fa
Feedback
از ویرایش

از ویرایش

رفتن به کانال در Telegram

▫️نکته‌هایی دربارۀ ویرایش و واژه‌پژوهی ▫️برخی رونویسی‌ها از این کانال بدون ارجاع دادن: https://t.me/hamanandyab

نمایش بیشتر
7 932
مشترکین
+324 ساعت
+177 روز
+13430 روز
جذب مشترکین
ژوئیه '26
ژوئیه '26
+172
در 7 کانال‌ها
ژوئن '26
+116
در 0 کانال‌ها
Get PRO
مه '26
+30
در 1 کانال‌ها
Get PRO
آوریل '26
+12
در 0 کانال‌ها
Get PRO
مارس '26
+4
در 0 کانال‌ها
Get PRO
فوریه '26
+160
در 4 کانال‌ها
Get PRO
ژانویه '26
+80
در 9 کانال‌ها
Get PRO
دسامبر '25
+145
در 3 کانال‌ها
Get PRO
نوامبر '25
+303
در 9 کانال‌ها
Get PRO
اکتبر '25
+953
در 14 کانال‌ها
Get PRO
سپتامبر '25
+131
در 7 کانال‌ها
Get PRO
اوت '25
+103
در 9 کانال‌ها
Get PRO
ژوئیه '25
+188
در 3 کانال‌ها
Get PRO
ژوئن '25
+57
در 3 کانال‌ها
Get PRO
مه '25
+82
در 5 کانال‌ها
Get PRO
آوریل '25
+154
در 22 کانال‌ها
Get PRO
مارس '25
+129
در 15 کانال‌ها
Get PRO
فوریه '25
+436
در 35 کانال‌ها
Get PRO
ژانویه '25
+193
در 22 کانال‌ها
Get PRO
دسامبر '24
+170
در 9 کانال‌ها
Get PRO
نوامبر '24
+137
در 9 کانال‌ها
Get PRO
اکتبر '24
+209
در 12 کانال‌ها
Get PRO
سپتامبر '24
+166
در 8 کانال‌ها
Get PRO
اوت '24
+193
در 6 کانال‌ها
Get PRO
ژوئیه '24
+150
در 1 کانال‌ها
Get PRO
ژوئن '24
+141
در 4 کانال‌ها
Get PRO
مه '24
+313
در 20 کانال‌ها
Get PRO
آوریل '24
+181
در 9 کانال‌ها
Get PRO
مارس '24
+232
در 5 کانال‌ها
Get PRO
فوریه '24
+205
در 9 کانال‌ها
Get PRO
ژانویه '24
+191
در 3 کانال‌ها
Get PRO
دسامبر '23
+195
در 8 کانال‌ها
Get PRO
نوامبر '23
+107
در 6 کانال‌ها
Get PRO
اکتبر '23
+175
در 3 کانال‌ها
Get PRO
سپتامبر '23
+101
در 0 کانال‌ها
Get PRO
اوت '23
+239
در 0 کانال‌ها
Get PRO
ژوئیه '23
+175
در 0 کانال‌ها
Get PRO
ژوئن '23
+233
در 0 کانال‌ها
Get PRO
مه '23
+325
در 0 کانال‌ها
Get PRO
آوریل '23
+294
در 0 کانال‌ها
Get PRO
مارس '23
+107
در 0 کانال‌ها
Get PRO
فوریه '23
+52
در 0 کانال‌ها
Get PRO
ژانویه '23
+103
در 0 کانال‌ها
Get PRO
دسامبر '22
+97
در 0 کانال‌ها
Get PRO
نوامبر '22
+61
در 0 کانال‌ها
Get PRO
اکتبر '22
+69
در 0 کانال‌ها
Get PRO
سپتامبر '22
+89
در 0 کانال‌ها
Get PRO
اوت '22
+139
در 0 کانال‌ها
Get PRO
ژوئیه '22
+257
در 0 کانال‌ها
Get PRO
ژوئن '22
+235
در 0 کانال‌ها
Get PRO
مه '22
+74
در 0 کانال‌ها
Get PRO
آوریل '22
+80
در 0 کانال‌ها
Get PRO
مارس '22
+117
در 0 کانال‌ها
Get PRO
فوریه '22
+66
در 0 کانال‌ها
Get PRO
ژانویه '22
+142
در 0 کانال‌ها
Get PRO
