Dr najih gulpy
رفتن به کانال در Telegram
302
مشترکین
اطلاعاتی وجود ندارد24 ساعت
-27 روز
-530 روز
در حال بارگیری داده...
کانالهای مشابه
ابر برچسبها
هیچ دادهای
مشکلی وجود دارد؟ لطفاً صفحه را تازه کنید یا با مدیر پشتیبانی ما تماس بگیرید.
اشارات ورودی و خروجی
---
---
---
---
---
---
جذب مشترکین
ژوئن '25
ژوئن '25
+2
در 0 کانالها
مه '25
+3
در 0 کانالها
Get PRO
آوریل '25
+3
در 1 کانالها
Get PRO
مارس '25
+4
در 0 کانالها
Get PRO
فوریه '25
+9
در 2 کانالها
Get PRO
ژانویه '25
+9
در 0 کانالها
Get PRO
دسامبر '24
+8
در 0 کانالها
Get PRO
نوامبر '24
+19
در 1 کانالها
Get PRO
اکتبر '24
+12
در 1 کانالها
Get PRO
سپتامبر '24
+11
در 2 کانالها
Get PRO
اوت '24
+14
در 2 کانالها
Get PRO
ژوئیه '24
+8
در 0 کانالها
Get PRO
ژوئن '24
+2
در 0 کانالها
Get PRO
مه '24
+5
در 0 کانالها
Get PRO
آوریل '24
+9
در 0 کانالها
Get PRO
مارس '24
+11
در 0 کانالها
Get PRO
فوریه '24
+5
در 0 کانالها
Get PRO
ژانویه '24
+9
در 0 کانالها
Get PRO
دسامبر '23
+10
در 0 کانالها
Get PRO
نوامبر '23
+16
در 0 کانالها
Get PRO
اکتبر '23
+12
در 1 کانالها
Get PRO
سپتامبر '23
+6
در 0 کانالها
Get PRO
اوت '23
+14
در 0 کانالها
Get PRO
ژوئیه '23
+7
در 0 کانالها
Get PRO
ژوئن '23
+13
در 0 کانالها
Get PRO
مه '23
+11
در 0 کانالها
Get PRO
آوریل '23
+16
در 0 کانالها
Get PRO
مارس '23
+7
در 0 کانالها
Get PRO
فوریه '23
+2
در 0 کانالها
Get PRO
ژانویه '23
+5
در 0 کانالها
Get PRO
دسامبر '22
+1
در 0 کانالها
Get PRO
نوامبر '22
+4
در 0 کانالها
Get PRO
اکتبر '22
+7
در 0 کانالها
Get PRO
سپتامبر '22
+4
در 0 کانالها
Get PRO
اوت '22
+7
در 0 کانالها
Get PRO
ژوئیه '22
+6
در 0 کانالها
Get PRO
ژوئن '22
+4
در 0 کانالها
Get PRO
مه '22
+3
در 0 کانالها
Get PRO
آوریل '22
+3
در 0 کانالها
Get PRO
مارس '22
+27
در 0 کانالها
Get PRO
فوریه '22
+7
در 0 کانالها
Get PRO
ژانویه '22
+5
در 0 کانالها
Get PRO
دسامبر '21
+7
در 0 کانالها
Get PRO
نوامبر '21
+7
در 0 کانالها
Get PRO
اکتبر '21
+11
در 0 کانالها
Get PRO
سپتامبر '21
+4
در 0 کانالها
Get PRO
اوت '21
+6
در 0 کانالها
Get PRO
ژوئیه '21
+17
در 0 کانالها
Get PRO
ژوئن '21
+4
در 0 کانالها
Get PRO
مه '21
+236
در 0 کانالها
| تاریخ | رشد مشترکین | اشارات | کانالها | |
| 27 ژوئن | 0 | |||
| 26 ژوئن | 0 | |||
| 25 ژوئن | 0 | |||
| 24 ژوئن | 0 | |||
| 23 ژوئن | 0 | |||
| 22 ژوئن | 0 | |||
| 21 ژوئن | 0 | |||
| 20 ژوئن | 0 | |||
| 19 ژوئن | 0 | |||
| 18 ژوئن | 0 | |||
| 17 ژوئن | 0 | |||
| 16 ژوئن | +1 | |||
| 15 ژوئن | 0 | |||
| 14 ژوئن | 0 | |||
| 13 ژوئن | 0 | |||
| 12 ژوئن | 0 | |||
| 11 ژوئن | +1 | |||
| 10 ژوئن | 0 | |||
| 09 ژوئن | 0 | |||
| 08 ژوئن | 0 | |||
| 07 ژوئن | 0 | |||
| 06 ژوئن | 0 | |||
| 05 ژوئن | 0 | |||
| 04 ژوئن | 0 | |||
| 03 ژوئن | 0 | |||
| 02 ژوئن | 0 | |||
| 01 ژوئن | 0 |
پستهای کانال
وؽرەگا وەختەی مەنیشۉ ڕۉجیار ئاخر ترینجەش بەرمەشۉ جە شار
وەختەی زەرد مەبۉ سەریاڵی کۉسار وەنەش بایەقوش نە سەرپۉپەی دار
وەختەی تەمیارە سارا و دەشت و کۉ دڵتەنگ و مەلول مەگنو یادو تۉ
سوحێ زو شەفەق دا دیاری وؽشدا وەرەتاو بەقو نساری
بە قاقبۉ چڕیش چیڵەکؽ پاری دەنگداوە کویستان سەر تاکو واری
