متاح الآن! بحث تيليغرام 2025 — أهم رؤى العام 
باوکی عبدالله
الذهاب إلى القناة على Telegram
کەناڵێک بۆ ناساندنی سێ بنچینە سەرەکیەکەی ئیسلام: ① ناساندنی پەروەردگار و پەرستراوی تەنها بەحەق. ② ناساندنی محمد پێغەمبەر [ﷺ] بەتایبەت بۆ مەبەستە گەورەکەی پێی هاتووە کە [ تەوحیدە ]. ③ ناساندنی ئیسلامی ڕاستەقینە کە تاکە بەرنامە و پەیڕەوی موسوڵمان بێت.
إظهار المزيد4 015
المشتركون
لا توجد بيانات24 ساعات
-157 أيام
-2030 أيام
جاري تحميل البيانات...
القنوات المماثلة
سحابة العلامات
لا توجد بيانات
هل تواجه مشاكل؟ يرجى تحديث الصفحة أو الاتصال بمدير الدعم الخاص بنا.
الإشارات الواردة والصادرة
---
---
---
---
---
---
جذب المشتركين
يونيو '26
يونيو '26
+48
في 2 قنوات
مايو '26
+70
في 7 قنوات
Get PRO
أبريل '26
+69
في 8 قنوات
Get PRO
مارس '26
+90
في 12 قنوات
Get PRO
فبراير '26
+122
في 10 قنوات
Get PRO
يناير '26
+67
في 5 قنوات
Get PRO
ديسمبر '25
+92
في 3 قنوات
Get PRO
نوفمبر '25
+101
في 30 قنوات
Get PRO
أكتوبر '25
+169
في 37 قنوات
Get PRO
سبتمبر '25
+174
في 33 قنوات
Get PRO
أغسطس '25
+159
في 29 قنوات
Get PRO
يوليو '25
+194
في 38 قنوات
Get PRO
يونيو '25
+78
في 33 قنوات
Get PRO
مايو '25
+116
في 32 قنوات
Get PRO
أبريل '25
+145
في 31 قنوات
Get PRO
مارس '25
+212
في 38 قنوات
Get PRO
فبراير '25
+225
في 30 قنوات
Get PRO
يناير '25
+121
في 13 قنوات
Get PRO
ديسمبر '24
+155
في 14 قنوات
Get PRO
نوفمبر '24
+252
في 14 قنوات
Get PRO
أكتوبر '24
+196
في 8 قنوات
Get PRO
سبتمبر '24
+140
في 6 قنوات
Get PRO
أغسطس '24
+117
في 12 قنوات
Get PRO
يوليو '24
+129
في 11 قنوات
Get PRO
يونيو '24
+109
في 10 قنوات
Get PRO
مايو '24
+135
في 18 قنوات
Get PRO
أبريل '24
+128
في 6 قنوات
Get PRO
مارس '24
+211
في 15 قنوات
Get PRO
فبراير '24
+163
في 11 قنوات
Get PRO
يناير '24
+126
في 21 قنوات
Get PRO
ديسمبر '23
+113
في 27 قنوات
Get PRO
نوفمبر '23
+100
في 23 قنوات
Get PRO
أكتوبر '23
+93
في 25 قنوات
Get PRO
سبتمبر '23
+106
في 0 قنوات
Get PRO
أغسطس '23
+117
في 0 قنوات
Get PRO
يوليو '23
+168
في 0 قنوات
Get PRO
يونيو '23
+138
في 0 قنوات
Get PRO
مايو '23
+167
في 0 قنوات
Get PRO
أبريل '23
+145
في 0 قنوات
Get PRO
مارس '23
+195
في 0 قنوات
Get PRO
فبراير '23
+165
في 0 قنوات
Get PRO
يناير '23
+191
في 0 قنوات
Get PRO
ديسمبر '22
+173
في 0 قنوات
Get PRO
نوفمبر '22
+133
في 0 قنوات
Get PRO
أكتوبر '22
+141
في 0 قنوات
Get PRO
سبتمبر '22
+232
في 0 قنوات
Get PRO
أغسطس '22
+183
في 0 قنوات
Get PRO
يوليو '22
+196
في 0 قنوات
Get PRO
يونيو '22
+156
في 0 قنوات
Get PRO
مايو '22
+176
في 0 قنوات
Get PRO
أبريل '22
+238
في 0 قنوات
Get PRO
مارس '22
+135
في 0 قنوات
Get PRO
فبراير '22
+93
في 0 قنوات
Get PRO
يناير '22
+232
في 0 قنوات
Get PRO
ديسمبر '21
+200
في 0 قنوات
Get PRO
نوفمبر '21
+133
في 0 قنوات
Get PRO
أكتوبر '21
+214
في 0 قنوات
Get PRO
سبتمبر '21
+167
في 0 قنوات
Get PRO
أغسطس '21
+190
في 0 قنوات
