяцца – значыць, мы выйшлі крыху пазьней (Галя Сямдзянава звычайна пакідала пакой апошняй, а мы выйшлі разам). З павага вакна бачыны Бел-Чырвона-Белы сьцяг – яго ўмацаваў Алесь Шут, і ён лунаў над Плошчай усе дні Сэсіі. Справа ад Садоўскага – Юрась Хадыка. Выкадроўка з відэа Сяргея Чырыка. Ні Галі, ні Алеся, ні Сяргея, ні Юрася, ні Пётры ўжо няма. Вечная Памяць.
| 2 |  Памёр Пётра Садоўскі. Абаронца роднага слова, дэпутат БНФ і першы амбасадар у Нямеччыне, удзельнік галадоўкі супраць прыніжэньня нацыянальнай годнасьці — і чалавек, чый голас заўсёды вылучаўся ў палітычным ды інтэлектуальным хоры. Скрозь гады, чую ягоны сьпеў на Плошчы купалаўскай “Тры дарожанькі” у пераможны вечар 25 жніўня 91-га. Вечная Памяць. | 1 052 |
| 3 |  God Bless America! У 1976-м гэты нумар часопісу «Америка», прысьвечаны 200-годзьдзю Незалежнасьці ЗША, я прачытаў ад пачатку да канца. За паўстагодзьдзе маё стаўленьне да Амэрыкі як да самай свабоднай і дэмакратычнай краіны не памянялася – адно што толькі зрабілася зразумелым, што і свабода, і дэмакратыя ніводнаму народу не дараваныя назаўсёды, за іх трэба змагацца штодня. З 250-годзьдзем, Амэрыка! І памятаем, што без эмігранта зь Беларусі Ірвінга Бэрліна не было б неафіцыйнага амэрыканскага гімну – God Bless America. | 731 |
| 4 | Трамп павіншаваў Лукашэнку з «днём незалежнасьці». Гэтае «сьвята» было усталявана ў выніку дзяржаўнага перавароту, які асудзіла сусьветная супольнасьць (у тым ліку і ЗША). Хацелася б спадзявацца, што гэтае віншаваньне — вынік усяго толькі некампэтэнтнасьці амэрыканскага прэзыдэнта і ягоных дарадцаў.
У іншым выпадку давядзецца ўспрымаць гэта (якімі б палітычнымі, эканамічнымі ці нейкімі іншымі прычынамі тое не тлумачылася) — як плявок на магілы тых, хто абвяшчаў Незалежнасьць 25 Сакавіка 1918-га і ў твар тым, хто аднаўляў Незалежнасьць 25 Жніўня 1991-га. | 663 |
| 5 | Ёсьць і яшчэ адна асаблівасьць нашых палітычных аналітыкаў: выбудоўваць вэрсіі, ігнаруючы самыя элемэнтарныя, базавыя рэчы. Дзьве вэрсіі дыскутаваліся вакол візыту Лукашэнкі ў Пэкін. Першая — ён паляцеў шукаць ратаваньня ў сувязі з эскаляцыяй адносінаў з Кіевам і імкненьнем Пуціна ўцягнуць яго ў вайну. Другая: ён павёз Сі паведамленьне ад Пуціна аб магчымым выкарыстаньні тактычнай ядзернай зброі — ці супраць Украіны, ці супраць краінаў NATO.
Цікава, а ці маюць аналітыкі хоць мінімальнае ўяўленьне, як адбываюцца такія візыты, як яны плянуюцца, якімі сыстэмамі сувязі валодаюць кіраўнікі дзяржаў (няважна — дэмакратычныя кіраўнікі ўзурпатары)? Якая ўвогуле мадэль узаемаадносінаў васала і сюзэрэна?
Каб пракансультавацца аб прымяненьні ядзернай зброі, Пуціну не патрэбныя паслугі Лукашэнкі як пасланьніка ці кур’ера. І калі ўявіць, што ядзерны ўдар будзе наносіцца з тэрыторыі Беларусі (што цалкам верагодна), Лукашэнка даведаецца пра гэта за пяць хвілінаў да пуску ракет. У бункер ён, напэўна, спусьціцца пасьпее. А вось да аэрапорта дабрацца — сумняюся.
