Ethiopian Public Health Institute | የኢትዮጵያ የሕብረተሰብ ጤና ኢንስቲትዩት

ኢትዮጵያ 7ኛውን የዓለም ጤና ድርጅት የድንገተኛ ሕክምና ቡድኖች ዓለም አቀፍ ጉባኤ ለማስተናገድ ዝግጅቷን ያጠናቀቀች መሆኗ ተገለጸ ------------------------ ኢትዮጵያ 7ኛውን የዓለም ጤና ድርጅት (WHO) የድንገተኛ ሕክምና ቡድኖች ዓለም አቀፍ ጉባኤ ከጥቅምት 24 እስከ 26 ቀን 2019 ዓ.ም. በአዲስ አበባ ለማካሄድ ያላትን ዝግጁነት ዛሬ ጥቅምት 20 / 2019 ዓ.ም በኢትዮጵያ የሕብረተሰብ ጤና ኢንስቲትዩት ጋዜጣዊ መግለጫ ሰጠች። የጋዜጣዊ መግለጫ ዋና ዓለማ ኢትዮጵያ የሀገራዊና ዓለም አቀፋዊ የድንገተኛ ጤና ምላሽ አቅምን ለማጠናከር ያላትን ቁርጠኝነት ማሳያ መሆኑን እንዲሁም የሥራ ልምዷን ለዓለም ለማካፈል፣ ከሌሎች ሀገራት ተሞክሮ ለመቅሰምና በክልላዊና ዓለም አቀፋዊ የጤና ድንገተኛ ዝግጁነት ላይ ያላትን አስተዋጽኦ ለማሳደግ ከጥቅምት 24 እስከ 26 / 2019 ዓ.ም በምታደርገው 7ኛ ዓለም አቀፍ ጉባኤ ተደራሽነትን ለማረጋገጥ ለጋዜጠኞች ግንዛቤ ለመፍጠር ያለው ነው። ወ/ሮ ነኢማ ዜይኑ በኢትዮጵያ የሕብረተሰብ ጤና ኢንስቲትዩት የሕብረተሰብ ጤና ደንገተኛ አደጋ ዝግጁነት ደይክቶሬት ዳይሬክተር በጋዜጣዊ መግለጫው እንዳስታወቁት፣ ኢትዮጵያ ከአንድ ወር በፊት በዓለም ጤና ድርጅት የአፍሪካ ቀዳሚ የድንገተኛ ሕክምና ቡድኖች አስተዳደር በመሆን እውቅና ማግኘቷ ይታወሳል። ኢትዮጵያ ይህን 7ኛውን ጉባኤ በማስተናገድም በአፍሪካ ይህን ዓለም አቀፍ ዝግጅት የምታስተናግድ የመጀመሪያዋ ሀገር መሆኗን ጠቁመዋል። በበሽታ ወረርሽኞች፣ በተፈጥሮ አደጋዎችና በሌሎች ድንገተኛ ቀውሶች ወቅት የሰዎችን ሕይወት ለመታደግ በቂ ሥልጠና፣ መሣሪያና ቅንጅት ያላቸው የድንገተኛ ሕክምና ቡድኖች ወሳኝ ሚና እንዳላቸው እና የዓለም ጤና ድርጅት የድንገተኛ ሕክምና ቡድኖች ኢኒሼቲቭም ሀገራት ዓለም አቀፍ የሥራ መስፈርቶችን እንዲከተሉ፣ የምላሽ አቅማቸውን እንዲያጠናክሩና ከአቅማቸው በላይ የሆኑ ቀውሶችን በጋራ እንዲቋቋሙ እንደሚያግዝ ወ/ሮ ነኢማ አያይዘው አብራርተዋል። ወ/ሮ ነኢማ ጨምረው ኢትዮጵያ የድንገተኛ ሕክምና ምላሽ አቅሟን ለማጠናከር ባለፉት ዓመታት ተከታታይ እርምጃዎችን መውሰዷን በመግለጫው ያመለከተቱ ሲሆን በ2018 ዓ.ም. የአደጋ ሕክምና ድጋፍ ቡድን (Disaster Medical Assistance Team — DMAT) ተቋቁሞ፣ በመስከረም 2019 ዓ.