现已上线！2025 年 Telegram 研究 — 年度关键洞察 
باوکی عبدالله
前往频道在 Telegram
کەناڵێک بۆ ناساندنی سێ بنچینە سەرەکیەکەی ئیسلام: ① ناساندنی پەروەردگار و پەرستراوی تەنها بەحەق. ② ناساندنی محمد پێغەمبەر [ﷺ] بەتایبەت بۆ مەبەستە گەورەکەی پێی هاتووە کە [ تەوحیدە ]. ③ ناساندنی ئیسلامی ڕاستەقینە کە تاکە بەرنامە و پەیڕەوی موسوڵمان بێت.
显示更多4 021
订阅者
-224 小时
-37 天
-430 天
数据加载中...
吸引订阅者
六月 '26
六月 '26
+39
在1个频道中
五月 '26
+70
在7个频道中
Get PRO
四月 '26
+69
在8个频道中
Get PRO
三月 '26
+90
在12个频道中
Get PRO
二月 '26
+122
在10个频道中
Get PRO
一月 '26
+67
在5个频道中
Get PRO
十二月 '25
+92
在3个频道中
Get PRO
十一月 '25
+101
在30个频道中
Get PRO
十月 '25
+169
在37个频道中
Get PRO
九月 '25
+174
在33个频道中
Get PRO
八月 '25
+159
在29个频道中
Get PRO
七月 '25
+194
在38个频道中
Get PRO
六月 '25
+78
在33个频道中
Get PRO
五月 '25
+116
在32个频道中
Get PRO
四月 '25
+145
在31个频道中
Get PRO
三月 '25
+212
在38个频道中
Get PRO
二月 '25
+225
在30个频道中
Get PRO
一月 '25
+121
在13个频道中
Get PRO
十二月 '24
+155
在14个频道中
Get PRO
十一月 '24
+252
在14个频道中
Get PRO
十月 '24
+196
在8个频道中
Get PRO
九月 '24
+140
在6个频道中
Get PRO
八月 '24
+117
在12个频道中
Get PRO
七月 '24
+129
在11个频道中
Get PRO
六月 '24
+109
在10个频道中
Get PRO
五月 '24
+135
在18个频道中
Get PRO
四月 '24
+128
在6个频道中
Get PRO
三月 '24
+211
在15个频道中
Get PRO
二月 '24
+163
在11个频道中
Get PRO
一月 '24
+126
在21个频道中
Get PRO
十二月 '23
+113
在27个频道中
Get PRO
十一月 '23
+100
在23个频道中
Get PRO
十月 '23
+93
在25个频道中
Get PRO
九月 '23
+106
在0个频道中
Get PRO
八月 '23
+117
在0个频道中
Get PRO
七月 '23
+168
在0个频道中
Get PRO
六月 '23
+138
在0个频道中
Get PRO
五月 '23
+167
在0个频道中
Get PRO
四月 '23
+145
在0个频道中
Get PRO
三月 '23
+195
在0个频道中
Get PRO
二月 '23
+165
在0个频道中
Get PRO
一月 '23
+191
在0个频道中
Get PRO
十二月 '22
+173
在0个频道中
Get PRO
十一月 '22
+133
在0个频道中
Get PRO
十月 '22
+141
在0个频道中
Get PRO
九月 '22
+232
在0个频道中
Get PRO
八月 '22
+183
在0个频道中
Get PRO
七月 '22
+196
在0个频道中
Get PRO
六月 '22
+156
在0个频道中
Get PRO
五月 '22
+176
在0个频道中
Get PRO
四月 '22
+238
在0个频道中
Get PRO
三月 '22
+135
在0个频道中
Get PRO
二月 '22
+93
在0个频道中
Get PRO
一月 '22
+232
在0个频道中
Get PRO
十二月 '21
+200
在0个频道中
Get PRO
十一月 '21
+133
在0个频道中
Get PRO
十月 '21
+214
在0个频道中
Get PRO
九月 '21
+167
在0个频道中
Get PRO
八月 '21
+190
在0个频道中
Get PRO
七月 '21
+126
在0个频道中
Get PRO
六月 '21
+249
在0个频道中
Get PRO
五月 '21
+241
在0个频道中
Get PRO
四月 '21
+611
在0个频道中
Get PRO
三月 '21
+235
在0个频道中
Get PRO
二月 '21
+205
在0个频道中
Get PRO
一月 '21
+276
在0个频道中
Get PRO
十二月 '20
+2 548
在0个频道中
| 日期 | 订阅者增长 | 提及 | 频道 | |
| 18 六月 | +1 | |||
| 17 六月 | 0 | |||
| 16 六月 | +3 | |||
| 15 六月 | +1 | |||
| 14 六月 | +1 | |||
| 13 六月 | 0 | |||
| 12 六月 | +4 | |||
| 11 六月 | +6 | |||
| 10 六月 | +1 | |||
| 09 六月 | +1 | |||
| 08 六月 | +4 | |||
| 07 六月 | +1 | |||
| 06 六月 | +2 | |||
| 05 六月 | +7 | |||
| 04 六月 | +3 | |||
| 03 六月 | +2 | |||
| 02 六月 | +2 | |||
| 01 六月 | 0 |
频道帖子
دەرس و پەندەکانی کۆچی پێغەمبەری خوا بۆ مەدینەی منەوەرە
٦- دروستە داوای یارمەتی لە کافرێکی جێگەی متمانە بکرێت:
بۆ بانگخوازان دروستە داوای یارمەتی لەوانە بکەن کە باوەڕیان بە بانگەوازەکەیان نییە، مادام متمانەیان پێیان هەبێت و ئەمین بن؛ چونکە بینیمان پێغەمبەری خوا ﷺ و ئەبووبەکر کەسێکی موشریکیان بە کرێ گرت بۆ ئەوەی ڕێگەی کۆچیان پیشان بدات، و هەردوو وڵاخەکەیان پێ سپارد، و کاتیان لەگەڵدا دانا لە لای ئەشکەوتی سەور.