وارانی هەرسی دیدەم جاری بۉ دڵتەنگ و مەلول مەگنو یادو تۉ
وەختەی وارانی وەهاران وەشتو مەساو بی سارا و کۉسار و دەشتو
هەر وەختەی یاوا وادەی گوڵگەشتو تەنگەز، ئەرخەوان هەراڵەش ڕەشتو
بۉش ئاما دەماخ گوڵانی وەش بۉ دڵتەنگ و مەلول مەگنو یادو تۉ
کەهامن ئاما وەهاران سەرشی شاهۉ ڕەنگەش دؽز، گؽڵانە ڕەشی
دەوارشان هۉردا بنارو کەشی گەلە جەموارد و بؽرەگا بەرشی
ماڵ بە شارەزا و شوان بە هۉهۉ دڵتەنگ و مەلول مەگنو یادو تۉ
هەر وەختەی ئاما پایز و خەزان سوەیلی ڕەشتش دو دیدەی ڕەزان
گؽڵاوە کۉچی هەوارە بەرزان ئەمنیچ بە وؽنەی ئاواتەوازان
| 2 |  وؽرەگا وەختەی مەنیشۉ ڕۉجیار ئاخر ترینجەش بەرمەشۉ جە شار
وەختەی زەرد مەبۉ سەریاڵی کۉسار وەنەش بایەقوش نە سەرپۉپەی دار
وەختەی تەمیارە سارا و دەشت و کۉ دڵتەنگ و مەلول مەگنو یادو تۉ
سوحێ زو شەفەق دا دیاری وؽشدا وەرەتاو بەقو نساری
بە قاقبۉ چڕیش چیڵەکؽ پاری دەنگداوە کویستان سەر تاکو واری
وارانی هەرسی دیدەم جاری بۉ دڵتەنگ و مەلول مەگنو یادو تۉ
وەختەی وارانی وەهاران وەشتو مەساو بی سارا و کۉسار و دەشتو
هەر وەختەی یاوا وادەی گوڵگەشتو تەنگەز، ئەرخەوان هەراڵەش ڕەشتو
بۉش ئاما دەماخ گوڵانی وەش بۉ دڵتەنگ و مەلول مەگنو یادو تۉ
کەهامن ئاما وەهاران سەرشی شاهۉ ڕەنگەش دؽز، گؽڵانە ڕەشی
دەوارشان هۉردا بنارو کەشی گەلە جەموارد و بؽرەگا بەرشی
ماڵ بە شارەزا و شوان بە هۉهۉ دڵتەنگ و مەلول مەگنو یادو تۉ | 1 |
| 3 | بزڵانە خەزؽنێوی ئەوەشاریا. واتارێوەی زانشتیە سەرو دەگاو بزلانەی، زوانشان، فەرهەنگشان، جوگرافیا.بفەرماودؽ ڕەسەنایەتی چی دەگاو هەورامانینە بواندؽوە. | 1 560 |
| 4 | سەرنجەم کەوتە سەرو دەنگو (نگ، ند)، دلؽو واتەکاو (چند، ئاندە، زەماوندە، هەنگوین) پسە درکنؽنؽش (چنگ، ئانگە، زەماونگە، هەنگوین) یانی دەنگو (مینگە-غنە)و لوتی دیاربؽ پۆشاوە، پسەو دەگاو خەرپانی کە ماچانؽ (چنگ)، پەی (بانگ) هەر واچؽنؽ بانگ وەلێم مینگەو لوتؽشا فرە زاقبؽوە.
بزڵانە گەوهەرێون پەی جۉیای و هۉروشکنای زوانی و فەرهەنگی، خودای نیان بلی چندە روێو جاگە بنیشی و بلینە قولایی زوانەکەیشان و فەرهەنگی زەریفیشان.
دماجار سپاس و پەنەزانایم پەی کاکە جەمشیدی و کاکە محمەدی و کاکە سەنجەری، کە هامکارؽم بؽنؽ و مؽمانشا بؽنؽ جە گەشتەکەمنە.
ناجح گوڵپی ١٢/٦/٢٠٢٥ | 1 |
| 5 | بزڵانە؛ خەزؽننێوی ئەوەشاریا
زوۆن ئاواتەوازبؽنؽ ڕوێو جە روان بلونە خزمەتو دەگاو بزڵانەی، شوکر پەی خودای ئاواتم بڕیا. من پسەو کەسێو، کە ویارو زوانی و فەرهەنگینە ساڵانێوەن خزمەتمەکەرو. جە بارەو تایبەمەندی زوانو دەگاو بزڵانەیوە ئەژنیەبؽم، پەوکای ئیجارە پەردەچیام بلو نزیکۆ ئی دەگا خنجیلانؽ بوینو، پەی ئانەی چەنی مەردمەکەیش واتوواچ بکەرو، یام گۉش بدارو بزانو ئانە، کە واچیان پاسەن!
کاشی بەعەمەل ئاما، ڕۉ یەرەشەممەی، ١٠/٦/٢٠٢٥، چەنی هامرایم کاکە جەمشید بزڵانەیی لوایمؽ، سەربارو گەشتیو وەشی و دیەی دیمەنەکاو دگای و باخات و ناوچەکەی، ئی زانیاریایچە پؽشکەشتان مەکەرون.
بزڵانە کەوتەن ناوچەو گاوەرۉی، تاقە دەگای هەورامیەنە، نزیکەو جادەو سنە-کامیارانینە، جادەی خوڵینش هەن، هامسا دەگاو دۉڵای، دەرەکەوڵەی و وەسؽ وارینە و وەسؽ سەرینؽنە جە ناوچەو ژاوەرۉینە، هەڵبەت گرد کەوتؽنؽ پەشتیشەوە. بزڵانە، پسەو دەگایاکاو هەورامانی تفی فرؽش چەنە بؽنؽ، گەرمەو تفیاوای بؽ، تفی چەرمؽ، هەڵبەت تفی بؽڕمڵؽش (بؽپؽشؽ) نەبؽنؽ چەنە. هەناری و ساوی و هەلوچؽ و هارەبراڵو، گؽلاس، شؽڵانؽ...
