Gurage Zone Government Communication Affairs

ክልሉ በትምህርት ዘርፍ የያዛቸውን መሰረታዊ እምርታዎች እንዲሳኩ በክልሉ ከሚገኙ የከፍተኛ ትምህርት ተቋማት ጋር እየተሰራ ያለው ስራ ተጠናክሮ ይቀጥላል:-ምክትል ርዕሰ መስተዳድር አቶ አንተነህ ፍቃዱ ሀምሌ 2/2018 ዓ.ም (ወልቂጤ) ፦ምክትል ርዕሰ መስተዳድር አቶ አንተነህ ፍቃዱ ከወልቂጤ ዩኒቨርሲቲ ፕሬዝዳንት ዶ/ር አብደልሙህሲን ሀሰንና ከተቋሙ ከፍተኛ አመራሮች ጋር በክልሉ በትምህርት ዘርፍ በቅንጅት እየተሰሩ ያሉና ቀጣይ በሚሰሩ ስራዎች ላይ ውይይትና ትውውቅ አድርገዋል። የማዕከላዊ ኢትዮጵያ ክልል ምክትል ርዕሰ መስተዳድር የማህበራዊ ክላስተር አስተባባሪና የትምህርት ቢሮ ኃላፊ አቶ አንተነህ ፍቃዱ እንዳሉት ቢሮው በትምህርት ልማት ዘርፍ የትምህርት ጥራት ለማሻሻል በክልሉ ከሚገኙ ዩኒቨርሲቲዎች ጋር በቅንጅት እየተሰራ ነው። የወልቂጤ ዩኒቨርሲቲ ከክልሉ ትምህርት ቢሮ ጋር በመቀናጀት የተማሪዎች ውጤት ለማሻሻል ከሚሰራው ስራ ባለፈ በዞኑ በባህል፣ በቋንቋ፣ በትምህርት፣ በግብርናና በሌሎችም ዘርፎች እየሰራቸው ያሉ ስራዎች የበለጠ አጠናክሮ ማስቀጠል እንደሚገባ ገልጸዋል። ባለፉት አመታት ቢሮው ከዩኒቨርሲቲው ጋር በመቀናጀት የተሰሩ ስራዎች አበረታች ናቸው ያሉት አቶ አንተነህ በቅንጅት እየተሰሩ ያሉ ተግባራት ውጤታማ እንዲሆኑ በላቀ ደረጃ ማስቀጠል እንደሚገባም አስገንዝበዋል። የወልቂጤ ዩኒቨርሲቲ ፕሬዝዳንት ዶ/ር አብድልሙህሲን ሀሰን ዩኒቨርሲቲው የመማር ማስተማር ስራዎችን ከመደገፍ ባሻገር የህብረተሰቡን ችግር ፈቺ ስራዎችን እየሰራ ይገኛል ብለዋል። ዩኒቨርሲቲው ከክልሉ ትምህርት ቢሮና ከዞኑ ጋር በመቀናጀት የትምህርት ጥራት ለማረጋገጥ የመምህራን አቅም በስልጠና የማጎልበት፣ የተማሪዎች የድጋፍ ትምህርት የመስጠት፣ በትምህርት ዘርፉ የተቀረፁ አዳዲስ ኢኒሼቲቮች ተግባራዊ እንዲሆኑ የማድረግ ስራ እየሰራ መሆኑን ያነሱት ፕሬዚዳንቱ እነዚህ የተጀማመሩ ስራዎች በቀጣይም ተጠናክረው እንደሚቀጥሉም ገልጸዋል። በቀጣይ በሁሉም ዘርፍ ህብረተሰቡን ተጠቃሚ የሚያደርጉ ስራዎች ላይ ዩኒቨርሲቲው አበክሮ እንደሚሰራም ተናግረዋል። የጉራጌ ዞን ምክትል አስተዳዳሪና ግብርና መምሪያ ኃላፊ አቶ አበራ ወንድሙ በበኩላቸው ወልቂጤ ዩኒቨርሲቲ ማህበረሰቡ ተጠቃሚ ለማድረግ በትምህርት፣ በግብርና፣ በቋንቋ፣ በባህል፣ የማህበረሰቡ ገጽታ በመገንባት ረገድ እየሰራቸው ያሉ ስራ አበረታች መሆኑን ተናግረዋል። ዩኒቨርሲቲው ከክልሉና ከዞኑ ጋር በቅንጅት