Эскалацыя з Украінай накручвалася цягам тыдня, а візыты да кіраўніка супэрдзяржавы рыхтуюцца не за тыдзень і нават не за месяц.
Падавалася, што выпускны сына Лукашэнкі Мікалая ў пэкінскім унівэрсытэце спыніць вэрсіі — а вось жа, не.
Сытуацыя, найхутчэй, была такая. Пра выпускны, ясна, было вядома за паўгады, не наведаць яго Лукашэнка, зь ягоным стаўленьнем да малодшага сына, ясна, ня мог. Тады ж і быў заплянаваны візыт і абгавораная сустрэча з Сі — у кіраўніка Кітаю не было прычынаў не патраціць гадзіну-паўтары на сустрэчу з Лукашэнкам, чаму б і не сустрэцца. Сустрэча чыста фармальная, пра што сьведчыць і першая іранічная фраза Сі — «Што, адразу зь Менску?» (меркаваць, што Сі ня ведаў, адкуль прыляцеў візаві — трэба альбо самому быць ідыётам, альбо лічыць такім Сі. Сі — не ідыёт).
Ну а словы пра «жалезнае сяброўства», «падтрымку сувэрэнітэту» — традыцыйныя фразы кітайскіх кіраўнікоў, якія даўно абралі стратэгію «мяккай сілы» і ў эканоміцы, і ў палітыцы.
Усё.
Дадам яшчэ, што калі б Пуцін і папярэдзіў Лукашэнку пра ядзерны ўдар з удзелам Беларусі, Лукашэнка б рэальна ўбачыў перад сабой браму пекла і вельмі хуткі ды непазьбежны ўласны фінал. У такой сытуацыі можна дапусьціць, што ён паляцеў бы ратавацца ў Сі — але акрамя слоў пра «сувэрэнітэт» і «жалезнае сяброўства» мы б пачулі і што-небудзь вельмі акуратнае кшталту «недапушчальнасьці выкарыстаньня ядзернага арсэналу ў канфліктах».
Кітай сапраўды, тут трэба аддаць яму належнае, адрынае магчымасьць ядзернай агрэсіі і не дазваляе сабе лексыкі, якая зрабілася для крамлёўскай гопнікаў нормай паводзінаў.
А яшчэ варта дадаць: тое, што інфармацыя пра палёт Лукашэнкі на выпускны сына не прасачылася ні ў экспэртную супольнасьць, ні ў структуры тытульнай апазыцыі, — сьведчыць пра абсалютную гермэтычнаьць і МЗС, і структураў дзяржаўнага апарату. У дэмакратычнай краіне, зразумела, гэта не было б сакрэтам (калі дапусьціць, што лідэр такой краіны скарыстаў бы для гэтага борт № 1). Ды і ў напалову дэмакратычных дзяржавах інфармацыя з самага верху разносілася імгненна — памятаю гэта па Беларусі пачатку 90-х. І нават СССР ня быў выключэньнем: у сьнежні 1976-га тое, што са Швэйцарыі, дзе Карвалана абмянялі на Букоўскга, самалёт паляцеў не ў Маскву, а сеў у Менску і «таварыша Луча» даставілі ў Заслаўль, каб некалькі дзён падлячыць, — ведалі, здаецца, у кожнай другой сям’і партработнікаў, ва ўсякім разе я ў Віцебску даведаўся ад бацькі пра гэта на наступны дзень, калі ня ў той самы вечар. Пры тым што гэта была сакрэтная апэрацыя, і афіцыйна пра прылёт Карвалана паведамілі толькі пасьля таго, як яго сьціснуў у абдымках Ленанід Ільіч, які атрымаў цудоўны жывы падарунак у дні свайго 70-годзьдзя.