دەوڵەت پەنگاوێوش(سەد) سازنان سەرو چەمو گاوەرۉیوە، بۉنەو ئینەیوە ئەغڵەبەو زەمین و باخەکاو دەگای کەوتؽنؽ وریتی پەنگاوەکؽ و مەبانؽ چؽرو ئاوؽوە، ئتر کۉشەنێوی فرە جە زەمینی تەختی و باهری و باخؽشا دلؽنە شیؽنؽ، پەوچی فرەو خەڵکو دەگای ڕووەشا نیاینە شارو سنەی پەی ژیوای، سنە نیمسات دورەن. بزڵانە یاگێوەی سەختەنە، کەشو عەوالانی هامساشەن.
بزاڵانە وەڵتەر یاگێوەنە بیەن چەودیمو دەگا تازەکؽوە پەنەش ماچا بزڵانەی کۉن. بزڵانەی تازە نزیکو پەنجا یانا مەبۉنە. نامؽ بزڵانەی جە (بزان، بزانان) یانی مەردمی بزان، زانا، جەمعو بزانان، ئتر وردەوەردەی سەرو زوانیوە نامەکؽ فاڕیاینە پەی بزڵانان، بزڵانە. پەیلوای تەریچ هەن، کە یاگؽو بزەکۉیا بیؽنە، کەڵەکۉیی (بزڵانە-لانەو بزان، لانەو بزەکۉیان، کەڵە کۉیان)، کەڵە کۉیی هەمیشە ئازاد و سەربەرز بیەن، خەڵکو بزڵانەیچ پاسە بیەن، پەوکای ئی نامؽشا نیان.
تایبەمەندەیاکاو زوانو دەگاو بزڵانەی. گۉرانەن/ دایلەکتو هەورامانی/ لەهجەو تەختی. سەمەرە ئانەنە کە ئی دەگا مەگنۉ ئەوپەڕو ژاوەرۉی، کۉشەنیوی فرە دور، کەچی پسەو مەردمو هەورامانو تەختی و لهۉنی مەدوانؽ، چەنی؟
زوانشانە مۉرفیمو(مە) ی بەکارنمارانؽ وەڵؽو کەردەوەی نەویەردەینە. هەر پسەو هەورامان تەختی ماچا:
کەرو، بەرو، وەرو، نیشو، گرەوا، لوا، گلؽرا، ڕەما. مزانمؽ کۉشەنو ژاوەرۉینە مەواچانؽ (مەکەرو، مەبەرو، مەوەرو، مەنیشو، مەگرەوا، مەلوا، مەگلؽرا، مەڕەما).
زاقتەرین تایبەمەندی ئانەن کە (ئا) یام (ا) بؽگیری درؽژ، مەواڕانؽ پەی (ۉ). ئینە تایبەمەندیێوی کۉنەبیەن کە دلؽو شعرەکاو سەیدینە مەوینمؽش. هەرپاسە ئی دیارکەوتە دلؽو شعرەکانو بابا تاهری هەمدانینە هەن، دلؽو لەهجەو تارانینە هەن. ئەکید ئینە ئەوامەنەو زوانێو گردینی و کۉنەو وەڵاتو ئاریانی بیەن، دلؽو دایلەکتو هەورامانیەن، لەهجەو بزڵانەینە هەڵای وؽش پارؽزنان. یانی بزلانە ئەژمار مەکریۉ بە لەهجێوی تایبەو دایلەکتو هەورامانی.
هانە-هۉنە، یانە-یۉنە، نیشانە-نیشۉنە، مزانو-مزۉنو، ڕەما-ڕەمۉ، ئاما-ئۉمۉ، ئامای-ئۉمۉی، وەشا-وەشۉ، ئانا-ئۉنۉ. هەڵبەت گرد (ا) نمەواڕیۉ، پسەو (دەگا=دەگا) ئەغڵەبشا جە کەردەوەنە دیاریمەدانؽ کاتو گؽڵاینە inflection ، هەرپاسە نامؽ، یاوەرنامؽ و یاوەرکەردەوەنە، ئامرازەکانە ئی دیارکەوتیە مەوینمؽ.
مۉرفیمو جەمی (ؽ) هەورامانی، بزڵانەنە واڕیان پەی (ە) بؽگیری کوڵ، بە جۉرێو مەدرکناش هەن میانو (ا) درؽژی و (ە) کوڵینە، پسەو.
بلمؽ- بلمە، ملمؽ- ملمە. لوێ- لوە. ڕەمێ-ڕەمە، تەرسێ-تەرسە.
دلؽو دەگایرە گؽڵای مەگؽڵؽنمؽ، واتشا بە بڕێو هەرمانکەران (قەلبتان ساق با). سەرنجەمدا، ئؽمە هەورامانەنە مەواچمؽ (قەلبتا ساق بۉ). من لاو وؽمەوە هنەکەو ئادیسان بە راس مزانو، چون دیارکەوتو (ڕؽککەوتەی Agreement) هەن دلؽو واتچنەکەینە. قەلبتا-جەمەن-کۉ، ساق با، هەر کۉن، وەلێم هنەکەو هەورامانی(قەلبتا جەمەن، کەچی بۉ تاکەن) ئؽمە پەی کەسێوی تاکیچ ماچمؽ قەلبت ساقبۉ، پەی جەمیچ هەر ساقبۉ ماچمؽ. ئینە ڕەسەنایەتی زوانە کۉنەکان هەکە ملکەچؽ دیارکەوتو کۆنکۆردی concord مەبانؽ، وردەوەردەی دماتەر بڕێوش کاڵ بیەنوە و نەمەنەن.