በሁሉም ዘርፍ እየሰራቸው ያሉ ስራዎችን ይበልጥ በማጠናከር መስራት ይጠበቅበታል ብለዋል። በትውውቅና በውይይት መድረኩ የማዕከላዊ ኢትዮጵያ ክልል ትምህርት ቢሮ ምክትልና የትምህርት ዘርፍ ኃላፊ አቶ አስከብር ወልዴ፣ የወልቂጤ ከተማ ከንቲባ አቶ ሙራድ ከድር፣ የዞኑ ትምህርት መምሪያ ኃላፊ አቶ መብራቴ ወልደማርያም ጨምሮ የዩኒቨርሲቲው ምክትል ፕሬዝዳንቶችና ሌሎችም ተገኝተዋል።

ምክትል ርዕሰ መስተዳድር አቶ አንተነህ ፍቃዱ በወልቂጤ ዩኒቨርሲቲ ተገኝተው የ2ኛ ቀን የተፈጥሮ ሳይንስ የ12ኛ ክፍል ሀገር አቀፍ ፈተና አስጀምረዋል። ሀምሌ 2/2018ዓ.ም(ወልቂጤ) የማዕከላዊ ኢትዮጵያ ክልል ምክትል ርዕሰ መስተዳድር የማህበራዊ ክላስተር አስተባባሪና የትምህርት ቢሮ ኃላፊ አቶ አንተነህ ፍቃዱ በዩኒቨርሲቲው ተገኝተው የ2ኛ ቀን የተፈጥሮ ሳይንስየ12ኛ ክፍል ሀገር አቀፍ ፈተና አስጀምረዋል። የማዕከላዊ ኢትዮጵያ ክልል ምክትል ርዕሰ መስተዳድር የማህበራዊ ክላስተር አስተባባሪና የትምህርት ቢሮ ኃላፊ አቶ አንተነህ ፍቃዱ እንዳሉት በወልቂጤ ዩንቨርስቲ ተገኝተው የፈተናው ሂደት የጎበኙ ሲሆን፣ ተማሪዎቹም ተረጋግተው ፈተናው እንዲሰሩም አበረታተዋል። ምክትል ርዕሰ መስተዳድሩ በመልዕክታቸውም ለተማሪዎች መልካም ውጤትም ተመኝተዋል። በክልሉ ለሀገር አቀፍ ፈተናው ተማሪዎች በእውቀትና በስነልቦና የማዘጋጀት ስራዎች ሲሰራ መቆየቱንም ተመልክቷል። ለዚህም ፈተና ውጤታማነት ለተማሪዎች በውጤት ላይ የተመሰረተ ድጋፍ ሲደረግ መቆየቱና በዚህም ፈተናው ለመስጠት አስፈላጊውን የቅድመ ዝግጅት በማጠናቀቅ በበይነመረብና በወረቀት መስጠት መጀመሩንም ተናግረዋል። በፈተና ማስጀመሪያ መርሃ ግብሩም የጉራጌ ዞን ምክትል አስተዳዳሪና ግብርና መምሪያ ኃላፊ አቶ አበራ ወንድሙ፣ የወልቂጤ ዩኒቨርሲቲ ፕሬዝዳንት ዶ/ር አብድልሙህሲን ሀሰን፣ የማዕከላዊ ኢትዮጵያ ክልል ትምህርት ቢሮ ምክትል ኃላፊና የትምህርት ዘርፍ ኃላፊ አቶ አስከብር ወልዴ፣ የወልቂጤ ከተማ ከንቲባ አቶ ሙራድ ከድር፣ የዞኑ ትምህርት መምሪያ ኃላፊ አቶ መብራቴ ወልደማርያም ጨምሮ የዩኒቨርሲቲው ምክትል ፕሬዝዳንቶችና ሌሎችም ተገኝተዋል።