І азначае ўсё гэта толькі тое, што цяперашні дзяржаўны апарат наскрозь кантралюецца спэцслужбамі, і канцэнтрацыя атмасфэры страху ў ім значна большая, чым у самім грамадзтве. | 601 |
| 6 |  25 жніўня 1991. Мы памятаем, калі сапраўды Беларусь абвясьціа Незалежнасьць. | 620 |
| 7 | «Паводле зьвестак брытанскай выведкі, на травень 2026 году з пачатку поўнамаштабнага ўварваньня Расеі ва Ўкраіну ў 2022 годзе загінулі амаль 500 000 расейскіх салдатаў» (РС).
Паўмільёны! І ніякіх народных бунтаў, «бессмысленных и беспощадных». Але — відэазвароты абураых жонак: «Мой там воюет без тёплых носочков! Владимир Владимирович, обратите внимание!».
Таму я ня веру ў паразу Пуціна праз колькасьць расейскіх ахвяраў і тым больш сацыяльна-эканамічны крызіс. Сталін да вайны і ў часе вайны паклаў мільёны, пасьля вайны елі траву, а памёр — лілі сьлёзы. Ён, як крывавыя Пётр Першы і Іван Грозны — у вышэйшых радках рэйтынгу папулярнасьці рускага народа.
Толькі поўны, дашчэнту разгром расейскай арміі. Але гэта ўжо залежыць не ад Украіны. | 676 |
| 8 | Неяк сьмешна чытаць разважаньні некаторых нашых бліскучых (кажу без іроніі) аналітыкаў пра “транзіт улады”. Лукашэнка нікому ўладу пры жыцьці не аддасьць, што б ён ні казаў — як не аддаў яе Сталін, які за вячэрамі ў вузкім коле мог паразважаць пра пераемнікаў. І нават прозьвішчы называў. Праўда, тых, каго называў (Кузьняцоў, Вазьнясенскі) ён расстраляў. Гэта калі не аднолькавы, дык вельмі псыхалягічна блізі тып асобы і агульная мадэль — трымацца за ўладу да апошняга, да Чэйн-Стокса. А вось пасьля такога транзіту, на той сьвет, на гэтым сьвеце могуць быць самыя розныя варыянты. Іх сапраўды трэба аналізаваць, і да іх, безумоўна, варта рыхтавацца. | 713 |
| 9 | Апошнімі днямі шмат прагнозаў хуткага падзеньня Лукашэнкі. Бачу тут, пераважна, псыхалягічны фактар: пяць-шэсьць гадоў эміграцыі (а менавіта столькі знаходзяцца па-за межамі Беларусі большасьць камэнтатараў) — нялёгкае выпрабаваньне, і кожны, хто скажа, што наперадзе яшчэ гадоў дзесяць, рызыкуе, як гаворыцца, нарвацца.
Калі б я ня быў сьведкам, як зусім нечакана для большасьці ня толькі насельніцтва СССР, але і вашынгтонскіх крэменолагаў, да паслугаў якіх былі ўсе адкрытыя і закрытыя аналітычныя рэсурсы, імпэрыя абвалілася за тры дні — я б гэтыя 10 гадоў і назваў. І яшчэ дадаў бы, што пры цьвярозым аналізе сытуацыі ў комплексе як унутраных, гэтак і зьнешніх фактараў, надыход дэмакратычных пераменаў праз такі тэрмін — гэта яшчэ вельмі, вельмі аптымістычны сцэнар. На шчасьце, жыцьцё поўнае нечаканасьцяў, і ня толькі непрыемных. Ды і падзеі адбываюцца ў куды больш дынамічным, паскораным тэмпе, чыім некалькі дзесяцігодзьдзяў таму.
Але адна ўмова падаецца абсалютнай: перамены ў Беларусі немагчымыя без пераменаў у Расеі. Я, канешне, маю на ўвазе дэмакратычныя перамены. Пры захаваньні чэкісцкага рэжыму ў Маскве (ня важна, з Пуціным ці зь некім іншым) імпэрская, агрэсіўная Расея не выпусьціць Беларусь, яна будзе імкнуцца зьнішчаць якія заўгодна імкненьні да сапраўднай незалежнасьці і да дэмакратыі.