ም. የኢትዮጵያ ብሔራዊ የድንገተኛ ሕክምና ቡድን የዓለም ጤና ድርጅትን የማረጋገጫ ሂደት በማለፍ ዓለም አቀፍ እውቅና ማግኘቱን ተናግረዋል ። በተጨማሪም የኢትዮጵያ የድንገተኛ ሕክምና ቡድኖች የ2025–2030 ስትራቴጂክ ዕቅድ የአመራርና አስተዳደር ሥርዓትን፣ ቅንጅትና ትብብርን፣ የመረጃና ዕውቀት አያያዝን፣ የሰው ኃይል ልማትን፣ የሎጂስቲክስ አቅምንና የጥራት ማረጋገጫን እንደ ዋና የትኩረት መስኮች መያዙን ፣ ዕቅዱ በክልል ደረጃ የድንገተኛ ሕክምና ምላሽ አቅምን በማስፋፋት፣ የአደጋ ድጋፍ ለተጎጂ ማኅበረሰቦች በፍጥነት እንዲደርስ ለማስቻል ያለመ መሆኑን በነበረው መግለጫ በሰፊው ተብራርቷል ። የዓለም ጤና ድርጅት በኢትዮጵያ የድንገተኛ ጊዜ መርሃ ግብር ኃላፊ ፕሮፌሰር ቴሪኖ ባልዴ በበኩላቸው የሚካሄደውን ጉባኤ አስመልክቶ እንደ ገለጹት ከ100 በላይ አገራትን የወከሉ ከ800 በላይ ተሳታፊዎች በጉባኤው የሚሳተፉ መሆናቸውን፣ የድንገተኛ ሕክምና ምላሽ ሥርዓቶችን ለማጠናከር፣ የአገራትን የዝግጁነት አቅም ለማሳደግና በዓለም አቀፍ ደረጃ የጤና ደህንነትን ለማረጋገጥ ያላቸውን ዝግጁነት አስመልክቶ በጉባኤው በጥልቀት ውይይትና የልምድ ልውውጥ የሚካሄድ መሆኑን ተናግረዋል። ከዓለም አቀፉ ስብሰባ አንድ ቀን በፊት፣ ጥቅምት 23 ቀን 2019 ዓ.ም. ሰፊ የሙከራ ልምምድ (Simulation Exercise — SIMEX) እንደሚካሄድ፣ ልምምዱ የሀገሪቱን የቅንጅትና የሥራ አፈጻጸም ሥርዓቶች በተግባር ለመፈተሽ፣ ክፍተቶችን አስቀድሞ ለመለየትና የዝግጁነት አቅምን ለማጠናከር እንደሚያግዝ በመግለጫው ተገልጿል።

የጤና ሚኒስትር ዶ/ር መቅደስ ዳባ በታዋቂው Nature Microbiology መጽሔት ላይ ጥናት አሳተሙ -------------------------------------- ክብርት ዶ/ር መቅደስ ዳባ፣ የኢትዮጵያ ፌዴራላዊ ዲሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ የጤና ሚኒስትር፣ በዓለም አቀፍ ደረጃ ታዋቂነት ባለው Nature Microbiology የምርምር መጽሔት ላይ የኢትዮጵያን የመጀመሪያ የማርበርግ ቫይረስ ወረርሽኝ የጂኖሚክ ትንተና ጥናት በዋና አዘጋጅነት አሳትመዋል። በእሳቸው ብቁ እና አርአያነት ያለው አመራር፣ ሀገራችን ቫይረሱን በ48 ሰዓታት ውስጥ ማረጋገጥ እንዲሁም ወረርሽኙን በ90 ቀናት ውስጥ በተሳካ ሁኔታ መቆጣጠር ችላለች። ይህ ስኬት ክብርት ሚኒስትሯ ከፖሊሲ ማውጣት ባለፈ፣ በሳይንሳዊ መረጃና ማስረጃ ማመንጨት ላይ ያደረጉትን ቀጥተኛ ተሳትፎ የሚያሳይ ጉልህ ምዕራፍ ነው። ይህ ጥናት የወረርሽኙን መነሻ ከእንስሳት ወደ ሰው የተከሰተ (zoonotic spillover) መሆኑን አመላክቶ፣ ከሰው ወደ ሰው የመተላለፍ ተለዋዋጭነትን በይፋ አረጋግጧል። በሳይንሳዊ ማስረጃ የተደገፈ ጠንካራ አመራር ትክክለኛ ማሳያ የሆነውን ይህንን ታሪካዊ የምርምር ውጤት በማበርከቷ ክብርት ሚኒስትር እንኳን ደስ አሏት! 