کانال حمید آصفی

دیدار احتمالی محسن رضایی با جی‌دی ونس! بر اساس گزارش‌هایی که ابتدا از سوی خبرگزاری العربیه منتشر شد، موضوع دیدار محسن رضایی با جی‌دی ونس مطرح شده است؛ دیداری که البته در ابتدا چندان تکذیب نشد، اما هم‌زمان این برداشت نیز وجود داشت که چنین ملاقاتی پیش از آنکه آمریکایی‌ها اقداماتی عملی انجام دهند، صورت نخواهد گرفت و حضور محسن رضایی در چنین دیداری منوط به وقوع برخی تحولات و اقدامات از سوی طرف آمریکایی خواهد بود. در ۲۴ ساعت گذشته می‌توان گفت تقریباً تمام منطقه خاورمیانه درگیر تلاش‌های میانجی‌گرانه شده است. رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه، با ابراز نگرانی شدید اعلام کرده است که جنگ میان ایران و آمریکا صرفاً به این دو کشور آسیب نخواهد زد، بلکه کل منطقه را تحت تأثیر قرار خواهد داد. او همچنین درباره احتمال آغاز مجدد جنگ هشدار داده و خواستار جلوگیری از تشدید تنش‌ها شده است. از سوی دیگر، نخست‌وزیر قطر در آمریکا با دونالد ترامپ دیدار کرده، دیداری که به‌طور قطع موضوع ایران در آن مطرح خواهد بود. ظاهراً این ملاقات از قبل برنامه‌ریزی نشده بود و نخست‌وزیر قطر به‌صورت ناگهانی راهی آمریکا شده است. همچنین قرار است دیداری با حضور مقام‌های چین، روسیه و آمریکا برگزار شود که به نظر می‌رسد موضوع ایران  یکی از محورهای اصلی آن باشد. به نظر می‌رسد تلاش‌هایی در جریان است تا آن تضمین‌هایی که جمهوری اسلامی به دنبال دریافت آن‌هاست، به شکلی فراهم شود. پیش‌تر صحبت‌هایی مطرح شده بود مبنی بر اینکه می‌توان ظرف دو روز به توافقی دست یافت که بر اساس آن، امنیت تنگه هرمز تأمین شود و دیگر اقدامی برای شلیک و حمله صورت نگیرد؛ در مقابل، آمریکایی‌ها محاصره را بردارند و بخشی از دارایی‌های بلوکه‌شده ایران را آزاد کنند و در مرحله فعلی، موضوع غنی‌سازی نیز به بحث گذاشته نشود. این دقیقاً همان نقطه‌ای است که آمریکایی‌ها نیز بر آن تأکید دارند؛ یعنی اینکه مذاکرات باید از موضوع غنی‌سازی آغاز شود. بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به ایران بیایند و مراکز هسته‌ای را بررسی کنند تا مشخص شود پس از حملات آمریکا، چه میزان از ظرفیت این مراکز باقی مانده و اساساً چه چیزی از آن‌ها باقی مانده است. در این میان، قطر به‌شدت به دنبال جلوگیری از وقوع جنگ است؛ در درجه نخست به دلیل منافع و امنیت ملی خود و در مرحله بعد به دلیل پیامدهای منطقه‌ای چنین جنگی. قطری‌ها به‌خوبی می‌دانند که در صورت آغاز مجدد درگیری، خودشان می‌توانند یکی از نخستین اهداف باشند. در مقابل، اماراتی‌ها در این میان بسیار عصبانی به نظر می‌رسند. آن‌ها نگران‌اند که ایران از این وضعیت عبور کند و در موقعیت قدرت منطقه‌ای بزرگ‌تری قرار بگیرد؛ قدرتی که در آینده بتواند بر معادلات امنیتی و سیاسی امارات تأثیر بگذارد. اماراتی‌ها که پیوندهای نزدیکی نیز با اسرائیل دارند، با صراحت بیشتری مواضع خود را بیان می‌کنند و تأکید دارند که باید توافق و تفاهمی حاصل شود که منافع امارات نیز در آن تأمین شده باشد. در داخل ایران نیز تحولات قابل‌توجهی در جریان است. وقتی به فضای سیاسی کشور نگاه می‌کنیم، می‌بینیم آن دسته از جریان‌هایی که همواره با هرگونه مذاکره مخالفت می‌کردند، حالا به تکاپو افتاده‌اند. شاید دلیل این تحرکات آن باشد که احتمال دارد مذاکرات به مراحلی رسیده باشد که این جریان‌ها را نگران کرده است؛ نگران از اینکه توافقی برای صلح و برقراری آرامش در کشور حاصل شود. به همین دلیل، به نظر می‌رسد برخی از آن‌ها در راستای منافع خود وارد تقابل شده‌اند و با لحنی تندتر از گذشته موضع‌گیری می‌کنند. مجموع این تحولات نشان می‌دهد که ما اکنون در شرایط پیشاجنگ قرار داریم؛ شرایطی که در آن، تلاش‌های دیپلماتیک و میانجی‌گرانه از سوی بازیگران منطقه‌ای و جهانی به‌شدت افزایش یافته است. فقط یک نکته را باید در نظر داشت: اگر قرار باشد تحولی رخ دهد و مسیر به سمت تفاهم و توافق حرکت کند، دیدار احتمالی جی‌دی ونس و محسن رضایی می‌تواند نقطه آغاز کاهش تنش‌ها باشد. احتمالاً این دیدار را به‌عنوان نوعی پرچم صلح در نظر گرفته‌اند؛ به این معنا که اگر مذاکرات در سایر مسیرها به نتیجه برسد، آن‌گاه این ملاقات انجام شود تا به‌عنوان نشانه‌ای از باز شدن باب گفت‌وگو و کاهش خطر جنگ تلقی شود. بااین‌حال، در شرایط فعلی نمی‌توان گفت که در آستانه صلح قرار داریم. واقعیت این است که ما همچنان در وضعیت پیشاجنگ هستیم، نه پیشاصلح. با توجه به روحیات دونالد ترامپ، شرایطی که بنیامین نتانیاهو در اسرائیل ایجاد کرده و مجموعه واقعیت‌های سیاسی و امنیتی منطقه، به نظر می‌رسد در حال حاضر کفه احتمال جنگ، دست‌کم اندکی، سنگین‌تر از احتمال صلح باشد.باید منتظر ماند و دید که تحولات پیش رو به کدام سمت حرکت خواهند کرد. https://t.me/hamidasefichannel2 صفحه یوتیوب https://youtube.com/@hamidasefi-mf3jo