Ashe talent

የመሪ ራዕይና የተቋማዊ መዋቅር ውህደት የማንኛውም ተቋም ህልውና በአንድ ጎበዝ መሪ ብልጭታ ብቻ የሚወሰን ሳይሆን መሪው በሚዘረጋው ስርዓት፣ በሚፈጥረው ባህል እና በቡድን አባላት የተቀናጀ ጉልበት መካከል የሚፈጠር ውስብስብ የረጅም ጊዜ ጉዞ ነው። አንድ ተቋም ከዜሮ ተነስቶ ወደ ታላቅነት ሲመጣ ወይም በድንገት ሲከስም የሚታየው ታሪክ፣ የአመራር ራዕይ እና የተቋማዊ መዋቅር እንዴት እንደሚተሳሰሩ የሚገልጽ የሕይወት ትምህርት ነው። መሪ እንደ ተቋሙ የመጀመሪያው እሳት መለኮሻ ሆኖ ሲያገለግል፣ የተቋሙ ስርዓት፣ የሰራተኞች ልምድ እና የቴክኖሎጂ አቅም ደግሞ ያንን እሳት አቀጣጥለው የሚያቆዩ ደረቅ እንጨቶች ናቸው። ያለ መሪ ብልጭታ ተቋሙ ጨለማ ውስጥ ይጓዛል፣ ያለ ጠንካራ የተቋማዊ መሰረት ደግሞ የመሪው ራዕይ ምንም ሊገነባበት የማይችል የአሸዋ ግንብ ይሆናል። የአፕል የለውጥ ጉዞ አመራር ከተቋማዊ ባህል ጋር ሲጣመር እንዴት ተአምር እንደሚፈጥር ማሳያ ነው። ስቲቭ ጆብስ ከኩባንያው በተባረረ ጊዜ ተቋሙ ትርፍ ላይ ብቻ በሚያተኩሩ መሪዎች እጅ ወድቆ የነበረ ሲሆን የፈጠራ መንፈሱም በዚያው ልክ ተሟጦ ነበር። በ1997 ዳግም ሲመለስ ግን አመራሩ በራሱ ብቻ ሳይሆን ኩባንያው ውስጥ የነበሩትን መሐንዲሶችና ዲዛይነሮች የፈጠራ ስነ-ምህዳር በማነቃቃት የኩባንያውን ባህል ከሥሩ ለውጦታል። ይህ ትንሳኤ እንደሚያሳየው መሪው የራዕዩ ጠባቂ ቢሆንም ያ ራዕይ በተቋሙ መዋቅር እና በሰራተኞች ዕለታዊ ጥረት ካልተቀበለና ካልተቀረጸ መሪው ብቻውን ታላቅነትን ማምጣት አይችልም። አንዳንድ ጊዜ ግን በጣም ጎበዝ መሪዎች እንኳን በተቋሙ የፈጠረው መጥፎ ባህል እና ግፊት ሊሸነፉ ይችላሉ። የናሳ የቻሌንጀር አደጋ መሪዎቹ የቴክኒክ ብልሽቱን አውቀውት ሳለ በተቋሙ ውስጥ በነበረው የጊዜ ገደብና የፖለቲካ ግፊት የተነሳ እውነቱን ለመናገር የፈሩበትን አሳዛኝ ክስተት ያስታውሳል። ተቋሙ የገነባው የዝምታ ባህል እና ለውጤት ብቻ የሚደረግ ሩጫ መሪዎችንም ሆነ ሰራተኞችን አሳውሮ ለሰብአዊ ህይወት መጥፋት ምክንያት ሆኗል። ይህ ታሪክ መሪዎች የሚቀርጹት ባህል ምርጥ ቢሆንም እንኳን ባህሉ ራሱ መርዛማ ከሆነ ምርጥ መሪዎችም በራሳቸው ስርዓት ተቀጥቅጠው ሊወድቁ እንደሚችሉ ያስጠነቅቃል። የተቋም እድገት ሚስጥር የሚገኘው በሁለት የተቃራኒ ኃይሎች መገናኛ ነጥብ ላይ ነው። የመሪው ኃይል ተቋሙን ከምቾት ቀጠናው ለማውጣት የሚያገለግል የማፋጠኛ ኃይል ሲሆን የተቋሙ ስርዓትና ሰራተኞች ደግሞ ሂደቱን የሚያስተካክል የሚዛን ኃይል ናቸው። ከፍተኛ ስኬት ያላቸው ተቋማት የሚፈጠሩት መሪዎች በስርዓት ውስጥ መሪነትን ሲያስተዋውቁ ነው፤ ይህም መሪው ባይኖር እንኳ ተቋሙ በስርዓቱ እና በሰራተኞች ብቃት ማደጉን የሚቀጥልበት ደረጃ ነው። እውነተኛው የለውጥ መሪ የሚለካው ተከታይ በመፍጠሩ ሳይሆን መሪዎችን በማፍራት ስርዓቱን የማይናወጥ በማድረጉ ነው። የስኬት ጉዞው መሪው ከመድረክ ወርዶ በቡድኑ አባላት መካከል ሲቀላቀል የሚጠናቀቅ የብስለት መንገድ ነው። የለውጡ ማሳረጊያ መሪው ስራውን ለተገቢው የሰው ኃይል እና ለተቋሙ ስርዓት ሲያስረክብ ነው። አመራርና ተቋማዊ መሰረት በአንድነት ሲመሩ የሰው ልጅ የጋራ ጥረት የዘመናት የልህቀት ደንብ ሆኖ ይኖራል። ዛዲግ አብርሀ የአፍሌክስ ፕሬዝደንት