چؽوێوی سەمەرە، ئانەبؽ بڕیو جارؽ دەنگو (ۉ) هەورامانی فاڕیؽ پەی (ا) جە بزڵانەنە> پسەو (لالۉ-لالا)، بە لالۉی واچؽنؽ لالا، رەنگا ئا (بۉ) پسەو ئینەی بیەبۉ، هەڵبەت جۉیای فرەتەرش گەرەکەن.
هەڵبەت وردەو جیاوازیؽ بؽنؽ جە تەلەفزنە، ئانەیچ گردو لەهجاکاو زوانینە مەوینیانؽ، چون لەهجە تەنیا جە درکناینە فەرق مەکەرۉ.
سەرنجەمدا چەمەو (کەوتەی) بەکارنمارانؽ، نەژنیەبؽشا، وەلێم بیچمو(گنای) کە بیچمو ئیسەتؽو کەوتەین بەکارمەبەرانؽ، ئینەیچ فرە ئاسایین و چندەها نمونؽ چیمنؽ زوانەکەمانە هەنؽ. | 1 |
| 6 |  +8بدون متن... | 1 |
| 7 |  +9بدون متن... | 1 |
| 8 |  +9بدون متن... | 1 |
| 9 | تان و پۉ
گردما (واچؽ دوانؽTwin word) تانوپۉیما ئەژنیؽنە، تان یانی ستونی، سەرەرەپەی واری یام چەپەوانە. پۉ، یانی ئاسۉیی، لابلای. ئی واچە دوانیؽ هەورامانەنە پەی تانو پۉ چۉخورانکی، بەگردینی هەرمانەو جۉڵایی و چنیەینە بەکارئاومێنە. جە بارو مۉرفۆلۆجیوە (واتسازیوە) واتؽو (تانوپۉی) جە ئەنجامو یۉگؽرتەی دوؽ ڕؽخا سازیێنە، مەبۉنە بە واتیوەی ئامؽتی جۉرو واتؽ دوانؽ.
مەولەوی مەفەرماوۉ (مەفەرمۉ).
دیسان دەس چەرخ ها نە کاردا تای تانتەی دوریش وستەن وە داردا
چؽگەنە من مەبەستم ماناکؽش نیەنە، دیوانەکەشنە مانادریانوە. گەرەکمەن سەرو واچؽ (واتؽ) تانتەی، کە بە شؽوەو چەمەی ئاومێنە. (تان) ڕؽخەو چەمەین، ئەسڵو واتەکؽن. (تانە، تانؽ) بە قاعدەو زوانەکەیمان مەبۉن بە نامؽ چەمەی (اسم مسدر). واچؽ تانەرە کەوتەن، تانوپۉ چۉخورانکەکەی پەڕەن. وەلێـم دیارەنیەن ئایا واچؽ (تانؽ) کە مەگنۉ سەرو چەم، چێوە ئامێنە یام نا؟
ئی چەمە باوڕ نمەکەرو کەسێوی هەورامی بەکارئاوردەبۉ جە ژیواشنە، وەلێم ئانا مەولەوی سەردەمو وؽشنە بەکارئاوردەن. ئینە پەیما مەسەلەمنۉ زوان بەکارت ناورد پوکیۉوە.
واچؽ (پۉ)ی ئەکید ئادیچە چەمەش بیەن، جەئەنجامو بەکارناوردەینە پوکیانەوە، تەنیا ڕؽخەکەش مەنەن. جا ئی ڕؽخؽ ئەگەر ئاویشا بدەینە، ئەکید مەژوژیانەوە، چوزە مەکەرانوەو قەد و لەق و پۉ مزنانؽ، ئادیچ بە هەرمانکەردەی زانشتی سەرو زوانەکەیمان.
چؽوێوی تەریچما مارۉوە یاد کە چەمەی بنەڕيتی زوانو گوران/هەورامانینە بیچمش بە (تەی) دمایش ئامان، ئەو بیچمەکؽ تەرؽ جە ئەنجامو ویەرو زەمانەینە فاڕوجمشاکەردەن، پسەو (نویستەی-نویسای-نویسنای-نویسیای)، زوانو ئؽمەنە چەمە چوار بیچمؽ-ساختاریش هەنؽ. فرێوە جە چەمەکا ساختاری بنەڕەتیشا نەمەنەن، پسەو (لوای، ئامای، گرسای، وارای).
دەیان واچؽ تەرؽم دینؽ بەشؽوەو چەمەی بەکارئاومێنؽ جە کتؽبە کۉنەکامانە، دیوانو شاعرەکامانە، کەچی ئیسە تەنیا ڕؽخەکەشا مەنەن. پسەو (ئازمای) کە واچؽ ئەزمونی چینەیوە گیریان. ئازم ڕؽخەن، ئازمە قەدشەن، وەلێم زوان، هەکە هەرمانەش پەنە نەکریا (پەنەش نەدوای و نەنویسا) واچەکؽش تۉزە مەگؽرۉشا و مەگنانؽ دلؽو زیندانو فۉتیایوە.
ناجح گوڵپی ٣١/٥/٢٠٢٥ | 906 |
| 10 | هۉرمەڕیای نەفسیەتی هەورامی
ئارۉ (ئیرۉ) ٣٠/٥/٢٠٢٥ توشو دوؽ ئاژا بیانؽ کە هۉرمەڕیای نەفسیەت، کەسایەتی هەورامی ئەرمانؽنؽ. هەڵبەت ئی هۉرمەڕیایە زوۉن هەن دلؽمانە، بڕێوما پڕنانما پسەو دەردؽ، لاو بڕێویچماوە هەلای مەنؽنە پسەو دەردەو گولی، فرەش گەرەکەن تا گردما پڕنمؽش، ساقؽ و سەلیمؽ بیمؽوە. هۉرمەڕیاکەیچ، نەتاوای، شەرم، وؽ بەکەمزانای. نمەزانو نامؽش بنیەو چؽش؟
ئاژەی یوەم، ئارۉ مزگی گوڵپینە پەی نماو جمعەی مامۉساکەما لوابؽ شۉنەو هەرمانؽرە نەپەردەچیابؽش بەیۉنە، پەوکای مامۉسایێو هامڕا و هامزوانو ویش، کە خەڵکو یۉجە دەگاکاو هەورامانی بؽ، ئاما جیاتی مامۆسا کەمالی نماو جمعەیما پەی بکەرۉ، کاتو دەسپەنەکەردەی، لوانی وەرۆ لاش، واتم مامۉسا خۆ بە هەورامی خوتبە مدەی؟ خەندێوەش کەرد و واتش دەی بەهەورامی پەیم نمؽ خوتەبە بدەو، منیچ واتم دەی مەگەر بلمؽوە نما نەکەرمؽ. ئیجا واتش ئەی کەسی کوردزوانتا نیا چەنە، نەوەک نەیاوۉنە، منیچ واتم ناوەڵا گردما هەورامینمؽ.
سەرنجە بدەیدؽ مامۉسای هەورامی زوان چندە شۉنەو وؽ خڵاونایرە مەگؽڵۉ، گەرەکشەن یەک تاقە نەفەری غەیرەهەورامی بؽزۉوە مزگیەکەنە تا بکەرۉش بەهانؽ ئانەی کە بە زوانو وؽش خوتبە نەدۉ. کاشی بەعمەل ئاما، دەسش پەنە کەرد شوکر پەی خودای بەهەورامی خوتبەش دا. دماو نماو جمعەی لوانی واتم مامۉسا خەجاڵەتنا کە پاسەم وات. مدیەو خەریکەن جەمن تیژتەرن واتش زوان ئایەتەو خوداینە باسش کریان، ئایەتێش پەی وانانی سەرو زوانی. داخەم مەشۉ من وەرەم نیەنە تا بنویسوش. بەهەرحاڵ چؽگە هەرمانەکؽما ویەردە، واتم با ئیتر بەیرە هەریاگیو لازمش کەرد بە زوانو وؽت خوتەبە و مۉچیاریەکات بواچی.
هەر نما کریا واتشا کاکە فڵان ماشینەکەش هۉروؽڵیان، ماراشەو قەبرسانو گوڵپی منیاش. دماو سەعاتێو ئاردشاوە. لوایمؽ پەی سەرو قەبرا، قەبرە ئامادؽ بیە، حەشاماتێوی فرە ئامادەبی. مدەیەو مامۉسا (ن) پەیدا بی مەرحەبایم کەرد، پؽوەرە هۉرمدرایمؽ، دیانی دلؽو خەڵکەکەیرە مدەیەو مامۉسای (مەلا) تەرش نیاچەنە، واتم بخودا ئیدی بەرا پەی قسەکەردەی و تەڵقینەو مەردەکەی، ئتر یەکسەر واتم مامۆسا رەنگە چرات، وەلێم پەی خاترەو خودای بەهەورامی قسؽبکەرە، مدەیەو ماچۉ وەڵا بە هەورامی نمەزانو خوتبە بدەو! چەولاوە مامۉسا محمەد نەما پەشتگیریکەردەیش، واتش رەنگا هامسێ فرؽما شارەزورۆ ئامێبا، هەورامی حاڵیؽ نمەبانؽ. منیچ واتم دەی با هەزار سالێن هەنمؽ پؽوەرە ئیجارە تەڵقینەی هەورامیە بژنەوا. ئترا ئاماژە کریا پەی مامۉسای، منیچ لوانی وەرۆ تا نزیکو قەبەرەکؽ، ئتر ئامانیوە دما، واتم ئەگەر بەهەورامی قسەکاش بکەرۉ لاشەنە منیشو، پەوکای زانام پسەو بڵبڵی نەما جافی قسؽکەردەی.
مەپەرسو،ئایا (مەڵڵا) مامۉسای ئاینی هەورامی زوان، چی نمەتاوۉ بە زوانو وؽش خوتبە بدۉ؟ چی خوداخوداشەن یۉ غەیرە هەورامی دلؽ مزگیەکەینە یام سەرو قەبراوە بۉ تا وؽش پڕنۉوە جە خوتبە هەورامیەکەی؟ وەڵتەریچ چندە جارێو واتەنم بە مامۉسا هەورامیەکا بەتایبەت خورماڵنە، بەهەمان شؽوە واتەنشا فڵانی نمەزانمؽ بەهەورامی خوتبە بدەیمؽ.
خودا جە مەردەکەیما وەش بۉنەو خەیرەو مامۉسایچ بنویسۉ. چەنی ئەوپەڕو ئؽژانەیم پەی هەردوی مامۉساکا، پەی گردو ئا مامۉسا هەورامی پسەو کەسایەتی یاگؽ فەخرینؽ پەی ئؽمە. چەنی ئی ئاژەیە، دەیان مامۉسێما هەنؽ بە هەورامی خوتبە مدانؽ و تەڵقینەو مەردەی مدا. تا رادێو خەریکەن ژڵؽوە کەوتەن دلؽما خەریکەن هەورامی خوتبە دای گەشە مکەرۉ.