📖 ሙሉውን ጥናት በሚከተለው ማስፈንጠሪያ ማንበብ ይችላሉ፡ Nature Microbiology - DOI: 10.1038/s41564-026-02540-y ክብርት ዶ/ር መቅደስ ዳባ የኢትዮጵያ ፌዴራላዊ ዴሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ የጤና ሚኒስቴር ሚኒስትር በታዋቂው የምርምር መጽሔት በሆነው በነቸር ማይክሮባዮሎጂ (Nature Microbiology) ላይ የኢትዮጵያ የመጀመሪያው የማርበርግ ቫይረስ ወረርሽኝ የጂኖሚክ ትንተና ጥናት በዋና አዘጋጅነት አሰተሙ:: በእሳቸው ብቁ አመራር ኢትዮጵያ ቫይረሱን በ48 ሰዓታት ውስጥ ማረጋገጥ እና ወረርሽኙንም በ90 ቀናት ውስጥ መቆጣጠር ችላለች፤ ይህ ደግሞ እርሳቸው በኃላፊነታቸው ፖሊሲዎችን ከማውጣት ባለፈ መረጃንና ማስረጃን በማመንጨት በንቃት የተሳተፉበት አርአያነት ያለው ተግባር ነው። ጥናቱ የወረርሽኙን መነሻ ከአንድ እንስሳ ወደ ሰው የተሸጋገረ (zoonotic spillover) መሆኑን ያመለከተ፣ ከሰው ወደ ሰው የመተላለፍ ሁኔታውን ያረጋገጠ ነው :: በሳይንሳዊ ማስረጃ የተደገፈ አመራር ማለት ይህ ነው፡፡ ክብርት ሚንስትር እንኳን ደስ አለዎት! 📖 ሙሉ ጥናቱን በነቸር ማይክሮባዮሎጂ’ (Nature Microbiology) ላይ ያንብቡ:

የኢቦላ ምርመራ ዝግጁነትን ለማጠናከር ስልጠና ተሰጠ A Training was Conducted on Ebola Lab Testing Preparedness ----------------------------------------- የኢትዮጵያ የሕብረተሰብ ጤና ኢንስቲትዩት ከሁሉም ክልሎች ለተውጣጡ የላቦራቶሪ ባለሙያዎች በኢቦላ የ ሞለኪውላር ላቦራቶሪ ምርመራ (Molecular Testing) ስልጠና ከUnited Kingdom Health Security Agency (UKHSA) ጋር በመተባበር ከጥቅምት 10 እስከ 14/2019 ዓ.ም ሰጠ፡፡ የስልጠናው በኢትዮጵያ የሕብረተሰብ ጤና ኢንስቲትዩት በኩል በዘላቂነት እየተከናወነ ያለው ለድንገተኛ ወረርሽኝ ላቦራቶሪዎችን አቅም በመገንባት ዝግጁ የማድረግ ስራ አንዱ አካል ሲሆን፤ ይህም ስልጠና በዋናነት በአፍሪካ አራት ሀገራት ላይ በወረርሽኝ መልክ የተከሰተውን የኢቦላ ቫይረስ ወረርሽኝ ፈጥኖ ለመለየትና ለመከላከል ከሚደረገው የቅድመ ዝግጅት ተግባራት አንጻር በአገር አቀፍ ደረጃ በየክልሉ የሚገኙ የላቦራቶሪ ባለሙያዎችን ዝግጁ ለማድረግ ያለመ ነው፡፡ የኢንስቲትዩቱ የአቅም ግንባታ ዳይሬክቶሬት ዳይሬክተር አቶ ዳንኤል መለሰ በስልጠናው ፕሮግራም ላይ ተገኝተው እንደገለጹት፤ ኢንስቲትዩቱ ለማንኛውም የሕብረተሰብ ጤና አደጋና ወረርሽኞች ከመከሰታቸው አስቀድሞ የዝግጅት ስራዎችን በተለይም በሰው ኃይል፣ በላቦራቶሪ መሳሪያዎችና ግብዓቶች በኩል በቂ ዝግጅት ሲያደርግ መቆየቱን ጠቁመዋል። አያይዘውም ከሁሉም ክልሎች ለተውጣጡ የላቦራቶሪ ባለሙያዎች ከፍተኛ የምርመራ አቅም የሚጠይቁ የኢቦላ እና የማርበርግ በሽታዎችን መመርመር የሚያስችል የሞለኪውላር ላቦራቶሪ ምርመራ ስልጠና በአገር አቀፍ ደረጃ ለተደጋጋሚ ጊዜ የተሰጠ ቢሆንም፣ ባለሙያዎቹን በተሻለ ደረጃ ለማንቃትና ዝግጁነታቸውን ለማረጋገጥ ስልጠናው በተለያየ ዙር እየተሰጠ እንደሚገኝ ተናግረዋል፡፡ የኢቦላ ቫይረስ የፍተሻ ስትራቴጂ (Testing Strategy)፣ የላቦራቶሪ ባዮሴፍቲ፣ ባዮሴኩሪቲ፣ የናሙና