Зразумела, адной толькі паразы чэкісцкага рэжыму мала: перамены павінны адбыцца ў расейскім грамадзтве, яно павінна пазбыцца ад імпэрскай мэнтальнасьці. Працэс гэты ня будзе аднамомантным, але пры наяўнасьці чэкістаў у Крамлі ён увогуле не пачнецца.
Ну, а цяпер прыгадваем гісторыю Расеі: вярхоўная ўлада абвальвалася ў выніку паразаў у вайне. Альбо — мяняўся курс гэтай улады, як пасьля Крымскай вайны ў сярэдзіне XIX стагодзьдзя (праўда, «цар-вызваляльнік», які адмяніў прыгоннае права, праз два гады, у 1863-м, выявіў сябе крывавым сатрапам — але Беларусі тады не існавала як незалежнай дзяржавы хаця б у фармальным выглядзе).
Перамога Ўкраіны пад Пуціным не гарантуе зьменнаў у Беларусі — але без паразы Расеі ў гэтай вайне пераменаў гэтых, на маё перакананьне, гарантавана ня будзе. | 1 131 |
| 10 | Вельмі раю прачытаць (і скапіяваць для захаваньня) гэты апублікаваны «Салідарнасьцю» юрыдычны аналіз дзеяньняў Лукашэнкі за 32 гады, зроблены без палітычных ды эмацыйных ацэнак. Сярод іншага, тут нагадваецца, што толькі 49% выбаршчыкаў падтрымалі зьмену сімволікі і статусу беларускай мовы на «рэфэрэндуме» 1995, а пасьля «рэфэрэндуму» 2004 трэці тэрмін Лукашэнкі быў незаконны нават па ягонай «Канстытуцыі» і ягоных «законах» (Толькі ўдакладню, што дэпутатаў Апазыцыі БНФ, у якую ўваходзілі фракцыі БНФ і БСДГ, зьбіваў не АМАП, а група афіцэраў КДБ «Альфа» (пазьнейшае сьведчаньне тагачаснага 1-га намесьніка старшыні КДБ В. Кеза) – непасрэдна ў прэзыдыюме, спэцназаўцы – калі цягнулі па Авальнай залі і па лесьвіцы Дому ўраду да «варанкоў», і міліцыянты – калі закідвалі ў «варанкі» і калі выкідалі зь іх). Раю ня толькі прачытаць, але і скапіяваць ды захаваць гэты тэкст. https://gazetaby.com/post/eto-nazyvaetsya-krugovoj-porukoj-eto-nazyvaetsya-bezzakoniem-eto-nazyv/214918/ | 1 097 |
| 11 | Заўсёды аспрэчваў тэорыю, што сапраўдным інтэлігентам можна быць толькі ў трэцім пакаленьні; можна і ў першым (практычна ўсе выбітныя дзеячы беларускай культуры старэйшага пакаленьня былі менавіта гэткімі). Затое відавочна, што і трэцяе (і, пэўна, і чацьвёртае, і пятае, etc.) пакаленьне не дае ніякіх гарантый інтэлігентнасьці. Беспрэцэдэнтная па сваім хамстве прамова прадстаўніка РБ пры OSCE Андрэя Дапкюнаса, у якой той параўнаў кіраўнікоў Украіны з жывёламі – пацьвярджае гэта. Дапкюнас зь сям’і спадкаемнай інтэлігенцыі, бацька першым у СССР паставіў п'есу Вампілава (хто цікавіцца тэатрам, таму ня трэба тлумачыць, што гэта азначала ў 60-я), маці ж была ня проста дырэктарка музэю Янкі Купалы, але і ўнучатай пляменьніцай Купалы, дачкой ягонай пляменьніцы Ядзьвігі Раманоўскай, якая зрабіла каласальную працу ў справе захаваньня літаратурнай спадчыны нашага нацыянальнага генія. У гэтай сямі сапраўды вялікія заслугі перад Беларусьсю, і імкненьне нашчадка дагадзіць Лукашэнку іх не сатрэ. Але прыкра. | 886 |