دسامبر '21
+85
در 0 کانال‌ها
Get PRO
نوامبر '21
+137
در 0 کانال‌ها
Get PRO
اکتبر '21
+96
در 0 کانال‌ها
Get PRO
سپتامبر '21
+151
در 0 کانال‌ها
Get PRO
اوت '21
+117
در 0 کانال‌ها
Get PRO
ژوئیه '21
+59
در 0 کانال‌ها
Get PRO
ژوئن '21
+80
در 0 کانال‌ها
Get PRO
مه '21
+90
در 0 کانال‌ها
Get PRO
آوریل '21
+101
در 0 کانال‌ها
Get PRO
مارس '21
+45
در 0 کانال‌ها
Get PRO
فوریه '21
+65
در 0 کانال‌ها
Get PRO
ژانویه '21
+107
در 0 کانال‌ها
Get PRO
دسامبر '20
+1 615
در 0 کانال‌ها
تاریخ
رشد مشترکین
اشارات
کانال‌ها
24 ژوئیه+5
23 ژوئیه+3
22 ژوئیه+3
21 ژوئیه+4
20 ژوئیه+3
19 ژوئیه+4
18 ژوئیه+5
17 ژوئیه+9
16 ژوئیه+3
15 ژوئیه+7
14 ژوئیه+5
13 ژوئیه+4
12 ژوئیه+5
11 ژوئیه+8
10 ژوئیه+7
09 ژوئیه+31
08 ژوئیه+11
07 ژوئیه+2
06 ژوئیه+5
05 ژوئیه+16
04 ژوئیه+6
03 ژوئیه+7
02 ژوئیه+10
01 ژوئیه+9
پست‌های کانال
واژهٔ همایش از واژه‌های بسیار خوب فرهنگستان است که به‌گستردگی در زبان مردم رواج یافته‌است. تصور بفرمایید که اگر فرهنگستان در برابر کنفرانس واژهٔ همایش را نساخته بود، مثلاً به‌جای «همایش شیرخوارگان حسینی»، باید می‌گفتیم «کنفرانس شیرخوارگان حسینی» یا «کنگرهٔ شیرخوارگان حسینی». ۱۳۹۹/۰۸/۲۴ فرهاد قربان‌زاده @azvirayesh

2
دربارهٔ واژهٔ غلیان / قلیان چنان‌که دیگران نیز گفته‌اند، غَلْیان / قَلْیان برگرفته از واژهٔ عربیِ غَلْیان به معنی «جوشش» است. زیرا به‌هنگام تدخین غلیان، آب در مخزن آن غلغل می‌کند (عبدالرحیم ۱۴۰۱، ذیل غلیون). در فارسی، حذف واکۀ a از هجای دومِ وام‌واژه‌ای عربی و ادغام هجای اول و دوم نمونه‌های دیگری هم دارد، مانند جَرْیان (از عربیِ جَرَیَان) و جَوْلان (فارسی معاصر: jo:lân؛ از عربیِ جَوَلان) و حَیوان (از عربی حَیَوان) و دَوْران (فارسی معاصر: do:rân؛ از عربی دَوَران) و غَثُیان (از عربی غَثَیان) و هَذْیان (از عربی هَذْیان). در عربی واژهٔ غلیون نیز کاربرد دارد (Wehr 1994, p. 799: water pipe, narghile, hubble-bubble). غلیون برگرفته از صورت شکستهٔ غَلْيون / قَلْيون در فارسی است (عبدالرحیم ۱۴۰۱، ذیل غلیون). منابع عبدالرحیم، ف. (۱۴۰۱)، فرهنگ واژه‌های دخیل در زبان عربی معاصر و لهجه‌های آن، ترجمه و تحشیهٔ محمدعلی سلمانی مروست و فاطمه جمشیدی، تهران، امیرکبیر. Wehr, Hans (1994), A Dictionary of Modern Written Arabic (Arabic-English), Edited by J. Milton Cowan, 4th Edition, Otto Harrassowitz. ١۴۰۵/۰۴/۳۰ ▫️فرهاد قربان‌زاده @azvirayesh
1 594
3