Get PRO
يوليو '21
+126
في 0 قنوات
Get PRO
يونيو '21
+249
في 0 قنوات
Get PRO
مايو '21
+241
في 0 قنوات
Get PRO
أبريل '21
+611
في 0 قنوات
Get PRO
مارس '21
+235
في 0 قنوات
Get PRO
فبراير '21
+205
في 0 قنوات
Get PRO
يناير '21
+276
في 0 قنوات
Get PRO
ديسمبر '20
+2 548
في 0 قنوات
| التاريخ | نمو المشتركين | الإشارات | القنوات | |
| 23 يونيو | +2 | |||
| 22 يونيو | +1 | |||
| 21 يونيو | +4 | |||
| 20 يونيو | 0 | |||
| 19 يونيو | +1 | |||
| 18 يونيو | +2 | |||
| 17 يونيو | 0 | |||
| 16 يونيو | +3 | |||
| 15 يونيو | +1 | |||
| 14 يونيو | +1 | |||
| 13 يونيو | 0 | |||
| 12 يونيو | +4 | |||
| 11 يونيو | +6 | |||
| 10 يونيو | +1 | |||
| 09 يونيو | +1 | |||
| 08 يونيو | +4 | |||
| 07 يونيو | +1 | |||
| 06 يونيو | +2 | |||
| 05 يونيو | +7 | |||
| 04 يونيو | +3 | |||
| 03 يونيو | +2 | |||
| 02 يونيو | +2 | |||
| 01 يونيو | 0 |
منشورات القناة
ئیبن عەتاوڵای ئەسکەندەری (ڕەحمەتی خوای لێ بێت) دەفەرمووێ:
«ئەگەر دەتەوێت بگەیتە وردەکاریی ماناکان و نهێنییەکان؛ دەبێت دڵت پاک بکەیتەوە، چونکە چۆن دڵێک لە وردەکاریی نهێنییەکان تێدەگات، لە کاتێکدا هێشتا لە هەڵە و لادانەکانی پەشیمان نەبووەتەوە [تەوبەی نەکردووە]؟»
ووتم: ئەم قسە جوانە ئاماژەیە بۆ بنەمایەکی گرنگی ئیمانی و پەروەردەیی؛ ئەویش دڵ وەک ئاوێنە وایە، تا تۆز و غوباری گوناھ و سەرقاڵبوونی دنیای پێوە بێت، ناتوانێت ڕاستی و ڕووناکی لەخۆیدا ڕەنگ بداتەوە.
پاککردنەوەی و تەزکیەی دڵ یەکەمین هەنگاوە بۆ بینینی حەقیقەتەکان.
| 2 | #ووتــــار _تەواو
{ تەزکیە و ئامۆژگاری لە وەسیەتەکەی ئیمام ئیبن قودامه }
وانەی یەکەمـ : تێگەیشتن و گرنگی وەسیەت
پێشکەش کردنی
بــاوکـی عـبـدالله
ــــــــــــــــــ🌐@bawky_abdullahــــــــــــــــــــ
بەستەری کورتە ووتار لە یوتیوبـــ
https://youtu.be/5ef0Gs82-zk | 306 |
| 3 | #ووتــــار _تەواو
{ ڕۆیشتن بەرەو اللە ﷻ }
وانەی دووەم : ڕۆیشتن بەرەو الله ﷻ
پێویستی بەهێزی عیلم و هێزی کردەوەیە
پێشکەش کردنی
بــاوکـی عـبـدالله
ــــــــــــــــــ🌐@bawky_abdullahــــــــــــــــــــ
بەستەری کورتە ووتار لە یوتیوبـــ
https://youtu.be/XVzyrPr95V0 | 336 |
| 4 | ئەگەر بڵاوبوویتەوە و یادی پەروەردگارت نەکرد: دەبیتە بەندەی دنیا، تەنانەت ئەگەر هەموو دنیاش بەدەست بهێنیت: ﴿يَعْلَمُونَ ظَاهِرًا مِّنَ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَهُمْ عَنِ الْآخِرَةِ هُمْ غَافِلُونَ﴾ [الروم: ٧]. واتا: تەنها ڕووکەشی ژیانی دنیا دەزانن و ئەوان لە دواڕۆژ غافڵن.
ئەگەر نوێژت کرد و بڵاوبوویتەوە و یادی خودات بیرچوو: لە ڕووی ماددییەوە سەرکەوتوو بوویت، بەڵام لە ڕووی ڕۆحییەوە مردوویت... سامانەکەت زیاد دەکات، بەڵام دڵت ڕەق دەبێت.
بەڵام ئەگەر هەر سێکت کۆکردەوە: (نوێژ + کۆشش + یادکردن)ئەوا مژدەت لێبێت ئەمەیە ئەو پیاوەی کە ئوممەتانی تر لێی دەترسن،
﴿وَمَن يَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ فَهُوَ حَسْبُهُ﴾ [الطلاق: ٣]. واتە: و هەرکەسێک پشت بە خودا ببەستێت، ئەوا خودای بەسە.