በዞኑ የ2018 ዓ.ም ሀገር አቀፍ ፈተና 6ሺህ 179 ተማሪዎች በኦላይንና በወረቀት ይወስዳሉ:- አቶ መብራቴ ወልደማርያም ሰኔ 29/2018ዓ.ም(ወልቂጤ) የጉራጌ ዞን የዘንድሮ የ12ኛ ክፍል ሀገር አቀፍ ፈተና የሚወስዱ የመጀመሪያ ዙር የተፈጥሮ ሳይንስ ተማሪዎች ወደ ተመደቡበት ወልቂጤ ዩኒቨርሲቲ መግባት ጀምረዋል። የጉራጌ ዞን ትምህርት መምሪያ ኃላፊ አቶ መብራቴ ወልደ ማርያም እንዳሉት በዞኑ ለ2018 ሀገር አቀፍ ፈተና ተማሪዎች በእውቀት፣ በስነምግባርና በስነልቦና የማዘጋጀት ስራ ሲሰራ ቆይቷል። በዚህም የትምህርት ይዘት በወቅቱ ከመሸፈን ፣የተለያዩ የድጋፍ ትምህርትና በየደረጃው የተለያዩ ፈተናዎች በመፈተን በውጤት ላይ የተመሰረተ ድጋፍ መሰጠቱንም ገልጸዋል። በክልሉ በተደረገ ድጋፍ ባለፉት 3 አመታት ምንም ተማሪ ያላሳለፉ ሁለተኛ ደረጃና ዝቅተኛ ውጤት ያስመዘገቡ ትምህርት ቤቶች በመለየት ለ183 ተማሪዎች በወልቂጤና በዋቻሞ ዩኒቨርሲቲ ለ45 ቀናት የተለየ ድጋፍ ተደርጎላቸዋል ብለዋል። በዞኑ ከ66 ሁለተኛ ደረጃ ትምህርት ቤቶች ውስጥ 3ሺህ 998 ተማሪዎች በኦላይንና 2ሺህ 181 ተማሪዎች ደግሞ ፈተናው በወረቀት እንደሚሰጥ ጠቅሰው፣ በአረቅጥ፣ በጉንችሬ፣ በእምድብር ሁለተኛ ደረጃ ትምህርት ቤቶች፣ በእምድብር ካቶሊክ ኮሌጅና በወልቂጤ ፖሊ ቴክኒክ ኮሌጅ የኦላይን ፈተናው ይሰጣል ብለዋል። መምሪያው ከዞኑ ትራንስፖርትና መንገድ ልማት መምሪያ፣ ከዞኑ ሰላምና ጸጥታ፣ ከንግድና ገበያ፣ ከወልቂጤ ዩኒቨርሲቲና ከሌሎችም መምሪያችና ባለድርሻ አካላት ጋር በቅንጅት በተሰራው ስራ ተማሪዎች ዛሬ ወደ ተመደቡበት ወልቂጤ ዩኒቨርሲቲ በሰላማዊ መልኩ መግባት መጀመራቸውን አመላክተዋል። የጉራጌ ዞን ትራንስፖርትና መንገድ ልማት መምሪያ ኃላፊ አቶ የህያ ሱልጣን በበኩላቸው ለዘንድሮ ሀገር አቀፍ ፈተና ተማሪዎች ካሉበት አካባቢ ወደ ተመደቡበት ዩኒቨርሲቲ ለማመላለስ የቅድመ ዝግጅት ስራዎች ሲሰሩ መቆየቱን አንስተዋል። ለዚህ ስኬታማነት መምሪያው ከተሽከርካሪ ማህበራትና ከባለንብረቶች ጋር ውይይት በማድረግ ብቃት ያላቸውና በባለቤትነት መንፈስ ተማሪዎች የሚያጓጉዙ አሽከርካሪዎች መመደቡንም ተናግረዋል። ከዚህም ባለፈ ከዞኑ ትምህርት መምሪያ ጋር በመቀናጀት የመኪና፣ የነዳጅ ቅድመ ዝግጅትና የባለሙያ ስምሪት በመስጠት ተማሪዎች በተረጋጋ መንፈስ በማጓጓዝ ወደ ዩኒቨርሲቲ በሰላማዊ መልኩ መግባታቸውን ገልጸዋል። ወደ ዩኒቨርሲቲው ሲገቡ አግኝተን ያነጋገርናቸው ተማሪዎች እንዳሉት ለሀገር አቀፍ ፈተናው ብቁ እንዲሆኑ በየትምህርት ቤቶቻቸው የተለያዩ ድጋፎች ሲደረግላቸው መቆየቱ ገልፀው ከዚህም ባለፈ በራሳቸው ለፈተናው በቂ ዝግጅት ሲያደርጉ እንደነበርም አንስተዋል። ለፈተናውም በቂ ኦረንቴሽን እንደተሰጣቸው ያነሱት ተማሪዎቹ ከዚህም ባለፈ ካሉበት አካባቢ ያለምንም ችግር ወደ ወልቂጤ ዩኒቨርሲቲ በሰላማዊ መልኩ መግባታቸውን ገልጸዋል። በዛሬ ደረጃ ከዞኑ 6 ወረዳዎች ተማሪዎች ወደ ዩንቨርስቲው የገቡ ሲሆን ቀሪ ተማሪዎች በነገው እለት የሚገቡ መሆኑንም ከጉራጌ ዞን ትምህርት መምሪያ ያገኘነው ያመላክታል።