‏«منجمین گفته‌اند که تبریز را از ترکان آفتی نخواهد رسید. چه طالع آن شهر عقرب است و مریخ صاحب آن است و تاکنون حرف ایشان راست درآمده‌است. چه از جمیع بلاد آذربایجان هیچ شهری از دستبرد ترکان محفوظ نمانده‌است، جز تبریز» (زکریابن محمد قزوینی، اخبارالبلاد، ۶۷۴ هـ، پیش از ترک شدن تبریز). ١۴٠۵/٠۴/٢٩ ▫️فرهاد قربان‌زاده @azvirayesh
2 603
4
دربارۀ واژۀ پرتابه‏ پرتابه برابر فارسیِ projectile و به معنی «شیئی است که شلیک یا پرتاب می‌شود یا به هر نحو دیگری به حرکت درمی‌آید (مانند گلوله) و توانایی پیش‌رانشِ خودکار ندارد». پس پرتابه می‌تواند بزرگ و مخرب یا کوچک و کم‌خطرتر باشد. ١۴٠۵/٠۴/٢٢ ▫️فرهاد قربان‌زاده @azvirayesh
3 807
5
دخترم، لو، از کلاس اول دوستی به نام سیمون برای خود انتخاب ‌کرده‌ که با جدیت خنده‌داری دربارۀ رابطه‌شان صحبت می‌کند. تمام جزئی
دخترم، لو، از کلاس اول دوستی به نام سیمون برای خود انتخاب ‌کرده‌ که با جدیت خنده‌داری دربارۀ رابطه‌شان صحبت می‌کند. تمام جزئیات زندگی آینده‌شان را با هم هماهنگ کرده‌اند؛ با خودشان فکر کرده‌اند که دو فرزند خواهند داشت: یک پسر و یک دختر، که یک سال با هم اختلاف سنی دارند. اسم دختر اوا آلبا و اسم پسر لئو رونالدو است. پیداست که نتوانسته‌اند دربارۀ اسم بچه‌ها با هم به توافق برسند. قرار است سگشان سیاه و گربه‌شان حنایی باشد. خانه‌شان قرار است استخر، دیوار صخره‌نوردی، زیپ‌لاین، ترامپولین، سرسرۀ مارپیچ، و دستگاه پشمک‌درست‌کن داشته باشد. مثل خانۀ ما که اتاق کودک دارد، قرار بود خانۀ آن‌ها اتاق مخصوصی برای پدرومادرها داشته باشد، ولی می‌گفت باید به‌نوبت به خانۀ آن‌ها برویم، نه هم‌زمان. سیمون قرار بود متخصص آزمایش بازی‌های ویدئویی باشد و لو متخصص تولید آب‌نبات کشی. قرار گذاشته بودند در روز ولنتاین به یکدیگر نقاشی هدیه بدهند و در تعطیلات برای یکدیگر نامه بنویسند. گاهی با هم تماس تصویری می‌گرفتند. ولی در همان اوایل ترم جدید لو روزی با حال بدی از مدرسه به خانه آمد و گفت: «سیمون مرا قال گذاشت!» اینجا #برگی_از_یک_کتاب
4 169
6
توجه کرده‌اید که چند دهه است در نوشته‌های رسمی اتومبیل نمی‌نویسیم و به‌جای آن، واژۀ خودرو را به کار می‌بریم؟ حتی در گفتار هم می‌گوییم خودروسازی. گویا اتومبیل فقط در اتومبیل‌رانی همچنان زنده است. بجا است در نگارش و ویرایش نیز همین واژۀ زیبای خودرو را به کار ببریم. ١۴۰۵/۰۴/۲۲ ▫️فرهاد قربان‌زاده @azvirayesh
3 688
7
توجه کرده‌اید که چند دهه است در نوشته‌های رسمی اتومبیل نمی‌نویسیم و به‌جای آن، واژۀ خودرو را به کار می‌بریم؟ حتی در گفتار هم می‌گوییم خودروسازی. گویا اتومبیل فقط در اتومبیل‌رانی همچنان زنده است. ١۴۰۵/۰۴/۲۲ ▫️فرهاد قربان‌زاده @azvirayesh
28
8
«پیش از میلاد مسیح» را هر جایی نباید نوشت!