وەلێم پەرسەکؽ من ئانؽنە مەشۉ چی مامۉسای هەورامی زوان نەزانۉ بە زوانو وؽش خوتبە بدۉ، چەولاوە پسەو بڵبڵی بە عەرەبی و بە کوردی خوتبە مدا. ئایا کەی مامۆسای ئاینی هەورامی زوان ئی پەردەو هۉرمەڕیایە فڕەمەدۉنە هەورامانەنە، مزگیەکاو هەورامانینە، دەگایەکاو هەورامانینە، یانەو وؽشنە بە زوانو ئەداو وؽش، ئا زوانە کە چەنی شوتو ئەدایش گوچ کریان پەنە، مەشۉ چی نەزانۉ پەنەش خوتبە بدۉ؟ ئی هورمەڕیایە هەر تایبەت نیەن لاو مەڵلاکاماوە، گؽرە کەسایەتیە سیاسیە پلەدارەکؽچ بەهەمان شؽوە فرەو کوڕ و گلؽرەو بیە هەورامیەکانە هەر بە زوان جافی سورانی قسؽ مەکەرانؽ. ئومؽدم هەن، ئتر هەڕەتشەن بە زوانو وؽما یاگؽ وؽشنە قسؽبکەرمؽ چون فەرهەنگ و زوان بە نویستەی و دوای مەپارؽزیۉ.
ناجح گوڵپی ٣٠/٥/٢٠٢٥ | 755 |
| 11 | زوان و ئەژناسە language and Identity زوان و هەویە، واتارێوەی زانشتیەنە باسو هەویەی زوانی مەکەرۉ، کە پەیوەسەن بە فەرهەنگی . زوان-فەرهەنگ-هەویە، یەرؽ کوڵەکؽ هؽقمنؽ پؽوەرە گەشەمەکەرانؽ و پؽوەرەیچ مەگنانؽ... | 881 |
| 12 |  +9بدون متن... | 1 |
| 13 |  بدون متن... | 1 |
| 14 |  بدون متن... | 1 |
| 15 | +1 شێعرە چێشهنه؟ (دۋێ بهشێنه)
بهرنامهو "وهرهشیڵه"ی
د. مههدی سهجادی
پاژهرهژوو ساڵهو ١٣٩٩ی ک.ڒ.
https://t.me/+Hn1Zjtdde5szZjZk | 139 |
| 16 | نمانای- نمانا- نمان-نمانە
ئەرمانای- ئەرمانا- ئەرمان-ئەرمانە
هەورامینە نمانای-ئەرمانای یەک ماناشاهەنە. فارسینە (نمودن)، کوردینە (نواندن)، پەهلەوینە (نموتنnimutan)، یانی هەر یەرە چەمەکؽ (ویەرؽنؽTransitive infinitive )، متعدی- تێپەڕ.
چؽگەنە گەرەکمەن چەمببڕونە واتؽ (نمونە)ی، کە جە زوانو فارسیوە، چەمەو (نمودن) هۉرگیریان. هەرپاسە بڕێو واچؽ تەرؽش چەنە مەگیریانؽ، (نمایش، رانمایی، رانمونی...) ئەگەر سەرنجەو ئی واتا بدەیمؽ مەیانؽوە سەرو چەمە هەورامیەکەی (نمانای) چون نمایش، ڕانمایی جە نمانیوە نزیکەن تا نمود.
نمانا- قەدو چەمەکەین (بن گذشتە). بەهەورامی کەردەوەی ویەردە. پسەو. دکتر دەرمانش پەی نمانان، یام پەی ئەرمانان.
نمان- ڕؽخەو چەمەکەین (بن حال) پسەو نامؽ هەرمانە مەبەرۉنە هەورامینە، ئی قوماشە نمانش جوانەن. دیواری تەوەنین چەنو دیمەکا نمانش جوانەن. زوۆن ئەژنیەنم ماچا نمونش جوانەن.
وؽم منمانو. (وؽم مرمانو. وؽش مەنمانۉ. وؽش مرمانۉ. وؽش ئەرمانؽ. وؽش نمانؽ).
ئەگەر (ە) بؽگیری کوڵ بوزمؽ سەرش، نامؽ چەمەی(اسم مصدر) وەشمەکەرۉ.
نمان+ە= نمانە. پاسەبی متاومؽ بواچمؽ نمانە-نمان، جیاتی نمونەی.
داخەم مەشۉ زوانو ئؽمە بەکارئاوردەیش نیەن(فرەکەمەن)، یانی نویستەی و دوای کەمەن، پەوکای ئی جۉرە واچؽ لاماوە غەریبؽنؽ. وەڵؽنە واتمان (نمان) یانی دیمەنە، نیشاندای، وؽنە،نمیاشکەردەی. بەکوڵی هامتاو نمونەی فارسین، پەوکای من چیولای جیاتی نمونەی (نمان-نمانە) بەکار مارون نویستەکامنە. جیاتی ئانەی بنویسو پەی نمونەی، منویسو پەی نمانی.
د. ناجح گوڵپی 17-5-2025 | 948 |
| 17 | دەنگئەشناسای Phonology
زاشتو دەنگی گرنگی مەدو بە هۉروشکنای سیستەم و ونار Patternو دەنگەکاو زوانی، هەرپاسە ژمارەو فۉنیمەکاو زوانی دیاری مەکەرۉ جە زوانێوی دیاریکریانە. سەرو ئەساسەو ئانەی هەکە گرد ئانزانێو ناهاگایانە ونارو دەنگەکاو زوانو وؽش مزانۉنە، پەوکای فنۆلۆجی پاسە ئەژمارمەکریۉ، کە دەیامانێوی ئەبستراکتەن، یانی مەژگو وؽتنە دەنگەکاو زوانی مرمانی، نەک پسەو چەنیەتی درکنای و بەرهەمئاوردەی دەنگەکاو زوانی. چؽش مەکەری کە دەنگو (ت، د، ز) مەدرکنی. فنۆلۆجی هەقش نیەن سەرو بەرهەمئاوردەی دەنگیوە. بەڵ هەقش هەن سەرو دەنگەکاوە دلؽو هەننەی و واتؽنە، چؽششان سەرمەیۉ. ماچۉ دنگو (م) جە واتؽ (مار، شار، کار، لار) ئەگەر فاڕیش چؽش ڕووە مەدۉ؟ نمەیۉ باسو ئانەی بکەرۉ ئەگەر (ا) دماشەو بەیۉ درکنایش مەفاڕیۉ، یام دەنگێوی تەر وەڵؽشەنە بەیۉ، دەنگەکەش بە جۉریوی تەرەن (Yule, 2014: 40). جەهەمان کاتیچنە فنەتیک و فنەلۆجی هەردوی زانشتؽ دەنگینؽ، فرەوکاتی پسەو توڕؽ هەرمانەکؽشا تؽکەڵؽ یۉترینی مەبانؽ.