በወረዳው የገጠር ኮሪደር ልማት እሳቤ እውን ለማድረግ በቅንጅት እየተሰራ መሆኑ ተገለፀ ሰኔ 27/2018ዓ.ም(ወልቂጤ) የእኖር ኤነር መገር ወረዳ አመራሮች የገጠር ኮሪደር የልማት ስራ እንቅስቅሴ ያለበት ደረጃ ተዟዙረው ምልከታ አካሂደዋል። መንግስት ያወረደው የገጠር ኮሪደር ልማት ኢንሼቲቭ ተከትሎ የኦሮሮ ጀፎረን ይበልጥ ውበት እንዲላበስ አድርጎታል ሲሉ በእኖር ኤነር መገር ወረዳ የማፌድና የየካቲት ቀበሌ ነዋሪዎች ተናገሩ። የእኖር ኤነር መገር ወረዳ ዋና አስተዳዳሪ አቶ አሰበ ካብቱ እንዳሉት በወረዳው የገጠር ኮሪደር ልማት ስራ ከተጀመረ ወዲህ በ27ቱም ቀበሌያት አንዳንድ ሞዴል መንደር ለመፍጠር በንቅናቄ ስራዎች እየተሰራ ነው። ለዚህም በበጀት አመቱ 35 ኪሎሜትር ጀፎረ በተቀናጀ መልኩ በኮሪደር ለማልማት ታቅዶ ሲሰራ መቆየቱን ያነሱት አቶ አሰበ በዚህም 37 ነጥብ 2 ኪሎሜትር የማልማት ስራ መሰራቱንም አስረድተዋል። በቀድሞ አባቶችና አያቶች የነበሩ የማቋረጫና ማሳለጫ አውራ ጎዳናዎች በግለሰብና በቁጥቋጦ የተዘጉትን የማስፋት ስራ እየተሰራ ስለመሆኑንም ጠቁመዋል። በዚህም የመሃል ድንጋይ(ቂየ) በመትከል በግራና ቀኝ በትክክለኛ ስታንዳርድና በአባቶች ምክረሃሳብ መሰረት ወጣ ወጣ ያሉ አጥሮችና ሰብሎችን የማስገባትና ቀድሞ በቁጥቋጦ የተሸፈኑ ቦታዎችን በማስወገድ በጌጠኛ አጥር(ቋሸ) የማጠር ስራ እየተሰራ መሆኑን አመላክተዋል። ይህም የገጠር ኮሪደር ልማት ስራ ሲሰራ በተቀናጀ መልኩ ከጓሮ አትክልት፣ ከዶሮና ከፍራፍሬ ልማት ጋር በማስተሳሰር እየተሰራ መሆኑን ገልጸዋል። ከጀፎረ ልማት ጎን ለጎን በ20 ቀናት ውስጥ በተመረጡ 5 ቀበሌዎች የሀይል አማራጭ ያላቸው፣ የሰዎችና የከብቶች ማደሪያ፣ ኩሽና ከመኖሪያ ቤት የተለየና ደረጃውን የጠበቀ መጸዳጃ ቤት ያላቸው 5 መንደሮች በመለየት ሲሰራ ቆይቷል ብለዋል። ጀፎረ ከጉራጌ ማህበረሰብ ማህበራዊ እሴት ውስጥ የሚጠቀስ ነው ያሉት ዋና አስተዳዳሪው ይህም በደስታና በሀዘን ጀፎረ በጋራ የሚጠቀሙበት የወል እሴት ነው ያሉት። ከዚህም ባለፈ ከብቶች የሚውሉበት፣ ልጆች የሚጫወቱበትና እድር፣ እቁብና መሰል ማህበራዊ ተቋማት የሚከወንበት መሆኑን ተናግረዋል። ህዝቡን በማወያየትና ግንዛቤ በመፍጠር ከመንግስት ክትትል ባለፈ በአካባቢ ሽማግሌ ምክረ ሃሳብ የጀፎረ ይዘት ወደ ነበረበት ለመመለስ እየተሰራ እንደሚገኝ አንስተው ይህም ይበልጥ በማጠናከር እንደሚሰራም አስገንዝበዋል። ወይዘሮ ተዋበች ወልደሰንበት፣ ወይዘሮ ሰምረጪ ሻውሽርና አቶ ደምስስ መላ በእኖር ኤነር መገር ወረዳ የየካቲት ቀበሌ ነዋሪዎች ናቸው። የቀድሞ አባቶቻችን ጠብቀው ያቆዩልን ጀፎረ እንዳይጠብ በሀገር ሽማግሌዎች ምክረሃሳብ ሲጠበቅ መቆየቱን አንስተው ከዚህም ባለፈ መንግስት ያወረደው የገጠር ኮሪደር ልማት ኢንሼቲቭ ተከትሎ ኦሮራ ጀፎረን ይበልጥ ውበት እንዲላበስ አድርጎታል ብለዋል። በገጠር ኮሪደር ልማት ጀፎረን ከማስዋብ ባለፈ የአርሶ አደሩን የምግብ ዋስትና ለማረጋገጥ በተሰራው ስራ በጓሮአቸው ከፋብሪካ ምርት ውጭ ሁሉም ፍራፍሬዎች እንደሚገኝም ወይዘሮ ተዋበች ገልጸዋል። ጀፎረ ማህበረሰቡ በደስታም ይሁን በሀዘን ማህበራዊ ኩነቶችን የሚፈጽምበት መሆኑንም ተናግረዋል። ለዚህም ጀፎረውን ጽዱና ሳቢ እንዲሆን በግለሰብ ወጣ ተደርጎ የታጠሩና በቁጥቋጦ የተያዙ ስፍራዎችን ገባ የማድረግና ይህ በማያደርጉ ግለሰቦች ላይ በህጉ መሰረት በቂጫ የመቅጣት ስራ እየተሰራ እንደሚገኝ አስረድተዋል። አባቶች ጠብቆ ለዘመናት ያቆዩትን ጀፎረ ይዘቱን ሳይለቅ ለትውልድ ትውልድ እንዲተላለፍ ሁሉም የበኩሉም ድርሻ መወጣት እንዳለበትም አመላክተዋል።

በጓሮአቸው

በክልሉ በመስኖ ፖቴንሺያልና የመልማት ስትራቴጂ ላይ የቀረበዉ ጥናት በክልሉ ያሉ ፀጋዎችን በላቀ ደረጃ ለመጠቀም ፋይዳው ከፍተኛ ነው:- አቶ መዝረዲን ሁሴን ሰኔ 26/2018ዓ.ም(ወልቂጤ) ኤጀንሲው በአማካሪው ሀዋሳ ዩኒቨርስቲ የቀረበውን የክልሉን የመስኖ ፖቴንሺያል የልማት ስትራቴጂ ጥናት ግምገማ ከባለድርሻ አካላት ጋር የውይይት መድረክ በወልቂጤ ከተማ ተካሂዷል። በማዕከላዊ ኢትዮጵያ ክልል የርዕሰ መስተዳድሩ የመሠረተ ልማት ጉዳዮች አማካሪ አቶ መዝረዲን ሁሴን እንዳሉት ያደጉ ሀገሮች የግብርናውን ስራ በቴክኖሎጂ ታግዘው በመስራታቸው ውጤታማ መሆን መቻላቸውን ጠቅሰው ይህም ለዘመናው መስኖ ልዩ ትኩረት በመስጠታቸው ነው። እንደ ሀገር ብሎም በክልሉ በመስኖ ልማት ዘርፍ ላይ የሚሰሩ ችግር ፈቺ ጥናትና ምርምር ስራዎች የግብርናውን ልማት ስራ በማዘመን ውጤት እንዲመዘገብ ማስቻሉንም ተናግረዋል። አለማቀፋዊ ተለዋዋጭ ሀኔታ፣ የኑሮ ውድነትና ሌሎችንም ያገናዘበ ስራ በዘርፉ መስራት ይገባል ያሉት አማካሪው ለመስኖ ልማት ትኩረት በመስጠት በአመት አንድ ጊዜ ዝናብ በመጠበቅ ከማምረት በመውጣት ዘመናዊ መስኖ በመጠቀም በአመት ሁለትና ከዚያ በላይ ማልማት እንደሚገባም አመላክተዋል። በቀጣይ በክልሉ ሁሉም መዋቅሮች