ئەمانەش کارگەلێکی مەترسیدار بوون کە ئاگاداریان کردەوە، و گومانی تێدا نییە کە پێغەمبەری خوا ﷺ و ئەبووبەکر متمانەیان پێ کردبوو و بە ئەمینیان زانیبوو.
| 2 | چاوێک لە سەروەر ﷺ
سەرکردایەتیی پێغەمبەرایەتی تەنها دەسەڵاتێک نییە کە خۆی بسەپێنێت، بەڵکو لە هەموو کایەکانی ژیانەوە دەورەی خەڵکی داوە..
پێغەمبەری خوا ﷺ تەنها سەرکردەیەکی سەربازی نەبوو کە لە مەیدانەکانی جەنگدا دەربکەوێت، بەڵکو لەناو تەواوی وردەکارییەکانی ژیانی ئوممەتەکەدا ئامادەیی هەبوو، وەکو:
ڕێنماییکردنی خەڵکی و بیرهێنانەوەیان و، پەروەردەکردنی ڕۆحیان، بەڕێوەبردنی واقیع، و لەئامێزگرتنی هەست و سۆزەکان.
پێغەمبەری خوا ﷺ لە هیچ گۆشەیەکی ژیان غایب نەبوو:
لە مزگەوتدا ئیمام بوو.
لە جەنگدا سەرکردە بوو.
لە کێشە و ناکۆکییەکاندا داوەر بوو.
لە ماڵەوە هاوسەر و باوک بوو.
لە ڕێگادا هاوڕێ و هاوسەفەر بوو.
تەنها بە بەڕێوەبردنی دەوڵەتەکەی نەوەستا، بەڵکو سەرقاڵی بنیاتنانی مرۆڤێکیش بوو لە داڕشتنی ئەخلاق و چاندنی بەهاکان.
سەرکردایەتیی پێغەمبەرایەتی پیشەیەک نییە نییە لە سەرووی خەڵکییەوە، نە دەسەڵاتێکیشە کە خۆی بسەپێنێت، بەڵکو نموونەیەکی زیندووە کە خەڵکی لەگەڵیدا دەژین و متمانەی پێدەکەن و خۆیانی تێدا دەدۆزنەوە.
لێرەشەوە، کاریگەریی ئەو ﷺ درێژبووەوە بۆ ناو بیرکردنەوە و هەست و سۆز و ڕەفتاری ئوممەتێک.
ئەوەی چاو لەو دەکات با چاک بزانێت کە تەنها یەک لایەنی ژیانی پەیڕەو نەکردووە.
@bawky_abdullah | 272 |
| 3 | بۆچی هەموو ڕۆژ و ساتێک داوای هیدایەت بکەین؟
کەسی وا هەیە دەڵێ: من بڕوادارم، نوێژ دەکەم، حەڵاڵ و حەرام دەزانم، ئیتر بۆچی بەردەوام داوای هیدایەت بکەم و بڵێم: {اهدنا الصراط المستقيم} واتا: ئەی پەروەردگارا ڕێنماییمان بکە بۆ ڕێگای ڕاست؟
دەڵێین: چونکە ئەوەی هیدایەت تەنها یەک شت نییە لەزاتی خۆیدا، بەڵکو تۆ پێویستت بەمانەیە لەگەڵیدا:
١- هیدایەتێک بۆ ناسینی حەق!
٢- هیدایەتێک بۆ خۆشویستنی حەق.
٣- هیدایەتێک بۆ توانای کارکردن پێی.
٤- هیدایەتێک بۆ سەقامگیری و جێگیربوون لەسەری.
٥- هیدایەتێک لە کاتی فیتنە و گومان و ئارەزووەکاندا.
بینیمان لە کۆمەڵگا و دەوروبەری خۆمان کە چەندین کەس هەبوون کە حەقیان ناسی، بەڵام خۆشیان نەویست.
چەندین کەس هەبوون کە خۆشیان ویست، بەڵام نەیانتوانی لەسەری جێگیر بن.
چەندینی تریش هەبوون کە ساڵانێک جێگیر بوون، بەڵام لە کۆتایی ڕێگاکەدا دڵیان لایدا.
لهبەر ئەوە، هیچ بەندەیەک نییە کە تەنانەت بۆ یەک چرکەش بێ پێویست بێت لە هیدایەت.