کەواتە پشت بە خودا ببەستە، بڵاوببەرەوە، و یادی خودا بکە... دڵنیابە خودا هەرگیز هەوڵەکانت بەفیڕۆ نادات. | 364 |
| 5 | دەستووری قورئان بۆ بونیادنانی پیاوان
خوای گەورە دەفەرموێت: ﴿فَإِذَا قُضِيَتِ الصَّلَاةُ فَانتَشِرُوا فِي الْأَرْضِ وَابْتَغُوا مِن فَضْلِ اللَّهِ وَاذْكُرُوا اللَّهَ كَثِيرًا لَّعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ﴾ [الجمعة: ١٠]. واتە: کاتێک نوێژەکەتان تەواو کرد، دەی بڵاوببنەوە لەسەر زەویدا و لە فەزڵ و ڕۆزی خوای گەورە بگەڕێن، و زۆر یادی خودا بکەن بۆ ئەوەی ڕزگار و سەرکەوتوو بن.
تەنها یەک ئایەتە... بەڵام دەستووری نەتەوەیەکە کە تەمەڵی ناناسێت، و ڕێبازی پیاوانێکە کە تەسلیمبوون و شکان نازانن.
قورئان نەخشەی ڕۆژانەی پیاو لە دوو دێڕدا دەکێشێت، خوای گەورە فەرمان دەکات بە چوار جووڵەی یەک بەدوایەک، کە قابیلی لێکجیاکردنەوە نین:
أ. ﴿فَإِذَا قُضِيَتِ الصَّلَاةُ﴾ (کاتێک نوێژەکەتان تەواو کرد): سەرەتا لە مزگەوتەوەیە، لە پەیوەندی بەستنە بە پەروەردگارەوە، هیچ کارێک بەبێ ئیمان نابێت، و هیچ بونیادنانێکیش بەبێ تەوحید و نوێژ ڕاست و بەرەکەتدار نابێت، نوێژ وەک شەحنکردنەوەی پاتری وایە کە پاترییەکەش تەوحیدە، بەبیرهێنانەوەیەکە بۆت کە تۆ پێش ئەوەی فەرمانبەر یان بازرگان بیت، بەندەی خودایت: ﴿وَأَقِمِ الصَّلَاةَ لِذِكْرِي﴾ [طه: ١٤] و نوێژ بەرپا بکە بۆ یادی من.
ب. ﴿فَانتَشِرُوا فِي الْأَرْضِ﴾ ئینجا دەی بڵاوببنەوە لەسەر زەویدا): عیبادەتی ڕۆحی کە نوێژە کۆتایی هات، ئێستا عیبادەتی جووڵەیی و کرداری دەست پێدەکات، قورئان موسڵمانی گۆشەگیری قبوڵ نییە، زەوی بۆ تەقاعودان نییە، زەوی بۆ بونیادنەرانە وەکو پەروەردگار دەفەرمووێ: ﴿هُوَ الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ الْأَرْضَ ذَلُولًا فَامْشُوا فِي مَنَاكِبِهَا﴾ [الملك: ١٥]. واتە: الله ئەو زاتەیە کە زەوی بۆ ڕام هێنان، گەڕێن بە هەموو گۆشە و کەنارێکدا.
ج. ﴿وَابْتَغُوا مِن فَضْلِ اللَّهِ﴾ واتە: لە فەزڵ و ڕۆزی خودا بگەڕێن: بڵاوببنەوە، بەڵام ئامانجەکەتان بیر نەچێت؛ کە هەوڵە بۆ ڕۆزی و زانست و بۆ ئاوەدان کردنەوەی زەوییە بە ڕەحمەتی ئیسلام و ئەخلاقی ئیسلامی، بەڵام سەڕای ئەم کارە مەزنانە مەرجێک هەیە، ئەویش: با دڵت بە خوداوە بەستراو بێت و، داوای ڕۆزی لە خودا بکە نەک لە مرۆڤەکان. نیشتمانەکەت بونیاد بنێ، بەڵام بزانە کە هەموو فەزڵ و چاکەیەک تەنها بە دەستی ئەو زاتەیە: ﴿مَا يَفْتَحِ اللَّهُ لِلنَّاسِ مِن رَّحْمَةٍ فَلَا مُمْسِكَ لَهَا﴾ [فاطر: ٢]. واتە: هەر ڕەحمەتێک خودا بۆ خەڵکی بکاتەوە، کەس ناتوانێت بیگرێتەوە.