አሰባሰብ እና አላላክ መመሪያዎች (ጋይድላይኖች) እንዲሁም ተያያዥ ፕሮቶኮሎች በኢንስቲትዩቱ በኩል ተዘጋጅተው ተሰራጭተዋል፡፡ በተጨማሪም በክልል ላቦራቶሪዎች በኩል ሊኖሩ የሚችሉ የዝግጅት ክፍተቶችን የመለየት፣ የማሟላትና የማዘጋጀት ሥራ ቀድሞ የተሠራ ሲሆን፣ ይህንን ጥረት የበለጠ ለማጠናከር ከባለድርሻ አካላት ጋር በቅንጀት እየተሠራ ይገኛል፡፡ በስልጠናው ማጠቃለያ መድረክ ላይ ሰልጣኞች እንዳሉት፤ ሥልጠናው በአብዛኛው በሞለኪውላር ላቦራቶሪ የተግባር (Practical) ክፍለ-ጊዜ ላይ በማተኮሩ ከፍተኛ እውቀትና ልምድ እንዳስገኘላቸው ገልጸዋል፡፡ A Training was Conducted on Ebola Lab Testing Preparedness --------------------------------------------- The Ethiopian Public Health Institute (EPHI), in collaboration with the UK Health Security Agency (UKHSA), successfully conducted a five-day capacity-building training on Ebola molecular testing for laboratory professionals from across regions from Octobe20 to 24, 2026 at EPHI. The training is part of EPHI’s on going activities to strengthening regional laboratory diagnostic capacity and enhancing preparedness for public health emergencies. Through intensive hands-on sessions, participants improved their skills in Ebola molecular testing, laboratory biosafety and biosecurity, sample collection and transport, and outbreak response protocols. Speaking during the training, Daniel Melesse, Director of EPHI’s Capacity Building Directorate, emphasized the Institute’s continued efforts to ensure readiness for emerging public health threats through investments in skilled personnel, laboratory infrastructure, equipment, and supplies. Participants highlighted the practical nature of the training, noting that it provided valuable knowledge and experience to support rapid detection and response to Ebola and other high-risk infectious diseases.