@bawky_abdullah | 359 |
| 4 | دەرس و پەندەکانی کۆچی پێغەمبەر بۆ مەدینەی منەوەرە
٣- وردی لە پلانداڕشتن و گرتنەبەری هۆکارەکان:
هەر کەسێک سەرنج لە ڕووداوی کۆچ بدات و وردی پلانداڕشتنەکە و گرتنەبەری هۆکارەکان لە سەرەتاوە تا کۆتایی ببینێت، درک بەوە دەکات کە پلانداڕشتنی ئاڕاستەکراو بە وەحی لە ژیانی پێغەمبەری خوادا صلو الله عليه وسلم بوونی هەبووە، وە پلانداڕشتن بەشێکە لە سوننەتی پێغەمبەرایەتی، و بەشێکە لە تەکلیفی خوایی لە هەر شتێکدا کە داوا لە موسڵمان کراوە.
٤- گرتنەبەری هۆکارەکان کارێکی پێویستە:
پێغەمبەری خوا صلى الله عليه وسلم هەموو هۆکارەکانی ئامادە کرد و هەموو ئامرازەکانی گرتەبەر؛ بەڵام لە هەمان کاتدا دڵی لەگەڵ خوای پەروەردگار بوو، دوعای دەکرد و داوای سەرکەوتنی لێ دەکرد تا هەوڵەکانی بە سەرکەوتووی کۆتایی بێن، لێرەشدا دوعاکە قبوڵ دەبێت؛ بێباوەڕان دوای ئەوەی لەسەر دەرگای ئەشکەوتەکە دەوەستن دەگەڕێننەوە. | 390 |
| 5 | ئەوەی ئەیەوێ بەرەو زاتی پەروەردگار بڕوات و ڕەزامەندی پەروەردگار بەدەستبهێنی ئەبێت ڕێگای بەرەو پەروەردگاری بە «دڵ» ببەڕێ، ڕاهێنان و تەمرین بە -کارەکانی دڵ- بکات، وەکو چۆن کەسێک یاری لەشجوانی ئەکات چەندین جۆر راهێنانی هەیە تاوەکو لەشێکی بەهێز و ڕێک و تەندروستی هەبێت بە هەمان شێوە دڵ چەندین کار و ڕاهێنانی تایبەتی خۆیە هەیە تاوەکو ببێتە خاوەن دڵێکی بەهێز و پاک و تەندروست کە بشێ بۆ ئەوەی بتوانێ ڕێگای بەرەو پەروەردگاری ببڕێ، سروشتی ڕێگاکە بە دڕک ڕازێنراوەتەوە، گەر دڵ بەهێز نەبێت بەرگەی ئازاری دڕکێک نەگرێ ئەوکات ئەم کۆچ و سەفەرەی بەرەو پەروەردگاری ڕووەوڕوو شکست دەهێنێ و ساردی دەکاتەوە. | 407 |
| 6 | دەرس و پەندەکانی کۆچی پێغەمبەری خوا بۆ مەدینەی منەوەرە:
١- ململانێی نێوان حەق و باتڵ ململانێیەکی کۆن و بەردەوامە:
ئەمەش یاسایەکی خوایی نەگۆڕە، خوای گەورە دەفەرموێت: {الَّذِينَ أُخْرِجُوا مِنْ دِيَارِهِمْ بِغَيْرِ حَقٍّ إِلاَّ أَنْ يَقُولُوا رَبُّنَا اللَّهُ وَلَوْلاَ دَفْعُ اللَّهِ النَّاسَ بَعْضَهُمْ بِبَعْضٍ لَهُدِّمَتْ صَوَامِعُ وَبِيَعٌ وَصَلَواتٌ وَمَسَاجِدُ يُذْكَرُ فِيهَا اسْمُ اللَّهِ كَثِيرًا وَلَيَنْصُرَنَّ اللَّهُ مَنْ يَنْصُرُهُ إِنَّ اللَّهَ لَقَوِيٌّ عَزِيزٌ}الحج: ٤٠. واتا: ئەوانەی بە ناحەق لە زێدی خۆیان دەرکران، تەنها لەبەر ئەوەی دەیانوت: پەروەردگارمان الله یە، ئەگەر خوای گەورە بەرپەرچی هەندێک خەڵک بە هەندێکی تر نەدایەتەوە، ئەوا کەنیسە و پەرستگا و شوێنی نوێژ و مزگەوتەکان کە ناوی خوایان زۆر تێدا دەهێنرێت وێران دەکران، بێگومان خوا یارمەتی ئەو کەسە دەدات کە یارمەتی (دینی) ئەو دەدات، بەڕاستی خوا بەهێز و بەدەسەڵاتە).
بەڵام ئەوەی جێگای دڵخۆشییە ئووەیە سەرەنجامی ئەم ململانێیە زانراوە: {كَتَبَ اللَّهُ لأَغْلِبَنَّ أَنَا وَرُسُلِي إِنَّ اللَّهَ قَوِيٌّ عَزِيزٌ}المجادلة: ٢١. واتا: خوای گەورە بڕیاری داوە کە بێگومان من و پێغەمبەرانم سەر دەکەوین، بەڕاستی خوا بەهێز و بەدەسەڵاتە.