فنۆلۆجی هامکاریما مەکەرۉ پەی ئانەی جە یوترینی بیاومؽنە، بەتایبەت جیاوازیەکاو دەنگی جە لەهجەکاو هەورامانینە، پەی نمانی ئەگەر یۉ هەجیجی، دەلەمەرزی واتش (چیگە)، منی گوڵپی یام بەڵخەییی ئەکید مزانمؽ مەبەستش (چؽگە)ن، یام واچؽ (دەگەی، سەوەی، لوەی)، پاوە و ژاوەرۉنە مزانمؽ مەبستشا (دەگای، سەوای، لوای)ن. ئینە جیاوازی درکناین جە فۉنیمەکاو زوانینە، مانانە یەک چؽوەن.
زانشتو دەنگی گرنگی مەدۉ بە دەنگە ئەسڵەکەی، کە مەژگتەنە، وؽنات پەی نیانرە، پسەو فۆنیمێو یام نویسەیوە. پەی نمانی دەنگو (د، ت)، پی بیچمیە مەژگەنە وؽنا مەکریانؽ، ئتر نمەلۉ پەیما شی بکەرۉوە، بواچۉ ئەگەر دلؽڕاسەنە و کۉتاوە ئامێ مەفاڕیانؽ پەی (ڎ). یانی نونگەو پەیدابیەی دەنگو (ڎ) باس نمەکەرۉ کە پەیوەسەن بە درکنایوە. یام دەنگو (ڵ، ڕ) بڕێو یاگؽنە قەڵەوؽنؽ، بڕێو یاگؽتەرنە سوکؽنؽ (ر،ل)، فنۆلۆجی هەقش نیەن سەرو فاڕیای درکنای ئی دەنگاوە دلؽو دەسەواتؽنە. ئانە فنەتیکەن کە نونگەو فاڕیای و پەیدابیەی ئی دەنگان شیمەکەرۉوە.
پەی ئانەی ئی فۉنیما (نویسە) جە یۉترینی جیا بکەرمؽوە سەرنجەشا مدەیمؽ دلؽو واتؽنە، ئادیچ ئانەن ماناو واتەکؽ مەفاڕیۉ ئەگەر فۉنیمەکە فاڕیا، پەی نمانی جە واتؽ (بەرە- تەرە-لەرە-دەرە-یەرە-وەرە-گەرە-سەرە-نەرە)، نویسەی یوەم یام فۆنیمی یوەم فاڕیان جە واتەکانە، بیەن بایسو فاڕیای ماناو واتەکا. پاسە بۉ ئی دەنگؽ-فۉنیمؽ جیاوەکەرؽ و ماناهەنؽنؽ. فنۆلۆجی-دەنگئەشناسای تایبەتەن بە دەنگە (فۆنیمphoneme ، نویسەLetter ) ئەبستراکتەکاو هەر زوانێو کە متاوانؽ مانا بفاڕانؽ کاتێو ماچمؽشا یام مژنەومؽشا.
ناجح گوڵپی 13/5/2025 | 607 |
| 18 |  بدون متن... | 979 |
| 19 |  بدون متن... | 959 |
| 20 | دەنگەکؽو زوانی The Sounds of Language
وەڵؽو ئانەینە بلمؽ دلؽو وردەکاری باسو دەنگەکاو زوانی، پەیوازەن کەسانێو، کە جە ویارو زوانئەشناساینە هەرمانە مەکرانؽ، مەشۉ وەڵؽو گرد چؽوینە دەنگەکا زوانەکەو وؽش بزانۉ، بزانۉ چکۉنە مەسازیانؽ، چەنی بەرمەشانؽ پەی بەری، بەکوڵی چەنو دەنگؽ زوانی مەسازیانؽ. هەرپاسە مەشۉ نامؽ یوەیوەی ئەنداماو کۉئەندامو دەنگی بزانمؽ، هەر یۉشا ئەرکش چەنینەن جە سازنای دەنگەکانە. بەگردینی مەشۉ خاسیەتەکاو دەنگەکا ڕۉشن بۉ لاشەوە. ئەگەر ئی وردەکاریا نەزانۉ، ئەکید سەختەن. هەرپاسەدوای و چەنای سەرو دەنگەکاو زوانی پەی کەسانێو، کە هیچ هاگایێوشا نەبۉ جە ساختارو کۆئەندامو دەنگی و خاسیەتەکاو دەنگەکا و سازگەو دەنگەکا، پەی نمانی (دەنگی ڤاوڵ-بؽگیر، دەنگی کۉنسنانت-گیرهەن، دەنگی نیمەڤاوڵ و نیمە کۉنسنانت، دەنگی گڕ و دەنگی کپ، ژیکەدەنگؽ) . شؽوە درکنایشا، خشکیا، مدرا-ئەوەتەقا، لوتی، لچی-ددانی، هارویی، ئەوەلەریا، خزا... ئینؽ گرد وردەکاریؽ بەرهەم ئاوردەی دەنگینؽ، کە جە درؽژەو بابەتەکەیمانە جوانتەر پەیما ڕۉشنؽ مەبانؽوە. هەرپاسە متاوۉیچ دەنگەکاو زوانێوی تەریچ بە ئاسانی شیبکەرۉوە. پەوکای زانای زاشتو دەنگی (فنەتیک و فنەلۆجی) جە زوانەکەو وؽتنە، یام هەر زوانێوی تەر، ئاسنکاریەن پەیت، کە جە زوانەکای تەریچ بیاوینە، واتوواچشا سەر بکەری، چون بنەرەتەکاو بەرهەمئاوردەی دەنگەکاو زوانی مزانی.