Ok thank you!

የኩፍኝና የፖሊዮ በሽታዎች ተጋላጭነትና የመከላከል አቅም ላይ በተደረጉ ጥናቶች ውጤቶች ውይይት ተደረገ ------------------------------------------ የኢትዮጵያ የሕብረተሰብ ጤና ኢንስቲትዩት የብሔራዊ ጤና መረጃ አስተዳደር ቅመራና ትንተና ማዕከል ከ South African Centre for Epidemiological Modelling and Analysis (SACEMA) የጥናት ቡድን ጋር በመተባበር የተለያዩ መረጃዎችን መሰረት በማድረግ የኩፍኝ በሽታ ተጋላጭነትን ለመለየት (Measles risk mapping) እና የፖሊዮ በሽታ የመከላከል አቅም ክፍተትን ለመለየት በተካሄዱ የጥናት ውጤቶች ላይ ጥቅምት 11/2019 ዓ.ም የውይይት አውደ ጥናት አካሄደ፡፡ የውይይት መድረኩ ለኩፍኝ በሽታ (measles) የትኛው የእድሜ ደረጃ፣ ወር እንዲሁም በየትኛው አካባቢና ክልል የሚገኙ ተጋላጭ እንደሚሆኑና የፖሊዮ በሽታን (polio) የመከላከል አቅም ክፍተትን ለመለየት የተካሄዱ ጥናቶች በመድረኩ ቀርበው እና ተገምግመው ቀጣይ የተግባር አቅጣጫዎችን ያስቀምጣል። ዶ/ር ትግስት ሹመት የኢንስቲትዩት የብሔራዊ ጤና መረጃ አስተዳደር ቅመራና ትንተና ማዕከል ዳይሬክተር እንደገለጹት ማዕከሉ የሕብረተሰቡን ጤና ለማስጠበቅ በአገር አቀፍ ደረጃ ለሚቀረጹ የጤና ፖሊሲዎች እና ፕሮግራሞች በጥናት ላይ የተመሰረቱ መረጃዎችን በማቅረብ የበኩሉን እየተወጣ እንደሚገኝ ገልጸው፣ የኩፍኝ እና የፖሊዮ በሽታዎችን አስመልክቶ የተካሄዱ የጥናት ውጤቶች ላይ በመድረኩ የሚቀርቡት እይታዎች እና አስተያየቶች የጥናት ውጤቶቹን የበለጠ እንዲጎለብቱ ከማገዛቸውም በላይ የክትባት ስልቶችን ለማጠናከር፣ የቅኝት ስርዓቶችን ለማሻሻል፣ ለወረርሽኝ ያለውን ዝግጁነት ለማጎልበት እና በአገር አቀፍ ደረጃ በክትባት መከላከል የምንችላቸውን በሽታዎችን በከፍተኛ ደረጃ ለመቀነስ ትልቅ አስተዋጽኦ ያለው መሆኑን ሰፊ አብራርተዋል፡፡ የፖሊሲ አውጭዎች፣ የፕሮግራም መሪዎች፣ የቅኝት ባለሙያዎች፣ የክትባት አሰጣጥ ስፔሻሊስቶች፣ ተመራማሪዎች እና የአጋር ድርጅቶች ተወካዮች በአውደ ጥናቱ የተሳተፉ ሲሆን በተካሄዱት የጥናት ግኝቶች ላይ ሰፊ ውይይት ተካሄዶ በቀጣይ ተግባራት ላይ የጋራ አቅጣጫዎችን በማስቀመጥ ተጠናቋል፡፡

MSc Thesis Research Opportunities in Malaria Therapeutic Efficacy Study (TES) The Ethiopian Public Health Institute (EPHI) invites applications from MSc students in Medical Parasitology, Medical Microbiology, and related fields who have completed their first-year coursework and are ready to undertake their MSc thesis research. EPHI is offering six (6) thesis research opportunities within its ongoing multi-center research on the therapeutic efficacy and safety study of antimalarial medicines for uncomplicated Plasmodium falciparum and Plasmodium vivax malaria in Ethiopia.