«پیش از میلاد مسیح» را هر جایی نباید نوشت!
2
9
از خوش‌ذوقی‌های برخی گذاشتن نام پدیده‌های طبیعی ایران، به‌ویژه کوه‌ها، روی فرزندان خود است: ارس، اروند، البرز، کارون، الوند، دنا، سبلان، سهند، هیرمند. ١۴۰۵/۰۴/١۶ ▫️فرهاد قربان‌زاده @azvirayesh
5 343
10
از خوش‌ذوقی‌های برخی گذاشتن نام پدیده‌های طبیعی ایران، به‌ویژه کوه‌ها، روی فرزندان خود است: ارس، اروند، البرز، کارون، الوند، دنا، سبلان، سهند، هیرمند. ١۴۰۵/۰۴/١۶ ▫️فرهاد قربان‌زاده @azvirayesh
9
11
‏امروزه می‌گوییم «بالقوه» و «بالفعل». در فارسی میانه برای این دو واژه معادل داشته‌ایم: ‏pad tuwān = به توان (بالقوه) ‏pad kunišn = به کنش (بالفعل) ‏(کتاب پنجم دینکرد، به کوشش احمد تفضلی و ژاله آموزگار، ص ١٣۵). ١۴٠۵/٠۴/١٢ ▫️فرهاد قربان‌زاده @azvirayesh
6 035
12
پیشنهادی برای «هوش مصنوعی»* فرهاد قربان‌زاده دربارۀ کاربرد واژۀ «هوشواره» به‌جای «هوش مصنوعی» می‌گوید: «هوشواره» از «هوش مصنوعی» کوتاه‌تر است و با تکواژهای فارسی ساخته شده‌است. از دیدگاه معنایی و ساخت‌واژی نیز درست است. فرهاد قربان‌زاده، زبان‌شناس و فرهنگ‌نویس و ویراستار، در گفت‌وگو با ایسنا اظهار کرد: مردم artificial intelligence را با روش گرده‌برداری به «هوش مصنوعی» برگردانده‌اند و بعدها نیز گروه واژه‌گزینیِ فرهنگستان زبان و ادب فارسی آن را تصویب کرده‌است. او سپس گفت: به‌تازگی برخی علاقه‌مندان به زبان فارسی «هوشواره» را به‌جای «هوش مصنوعی» پیشنهاد کرده‌اند. این واژه زیبا و گوش‌نواز است، ولی باید از دیدگاه معنایی و ساختواژی هم بررسی شود؛ «هوشواره» از واژۀ «هوش» و پسوند «ـ‌واره» تشکیل شده است. دربارۀ «هوش» سخنی نیست. پسوند «ـ‌واره» از دو تکواژ تشکیل شده است: «وار» و «ه». او با بیان اینکه پسوند «ـ‌وار» دو کاربرد اصلی دارد، در این‌باره توضیح داد: ۱. «ـ‌وار» به اسم افزوده می‌شود و صفت می‌سازد و به معنی «دارای ...» است، مانند «امیدوار» (دارای امید)، «سزاوار» (دارای سزا)، «سوگوار» (دارای سوگ)، و «عیال‌وار» (دارای عیال). ۲. «ـ‌وار» به اسم می‌پیوندد و قید می‌سازد و به معنی «مانندِ ...» و «شبیهِ ...» است، چنان‌که «دایره‌وار» (مانند دایره)، «درویش‌وار» (مانند درویشان)، «دیوانه‌وار» (مانند دیوانه‌ها). این زبان‌شناس در ادامه اظهار