የሚገኙ የመስኖ ተቋማትን በተገቢው በመጠቀም በዘርፉ ውጤታማ ስራ መስራት ይገባል ነው ያሉት። የመስኖ ልማት ለማሳደግና የመስኖ ፖቴንሺያል ማጥናትና ችግር ፈቺ በሆነ መልኩ ስራ ላይ ማዋል እንደሚገባ ጠቅሰው በዚህ ዘርፍ በሀዋሳ ዩንቨርስቲ ምሁራን ተጠንቶ የቀረበዉ ጥናት በክልሉ ያሉ ፀጋዎችን ለመጠቀም ፋይዳው ከፍተኛ መሆኑንም አስረድተዋል። በጥናት ጽሁፎቹ ላይ የቀረበው ሀሳብና ግብአት ለክልሉ መስኖ ልማት እድገት የራሱ አወንታዊ አስተዋጽኦ የሚያበረክት መሆኑንም ተናግረዋል። የማዕከላዊ ኢትዮጵያ ክልል የመስኖ ተቋማት ልማትና አስተዳደር ኤጀንሲ ዋና ስራ አስኪያጅ ኢንጂነር ካሳዬ ተክሌ በበኩላቸው በክልሉ ብሎም በሀገር ደረጃ በዘመናዊ መስኖ የማልማት ሽፋን አነስተኛ መሆኑን ጠቅሰው ይህም በዝናብ ጥገኝነት ላይ ብቻ ያተኮረ እንደነበር አመላክተዋል። የለውጡ መንግስት ለዘመናዊ መስኖ ከፍተኛ ትኩረት በመስጠት ማንኛውም ቤተሰብና አካባቢ አንድ የውሃ አማራጭ እንዲኖረው ለማድረግ የመስኖ ልማትና አውታሮች እየተገነቡ መምጣታቸውን ጠቅሰው፣ በዚህም በርካታ ለውጦች እየተመዘገበ እንደሚገኝም ተናግረዋል። አክለውም በክልሉ ይህን ያህል የሚለማ መሬት አለ ከማለት ውጭ በአብዛኛው በጥናት የተደገፈ እንዳልነበር ያነሱት ስራ አስኪያጁ በዘንድሮ አመት በክልሉ ያለው የመስኖ ፖቴንሺያልና የመልማት ስትራቴጂ ለመለየት ከሀዋሳ ዩኒቨርሲቲ ጋር ውል በመግባት ጥናት በአጭር ጊዜ መካሄዱንም አንስተዋል። የቀረቡ 8 ጥናቶች በክልሉ በሁሉም መዋቅሮች በገጸና በከርሰ ምድር ውሃ በርካታ ጸጋዎችና የሚለማ መሬት ምን ያህል ሄክታር እንደሆነ በግልጽ ያሳየ መሆኑን ያነሱት ኢንጂነር ካሳዬ በቀጣይ በመንግስት፣ በባለሀብትና በኢንቨስተሮች ስትራቴጂ ተነድፎ ሊሰራበት የሚችል ሰፊ ግብአት የተገኘበትና ለቀጣይ ኢንቨስትመንትና የመስኖ አውታሮችን ለማልማት ትልቅ ሚና እንዳለውም ተናግረዋል። የመስኖ ልማት ከዝናብ ጥገኝነት በመውጣት ትርፍ ምርት ከማረት ባለፈ መንግስት የያዘው የገጠር ትርፎርሜሽን በግለሰብ፣ በባለሀብትና በመንግስት ለሚተገበሩ የግብርናና የገጠር ትራንስፎርሜሽን ከማፋጠን አንጻር ጥናቱ ትልቅ አስተዋጽኦ እንደሚያበረክትም አስገንዝበዋል። የሀዋሳ ዩኒቨርስቲ መምህርና የተመራማሪዎች ቡድን መሪ ፕሮፌሰር አለማየሁ ሙሉነህ እንዳሉት በክልሉ ሁሉም መዋቅሮች በሚገኙ በ23 ተቋማት ላይ ጥናቱ መካሄዱን ጠቅሰው በተለይም የካናሎች በደለል መሙላት፣ ቴክኒካል ዲዛይንና የህብረተሰቡ የአጠቃቀም ችግር መለየቱንም ጠቁመዋል። ኤጀንሲው