٢– فێڵ و تەڵەکەی نەیارانی ئیسلام دژی بانگخوازان، کارێکی بەردەوام و دووبارەبووەوەیە:
چ لە ڕێگەی بەندکردن یان کوشتن یان دەرکردن بێت. پێویستە لەسەر بانگخواز پەنا بباتە بەر پەروەردگاری، متمانەی پێ بکات و پشتی پێ ببەستێت، وە بزانێت کە: پیلانی خراپ تەنها یەخەی خاوەنەکەی دەگرێتەوە، وەک خوای گەورە دەفەرموێت: {وَإِذْ يَمْكُرُ بِكَ الَّذِينَ كَفَرُوا لِيُثْبِتُوكَ أَوْ يَقْتُلُوكَ أَوْ يُخْرِجُوكَ وَيَمْكُرُونَ وَيَمْكُرُ اللَّهُ وَاللَّهُ خَيْرُ الْمَاكِرِين} الأنفال: ٣٠. واتا: کاتێک بێباوەڕان پیلانیان گێڕا دژت بۆ ئەوەی بەندت بکەن یان بکوژرێیت یان دەرت بکەن، ئەوان پیلان دەگێڕن و خواش پیلانی ئەوان پووچەڵ دەکاتەوە، و خوا باشترینی پیلان پووچەڵکەرەوانە. | 474 |
| 7 |  له ئاموژگاری #بــاوکی_عبدالله
دوو له چارەسەرە زۆر به هێز و خێراکان بۆ گشت کێشەکانت ⁉️
١ : زۆر لێدانی سەڵاوات لەسەر ڕسول الله [ ﷺ ] بەتایبەت شەوو ڕۆژی هەینی .
۲ : وه دوعا و زکرەکەی یونس [ علیه السلام ] که فەرمووی : { لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ سُبْحَانَكَ إِنِّي كُنْتُ مِنَ الظَّالِمِينَ}
اللَّهُـمَّ صَـلِّ عَلَى مُحَـمَّدٍ وَعَـلَى آلِ مُحَمَّـدٍ, ڪَمَا صَلَّيْـتَ عَلَـى إِبْـرَاهِيـمَ وَعَـلَى آلِ إِبْرَاهِيمَ, إِنَّڪَ حَمِـيدٌ مَجِيـدٌ, اللَّهُـمَّ بَـارِڪْ عَلَى مُحَـمَّدٍ وَعَـلَى آلِ مُـحَـمَّدٍ ڪَمَـا بَـارَڪْتَ عَلَى إِبْـرَاهِيـمَ وَعَلَـى آلِ إِبْـرَاهِيـمَ, إِنَّڪَ حَمِـيدٌ مَـجِـيدٌ
💠@bawky_abdullah | 700 |
| 8 | چوار تەڵەکەی دەروون
حاتمی ئەصەم دەفەرموێت:
بە شوێنی چاک و پیرۆز هەڵمەخەڵەتێ؛ چونکە هیچ شوێنێک لە بەهەشت چاکتر نییە، کەچی باوکە ئادەم تێیدا تووشی ئەو شتانە بوو کە تووشی بوو.
بە زۆریی پەرستش و عیبادەتیش هەڵمەخەڵەتێ؛ چونکە ئیبلیس دوای تەمەنێکی زۆۆر لە عیبادەت، تووشی ئەو سەرەنجامە بوو کە تووشی بوو.
بە زۆریی زانست و زانیاریش هەڵمەخەڵەتێ؛ چونکە «بەلْعام کوری باعورا» تووشی ئەو ڕەوشە بوو کە تووشی بوو، لە کاتێکدا کە «ئیسمی ئەعزەم»یشی (ناوی هەرە گەورەی خوای پەروەردگار) دەزانی.
بە بینین و گەیشتن بە پیاوچاکانیش هەڵمەخەڵەتێ؛ چونکە هیچ کەسێک لە پێغەمبەر (صلى الله عليه وسلم) چاکتر و مەزنتر نییە، کەچی دوژمنان و دووڕووەکان هیچ سوودێکیان لە بینین و گەیشتن پێی نەبینی.
📖 ئیبنولقەییم | مدارج السالكين | 849 |
| 9 | پێگەیەکی بەهێزی دەروونی
ئیمامی ابن تیمیە ڕەحمەتی خوای لێبێت ئەفەرمووێ:
«هەر کەسێک شتێکی خۆشبوێت بۆ غەیری خوای پەروەردگار (نەک لە پێناو خوای گەورە)، ئەوا بێگومان ئەو خۆشەویستەی زیانی پێدەگەیەنێت؛ ئەگەر لەدەستی بدات، بەهۆی جیابوونەوەیەوە سزا دەچێژێت و ئازار دەکێشێت، وە ئەگەر هەبێت و دەستیشی بکەوێت، ئەوا ئازارێکی وای لێ دەکەوێتەوە کە لەو چێژەی لێی دەست دەکەوێت زیاترە. ئەمەش شتێکی زانراوە بە لێکدانەوە و
ئەزموونەکان»
(الفتاوى ١/ ٢٨-٢٩).