د. ﴿وَاذْكُرُوا اللَّهَ كَثِيرًا لَّعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ﴾ واتە: و زۆر یادی خودا بکەن بۆ ئەوەی سەرکەوتوو بن: لە کاتی بڵاوبوونەوەتدا، لە کاتی هەوڵدانتدا، با زمانت بێئاگا نەبێت، زیکری الله ئەو پاسەوانەیە کە هەوڵەکەت لە خۆباییبوون دەپارێزێت، وە دڵت لە ڕەقبوون دەپارێزێت. زۆر یادکردنی خوای پەروەردگار نهێنی سەرکەوتنە: ﴿وَالذَّاكِرِينَ اللَّهَ كَثِيرًا وَالذَّاكِرَاتِ أَعَدَّ اللَّهُ لَهُم مَّغْفِرَةً وَأَجْرًا عَظِيمًا﴾ [الأحزاب: ٣٥]. واتە: و ئەو پیاو و ژنانەی کە زۆر یادی خودا دەکەن، خودا لێخۆشبوون و پاداشتێکی گەورەی بۆ ئامادەکردوون.
برایانی من، قەیرانی ئوممەتی ئیسلامی لە نێو مزگەوتێکی داخراو و بازاڕێکی غافڵدایە، سەیری حاڵی ئەمڕۆمان بکە، دەبینیت لە نێوان دوو جەمسەری توندڕەویداین:
دەستەیەک: تەنها خوویان بە مزگەوت گرتووە، بوونەتە زاهیدی بێدەسەڵات، نوێژ دەکەن و دەگریین، بەڵام نە بونیاد دەنێن و نە بەرهەمیشیان هەیە، لەبیریان چووە کە نوێژ وێستگەی بەڕێکەوتنە، نەک وێستگەی گەیشتن و کۆتایی.
دەستەیەکی تر: کە لە مزگەوت چوونە دەرەوە ئیتر پشت ئەکەن شەریعەتی خوا و سنوورەکان ئەبەزێنن، دەبنە بازرگانی ماندوو و ڕاکەر، جا سەیریش یەوەیە داوای فەزڵی خوای گەورە دەکەن، بەڵام خوایان لەبیرکردووە. بۆیە هەوڵەکانیان بێ بەرەکەتە، و ماڵ و سامانەکەشیان بێ شوێنەوارە.
دەرەنجامەکەش چییە؟ ئوممەتێک نوێژ دەکات بەبێ ئەوەی هیچ کاریگەرییەکی لەسەر زەوی هەبێت، و هەوڵ دەدات بەبێ ئەوەی چاوەڕێی بەرەکەتێک لە ئاسمان بکات.
بەڵام ڕێبازی قورئان چییە؟ مزگەوتێک بۆ شەحنکردنەوە، پاشان زەوییەک بۆ ئاوەدانکردنەوە، پاشان دڵێکی زاکر کە هەرگیز غافڵ نابێت. ئەمەیە ئەو موسڵمانەی کە خوای گەورە دەیەوێت: ﴿رِجَالٌ لَّا تُلْهِيهِمْ تِجَارَةٌ وَلَا بَيْعٌ عَن ذِكْرِ اللَّهِ﴾ [النور: ٣٧]. واتا: پیاوانێک کە هیچ بازرگانی و کڕین و فرۆشتنێک مەشغوڵیان ناکات لە یادی الله.
برای من، سەرکەوتن بۆ کەسێکە کە هەردووکیان کۆبکاتەوە
دەرەنجامەکە لە کۆتایی ئایەتەکەدا ڕوونە: ﴿لَّعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ﴾. سەرکەوتن بە قسە نییە، بەڵکو ڕێگایەکی بۆ کێشراوە:
ئەگەر نوێژت کرد و بڵاو نەبوویتەوە: دەبیتە عابیدێکی گۆشەگیر، کە تەنها سوودت بۆ خۆت هەیە... ئەمەش ڕێبازی پێغەمبەران نییە. | 375 |
| 6 | #ووتــــار _تەواو
{ ڕۆیشتن بەرەو اللە ﷻ }
وانەی یەکەم : ڕۆیشتن بەرەو الله ﷻ
پێویستی بەهێزی عیلم و هێزی کردەوەیە
پێشکەش کردنی
بــاوکـی عـبـدالله
ــــــــــــــــــ🌐@bawky_abdullahــــــــــــــــــــ
بەستەری کورتە ووتار لە یوتیوبـــ
https://youtu.be/q1MpKFIlTmc | 412 |
| 7 | بەدڵنیایەوە وات لێ بەسەر دێت گەر ڕووت لە دونیا كرد ، بزانە ڕەحمەتی خوات لێبێ تۆ وایت ⁉️
ئیمامی ابن الجوزي رحمه الله فەرموویەتی :
« ومن كثر في الدنيا شغله؛ اسودَّ قلبُه، وأظلم طريقُه؟ وكثر همُّه، ونصبَ بدنُه ».[التذكرة]
هەر كەسێك خۆی زۆر خەریكی دونیا بكات : دڵی ڕەشەبێت ، و ڕێگاكەی وون دەكات ، و خەمی زۆر دەبێ ، و لاشەی نەخۆش دەكەوێ .