کرد: پسوند «ـ‌واره» نیز چند کاربرد دارد: ۱. به اسم می‌پیوندد و اسم می‌سازد و به معنی «مانندِ ...» و «شبیهِ ...» است، چنان‌که «جشنواره» (جشن‌مانند)، «سنگواره» (چیزی که مانند سنگ است؛ فسیل)، «گهواره» یا «گاهواره» (چیزی که مانند «گَه» یا «گاه» به معنی «تخت» است)، «ماهواره» (چیزی که مانند ماه به دور زمین می‌گردد). «ماهواره»، به‌جز معنی رایج، در معنی «شهریه» هم کاربرد داشته است. ۲. به اسم افزوده می‌شود و اسم ابزار می‌سازد، مانند «گوشواره». این پژوهشگر زبان‌شناس همچنین دربارهٔ «هوشواره» گفت: از این واژه دو معنی را می‌توانیم برداشت کنیم؛ یکی «دارای هوش» و دیگری «هوش‌مانند» یا «مانند هوش». ازاین‌رو، «هوشواره» از دیدگاه معنایی و ساخت‌واژی درست است.   او خاطرنشان کرد: «هوشواره» از «هوش مصنوعی» کوتاه‌تر است و با تکواژهای فارسی ساخته شده‌است. با به کار بردنِ تکواژهای فارسی در واژه‌سازی این تکواژها زایاتر و گوش‌آشناتر می‌شوند و مردم واژه‌هایی را که بعدتر با این تکواژها ساخته می‌شوند راحت‌تر خواهند پذیرفت. چنان‌که پس از ساخته شدن «سنگواره» و «سوگواره» و «ماهواره» و «نامواره» و «یادواره» در دهه‌های اخیر و در پی آن، آشنایی بیشتر با پسوند «ـ‌واره»، پذیرش واژهٔ «موشواره» در برابر mouse راحت‌تر می‌شود. isna.ir/xdWC2s *عنوان مصاحبه از خبرگزاری ایسنا است. ١۴٠۵/٠۴/٠٩ ▫️فرهاد قربان‌زاده @azvirayesh
7 222
13
‏تصور بفرمایید کسی دسته‌ای کاه در آغوش گرفته و هنگام راه رفتن، کاه‌ها در پی هم بر زمین می‌ریزد و زمین را فرش می‌کند. به گونه‌
‏تصور بفرمایید کسی دسته‌ای کاه در آغوش گرفته و هنگام راه رفتن، کاه‌ها در پی هم بر زمین می‌ریزد و زمین را فرش می‌کند. به گونه‌ای که گویی راهی از کاه بر زمین کشیده‌اند. فارسی‌زبانان هزاران ستاره‌ای را که به دور یک مرکز می‌چرخند به این کاه‌ها تشبیه کردند و نامشان را گذاشتند «کهکشان». ١۴٠۵/٠۴/٠٩ ▫️فرهاد قربان‌زاده @azvirayesh
8 073
14
.
1
15
Introducing Morphology, Rochelle Lieberman, p. 49.
Introducing Morphology, Rochelle Lieberman, p. 49.
4 579
16
Grammar as Science, Richard K. Larson. p. 239.
Grammar as Science, Richard K. Larson. p. 239.
4 491
17
Semantics, John Saeed, p. 57.
Semantics, John Saeed, p. 57.
