Бўғирсоқ тарқатиш билан савдо юришадими? «Мушкулкушод» одати ва ризқдаги бараканинг асл омиллари
Мушкул тушганда нима қилинади?
❓
САВОЛ: Мен бозорчиман, бизнинг бозорда одамлар ҳар сешанба эрталаб бозорга битта ёки иккита бўғирсоқ келтириб, кўринган одамга: «Татинглар, мушкулкушоддан келяпман», деб озгинадан тарқатиб чиқадилар. Савдогарлар ичида: «Савдомиз яхши, мушкулимиз осон бўлсин», деб бориб-келадиганлар ҳам бор. Динимизда мушкулкушод
(Илмий тилда: исломнинг асосий манбаларида қайд этилмаган, маҳаллий урф-одатлар доирасида пайдо бўлган бидъат маросим; Халқчил тилда: одамлар қийинчиликдан қутулиш ёки иши юришиши учун қиладиган, одатда таом ёки пишириқ тарқатиладиган одат) борми?
📖
ЖАВОБ: Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм
Динимизда сиз айтиб ўтган мушкулкушод йўқ. Умуман, ундан бошқа ҳам мушкулкушодлар йўқ. Мушкулларни фақат Аллоҳ таолонинг Ўзигина осон қилади.
Шунинг учун ҳар бир банда барча нарсада, жумладан, мушкулни осон қилишда ва бозорнинг юришишида фақат Аллоҳ таолонинг Ўзидан ёрдам сўраши лозим.
Ҳаётида барака бўлишини, ризқининг кенг бўлишини истаган кишиларга Набийимиз алайҳиссаломнинг ҳадиси шарифларида етарли тавсиялар бор. Келинг, улардан айримларини эслаб ўтайлик.
Сохр Fомидий розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади:
«Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам:
«Аллоҳим! Умматимга тонгида барака бергин!» дедилар.
У зот бирор сария
(Илмий тилда: маълум бир стратегик мақсадда тузилган, Расулуллоҳнинг ўзлари қатнашмаган кичик ҳарбий бўлинма; Халқчил тилда: Исломни ҳимоя қилиш учун жўнатилган аскарлар гуруҳи) ёки қўшин юборсалар, эрта тонгда юборар эдилар.
Сохр тожир одам эди. Қачон тижорат юборадиган бўлса, эрта тонгда юборар эди. У бой бўлиб, моли кўпайиб кетди». Термизий ривоят қилган ва ҳасан, деган.
Тонгда барака бўлади. Сохр Fомидий ўзлари ривоят қилган ҳадисга оғишмай амал қилганлари туфайли бойиб кетган эканлар.
Ҳар бир нарсада эрта саҳардан ҳаракат қилиш жуда ҳам фойдали ва баракотли. Чунки бунга Набийимиз соллаллоҳу алайҳи васалламнинг дуолари кетган. Тажриба ҳам шуни кўрсатади. Нима иш қиладиган бўлсак, эрта саҳардан бошлашга одатланишимиз керак.
Касб қилишдан мурод ризқ топишдир. Ризқ топишга ҳаракат қилган ҳар бир одам иложи борича осон йўл билан кўпроқ ризқ топишни хоҳлайди. Ҳар бир одам ҳам ризқи кенг ва мўл бўлишини хоҳлайди. Хўш, бу орзуга эришишнинг йўли қандоқ?
Анас ибн Молик розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади:
«Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам:
«Ким ризқининг кенг бўлишини ёки умрининг узоқ бўлишини яхши кўрса, силаи раҳм (Илмий тилда: қариндошлик алоқаларини тиклаш ва ижтимоий муносабатларни мустаҳкамлаш институти; Халқчил тилда: ота-она, ака-ука ва яқин қариндошлардан тез-тез хабар олиб, уларга меҳр-оқибат ва ёрдам кўрсатиш) қилсин», дедилар». Бухорий ривоят қилган.
Демак, ота-онага, қариндош-уруғларга яхшилик қилиш ризқнинг кенг, умрни узоқ бўлишига сабаб бўлар экан.
Мўмин-мусулмон банда бошқаларнинг моддий ёрдами эвазига кун кечиришга, текинхўрликка ва шунга ўшаш ишларга интилмаслиги, ўз меҳнати билан ризқ топишга ҳаракат қилиши лозим. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг таълимларини олган саҳобаи киромлар бу борада биз учун гўзал ўрнак бўлиши керак.
Анас розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади:
«Абдурроҳман ибн Авф Мадинага келганда Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам уни Саъд ибн Робиъ Ансорий
(Илмий тилда: Маккадан кўчиб келган муҳожирларни ижтимоий-иқтисодий жиҳатдан қўллаб-қувватлаган Мадиналик мусулмонлар; Халқчил тилда: диндошлари учун уйидан жой ва молидан тенг улуш бериб ёрдам қилган мадиналик саҳобалар) билан биродар қилиб қўйдилар. Саъд бой одам эди. Бас, Абдурроҳманга: «Сенга молимнинг ярмини бераман ва сени уйлаб қўяман», деди. У эса:
«Аллоҳ сенгга аҳлингда ҳам, молингда ҳам барака берсин. Менга бозорни кўрсатиб қўйинглар», деди.
У қурт ва сарёғдан фойда қилиб қайтар, ўшани ўз аҳли байтига олиб келар эди. Бир оз (ёки Аллоҳ хоҳлаганича) вақт ўтди. Бас, у устида сариқ из билан келди. Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам унга:
«Бу қаердан?» – дедилар.
«Эй Аллоҳнинг Расули, ансорийлардан бир аёлга уй
#Савол_жавоб
@BintuSodiq