@bawky_abdullah | 471 |
| 8 | { دۆستایەتی }
پێشکەش کردنی
بــاوکـی عـبـدالله
ــــــــــــــــــ🌐@bawky_abdullahــــــــــــــــــــ
بەستەری کورتە ووتار لە یوتیوبـــ
https://youtu.be/u2WunSxPiMw | 478 |
| 9 | زۆر جار ڕادەمێنم لە مانای ئەم ئایەتە کە خوای گەورە فەرموویەتی: ﴿ وَٱعۡلَمُوٓاْ أَنَّ ٱللَّهَ يَحُولُ بَيۡنَ ٱلۡمَرۡءِ وَقَلۡبِهِۦ﴾ واتا: چاک بزانن بەڕاستی خوا (زۆر بەئاسانی) دەتوانێت دەسەڵاتی بکەوێته نێوان ئادەمیزاد و (ئاواتەکانی) دڵیەوه و بیانگۆڕێت.
ئینجا تێدەگەم کە ئەو لە دڵی مرۆڤ خۆی نێزیکترە لێی، قەت تەسەورت کردووە کە خوای گەورە لەپڕێکدا ورە و بڕیارت تێدا دەچێنێت؟، و قیبلەنمای هەوڵدانت بەرەو ئامانجێک ئاڕاستە دەکات کە هەرگیز بە خیاڵتدا نەهاتووە! و لە ناوەڕاستی بەڵا و ناخۆشیدا ڕێگایەکی ڕزگاربوونت پێ دەبەخشێت کە بە مێشکتدا نەهاتووە.
هەر سەرکەوتنێک کە پێی گەیشتوویت، و هەر بەڵایەک کە لێی ڕزگارت بووە، بەهۆی عاقڵی خۆتەوە نەبووە، بەڵکو لەبەر ئەوە بووە کە خوای گەورە فکرەی هەوڵدانی لە دڵتدا جێگیر کردووە و ئەندامانی جەستەتی بۆ کارکردن جوڵاندووە.
ئێمە خاوەنی هیچ شتێکی دڵمان نین تەنانەت لێدانەکەشی، بەڵکو خۆشەویستی و ئارامی و گۆڕانی، هەمووی بەدەست ئەو زاتەیە کە لە خۆمان زیاتر لێمان زاناترە.
بۆیە پێغەمبەری خوا زۆر ترساوە و زۆر فەرموویەتی: {يَا مُقَلِّبَ الْقُلُوبِ ثَبِّتْ قَلْبِي عَلَى دِينِكَ}. | 536 |
| 10 | #کـــورتـــە_ووتــــار
{ تەوحید و تەزکیە لە کەسێك بێت چی ڕوودەدا ؟ }
پێشکەش کردنی
بــاوکـی عـبـدالله
ــــــــــــــــــ🌐@bawky_abdullahــــــــــــــــــــ
بەستەری کورتە ووتار لە یوتیوبـــ :
https://youtu.be/WmplfyYXO18 | 549 |
| 11 |  #کورتـه_ووتـار
نەفس پێویسته زوو زوو تەزکیە بکەیتەوە
📢 بــاوکـی عـبـدالله
ـــــــــــــــhttps://t.me/bawky_abdullahــــــــــــــ
بەستەری ڤیدیۆ لە یوتیوبـــــــــ
https://youtu.be/j3n9G8UDEF8 | 1 |
| 12 | دەرس و پەندەکانی کۆچی پێغەمبەری خوا بۆ مەدینەی منەوەرە
٦- دروستە داوای یارمەتی لە کافرێکی جێگەی متمانە بکرێت:
بۆ بانگخوازان دروستە داوای یارمەتی لەوانە بکەن کە باوەڕیان بە بانگەوازەکەیان نییە، مادام متمانەیان پێیان هەبێت و ئەمین بن؛ چونکە بینیمان پێغەمبەری خوا ﷺ و ئەبووبەکر کەسێکی موشریکیان بە کرێ گرت بۆ ئەوەی ڕێگەی کۆچیان پیشان بدات، و هەردوو وڵاخەکەیان پێ سپارد، و کاتیان لەگەڵدا دانا لە لای ئەشکەوتی سەور.
ئەمانەش کارگەلێکی مەترسیدار بوون کە ئاگاداریان کردەوە، و گومانی تێدا نییە کە پێغەمبەری خوا ﷺ و ئەبووبەکر متمانەیان پێ کردبوو و بە ئەمینیان زانیبوو. | 586 |
| 13 | چاوێک لە سەروەر ﷺ
سەرکردایەتیی پێغەمبەرایەتی تەنها دەسەڵاتێک نییە کە خۆی بسەپێنێت، بەڵکو لە هەموو کایەکانی ژیانەوە دەورەی خەڵکی داوە..
پێغەمبەری خوا ﷺ تەنها سەرکردەیەکی سەربازی نەبوو کە لە مەیدانەکانی جەنگدا دەربکەوێت، بەڵکو لەناو تەواوی وردەکارییەکانی ژیانی ئوممەتەکەدا ئامادەیی هەبوو، وەکو:
ڕێنماییکردنی خەڵکی و بیرهێنانەوەیان و، پەروەردەکردنی ڕۆحیان، بەڕێوەبردنی واقیع، و لەئامێزگرتنی هەست و سۆزەکان.
پێغەمبەری خوا ﷺ لە هیچ گۆشەیەکی ژیان غایب نەبوو:
لە مزگەوتدا ئیمام بوو.
لە جەنگدا سەرکردە بوو.
لە کێشە و ناکۆکییەکاندا داوەر بوو.
لە ماڵەوە هاوسەر و باوک بوو.
لە ڕێگادا هاوڕێ و هاوسەفەر بوو.
تەنها بە بەڕێوەبردنی دەوڵەتەکەی نەوەستا، بەڵکو سەرقاڵی بنیاتنانی مرۆڤێکیش بوو لە داڕشتنی ئەخلاق و چاندنی بەهاکان.
سەرکردایەتیی پێغەمبەرایەتی پیشەیەک نییە نییە لە سەرووی خەڵکییەوە، نە دەسەڵاتێکیشە کە خۆی بسەپێنێت، بەڵکو نموونەیەکی زیندووە کە خەڵکی لەگەڵیدا دەژین و متمانەی پێدەکەن و خۆیانی تێدا دەدۆزنەوە.
لێرەشەوە، کاریگەریی ئەو ﷺ درێژبووەوە بۆ ناو بیرکردنەوە و هەست و سۆز و ڕەفتاری ئوممەتێک.
ئەوەی چاو لەو دەکات با چاک بزانێت کە تەنها یەک لایەنی ژیانی پەیڕەو نەکردووە.
@bawky_abdullah | 575 |
| 14 | بۆچی هەموو ڕۆژ و ساتێک داوای هیدایەت بکەین؟
کەسی وا هەیە دەڵێ: من بڕوادارم، نوێژ دەکەم، حەڵاڵ و حەرام دەزانم، ئیتر بۆچی بەردەوام داوای هیدایەت بکەم و بڵێم: {اهدنا الصراط المستقيم} واتا: ئەی پەروەردگارا ڕێنماییمان بکە بۆ ڕێگای ڕاست؟
دەڵێین: چونکە ئەوەی هیدایەت تەنها یەک شت نییە لەزاتی خۆیدا، بەڵکو تۆ پێویستت بەمانەیە لەگەڵیدا:
١- هیدایەتێک بۆ ناسینی حەق!
٢- هیدایەتێک بۆ خۆشویستنی حەق.
٣- هیدایەتێک بۆ توانای کارکردن پێی.
٤- هیدایەتێک بۆ سەقامگیری و جێگیربوون لەسەری.
٥- هیدایەتێک لە کاتی فیتنە و گومان و ئارەزووەکاندا.
بینیمان لە کۆمەڵگا و دەوروبەری خۆمان کە چەندین کەس هەبوون کە حەقیان ناسی، بەڵام خۆشیان نەویست.
چەندین کەس هەبوون کە خۆشیان ویست، بەڵام نەیانتوانی لەسەری جێگیر بن.
چەندینی تریش هەبوون کە ساڵانێک جێگیر بوون، بەڵام لە کۆتایی ڕێگاکەدا دڵیان لایدا.
لهبەر ئەوە، هیچ بەندەیەک نییە کە تەنانەت بۆ یەک چرکەش بێ پێویست بێت لە هیدایەت.
@bawky_abdullah | 591 |
| 15 | دەرس و پەندەکانی کۆچی پێغەمبەر بۆ مەدینەی منەوەرە
٣- وردی لە پلانداڕشتن و گرتنەبەری هۆکارەکان:
هەر کەسێک سەرنج لە ڕووداوی کۆچ بدات و وردی پلانداڕشتنەکە و گرتنەبەری هۆکارەکان لە سەرەتاوە تا کۆتایی ببینێت، درک بەوە دەکات کە پلانداڕشتنی ئاڕاستەکراو بە وەحی لە ژیانی پێغەمبەری خوادا صلو الله عليه وسلم بوونی هەبووە، وە پلانداڕشتن بەشێکە لە سوننەتی پێغەمبەرایەتی، و بەشێکە لە تەکلیفی خوایی لە هەر شتێکدا کە داوا لە موسڵمان کراوە.