| 12 | Усё гэта на свае вочы бачылі і на свае вушы чулі Віктар Ганчар і Дзьмітрый Булахаў, «маладыя ваўкі», якія прасоўвалі Лукашэнку ва ўладу (ці — іх рукамі, выкарыстоўваючы іх амбіцыі, прасоўвала яго Лубянка, каму які варыянт падабаецца). Яны ведалі рэальную сытуацыю, бо штодня былі з намі ў Авальнай залі. І тым ня менш, менавіта з выбарчага штабу Лукашэнкі было запушчаная «у масы», што Пазьняк і БНФ «всех заставит говорить по-белорусски» (і яшчэ — што «отец Позняка — полицай, он служил фашистам и расстреливал людей». Гэта была цынічная, выключная па сваёй подласьці хлусьня, але яна спрацавала". Маладыя ваўкі«, замест каб спрыяць росту нацыянальнай сьвядомасьці, згулялі на нізкім узроўні гэтай сьвядомасьці. Вынікі — вядомыя.
Уся «віна» Пазьняка і ягоных паплечнікаў па Апазыцыі БНФ у тым, што — так, большасьць з нас на сэсіях выступалі на беларускай мове (рэпартажы з Авальнай залі перадаваліся штодня па ТВ і радыё). Пэўна, хтосьці лічыць, што трэба было прамаўляць выключна па-руску, на мове «большого брата». І пра існаваньне беларускай мовы ўвогуле забыцца.
Той, хто лічыць гэтак, сёньня можа быць задаволены: у Авальнай залі ўжо шмат гадоў не чутно беларускага слова. І ўсё менш яго чуваць у іншых месцах Беларусі. | 925 |
| 13 | «Окно возможностей, чтобы стать независимыми от Москвы, было в 90-х. И если бы Позняк не запугивал тогда всех беларуским языком, то возможно Лукашенко не пришел бы к власти. Тогда у людей не были закрыты базовые потребности и „мова“ не была на первом месте» — у які ўжо раз (соты? тысячны?) чытаю падобнае.
Даўно ўжо ня хочацца камэнтаваць, абвяргаць, нешта даказваць — бо абвяргалася таксама сотні разоў. Але ў грамадзкае, палітычнае жыцьцё прыходзяць новае пакаленьне, якое пра Пунічныя войны ведае непараўнальна болей, чым пра сапраўдную найноўшую гісторыю сваёй краіны (бо войны тыя ў школе вывучаюць, а сапраўдную гісторыю — не).
Таму паўтаруся. Па пунктах.
«Окно возможностей» не ўзьнікла ніадкуль — яго адчынілі (і тое было зусім ня проста) якраз дэмакратычныя нацыянальныя сілы, з БНФ у авангардзе (вызначэньне Васіля Быкава).
Закон аб мовах быў прыняты 26 студзеня 1990 Вярхоўным Саветам 11-га скліканьня, у якім не было ні Пазьняка, ні ўвогуле Апазыцыі БНФ. І прынясі яго ў выніку патрабаваньняў грамадзтва (пагугліце — у Дзяржаўным архіве Беларусі захоўваюцца ДЗЯСЯТКІ ТЫСЯЧ лістоў, якія даслалі звычайныя беларусы ў ЦК і ў Вярхоўны Савет з патрабаваньнем нарэшце надаць сваёй роднай мове тыя правы, якіх яна была пазбаўленая дзесяцігодзьдзямі).
Дзеяньне Закону было паэтапным, апошнія палажэньні ўступалі ў сілу праз дзесяць гадоў. Дарэчы, менавіта гэта крытыкаваў Быкаў, я зараз не ўзгадаю даслоўна, але сэнс быў такі: калі аж дзесяць гадоў — значыць, ніколі (як у ваду глядзеў).