ئەگەر تەماشەو نویستەی زوانو ئینگلیزینە بکەرمؽ، مەوینمؽ متابەقە نیەن میانو دەگەکانە و وؽنەو واتە نویسیێکؽنە یانی سپێلەکەش متابقو درکنای نیەن. پەی نمانی (تەف tough، بەو bough، کەفcough ، دەوdough). ئەچی چوار واتانە، دوؽشا gh نەونیانەوە، دوؽتەرشانە دەنگو (ف) شا ئەرمانان، دەی بۉ سەرەت نەماسۉ. (جی ئەیچ gh )چکۉ و فؽ f چکۉ؟ مەپەرسمؽ ئەی چی زوانو ئؽمە پاسنە نیەن؟ چی مەشۉم ئی گردە دەنگؽ نەدرکیانؽ، یام نویسەکەش دەنگێوی تەرش چەنە بەربشۉ؟ نونگەش چؽشەن؟ پەی ئەنەیاوای مەشۉ تارؽخەو زوانو ئینگلیزی بوانی، ئیجا پەیت بەرمەگنۉ چی پسەش سەرئامان. چند نمانؽ تەرؽ پەی سەرەماسای. شعرێنە واتێوە هەنە (heardهێرد، بیردbeard ) سەنجە بدە دنگو (ea) جیا درکیان، یام (dead دێد، بێد bed، چؽگەنە دەنگو (ea) پسەو تاقە (e) درکیان. هەرپاسە دەنگو (ea) پسەو ئی درؽژی درکیان جە واتؽ (meat). یاگیو تەرۆ فاڕیان، گرەیت (great)، هەرپاسە نمونؽ فرؽ چیمنؽ شؽتانؽش چەنەنؽ. یانی وؽنەو واتەکؽ متابقە نیەنە چەنو درکنایش.
بارە وەروچەمات، کەسێو چاشتخانەش هەن، چەنو سپێلی ئینگلیزی کؽشەش هەن، پۆ شوشؽ چاشتخانەکەیەو نویستەنش (have a new seagh)،یانی چاشتکەرێوی تازەما هەن، have a new chef . واتەبؽشا ئا بۉ بزانمؽ ئینە چؽشەن پەیما بوانەوە، ئادیچ بڕێو نمانؽش نیشانە دێبؽنؽ، واتەبؽش مەگەر (sure) ئا ئیسەs ، ش- نیەنە، واتەبؽشا با، ئیجا ئەی-ئؽ- جە واتؽ دێد (dead)، واتەبؽشا با، ئیجا واتەبؽش ئەی جی ئەیچ gh، ف نمەوانیۉوە واتەبؽشا با، دەی واتەبؽش ئانە شێف. مەگەر هەر وؽش بیاۉنە چؽش مەژگشەنە بیەن.
مەشۉ ئینەی بزانمؽ کە زوانو ئینگلیزی و فەرەنسی، زوانؽ تەرؽچ هەنؽ دنیانە کە درکنای واتەکا متابق نیەن چەنی وؽنەو واتەکؽ، پەوکای ئەلفابێتو دەنگەکاشا phonetic alphabetئاردەننە، (ئەی بی سی د.. زێت) تا بتاوان هەر دەنگێو زوانی، سیمبوڵێو- ڕەمزێوش پەی بنیارە. پەی نمانی دەنگو (ثth, ) ئی سیمبوڵشە پەی نریانرە (θ). شونیرە ئەلفابێتی دەنگی جەهانیشا نیانرە پەی ئی مەبەستیە IPA، International phonetic alphabet.
زوانو ئینگلیزینە هەر واتێوە مەشۉ بە دەنگیچ بنویسیش (transcription)، هەرپاسە یاگؽو فشاری سەرو کامە هەنەیوە بۉ دیاریەش مەکەرۉ، ئتر مزانی واتەکؽ چندە هەننؽنە. ئیجا بڕێو فەرهەنگؽنە نویستەی دەنگی واتەکایچ منویسانؽ. یۉ ئەگەر نویستەی دەنگی واتەکا بزانۉ ئانە فرە بەراسی و دروسی مەدرکنۉشا. شۉنیەرە مەشۉ ئانیچ بزانمؽ، کە زوانو ئؽمەنە ئی جۉرە نویستەی دەنگیە نیەن، چون زوانو ئؽمە زوانێوی فنەتیکین- زوانێوی دەنگین(ئاوانیگار) phonetic language هەردەنگێو مەیۉجبەر جە دەمماوە پاسەیچ منیوسمؽش یانی دەنگ و فۉنیم یەکسانؽنؽ پەی نویستەی، وەلێم زوانو ئینگلیزی و فەرەنسی فۆنیم نویسەن(واجنیگار) phonemic language، دەنگ و فۆنیم یەکسانؽ نیەنؽ. یانی پەی زوانو ئینگلیزی مەشؽ سیمولەکؽت وەرؽ بان ئندا مەگنینە هەڵەوە، پەی نمانی دەنگو (بوکbook، هەرپاسە دەنگو تووtoo) هەردوی بە دوؽ (oo) کریانؽ و کەچی یۉشادرؽژەن و ئەوشا کوڵەن، دەی بۉ سەرەت نەماسۉ!
najih gulpy | 606 |