٤- گرتنەبەری هۆکارەکان کارێکی پێویستە:
پێغەمبەری خوا صلى الله عليه وسلم هەموو هۆکارەکانی ئامادە کرد و هەموو ئامرازەکانی گرتەبەر؛ بەڵام لە هەمان کاتدا دڵی لەگەڵ خوای پەروەردگار بوو، دوعای دەکرد و داوای سەرکەوتنی لێ دەکرد تا هەوڵەکانی بە سەرکەوتووی کۆتایی بێن، لێرەشدا دوعاکە قبوڵ دەبێت؛ بێباوەڕان دوای ئەوەی لەسەر دەرگای ئەشکەوتەکە دەوەستن دەگەڕێننەوە. | 591 |
| 16 | ئەوەی ئەیەوێ بەرەو زاتی پەروەردگار بڕوات و ڕەزامەندی پەروەردگار بەدەستبهێنی ئەبێت ڕێگای بەرەو پەروەردگاری بە «دڵ» ببەڕێ، ڕاهێنان و تەمرین بە -کارەکانی دڵ- بکات، وەکو چۆن کەسێک یاری لەشجوانی ئەکات چەندین جۆر راهێنانی هەیە تاوەکو لەشێکی بەهێز و ڕێک و تەندروستی هەبێت بە هەمان شێوە دڵ چەندین کار و ڕاهێنانی تایبەتی خۆیە هەیە تاوەکو ببێتە خاوەن دڵێکی بەهێز و پاک و تەندروست کە بشێ بۆ ئەوەی بتوانێ ڕێگای بەرەو پەروەردگاری ببڕێ، سروشتی ڕێگاکە بە دڕک ڕازێنراوەتەوە، گەر دڵ بەهێز نەبێت بەرگەی ئازاری دڕکێک نەگرێ ئەوکات ئەم کۆچ و سەفەرەی بەرەو پەروەردگاری ڕووەوڕوو شکست دەهێنێ و ساردی دەکاتەوە. | 614 |
| 17 | دەرس و پەندەکانی کۆچی پێغەمبەری خوا بۆ مەدینەی منەوەرە:
١- ململانێی نێوان حەق و باتڵ ململانێیەکی کۆن و بەردەوامە:
ئەمەش یاسایەکی خوایی نەگۆڕە، خوای گەورە دەفەرموێت: {الَّذِينَ أُخْرِجُوا مِنْ دِيَارِهِمْ بِغَيْرِ حَقٍّ إِلاَّ أَنْ يَقُولُوا رَبُّنَا اللَّهُ وَلَوْلاَ دَفْعُ اللَّهِ النَّاسَ بَعْضَهُمْ بِبَعْضٍ لَهُدِّمَتْ صَوَامِعُ وَبِيَعٌ وَصَلَواتٌ وَمَسَاجِدُ يُذْكَرُ فِيهَا اسْمُ اللَّهِ كَثِيرًا وَلَيَنْصُرَنَّ اللَّهُ مَنْ يَنْصُرُهُ إِنَّ اللَّهَ لَقَوِيٌّ عَزِيزٌ}الحج: ٤٠. واتا: ئەوانەی بە ناحەق لە زێدی خۆیان دەرکران، تەنها لەبەر ئەوەی دەیانوت: پەروەردگارمان الله یە، ئەگەر خوای گەورە بەرپەرچی هەندێک خەڵک بە هەندێکی تر نەدایەتەوە، ئەوا کەنیسە و پەرستگا و شوێنی نوێژ و مزگەوتەکان کە ناوی خوایان زۆر تێدا دەهێنرێت وێران دەکران، بێگومان خوا یارمەتی ئەو کەسە دەدات کە یارمەتی (دینی) ئەو دەدات، بەڕاستی خوا بەهێز و بەدەسەڵاتە).
بەڵام ئەوەی جێگای دڵخۆشییە ئووەیە سەرەنجامی ئەم ململانێیە زانراوە: {كَتَبَ اللَّهُ لأَغْلِبَنَّ أَنَا وَرُسُلِي إِنَّ اللَّهَ قَوِيٌّ عَزِيزٌ}المجادلة: ٢١. واتا: خوای گەورە بڕیاری داوە کە بێگومان من و پێغەمبەرانم سەر دەکەوین، بەڕاستی خوا بەهێز و بەدەسەڵاتە.
٢– فێڵ و تەڵەکەی نەیارانی ئیسلام دژی بانگخوازان، کارێکی بەردەوام و دووبارەبووەوەیە:
چ لە ڕێگەی بەندکردن یان کوشتن یان دەرکردن بێت. پێویستە لەسەر بانگخواز پەنا بباتە بەر پەروەردگاری، متمانەی پێ بکات و پشتی پێ ببەستێت، وە بزانێت کە: پیلانی خراپ تەنها یەخەی خاوەنەکەی دەگرێتەوە، وەک خوای گەورە دەفەرموێت: {وَإِذْ يَمْكُرُ بِكَ الَّذِينَ كَفَرُوا لِيُثْبِتُوكَ أَوْ يَقْتُلُوكَ أَوْ يُخْرِجُوكَ وَيَمْكُرُونَ وَيَمْكُرُ اللَّهُ وَاللَّهُ خَيْرُ الْمَاكِرِين} الأنفال: ٣٠. واتا: کاتێک بێباوەڕان پیلانیان گێڕا دژت بۆ ئەوەی بەندت بکەن یان بکوژرێیت یان دەرت بکەن، ئەوان پیلان دەگێڕن و خواش پیلانی ئەوان پووچەڵ دەکاتەوە، و خوا باشترینی پیلان پووچەڵکەرەوانە. | 726 |
| 18 |  له ئاموژگاری #بــاوکی_عبدالله
دوو له چارەسەرە زۆر به هێز و خێراکان بۆ گشت کێشەکانت ⁉️
١ : زۆر لێدانی سەڵاوات لەسەر ڕسول الله [ ﷺ ] بەتایبەت شەوو ڕۆژی هەینی .
