⭕️
تابآوری هایما در برابر قفلشدگی چانگان؛ زنجیره تأمین، عامل تعیینکننده در عبور از بحران ارزی ۱۴۰۴
🔴بررسی صورتهای مالی حسابرسیشده سال ۱۴۰۴ نشان میدهد که در شرایط یکسان اقتصادی، کیفیت مدیریت زنجیره تأمین، قدرت چانهزنی با تأمینکنندگان خارجی و تصمیمگیری بهموقع، میتواند نتایجی کاملاً متفاوت برای پروژههای خودرویی رقم بزند. مقایسه عملکرد دو محصول مونتاژی (CKD) یعنی هایمای ایرانخودرو و چانگان سایپا، نمونهای روشن از این تفاوت مدیریتی است.
🔹سال ۱۴۰۴ برای صنعت خودرو یکی از دشوارترین سالهای ارزی محسوب میشود. خودروسازان بهطور همزمان با سه شوک بزرگ مواجه شدند؛ نخست، حذف ارز نیمایی و انتقال نرخ تأمین ارز از حدود
۴۳ هزار تومان به ارز توافقی، دوم، افزایش میانگین نرخ ارز از حدود
۶۸ هزار تومان به ۱۱۱ هزار تومان که معادل
رشد ۶۲ درصدی بود و سوم، تداوم قیمتگذاری دستوری که موجب
کاهش قیمت دلاری فروش خودروها شد. طبیعی بود که چنین شرایطی فشار کمسابقهای بر هزینههای تولید وارد کند، اما نتایج صورتهای مالی نشان میدهد واکنش دو خودروساز به این بحران کاملاً متفاوت بوده است.
🔸در پروژه هایمای ایرانخودرو، با وجود آنکه
قیمت دلاری فروش محصول ۱۰.۴ درصد کاهش یافت، مدیریت بازرگانی موفق شد با کاهش قابل توجه هزینه خرید قطعات CKD از چین، آثار افزایش نرخ ارز را تا حد زیادی خنثی کند. بر اساس صورتهای مالی، ارزش پکیج دلاری خرید هایما از
۱۵ هزار و ۷۲ دلار در سال ۱۴۰۳ به
۱۲ هزار و ۳۵۴ دلار در سال ۱۴۰۴ کاهش یافته که معادل
۲ هزار و ۷۱۸ دلار یا حدود
۱۸ درصد کاهش هزینه ارزی خرید است.
🔹همزمان، تیراژ تولید هایما نیز از حدود
۱۶ هزار و ۳۰۰ دستگاه در سال ۱۴۰۳ به
۱۹ هزار و ۶۰۰ دستگاه در سال ۱۴۰۴ رسید که بیانگر
رشد ۱۹.۵ درصدی تولید است. افزایش تیراژ موجب سرشکن شدن هزینههای ثابت، بهبود بهرهوری خطوط تولید و افزایش قدرت چانهزنی در خریدهای خارجی شد؛ مجموعه عواملی که باعث شد این پروژه از زیان خارج شده و
بیش از ۵۰۸ میلیارد تومان سود ناخالص ثبت کند.
🔸در مقابل، عملکرد چانگان سایپا تصویر متفاوتی را نشان میدهد. هرچند بخشی از رشد فروش ناشی از عرضه خودروهای دپو شده بود، اما تولید واقعی این محصول با
افت ۲۰.۵ درصدی روبهرو شد. همچنین ارزش پکیج خرید ارزی CKD چانگان از
۱۱ هزار و ۴۵۲ دلار در سال ۱۴۰۳ به
۱۲ هزار و ۳۱۸ دلار در سال ۱۴۰۴ افزایش یافت؛ یعنی
۸۶۶ دلار افزایش یا حدود
۷.۵ درصد رشد هزینه خرید ارزی.
🔹این افزایش هزینه، همزمان با کاهش ارزش دلاری فروش، موجب شد حاشیه سود پروژه تحت فشار قرار گیرد. در واقع چانگان با پدیدهای مواجه شد که میتوان آن را «قیچی شدن حاشیه سود» نامید؛ یعنی از یک سو هزینه خرید ارزی افزایش یافت و از سوی دیگر قیمت دلاری فروش کاهش پیدا کرد. افت تیراژ نیز قدرت چانهزنی در مذاکرات تجاری را تضعیف کرد و شرایط قفلشدگی هزینههای ارزی را به وجود آورد.
🔸مقایسه این دو پروژه نشان میدهد که در صنعت خودرو، موفقیت تنها به سیاستهای قیمتگذاری وابسته نیست، بلکه
انعطافپذیری بازرگانی، مدیریت حرفهای زنجیره تأمین، سرعت تصمیمگیری و قدرت مذاکره با تأمینکنندگان خارجی نقشی تعیینکننده در حفظ سودآوری دارند. تجربه هایما نشان میدهد خودروسازی که بتواند
سرعت کاهش هزینههای ارزی را بالاتر از سرعت افت قیمت فروش داخلی نگه دارد، حتی در شرایط سخت اقتصادی نیز از تابآوری بیشتری برخوردار خواهد بود.
🔹البته عواملی همچون وضعیت تقاضای بازار، کیفیت ادراکشده محصول، جایگاه برند و جزئیات قراردادهای تجاری با شریک خارجی نیز در نتایج نهایی بیتأثیر نیستند، اما آنچه در پروژه هایمای ایرانخودرو مشاهده میشود، اتخاذ تصمیمات سریع و چابک در حوزه تأمین و بازرگانی است؛ رویکردی که آثار آن بهوضوح در صورتهای مالی سال ۱۴۰۴ قابل مشاهده است.
🔸با توجه به برنامههای اعلامشده ایرانخودرو برای توسعه همکاری با برندهایی مانند
هاوال و
هونگچی و حرکت به سمت داخلیسازی محصولات جدید، احتمال خروج هایما از سبد تولید این شرکت در آینده وجود دارد. با این حال، تجربه مدیریت پروژه هایما در سال ۱۴۰۴ میتواند بهعنوان یک الگوی موفق از مدیریت زنجیره تأمین در شرایط بحران ارزی، مورد توجه سایر خودروسازان و سیاستگذاران صنعت خودرو قرار گیرد.
👤
حسین مقیسه – کارشناس صنعت خودرو
⭐️
خط خودرو، رسانه خودرویی
@khodroei90 🧡