Ethiopia is set to make history by hosting the 7th Emergency Medical Teams (EMT) Global Meeting 2026, becoming the first country in Africa and the first host in the World Health Organization African Region to welcome the flagship global gathering of the Emergency Medical Teams Network.

Ethiopia is set to make history by hosting the 7th Emergency Medical Teams (EMT) Global Meeting 2026, becoming the first country in Africa and the first host in the World Health Organization African Region to welcome the flagship global gathering of the Emergency Medical Teams Network. https://www.afro.who.int/countries/ethiopia/news/ethiopia-host-7th-emergency-medical-teams-global-meeting-2026-first-africa

በምርምር የተገኙ ማስረጃዎች ለሕብረተሰብ ጤና ፖሊሲና ውሳኔ አሰጣጥ ወሳኝ ናቸው ---------------------------------- የኢትዮጵያ የሕብረተሰብ ጤና ኢንስቲትዩት ከኖርዌይ የሕብረተሰብ ጤና ኢንስቲትዩት (NIPH) ጋር በመተባበር፣ ተመራማሪዎች የምርምር ውጤቶችን በሥርዓት የመተንተንና የመገምገም አቅማቸውን ለማጠናከር ብሎም በምርምር የተገኙ ማስረጃዎች ለሕብረተሰብ ጤና ፖሊሲና ውሳኔ አሰጣጥ በተሻለ ሁኔታ እንዲውሉ ለማገዝ ያለመ ነው። በሁለቱ ኢንስቲትዩቶች የሁለትዮሽ (BIS 26) ትብብር ማዕቀፍ የሚካሄደው ይህ ሥልጠና፣ ከተለያዩ የኢንስቲትዩቱ የምርምር ክፍሎች የተውጣጡ ተመራማሪዎች ሳይንሳዊ ማስረጃዎችን የመተንተን፣ የማዋሃድና ለሕዝብ ጤና ፖሊሲ ውሳኔዎች የሚያግዙ ግኝቶችን የማቅረብ አቅማቸውን ለማጠናከር ያለመ ነው። ሥልጠናው በኖርዌይ የሕብረተሰብ ጤና ኢንስቲትዩት የማስረጃ ውህደት ባለሙያ በፕሮፌሰር ሪግሞር በርግ እየተመራ ሲሆን፣ ሥርዓታዊ ግምገማዎችን፣ የወሰን ግምገማዎችን (Scoping Reviews) እና ፈጣን ግምገማዎችን (Rapid Reviews) ይሸፍናል። በተጨማሪም የPICO ሂደትን የተከተለ የጥያቄ አቀራረብ፣ የመረጃ ማውጣት፣ የአድሏዊነት ስጋት ግምገማ እና በዓለም አቀፍ ደረጃ ተቀባይነት ያለውን Grading of Recommendations Assessment, Development and Evaluation (GRADE) ማዕቀፍን በመጠቀም የማስረጃ ጥራትን መመዘን ስልቶች የሥልጠናው አካል ናቸው። የኢትዮጵያ የሕብረተሰብ ጤና ኢንስቲትዩት  የሥርዓተ ጤና  ምርምር ዳይሬክቶሬት ዳይሬክተር ዶ/ር አደራጀው መኮንን፣ ትብብሩ ተመራማሪዎች ጥብቅ የምርምር ዘዴን የተከተሉና ከፖሊሲ ውሳኔዎች ጋር ተያያዥነት ያላቸውን ማስረጃዎች እንዲያመነጩ በማብቃት ረገድ ወሳኝ ሚና እንዳለው አስገንዝበዋል። የኢንስቲትዩቱ እውቀት ትርጉምና ስርጭት ዲቪዥን ኃላፊ አቶ ፀጋዬ ጌታቸው በበኩላቸው፣ በኢንስቲትዩቱ የተለያዩ የምርምር ክፍሎች ለስልጠናው ባሳዩት ከፍተኛ ፍላጎትን መሰረት በማድረግ ሥልጠናው በተከታታይ ዙሮችን ለማካሄድ እንደሚያስችል ጠቁመው፣ በቀጣዬቹ የሥልጠና ዙሮች የሚሳተፉ ተመራማሪዎችም የተጠናቀቁና በተግባር ሊውሉ የሚችሉ ሥርዓታዊ ግምገማዎችን እንደሚያዘጋጁ ጠቁመዋል። የኢትዮጵያ የሕብረተሰብ ጤና ኢንስቲትዩት እና የኖርዌይ የሕብረተሰብ ጤና ኢንስቲትዩት ትብብር በኢትዮጵያ የሳይንሳዊ ማስረጃዎች ወደ ፖሊሲና ተግባር የሚተላለፉበትን ሥርዓት ለማጠናከርና የሕብረተሰብ ጤና ፖሊሲዎች በጠንካራ ሳይንሳዊ ማስረጃ ላይ እንዲመሠረቱ ለማገዝ ያለመ ነው። https://ephi.gov.et/በምርምር-የተገኙ-ማስረጃዎች-ለሕብረተሰ/ https://www.facebook.com/share/p/1PMdNiE7qn/ https://x.com/i/status/2110752807317835866