በክልሉ ያሉ የመስኖ ተቋማት የገጠማቸውን ችግሮች በድጋፍና ክትትል እልባት በመስጠት በዘርፉ የተሰማሩትን ተጠቃሚ እንዲሆኑ እየሰራ ነው ብለዋል። በኢትዮጵያ ኢንጂነሪንግ ኮርፖሬሽን የከርሰ ምድር ውሃ ጥናትና ዲዛይን ዲቪዥን ማናጀር አቶ ኤፍሬም ታደሰ ክልሉ በአጭር ጊዜ ያለውን የውሃ አቅም በጥራትና በቁጥር ለይቶ ለማወቅ እየተሰራ ያለው ጥረት በቀጣይ በክልሉ የሚሰሩ የልማት ስራዎችን ለመለየት እንደሚያግዝም አውስተዋል። የውይይቱ ተሳታፊዎች እንዳሉት በክልሉ በመስኖ ልማት የተጠናው ጥናት ሁሉም መዋቅሮች ያካተተና ይህም በክልሉ ያሉ ፖቴንሺያል በመለየት በዘርፉ ምርትና ምርታማነት ለማሳደግ አስተዋፅኦው ከፍተኛ ነው። በተለይም በዘርፉ ትልቅ አቅም ቢኖርም ይህን ከመጠቀም አንጻር በቂ እንዳልነበረ ጠቅሰው ይህ ጥናት በቀጣይ በላቀ ደረጃ በማምረት የህዝቡን ተጠቃሚነት ለማረጋገጥ እንደሚያግዝም ተናግረዋል።

በዞኑ የሚገኙ ህብረት ስራ ዩኒየኖች ውጤታማ እንዲሆኑ በቅንጅት መስራት እንደሚገባ ተገለፀ። ሰኔ 25/2018 ዓ.ም(ወልቂጤ) አድማስ የገበሬዎች ህብረት ስራ ዩኒየን ከገጠመው ችግር ለማላቀቅ በአድማስ ጠቅላላ ጉባኤ የተወሰነው የውስጥ ሀብት አሰባሰብ የደረሰበት የአፈጻጸም ግምገማ መድረክ ባለድርሻ አካላት በተገኙበት በወልቂጤ ከተማ ተካሂዷል። የጉራጌ ዞን ህብረት ስራ ልማት ጽህፈት ቤት ኃላፊ አቶ ነስሩ ስራኒ እንዳሉት በተቋሙ ከተለዩ የመልካም አስተዳደር ችግሮች ውስጥ አንዱ መሰረታዊ ህብረት ስራ ማህበራትና በዩኒየን ደረጃ የሚስተዋሉ ችግሮችን ለቅሞ ለማረም ሲሰራ ቆይቷል። ከዚህም አንዱ አድማስ ዩኒየን ሲሆን ዩኒየኑ ከገጠመው ችግር ለማላቀቅ ጠቅላላ ጉባኤው ያስቀመጠው አቅጣጫ ተከትሎ አርሶ አደሩን በማሳተፍ ችግሩም ለማረም ስራዎች ሲሰራ መቆየቱንም አመላክተዋል። ለዚህም በየመዋቅሩ ያሉ መሰረታዊ የህብረት ስራ ማህበራት አመራርና ባለሙያዎች በዘርፉ በትኩረት እንዲሰሩ በተለያዩ አማራጮች በመገምገም አቅጣጫ የማስቀመጥ ስራ እየተሰራ እንደነበር አንስተው በዚህም ውጤት ተመዝግቧል ብለዋል። በዩኒየኑ ከነበረው እዳ አንጻር በዘንድሮ አመት 12 ነጥብ 1 ሚሊዮን ብር መቀነስ መቻሉንም አቶ ነስሩ ጠቅሰው፣ ይህ ሀብት አባላትና መሰረታዊ ህብረት ስራ ማህበራትና ሌሎች አማራጮች በማስተባበር የተሰበሰበ ስለመሆኑንም ገልጸዋል። አድማስ ዩኒየን ከገባበት ችግር ለመታደግ አባሎች፣ መሰረታዊ ማህበራትና ሌሎችም አማራጮችን በመጠቀም፣ በመገምገምና አቅጣጫ በማስቀመጥ ውጤታማ ስራ መስራት እንደሚገባም በመድረኩ መግባባት ላይ መድረሳቸውም ተናግረዋል። ከእዳ ጫና የተላቀቀ ለአርሶ አደሩ ተጠቃሚነት የሚተጋና ከአርሶ አደሩ ማሳ እስከ ገበታ ሊቀርቡ የሚችሉ ምርቶችን የማቀነባበርና የማቅረብ ስራ የሚሰራ የአርሶ አደር ተቋም ለማድረግ ሁሉም ርብርብ ማድረግ ይኖርበታል ብለዋል። የጉራጌ ዞን ምክር ቤት የኢኮኖሚ ዘርፍ ቋሚ ኮሚቴ ሰብሳቢ ወይዘሮ ጠጄ ደነቀ በበኩላቸው፣ አድማስ ዩኒየን ከነበረበት ችግር በመላቀቅ ወደ ተሻለ አፈጻጸም ለማምጣት ሁሉም መዋቅሮች የተጣለባቸው ኃላፊነት መወጣት ይኖርባቸዋል ብለዋል። በዚህም የተጣለባቸውን ኃላፊነት በተገቢው የተወጡ እንዳሉ ሁሉ የአፈጻጸም ልዩነት ያለባቸው መዋቅሮችን መኖራቸውን አንስተው በቀጣይ እነዚህ ልዩነቶችን በማረም የተሻለ ስራ መስራት ይገባል ነው ያሉት። ዩኒየኑ ለአርሶ አደሩ ትልቅ ሀብቱ መሆኑን ከማስገንዘብ አንጻር ያለውን ውስንነት በማረም በመድረኩ የነበረው ቁጭት ወደ ተግባር በማውረድ ዩኒየኑ ውጤታማ እንዲሆን መስራት እንደሚገባም አስገንዝበዋል። የአድማስ የገበሬዎች ህብረት ስራ ዩኒየን ስራ አስኪያጅ አቶ አበበ አመርጋ እንደገለጹት የመድረኩ አላማ ዩኒየኑ የገጠመውን ችግር መነሻነት ጠቅላላ ጉባኤው የወሰነውን ውሳኔ ተከትሎ ከችግሩ ለመውጣትና ለአርሶ አደሩ ይበልጥ ተደራሽ ለማድረግ ያለመ ነው። በዘርፉ ከዞን ጀምሮ በየደረጃው ያሉ አመራሮች ሀብት ለማሰባሰብ በቅንጅት በተሰራው ስራ ተስፋ ሰጪ ውጤት መመዝገቡንም አንስተው ይህም ስራ በቀጣይም አጠናክሮ ማስቀጠል እንደሚገባ ገልጸዋል። በዚህም ሀብት ዩኒየኑ ለአርሶ አደሩ የአፈር ማዳበሪያ፣ የበቆሎ ምርጥ ዘር፣ የአትክልት ዘር የማቅረብ ስራ መስራቱን ያነሱት አቶ አበበ ይህም ከነበረበት ችግር ተላቆ ነገ ወደ ተሻለ ስራ መሄድ የሚችል መሆኑንም አመላካች ነው ያሉት። ዩኒየኑ 146 አባል መሰረታዊ ህብረት ስራ ማህበራት እንዳሉት የገለጹት ስራ አስኪያጁ በዚህም ዩኒየኑ ውጤታማ የሚሆነው ለህብረት ስራ ማህበራት ትርፍ ማከፋፈል ሲቻል በመሆኑ በትኩረት መስራት ይገባል ብለዋል። የሀብት አሰባሰብ ስራ በጠቅላላ ጉባኤው በተወሰነው እቅድ መሰረት በቀጣይ በጀት አመት አጠናቆ መጨረስ እንደሚገባ ጠቁመው ለዚህም ሁሉም የበኩሉን ድርሻ መወጣት እንዳለበትም ገልጸዋል። የመድረኩ ተሳታፊዎች እንዳሉት ዩኒየኑ የገጠመውን ችግር ለማላቀቅ በቅንጅት ስራዎች ሲሰሩ መቆየቱን አንስተዋል። በተለይም የሀብት አሰባሰብ ስራው በልዩ ትኩረት በመስራታቸው ለውጥ መመዝገቡን አንስተው በቀጣይ እቅዱን ለማሳካት በቁርጠኝነት እንደሚሰሩም ተናግረዋል።