کەواتە: ئیمام بە ڕەحمەت بێت باس لە بنەمایەکی دەروونی دەکات؛ مرۆڤ کاتێک دڵبەستی هەر شتێکی ئەم دوونیایە دەبێت (چ پارە بێت، چ کەس بێت، یان پلە و پایە) و ئەو خۆشەویستییە لە پێناو خودادا نەبێت، دواجار ئەو شتە دەبێتە سەرچاوەی خەم و ئازار بۆی. چونکە تەنها دڵبەستن بە خوداوەیە کە ئارامیی ڕاستەقینە بە دڵەکان دەبەخشێت. | 766 |
| 10 | چۆن مێشکمان دەشۆردرێتەوە؟
داگیرکاریی فیکری لە داگیرکاریی سەربازی مەترسیدارترە، چونکە بە بێدەنگی عەقڵی مرۆڤەکان دەدزێت.
ئێمە زۆرجار بۆ سووتاندنی قورئانی پیرۆز توڕە دەبین، بەڵام بێدەنگین لە ئاست سڕینەوەی ناوەڕۆکەکەی لە عەقڵی خۆمان و نەوەکانماندا!
ئەمەش دەرەنجامی پرۆسەیەکی وردی شۆردنی مێشکە.
١. شۆردنی مێشک چییە؟
ئەمە بە سیحر یان زەبروزەنگ ناکرێت، بەڵکو پرۆسەیەکی هێواشە بۆ دووبارە داڕشتنەوەی بیر و بەهاکان، لە ڕێگەی دووبارەکردنەوەی بەردەوامەوە، شتە نەشیاوەکان دەکاتە نەریتی باو.
٢. ئامرازەکانی ڕاگەیاندن بۆ شۆردنی مێشک:
وەکو چەسپاندنی چەمکی هەڵە: بە دووبارەکردنەوەی بەردەوام لە کەناڵەکان و، بیرۆکە چەواشەکارییەکان (وەک: ئیسلام هۆکاری دواکەوتووییە یان سەرکەوتنی ژن لە زاڵبوونیدایە بەسەر پیاوەکەیدا) دەکاتە ڕاستییەکی باو. | 795 |
| 11 | ••
هەندێک کەس واگومان دەبەن زیکری بەیانیان و ئێواران تەنها بۆ خۆ پاراستنە لە شەر و خراپە، بەڵآم لە ئەسڵدا جێبەجێ کردنی بەندایەتیە بۆ خوای پەروەردگار و پەیمان نوێکردنەوەی ڕۆژانەیە لەگەڵ خوای پەروەردگار.
@bawky_abdullah | 1 090 |
| 12 | ئەمە دۆستە !
بە ابن سماکیان ووت:
کام برایەت شایستەترە بۆ ئەوەی دۆستایەتی و خۆشەویستییەکەی بپارێزرێت؟
فەرمووی: ئەوەی دینەکەی تەواو بێت و ئەقڵەکەی بێقسوور بێت؛ ئەوەی لە کاتی نزیکبوونەوە لێی بێزارت ناکات، و لە کاتی دوورکەوتنەوەشدا لەبیرت ناکات، ئەگەر لێی نزیک ببیەوە، لێت نزیک دەبێتەوە، ئەگەر لێشی دوور بکەویتەوە، چاودێریت دەکات و دەتپارێزێت، ئەگەر داوای یارمەتی وپشتگیری لێ بکەیت، دەبێتە پشت و پەنات، ئەگەر پێویستیشت پێی بێت، یارمەتیت دەدات و دەستبارت دەبێت. خۆشەویستییەکەی لە کردەویدا زیاتر دەردەکەوێت، وەک لەوەی تەنها بە قسە بێت.(المستطرف في كل فن مستظرف).
پرسیار لە دانایەک کرا:
چۆن هاوڕێی ڕاستەقینەی خۆت دەناسیتەوە؟
ووتی: ئەو کەسەیە کە لەگەڵمدا ڕاستگۆ بێت، تەنانەت ئەگەر ڕاستگۆییەکەشی ئازارم بدات و درۆم لەگەڵ نەکات، تەنانەت ئەگەر درۆکەشی ئارامیم پێ ببەخشێت.
ئایا دۆستی ئاوات هەیە؟
من بەڵێ هەمە کە جەنابی مامۆستامە، بەڵام بەداخ و شەرمەزارییەوە من ئاوا نیم بۆ جەنابیان. | 873 |
| 13 | چاوێک لە سەروەرﷺ
بنياتنانی دەوڵەت لە بنیاتنانی مرۆڤەوە دەست پێدەکات، نەک لە بنیاتنانی کۆشکەکانەوە!
کاتێک پێغەمبەری خوا ﷺ چووە ناو مەدینەوە، دەستی بە دروستکردنی کۆشکی فەرمانڕوایی خۆی نەکرد، بەڵکو بە دروستکردنی مزگەوت دەستی پێکرد، کە ناوەندی پەروەردە و، بنیاتنانی مرۆڤ و بەستنەوەی زەوی بوو بە ئاسمانەوە.
هەروەها دەستکەوتەکانی شەڕی بەسەر سەرۆک خێڵەکاندا دابەش نەکرد، بەڵکو برایەتی لە نێوان کۆچەران (المهاجرين) و پشتیوانان (الأنصار) دروستکرد، و پیاوانێکی پێگەیاند کە هەڵگری مرۆڤ بوون و بیروباوەڕ بن.