የጋራ ዕቅድና ትብብር ለተቀላጠፈ የሥራ አፈጻጸምና ለጤና ድንገተኛ አደጋ ምላሽ ማጠናከር ወሳኝ መሆኑ ተገለጸ ----------------------------------- የኢትዮጵያ የሕብረተሰብ ጤና ኢንስቲትዩት የሕብረተሰብ ጤና ድንገተኛ አደጋዎች አስተዳደር (PHEM) እና የብሔራዊ ጤና መረጃ ማዕከል (NDMC) የጋራ ዕቅድ አፈጻጸም ግምገማና የ2019 በጀት ዓመት የጋራ ዕቅድ ዝግጅት አውደ ጥናት አካሄደ። ጥቅምት 2 እና 3/2019 ዓ.ም በተካሄደው የሁለት ቀናት አውደ ጥናት፣ የሁለቱን ማዕከላት የሥራ ኃላፊዎችና ባለሙያዎች በማሳተፍ የጋራ የሥራ አቅጣጫዎችን ለማቀናጀት፣ የሀብት አጠቃቀምን ለማሻሻልና የሀገሪቱን የሕብረተሰብ ጤና ድንገተኛ አደጋዎች የመከላከል፣ የመዘጋጀትና ምላሽ የመስጠት አቅም ለማጠናከር ያለመ ነው። የብሔራዊ ጤና መረጃ ማዕከል ዳይሬክተር ዶ/ር ትግስት ሹመት በመክፈቻ ንግግራቸው የጋራ ዕቅድና ትብብር ለተቀላጠፈ የሥራ አፈጻጸም ያላቸውን ፋይዳ አጉልተዋል። ዶ/ር ትግስት የሁለቱ ማዕከላት ባለሙያዎች ለጋራ ዓላማ እየሠሩ ቢሆንም፣ እያንዳንዱ ዳይሬክቶሬት የራሱ የሆነ ሚናና ኃላፊነት እንዳለው ገልጸዋል። የሥራ ዕቅዶችን በማቀናጀት የሰው ኃይልን፣ የሙያ ክህሎትንና የፋይናንስ ሀብትን በተቀናጀ መንገድ መጠቀም እንደሚያስችልም አመላክተው የጋራ ዕቅድ ማዘጋጀት የተበታተኑ ጥረቶችን ለማስቀረት፣ የሥራ ጊዜ ሰሌዳዎችን ለማጣጣምና የሚጠበቁ ውጤቶችን በግልጽ ለመለየት ወሳኝ ሚና እንደሚኖረው ተናግረዋል። በተመሳሳይ፣ የሕብረተሰብ ጤና አደጋ ቅኝት አና ቅድመ ማስጠንቀቂያ ደይሮክቶሬት ደይሬክተርን ወክለው የተገኙት አቶ ይበይን ሙሉዓለም በክፍለ ዘርፎች መካከል የተቀናጀ አሠራር መኖሩ ያለውን ጠቀሜታ አብራርተዋል። የድንገተኛ አደጋ ዝግጁነትና ምላሽ፣ እንዲሁም የሕብረተሰብ ጤና ክትትል ሥራዎችን ከጤና መረጃ አስተዳደር፣ ከመረጃ ትንተና መሣሪያዎች፣ ከፆታ እኩልነትና ከማኅበረሰብ ተሳትፎ ጋር ማቀናጀት ለውጤታማ አፈጻጸም አስፈላጊ መሆኑን ጠቁመዋል። አቶ ይበይን አውደ ጥናቱ የእያንዳንዱን አካል ሚና፣ የሥራ ኃላፊነትና የአፈጻጸም ጊዜ በግልጽ ለመለየት እንደሚያግዝ ገልጸዋል። የተለያዩ ዳይሬክቶሬቶችን ዕቅዶች ወደ አንድ የጋራ ዕቅድ ማምጣትም የተቋማቱን የጋራ አቅም በማጠናከር የሀገሪቱን የጤና ድንገተኛ አደጋ ምላሽ ሥርዓት ለማሻሻል እንደሚያስችል አስረድተዋል። አውደ ጥናቱ የኢትዮጵያ የሕብረተሰብ ጤና ኢንስቲትዩት በመረጃ ላይ የተመሠረተ ውሳኔ አሰጣጥን፣ የተቋማትን የሥራ ቅልጥፍናና የጤና ድንገተኛ አደጋዎች ዝግጁነትና ምላሽ አቅምን ለማጠናከር እያደረገ ያለውን ጥረት ያሳየ መድረክክ ነው።

The Ethiopian Public Health Institute and the Norwegian Institute of Public Health Launch Advanced Biosafety and Biosecurity Training on High-Containment Pathogen Management The Ethiopian Public Health Institute (EPHI), in collaboration with the Norwegian Institute of Public Health (NIPH), has launched a Training of Trainers (ToT) program on biosafety and biosecurity, focusing on high-containment pathogen management. The training is taking place at the EPHI Training Center in Addis Ababa from October 12–16, 2026. The intensive training focuses