۲ : وه دوعا و زکرەکەی یونس [ علیه السلام ] که فەرمووی : { لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ سُبْحَانَكَ إِنِّي كُنْتُ مِنَ الظَّالِمِينَ}
اللَّهُـمَّ صَـلِّ عَلَى مُحَـمَّدٍ وَعَـلَى آلِ مُحَمَّـدٍ, ڪَمَا صَلَّيْـتَ عَلَـى إِبْـرَاهِيـمَ وَعَـلَى آلِ إِبْرَاهِيمَ, إِنَّڪَ حَمِـيدٌ مَجِيـدٌ, اللَّهُـمَّ بَـارِڪْ عَلَى مُحَـمَّدٍ وَعَـلَى آلِ مُـحَـمَّدٍ ڪَمَـا بَـارَڪْتَ عَلَى إِبْـرَاهِيـمَ وَعَلَـى آلِ إِبْـرَاهِيـمَ, إِنَّڪَ حَمِـيدٌ مَـجِـيدٌ
💠@bawky_abdullah | 939 |
| 19 | چوار تەڵەکەی دەروون
حاتمی ئەصەم دەفەرموێت:
بە شوێنی چاک و پیرۆز هەڵمەخەڵەتێ؛ چونکە هیچ شوێنێک لە بەهەشت چاکتر نییە، کەچی باوکە ئادەم تێیدا تووشی ئەو شتانە بوو کە تووشی بوو.
بە زۆریی پەرستش و عیبادەتیش هەڵمەخەڵەتێ؛ چونکە ئیبلیس دوای تەمەنێکی زۆۆر لە عیبادەت، تووشی ئەو سەرەنجامە بوو کە تووشی بوو.
بە زۆریی زانست و زانیاریش هەڵمەخەڵەتێ؛ چونکە «بەلْعام کوری باعورا» تووشی ئەو ڕەوشە بوو کە تووشی بوو، لە کاتێکدا کە «ئیسمی ئەعزەم»یشی (ناوی هەرە گەورەی خوای پەروەردگار) دەزانی.
بە بینین و گەیشتن بە پیاوچاکانیش هەڵمەخەڵەتێ؛ چونکە هیچ کەسێک لە پێغەمبەر (صلى الله عليه وسلم) چاکتر و مەزنتر نییە، کەچی دوژمنان و دووڕووەکان هیچ سوودێکیان لە بینین و گەیشتن پێی نەبینی.
📖 ئیبنولقەییم | مدارج السالكين | 1 080 |
| 20 | پێگەیەکی بەهێزی دەروونی
ئیمامی ابن تیمیە ڕەحمەتی خوای لێبێت ئەفەرمووێ:
«هەر کەسێک شتێکی خۆشبوێت بۆ غەیری خوای پەروەردگار (نەک لە پێناو خوای گەورە)، ئەوا بێگومان ئەو خۆشەویستەی زیانی پێدەگەیەنێت؛ ئەگەر لەدەستی بدات، بەهۆی جیابوونەوەیەوە سزا دەچێژێت و ئازار دەکێشێت، وە ئەگەر هەبێت و دەستیشی بکەوێت، ئەوا ئازارێکی وای لێ دەکەوێتەوە کە لەو چێژەی لێی دەست دەکەوێت زیاترە. ئەمەش شتێکی زانراوە بە لێکدانەوە و
ئەزموونەکان»
(الفتاوى ١/ ٢٨-٢٩).
کەواتە: ئیمام بە ڕەحمەت بێت باس لە بنەمایەکی دەروونی دەکات؛ مرۆڤ کاتێک دڵبەستی هەر شتێکی ئەم دوونیایە دەبێت (چ پارە بێت، چ کەس بێت، یان پلە و پایە) و ئەو خۆشەویستییە لە پێناو خودادا نەبێت، دواجار ئەو شتە دەبێتە سەرچاوەی خەم و ئازار بۆی. چونکە تەنها دڵبەستن بە خوداوەیە کە ئارامیی ڕاستەقینە بە دڵەکان دەبەخشێت. | 934 |