Выконваўся гэты Закон добра калі на траціну, чынавенства яго па=просту сабатавала. Тым ня менш, 1 верасьня 1993 году 80% першаклясьнікаў пайшлі ў беларускамоўныя клясы. У адказ на такое «нарушение принципа свободного выбора языка обучения» і «насильственную белорусизацию» Камісія па адукацыі Менгарсавета атрымала 9 скаргаў. Дзевяць — на паўтарамільённы горад; дзеці былі імгненна переведзеныя ў рускамоўныя клясы (параўнайце гэта зь немагчымасьцю ўладкаваць школьнікаў у беларускамоўныя клясы ў Менску сёньня). Колькасьць жа скаргаў, якія атрымала Камісія па адукацыі і культуры Вярхоўнага Савету — нуль.
Такая вось «насильственная белорусизация»
Наконт «Позняк запугивал». Я напісаў некалькі кніг пра 90-я, дзейнасьць БНФ і яе парлямэнцкай апазыцыі займае ў большасьці зь іх цэнтральнае месца. Перачытаў усе даступныя мне стэнаграмы сэсій Вярхоўнага Савета за 1990-95 год. Мне патрэбны быў выступ Пазьняка, цалкам прысьвечаны беларускай мове. Мне трэба было праілюстраваць ім адноу выснову. Але я не знайшоў такога выступу (магчыма, нейкую стэнаграму і прамінуў, але наўрад ці). У выступах тэму мовы ён закранаў, але каб вось толькі пра яе — не. Тэму беларускай мовы нязьменна ўздымалі Баршчэўскі, Трусаў, Дзейка — члены Камісіі ВС па адукацыі і культуры, але тое было іх, калі хочаце, прафэсійным абавязкам, дзіўна было б, калі б яны пра гэта не казалі.
Асноўнымі тэмамі і Пазьняка, і іншых дэпутатаў БНФ былі — сувэрэнітэт, стварэньне дзяржаўных інстытуцый (уласных грошай, войска, мытні, памежнай службы і г.д), эканоміка, сацыяльная сфэра. Дэпутаты БНФ распрацавалі пяць эканамічных праграм і дзясяткі законапраектаў пад іх (Закон аб банках і банкаўскай сыстэме, Зямельны кодэкс (пакет законаў з правам прыватнай уласнасьці на зямлю), Закон аб маёмасьці, і г.д.), а таксама Закон аб грамадзянстве, Закон аб асновах службы ў дзяржаўным апараце, Канцэпцыю дэманапалізацыім СМІ і г.д. | 881 |
| 14 | За доўгі час датычнасьці, у той ці іншай форме, да палітыкі адна ісьціна зрабілася для мяне бясспрэчнай: планы вельмі рэдка рэалізоўваюцца гэтак, як задумана, затое вельмі часта прыводзяць да супрацьлеглага выніку. Бо на кожным этапе ўмешваюцца непрадказальныя фактары, і шматварыянтнасьць памнажаецца ў геамэтрычнай прагрэсіі. У выніку, вы можаце атрымаць зусім ня тое, на што спадзяваліся
Таму чым далей, тым болей асьцерагаюся рабіць прагнозы адносна чаго б тое ні было. Асабліва ў даўгатэрміновай пэрспэктыве. Ды і ў кароткатэрміновай таксама.
Бо здараецца, што спраўдзіць прыказку “Хочаш насьмяшыць Бога - распавядзі яму свае пляны на тыдзень” можна менш чым за тыдзень. Клясычны прыклад засьпела маё пакаленьне: ініцыятары ГКЧП у жніўні 91-га разьлічвалі ўратаваць імпэрыю, а ў выніку праз тры дні яе фактычна пахавалі.