specifically on the containment, surveillance, and safe management of high-risk pathogens classified under Risk Groups 3 and 4. This milestone capacity-building initiative brings together specialized laboratory staff and experts from both public health and animal health institutes across all regions of Ethiopia. The approach is aimed at strengthening national laboratory containment protocols, enhancing diagnostic safety, and establishing a robust, "One Health"-aligned network of qualified trainers capable of safeguarding the country against high-consequence biological agents. The training officially kicked off with opening remarks from Mr. Daniel Melese, Director of Laboratory Capacity Building at EPHI. Emphasizing the core mission of the initiative, he stated, "Mastering the handling of dangerous pathogens across both human and animal health sectors is foundational to global health security." He added that the initiative is vital for cross-species outbreak preparedness and preventing accidental biological releases or biosecurity breaches. Representing the Norwegian delegation, Dr. Siri Feruglio, Deputy Director, NIPH, expressed her appreciation for EPHI’s extensive efforts to organize this critical capacity-building program. We highly commend EPHI's dedication to making this important training a reality, Dr. Siri stated. NIPH looks forward to continually strengthening our collaboration and institutional partnership with EPHI, specifically in advancing sustainable laboratory biosafety and biosecurity standards and joint global health security initiatives. On the sidelines of the training, senior representatives from EPHI and NIPH held a bilateral meeting to discuss ways to further cement the long-standing collaboration and partnership between the two sister institutes. The discussion was focused on reviewing joint achievements and identifying future strategic focus areas. Both sides reaffirmed their commitment to long-term cooperation, outlining mutual priorities in epidemic intelligence, advanced data sharing, and institutional workforce development to address emerging global public health threats.