ئەو دەوڵەتانەی کە پێش ئیمان و بیروباوەڕ دەست بە ئاوەدانی و تەلارسازی دەکەن، وەک پووش و پەڵاش وان کە لەسەر بۆشاییەک بنیات نراون.
بەڵام پڕۆژەکەی پێغەمبەری خوا ﷺ، سەرەتا دەوڵەتێکی لەناو دڵەکاندا بنیاتنا، پاشان لەسەر زەوی. | 852 |
| 14 | مامۆستای خۆشەویستم باوکی عبدالله خوای پەروەردگار مۆفەقی بکات فەرموویەتی:
بێ قوربانی نەخۆت نەخەڵکیش فێری تەوحیدی پێغەمبەران نابن علیهم السلام.
ئایە دەزانن گرانترین و گرینگترین شتێک بیکڕن قوربانی بۆ بدەن لە زەوی و لە ئاسمان: تەوحید و یەکخواپەرستیە.
لەپێناوی پێغەمبەران شەهید کران
وە لەپێناوی زیندانی کران
وە لەپێناوی دەربەدەرو شاربەدەرکران
وە لەپێناوی ڕاستگۆکان بەدرۆخرانەوە
وە لە پێناوی پیاوە بەڕێزو گەورە کان گاڵتەیان پێکرا
وە لەپێناوی ژن بێوەژنکرا
وە لەپێناوی مناڵەکان یەتیم بوون
وەلەپێناویە برسی و تێنوو بوون
☝☝☝☝☝☝☝☝☝☝☝
بۆیە دڵنیابە تا قوربانی نەدەی فێری تەوحیدی پێغەمبەران علیهم السلام نابیت، وە ناشتوانی بەهیچ جۆرێک خەڵکیش فێر کەیت...
خوای گەورە فەرموویەتی: «وَمَا نَقَمُوا مِنْهُمْ إِلَّا أَن يُؤْمِنُوا بِاللَّهِ الْعَزِيزِ الْحَمِيدِ»
💠@bawky_abdullah | 806 |
| 15 | ئیمامی تەزکیە و پەروەردەی دڵ و دەروون لە ووتەیەکیدا تیشک دەخاتە سەر جیاوازی نێوان خۆشەویستی خوای پەروەردگار و خۆشەویستی مرۆڤەکان.
ئیمامی ئیبن قەییم (ڕەحمەتی خوای لێبێت) ئەفەرمووێ:
«ھەر کەسێک لە دروستکراوەکان کە خۆشت دەوێت یان خۆشی دەوێیت، تەنها تۆی بۆ خۆی و بۆ مەبەستی خۆی تۆی دەوێت؛ بەڵام خوای پاک و بێگەرد، تۆی بۆ خودی خۆت (بۆ بەرژەوەندی خۆت) دەوێت. وەک لە فەرموودەیەکی قودسیدا ھاتووە: "بەندەکەم! هەمووان تۆیان بۆ خۆیان دەوێت، بەڵام من تۆم بۆ خۆت دەوێت."
دەی چۆن بەندە شەرم ناکات لەوەی کە پەروەردگاری بەم پلە و پایەیە بێت لەگەڵیدا، کەچی ئەو پشتی تێبکات و سەرقاڵی خۆشەویستی کەسانی تر بێت و، دڵی بە تەواوی نوقمی خۆشەویستی غەیری ئەو بووبێت؟»
کەواتە: مرۆڤەکان ئەگەر خۆشیان بوێیت، هەمیشە جۆرێک لە بەرژەوەندی یان تێرکردنی حەزێکی دەروونی خۆیانی تێدایە (تەنانەت ئەگەر دووریشبن لە بەرژەوەندی ماددی).
بەڵام خوای گەورە بێپێویستە لە هەموو کەسێک. ئەگەر تۆی خۆش بوێت و داوای عیبادەتت لێبکات، تەنها و تەنها بۆ خێری خۆت و پاراستنی خۆتە لە سزای دۆزەخ، نەک بۆ ئەوەی سوودێک بە خۆی بگەیەنێت. | 894 |
| 16 | ئیمامی ابن القیم ڕەحمەتی خوای لێ بێت دەربارەی گرینگی و پێویستی شەوق و خۆشەویستی پەروەردگار دەفەرمووێ:
چێژ و خۆشی سەر بە خۆشەویستییە؛ بە هێزی ئەو هێز وەردەگرێت، و بە لاوازی ئەویش لاواز دەبێت؛ بۆیە هەرچەندە ئارەزوو لە خۆشەویستدا و پەرۆشی (شەوق) بۆی بەهێزتر بێت، چێژی گەیشتن پێی تەواوتر دەبێت.
خۆشەویستی و پەرۆشی سەر بە ناسینی ئەو و زانینی ئەون؛ بۆیە هەرچەندە زانیاری پێی تەواوتر بێت، خۆشەویستییەکەی بێخەوشتر و کامڵتر دەبێت.