4 610
18
نکته‌ای در ویرایش صوری به «زبانی که برای توصیف زبان به کار می‌بریم» فرازبان (metalanguage) گفته می‌شود. در نمونه‌های زیر واژه‌های فرازبان ایرانیک و برجسته (Bold) شده‌اند: واژۀ نخجیر به معنی «شکار» است. ـ‌بان در باغبان تکواژ اشتقاقی است. در ویرایش کتاب و مقاله و دیگر نوشته‌های چاپی هنگامی که دربارۀ واژه‌ای سخن می‌گوییم، آن واژه فرازبان است و باید ایرانیک شود. معنی را نیز باید درون گیومه بگذاریم تا بتوان واژه و معنیِ آن را از هم بازشناخت. متمایز نکردن واژه‌های فرازبان از دیگر بخش‌های نوشته نشان‌دهندۀ ناویراسته بودن متن است. به پیوست، چند نمونه از کتاب‌های فرنگی آمده‌است. پانوشت: ١. در گوشی‌های آیفون حالت ایرانیک نمایش داده نمی‌شود. برای چاره می‌توان واژه‌های فرازبان را در تلگرام هم ایرانیک کرد و هم برجسته. ٢. در ایکس (توییتر) و اینستاگرام نه حالت ایرانیک نمایش داده می‌شود و نه حالت برجسته. در این شبکه‌های اجتماعی به‌ناگزیر باید واژه‌های فرازبان را درون گیومه گذاشت. ١۴٠۵/٠۴/٠۶ ▫️فرهاد قربان‌زاده @azvirayesh
5 001
19
دربارۀ پسوند «ـ‌گان» «ـ‌گان» پسوندی است که افزون بر معنی‌های ازپیش‌موجود، در دهه‌های گذشته در معنی پسوند سازندۀ اسم مجموعه (و نه «جمع») نیز به کار می‌رود (نک. الگوهای ساخت واژه در زبان فارسی، زیر نظر حسین سامعی، با همکاری ملیحه تفسیری، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، ١٣٩٣، ص ١٨٠). تفاوت مجموعه با جمع در این است که مجموعه یک گروه را تشکیل می‌دهد. برای نمونه، «ناوگان» به معنی «مجموعۀ ناوهای یک کشور» است، ولی «ناوها» می‌تواند به چند ناو اشاره داشته باشد که از آنِ کشورهای گوناگون‌اند و پیوندی میان آن‌ها نیست. با این توضیح، «واژگان» به معنی «مجموعۀ واژه‌های کتاب یا ذهن انسان» است و نه به معنی «واژه‌ها» (نک. فرهنگ بزرگ سخن؛ فرهنگ پیشوندها و پسوندهای زبان فارسی، خسرو فرشیدورد، زوار، ١٣٨۶، ص ٣٨٣). «ـ‌گان» پسوند مستقلی است و نباید آن را با سه واج پایانی واژه‌هایی مانند «پرندگان» (پرندگ [در فارسی میانه] + ان) در هم آمیخت. با این توضیح، روشن است که پسوند «ـ‌گان» می‌تواند هم به واژه‌های پایان‌یافته به «ـ‌ه» بپیوندد و هم به دیگر واژه‌ها. اگر «ـ‌گان» به واژه‌های پایان‌یافته به «ـ‌ه» افزوده شود، به قیاس واژه‌هایی مانند «پرندگان»، «ه» حذف می‌شود و برای نمونه، «واژه‌گان» را «واژگان» می‌نویسیم (نک. تراز دگرگونی‌های آوایی، آندره مارتینه، ترجمۀ هرمز میلانیان، هرمس، ص ۴ـ۵، حاشیۀ مترجم). «ـ‌گان» در واژه‌سازی علمی گره‌های بسیاری گشوده و واژه‌های پرشماری با آن ساخته شده (فرهنگ توصیفی دستور زبان فارسی، علاءالدین طباطبایی، فرهنگ معاصر، ١٣٩۶، ص ٩٨)، مانندِ ‏ابزارگان: gadgetry ‏افزارگان: material ‏اندامگان: organism ‏ایزدگان: pantheon ‏ایمنی‌گان: immunome ‏پاسگان: guard ‏پرسشگان: fag ‏پروتگان: proteom‏ رونوشتگان: transcriptome ‏سازگان: orchestra صیغگان: paradigm فهرستگان: union catalogue, union list ناوگان: fleet, rolling stock ‏نشانگان: syndrome واژگان: vocabulary, lexicon نگارنده واژۀ «جزیرگان» در برابر «مجمع‌الجزایر» را با توجه به توضیحات بالا پیشنهاد کرده‌است. ١۴٠۵/٠۴/٠۶ ▫️فرهاد قربان‌زاده @azvirayesh
4 818
20
دربارۀ پسوند ـ‌گان «ـ‌گان» پسوندی است که افزون بر معنی‌های ازپیش‌موجود، در دهه‌های گذشته در معنی پسوند سازندۀ اسم مجموعه (و نه «جمع») نیز به کار می‌رود (نک. الگوهای ساخت واژه در زبان فارسی، زیر نظر حسین سامعی، با همکاری ملیحه تفسیری، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، ١٣٩٣، ص ١٨٠). تفاوت مجموعه با جمع در این است که مجموعه یک گروه را تشکیل می‌دهد. برای نمونه، «ناوگان» به معنی «مجموعۀ ناوهای یک کشور» است، ولی «ناوها» می‌تواند به چند ناو اشاره داشته باشد که از آنِ کشورهای گوناگون‌اند و پیوندی میان آن‌ها نیست. با این توضیح، «واژگان» به معنی «مجموعۀ واژه‌های کتاب یا ذهن انسان» است و نه به معنی «واژه‌ها» (نک. فرهنگ بزرگ سخن؛ فرهنگ پیشوندها و پسوندهای زبان فارسی، خسرو فرشیدورد، زوار، ١٣٨۶، ص ٣٨٣). «ـ‌گان» پسوند مستقلی است و نباید آن را با سه واج پایانی واژه‌هایی مانند «پرندگان» (پرندگ [در فارسی میانه] + ان) در هم آمیخت. با این توضیح، روشن است که پسوند «ـ‌گان» می‌تواند هم به واژه‌های پایان‌یافته به «ـ‌ه» بپیوندد و هم به دیگر واژه‌ها. اگر «ـ‌گان» به واژه‌های پایان‌یافته به «ـ‌ه» افزوده شود، به قیاس واژه‌هایی مانند «پرندگان»، «ه» حذف می‌شود و برای نمونه، «واژه‌گان» را «واژگان» می‌نویسیم (نک. تراز دگرگونی‌های آوایی، آندره مارتینه، ترجمۀ هرمز میلانیان، هرمس، ص ۴ـ۵، حاشیۀ مترجم). «ـ‌گان» در واژه‌سازی علمی گره‌های بسیاری گشوده و واژه‌های پرشماری با آن ساخته شده (فرهنگ توصیفی دستور زبان فارسی، علاءالدین طباطبایی، فرهنگ معاصر، ١٣٩۶، ص ٩٨)، مانندِ ‏ابزارگان: gadgetry ‏افزارگان: material ‏اندامگان: organism ‏ایزدگان: pantheon ‏ایمنی‌گان: immunome ‏پاسگان: guard ‏پرسشگان: fag ‏پروتگان: proteom‏ رونوشتگان: transcriptome ‏سازگان: orchestra صیغگان: paradigm فهرستگان: union catalogue, union list ناوگان: fleet, rolling stock ‏نشانگان: syndrome واژگان: vocabulary, lexicon نگارنده واژۀ «جزیرگان» در برابر «مجمع‌الجزایر» را با توجه به توضیحات بالا پیشنهاد کرده‌است. ١۴٠۵/٠۴/٠۶ ▫️فرهاد قربان‌زاده @azvirayesh
1