Нажаль, гэта працуе ў абодва бакі: як на карысьць Дабра, гэтак і на карысьць Зла. Адзінае, што можна параіць самім сабе ў такіх сытуацыях — быць на баку Дабра. | 855 |
| 15 | Гісторык Ільля Андрэеў, якога з жонкай Валянцінай Андрэевай (кіраўніцай выдавецтва Gutenberg Publisher) унесьлі ў сьпіс экстрэмістаў у інтэрвію «Салідарнасці»: «Рашэньне прымала КДБ, дзе мы, магчыма, былі на алоўку з часу старых яшчэ беларускіх праектаў. Яны былі дазволеныя, але занадта беларускія, каб заставацца без кантролю».
«Занадта беларускія, каб заставацца без кантролю». Трапная, дакладная фармулёўка.
На жаль, значная частка нас што ў Беларусі, што ў эіміграйцыі яшчэ не ўсьвядомілі: караюць ня толькі за нязгоду з уладай. Караюць, найперш, за тое, што беларусы – ня хочуць быць рускімі і хочуць заставацца беларусамі. https://gazetaby.com/post/geta-gistoryya-pracyagvaeczcza-yak-zhycz-u-zmadelyavanaj-i-lakalnaj-al/214854/ | 887 |
| 16 | Вось цяпер жыцьцё дае тлумачэньне, што такое сувэрэнітэт (незалежнасьць ва ўнутраных і зьнешніх справах). Улада па-сапраўднаму сувэрэннай краіны валодае поўнай магчымасьцю прымаць рашэньне (скажам, пры знос рэтрансьлятараў), сыходзячы з выключна дзяржаўных інтарэсаў. Інтарэсаў сваёй нацыі, ніякай іншай
Кіраўнік, які абмяняў сувэрэнітэт на ўласнае існаваньне, вымушаны браць у разьлік не інтарэс свайго народа (а ў выпадку пагрозы вайны – і пагрозу фізычнага існаваньня народа), а інтарэс свайго гаспадара. Гэта можна сфармуляваць і як васальную залежнасьць. Пры ігнараваньні інтарэсаў гаспадара васал губляе ўладу (а часам і жыцьцё).
Сувэрэнітэт Лукашэнка пачаў здаваць яшчэ да таго, як зрабіўся прэзыдэнтам, патрабуючы ў Вярхоўным Савеце вясной 93-га далучыць Беларусь да АДКБ, што азначала ўцягваньне краіны ў арбіту інтарэсаў расейскага Генштабу. З 94-га ён ужо скарыстоўваў прэзыдэнцкія магчымасьці, падпісаўшы, урэшце, ганебную «саюзную дамову», якую Васіль Быкаў назваў «злачынствам стагодзьдзя» і «канцом гісторыі» Беларусі.
Беларусь, на шчасьце, жыве – але ня дзякуючы, а насуперак Лукашэнку. Жыла Беларусь і пры царах, і пры генсеках, пазбаўленая сувэрэнітэту. Выжыла.
Будзе жыць і далей – прыгадваючы дзесяцігодзьдзі Лукашэнкі як ці ня самую чорную паласу ў сваёй гісторыі. | 1 021 |
| 17 | Удары Ўкраіны па Беларусі зь вялікай верагоднасьцю (хаця і не адразу) прывялі б да зьмяшчэньня (ужываем гэты мяккі тэрмін) Лукашэнкі. Чаго (зьмяшчэньня), канешне, мы хочам усім сэрцам. Ва ўсякім разе, сярод сяброў я ведаю толькі такіх.
Удары Ўкраіны па Беларусі амаль гарантавана ўцягнулі б Беларусь у вайну, якая, акрамя зьмяшчэньня Лукашэнкі, зь вялікай доляй верагоднасьці прывяла б да анэксіі Беларусі Расеяй. Чаго (вайны і анэксіі), канешне, мы ўсім сэрцам не жадаем. Сярод сяброў я ведаю толькі такіх.
Беларускае грамадзтва — магчыма, упершыню за апошнія гады — апынулася перад вельмі складаным выбарам. Сытуацыя аблягчаецца хіба толькі тым, што права рэальнага (а не ў дыскусіях) выбару грамадзтва даўно пазбаўленае, і ад пазыцыі мала што залежыць.