کەواتە، کامڵبوونی بەختەوەری و نازونیعمەت لە بەهەشتدایە و، کامڵبوونی چێژ، دەگەڕێتەوە بۆ زانست و خۆشەویستی؛ بۆیە هەر کەسێک خوای پەروەردگار و ناو و سیفاتەکانی و ئایینەکەی باشتر بناسێت، زیاتر خۆشی دەوێت، و چێژەکەشی زیاتر دەبێت. | 1 029 |
| 17 | ئیمامی ئیبنولقەییم (ڕەحمەتی خوای لێبێت) باس لە ڕێگای گەیشتن بە خوای پەروەردگار دەکات و ئەفەرمووێ:
«ئەو کەسەی کە داواکار و خوازیاری ڕەزامەندی خوای پەروەردگار و قیامەتە، هەوڵ و کۆششەکانی جێگیر نابێت مەگەر بە (سێ بەندکردن) نەبێت:
١- بەندکردنی دڵی: بەوەی دڵی تەنیا لەسەر داواکاری و مەبەستەکەی (کە ڕەزامەندی خوایە) کۆبکاتەوە، و ڕێگری لێبکات لەوەی ئاوڕ لە غەیری ئەو بداتەوە و تەنها زاتی الله لە دڵی بێت.
٢- بەندکردنی زمانی: بەوەی زمانی بپارێزێت لەو شتانەی کە سوودیان نییە، و تەنیا سەرقاڵی بکات بە زیکری خوای پەروەردگار و ئەو شتانەی کە ئیمان و ناسینی خوای گەورە زیاد دەکەن.
٣- بەندکردنی ئەندامەکانی لەشی: بەوەی بیانپارێزێت لە گوناح و ئارەزووە حەرامەکان، و ناچاریان بکات لەسەر ئەنجامدانی واجبات و سوننەتەکان.
ئیتر ئەم مرۆڤە لەم بەندینخانەیە دانەبڕێت تا ئەو کاتەی دەگات بە پەروەردگاری، ئەوکات لەم زیندانە ڕزگاری دەبێت و دەچێتە ناو فراوانترین و خۆشترین شوێنی بەهەشت» | 1 032 |
| 18 | مامۆستای خۆشەویستم باوکی عبدالله خوای پەروەردگار مۆفەقی بکات فەرموویەتی:
بێ قوربانی نەخۆت نەخەڵکیش فێری تەوحیدی پێغەمبەران نابن علیهم السلام.
ئایە دەزانن گرانترین و گرینگترین شتێک بیکڕن قوربانی بۆ بدەن لە زەوی و لە ئاسمان: تەوحید و یکخواپەرستیە.
لەپێناوی پێغەمبەران شەهید کران
وە لەپێناوی زیندانی کران
وە لەپێناوی دەربەدەرو شاربەدەرکران
وە لەپێناوی ڕاستگۆکان بەدرۆخرانەوە
وە لە پێناوی پیاوە بەڕێزو گەورە کان گاڵتەیان پێکرا
وە لەپێناوی ژن بێوەژنکرا
وە لەپێناوی مناڵەکان یەتیم بوون
وەلەپێناویە برسی و تێنوو بوون
☝☝☝☝☝☝☝☝☝☝☝
بۆیە دڵنیابە تا قوربانی نەدەی فێری تەوحیدی پێغەمبەران علیهم السلام نابیت، وە ناشتوانی بەهیچ جۆرێک خەڵکیش فێرکەیت...
خوای گەورە فەرموویەتی: «وَمَا نَقَمُوا مِنْهُمْ إِلَّا أَن يُؤْمِنُوا بِاللَّهِ الْعَزِيزِ الْحَمِيدِ»
✏️نووسینی: قوتابییەکی مامۆستا
💠@bawky_abdullah | 1 |
| 19 | » 10 جیاوازۍ موشرڪۍ ئێستەو موشرڪۍ قوڕەیشـ .. بزانن ڪامیان زیاتر لە ئیسلام شارەزاترن ..!
❶ موشرڪی قوڕەیش جنێو و قسەی ناشرینیان بە خوای پەروەردگار نەئەدا ، موشرڪۍ ئێستە جنێو ئەدات پەنا بە الله ..
❷ موشرڪی قوڕەیش ئەیانوت الله لە ئاسمانە ، موشرڪۍ ئێستە ئەڵێن خوای گەورە لە هەموو جێگایەڪە ..
❸ بەگشتۍ موشرڪی قوڕەیش شرڪیان لەڪاتی خۆشی و ئارامی بوو ، لە ڪاتی ناڕەحەتی تەنها هاواریان لە اللە ئەڪرد و موخلیص بوون ، شرڪی موشرڪۍ ئێستە لە خۆشی و ناڕەحەتیدایەو لە هەردوو بارەڪەدا
شرڪ ئەڪەن ..
❹ موشرڪی قوڕەیش واتای لا ٳلە ٳلا اللە ـیان ئەزانی تەنها دانیان پێدا نەئەنا ، موشرڪۍ ئێستە جاهل ـە بەواتاڪەیی و تەنها دانی پێدا ناوە ..
❺ موشرڪی قوڕەیش عیبادەتی ڪۆمەڵێ لە پیاو چاڪانیان ئەڪرد و ڪردبوویاننە پەرستراو ڪە خزمەتۍ ئەو ڪەسانەیان ئەڪرد ئەچوون بۆ حەج ، ئەما موشرڪی ئێستە خەڵڪانێڪ ئەپەرستن و عیبادەتی خەڵڪانێڪ ئەڪەن ڪە خۆشیان لە میزو پیسایی پاڪ ناڪەنەوە ..