Але хто б якую пазыцыю ня меў, трэба памятаць: у тым, што Беларусь апынулася над безданьню, на 100% вінаваты Лукашэнка. Менавіта ягоная шматгадовая мэтанакіраваная палітыка здачы сувэрэнітэту Маскве зрабіла народ закладнікам узурпатара. За гэтыя часы ў Беларусі магло зьмяніцца 6 ці 7 прэзыдэнтаў (ці ўвогуле яна магла б вярнуцца да парлямэнцкай рэспублікі), і мне цяжка ўявіць каго-небудзь горшага за Лукашэнку.
Расея б не пазбылася сваёй імпэрскасьці, але мы ведаем прыклады, калі лідэры экс-савецкіх краінаў знаходзяць спосабы не ператвараць свае краіны ў калёніі Крамля. У гэтым, калі хочаце, майстэрства палітыкі і дыпляматыі — насуперак майстэрству халуйства і ратаваньня ўласнай скуры.
Мне цяжка сказаць, якая будучыня будзе ў Беларусі без Лукашэнкі, але з Лукашэнкам ніякай будучыні ня будзе дакладна — 32 гады цалкам дастаткова, каб у гэтым не сумнявацца. | 1 214 |
| 18 | Вы падтрымалі б удары ЎСУ па расейскіх рэтрансьлятарах на тэрыторыі Беларусі? | 2 029 |
| 19 | Чужая душа — прыцемкі, тым больш калі яна нагэтулькі табе чужая, як душа Лукашэнкі. І ўсё ж здаецца, што цяпер (пасьля папярэджаньня з Кіеву) душа ягоная трымціць у трывозе, як не трымцела са жніўня 2020, а да гэтага - з лістапада 1996, калі адной нагой стаяў у імпічмэнце. Аднак пагроза ад таго, хто валодае зброяй - гэта ўжо не дэпутацкія подпісы і ня транспаранты мірных пратэстоўцаў. Ён вельмі добра разумее сілу сілы (бо толькі на ёй і трымаецца), і ўсьведамляе магчымую пэрспэктыву менавіта для сябе ў розных кантэкстах і варыянтах. І добрых варыянтаў у яго няма.
Лукашэнку не шкада. Горш, што ён можа за сабой абрынуць у бездань краіну.
Што ж - відаць, гэткай будзе плата за выбары 1994 і рэфэрэндум 1995. Магчыма, гэта гістарычна непазьбежна, і па-Боску справядліва — каб потым ўзьнікла іншая, свабодная Беларусь. | 1 095 |
| 20 |  Сёньня дзень народзінаў Васіля Быкава. А здымак гэты (здаецца, я яго зьмяшчаю упершыню) зрабіў у дзень ягонага 70-годзьдзя, 19 чэрвеня 1994. Забраў Васіля Ўладзімеравіча зь ягонага дому на Танкавай і прывёз да скверу Янкі Купалы, дзе пачалося ўшанаваньне (працягнулася яно ў штаб-кватэры БНФ на Варвашэні). Дарэчы, чырвоная машына - тая самая мая “міцубісі” 1979 году выпуску, якая ў дакладзе Лукашэнкі фігуравала як прыклад карупцыі ў шэрагах Апазыцыі БНФ (“Наумчик ездит на иномарке!” — крычаў з трыбуны “народны абаронца”). Фота зрабіў у першыя сэкунды, не пасьпеўшы зачыніць дзьверы. У той дзень было даволі халодна, ішоў дождж, але людзі прыйшлі. Быкаў падзякаваў за віншаваньне і сказаў, што самае вялікае ягонае жаданьне — каб Беларусь была незалежнай, а прэзыдэнтам абралі Зянона Пазьняка. Гэта былі апошнія дні адноснай свабоды — праз некалькі дзён будзе зроблены фатальны выбар на карысьць “чаркі і шкваркі”. | 973 |