❻ موشرڪۍ قوڕەیش ڕەدیان ئەڪردەوە ماڵێڪ ریبای تیا بێت داخلی بینای ڪەعبە ببێت و ئەیانوت ریبا حەرامە ، ئەما موشرڪی ئێستە ریبایان حەڵاڵ ڪردووە بە بیانوی بازرگانۍ و پڕۆژەوە ..
❼ موشرڪۍ قوڕەیش بت و پەیڪەریان ئەپەرست لەبەرئەوەۍ پێیان وابوو ئەوانە نزیڪیان ئەڪەنەوە لە خوای گەورە ، بەڵام بڕواشیان بەوە هەبوو غەیری الله ڪەس بەشدار نییە لە بەڕێوە بردنۍ ڪەوندا ، جیاواز لەوان موشرڪی ئێستە بڕوایان وایە غەیری الله ڪەسانێڪی تریش دەستیان هەیە و تحڪم بە ڕزق و ڕۆزی و ماڵ و مناڵیانەوە ئەڪەن ..
❽ موشرڪۍ قوڕەیش شەعائرەڪانۍ ئیسلامیان بە گەورە دائەناو ڕێزیان ئەگرت وەڪ نوێژو ڕۆژوو و حەج و نەزرو خێرو چاڪە ، هەتا دیفاعیان لە ڪەعبەش ئەڪرد و ئاوەدانیشیان ئەڪردەوە ، ئەما موشرڪۍ ئێستە گاڵتەو سوڪایەتی بە حوڪمە شەرعییەڪان و شەعائرەڪان بە وێنەی ڪاریڪاتێرو دراماو لە ڪەناڵە بۆگەنەڪانیاندا ..
❾ موشرڪۍ قوڕەیش هێزو جورئەت و پیاوەتییان پێوە دیار بوو ، ڕێزی خەڵڪیان ئەگرت و ڕقیان لە درۆ بوو ، سوور بوون لە پشتگیرۍ حەق ، موشركۍ ئێستە لاوازو بێ غیرەت و ترسنۆڪ و پشت ڪردوو لە حەق ڕێڪ پێچەوانەی ئەوان ..
❿ موشرڪۍ قوڕەیش خۆ ڕووت ڪردنەوەو سفوری تێیاندا زۆر ڪەمتر بوو بە بەراورد بە موشرڪۍ ئێستە .. ئەوەتا مقاتل بن حيان ئەڵێ: بەگشتی خۆ ڕووت ڪردنەوەی سەردەمۍ جاهلی بریتی بوو لەوەی ڪە ئافرەتان لەچڪ و خیمار ـەڪانیان دەدا بەسەر سەریاندا بەشێوەیەڪی ئاسایی و بە باشۍ نەیاندەبەست ، بۆیە مل و گوارەڪانی گوێیان لەگەڵ ئەو شتانەی لە ملیاندا بوو دەردەڪەوت ، ئەمە بریتی بوو لەو ڕووتۍ و سفورییەی لە سەردەمی جاهلیدا هەبوو ڪە خوای گەورە نەهی ڪردووە ئافرەتانی ئیماندار وەڪ خەڵڪۍ سەردەمی جاهلی وابن ..
🔹أَفَلَا تَعْقِلُونَ؟! | 1 622 |
| 20 | هۆی چیه ئهوان خراپه دهكهن و تۆش غیره ناتگرێت ؟!
دهبینی كهسی وا ههیه پۆشاكی خێزانهكهی پێ چاك ناكرێت ، پۆشاكی كچهكهی پێ جاك ناكرێت ; لهبهردهمیدا پۆشاكی ڕووتی لهبهره ، دهشزانێت وا دهكات و كاری خراپ دهكات كهچی غیره ناكات و ڕێی لێ ناگرێت !! هۆی چیه ؟!
پێشهوا ابن القيم رحمه الله باسی دهكات:
له سزاكانی تاوان:
دهبێته هۆی كوژانهوهی ئاگری غیره له دڵدا كه بۆ ژیان و چاكی دڵ وهك گهرمی ناوهوهی لهش وایه بۆ ژیانی ههموو لاشه،
غیره گهرمی و ئاگرهكهی پیسی و ڕهوشته خراپه مهذمومهكان دهردهكات، وهك چۆن كووره پیسی ئاڵتون و زیو و ئاسن دهردهكات
پایهدارترین كهس و بەرزترینیان له هیممهتدا: ئەوهیه كه غیرهی له ههموویان زیاتره، بۆ خۆی و كهس و تایبهتیهكانی و تێكڕای خهڵكی.
بۆیه پێغهمبهری خوا ﷺ لههـهمووان زیاتر غیرهی ههبوو بۆ ئوممهتهكهی، وه خوای گهوره -سبحانه- لهو زیاتر غیرهی ههیە، وهك له فهرموودهی ڕاستدا هاتووه كه پێغهمبهری خوا ﷺ فهرموویهتی: سهرتان سوڕماوه له غیرهی سهعد ؟بهڕاستى من غیرهم لهو زۆرتره، خوای گهورهش -سبحانه- غیرهی له من زیاتره.
📒 الجواب الكافي : (٦٦) | 929 |
