باوکی عبدالله

پیاو گەورەی هاوسەرەکەیەتی پیاو بە دەقی قورئان گەورەی هاوسەرەکەیەتی؛ خوای گەورە لە چیرۆکی هاوسەری عەزیزی میسردا دەفەرموێت: ﴿وَأَلْفَيَا سَيِّدَهَا لَدَى الْبَابِ﴾ واتە: مێردەکەی، و پیاو پلەی بەرزی و سەروەریی بەسەریدا هەیە لەلای دەرگاکە بینی. وە هەروەها خوای گەورە دەفەرموێت: ﴿ضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا لِّلَّذِينَ كَفَرُوا امْرَأَتَ نُوحٍ وَامْرَأَتَ لُوطٍ كَانَتَا تَحْتَ عَبْدَيْنِ مِنْ عِبَادِنَا صَالِحَيْنِ فَخَانَتَاهُمَا﴾ وآته: خوای گەورە نموونەی هێناوەتەوه به ژنی نوح و لوط بۆ ئەوانەی که بێ باوەڕ بوون، که ئەو دوو ئافرەته لەژێر دەسەڵاتی دوو بەندەی چاك و پاکی ئێمه بوون، کەچی خیانەتیان لێ کردن ( تێبینی: خیانەتەکە ئەوە بوو کە باوەڕیان پێیان نەبوو، غەیبەتیان دەکردن، گاڵتەیان پێدەکردن...). بۆ پیاو واجبە ڕێز لە هاوسەرەکەی بگرێت بە قسە و بە کردار، بەڵکو ئەمە نزیکترە بۆ دروستبوونی خۆشەویستی لەنێوانیاندا؛ بۆیە دەتوانێت لە کاتی بانگکردنیدا پێی بڵێت: (خاتوونەکەم).

غەریبترینی خەڵکی ئەمڕۆ (ئافرەتە). هەموو شتێک ململانێی لەگەڵدا دەکات لە؛ دینەکەی و فترەتی خۆشی. شەیتان و ڕۆژئاوا و ڕاگەیاندن و فێڵی دووڕووەکانیش لەملاوە بوەستێت، بریقەی ژیان و مۆدە و بازار و ڕاکێشانی سۆز و فێمێنیستەکانیش لەملاوە. کەواتە ئەگەر گوێت لە ئافرەتێکی چاکەکار بوو، یاخود قوتابییەکی زانستی شەرعی بوو کە سورە لەسەر زانست و عیبادەت لە ناو ئەم ئاژاوەدا، ئەوا بە گەورەی بگرە و ڕێزی لێ بگرە و دوعای جێگیربوونی بۆ بکە...

بنچینەی تێکۆشانی نەفسی پێچەوانەکردنی ئارەزووەکانە. مرۆڤ بەرزترە لەوەی دەستی لەسەر ڕاهاتووە لە شەهوەت و ئارەزووەکان، و دەروونی دەخاتە سەر پێچەوانەی ئەوەی ئارەزووی دەکات لە هەموو کاتێکدا. کەواتە ئەگەر دەروون نوقمی شەهوەتەکان بوو، بە تەقوا و ترسان لە خوای گەورە دەیبەستێتەوە و کۆنتڕۆڵی دەکات، وە ئەگەر دەروون سست بوو و وەستا لە ئەنجامدانی فەرمانبەرداری و کارە چاکەکاندا، بە قامچیی ترسان و پێچەوانەکردنی ئارەزوو و ڕێگری لە دەستکەوتە دەروونییەکان لێی دەخوڕێت. تێکۆشانی دەروون تەواو نابێت تەنها بە چاودێری کردنی دڵ و دەروون نەبێت. ئەوەش ئەو ڕاستییەیە کە پێغەمبەری خوا ﷺ ئاماژەی پێدا کاتێک جوبرەئیل (سەلامی خوای لێ بێت) پرسیاری لێکرد دەربارەی ئیحسان (چاکەکاری) و فەرمووی: «ئیحسان ئەوەیە بە جۆرێک خوا بپەرستیت وەک ئەوەی بیبینیت، چونکە ئەگەر تۆ ئەو نەبینیت، ئەوا ئەو تۆ دەبینێت.» چونکە چاودێری دەروون (المراقبة) بریتییە لە زانینی بەندە بەوەی کە پەروەردگاری ئاگادارییەتی، و بەردەوامبوونی ئەم زانینە چاودێریکردنی پەروەردگاریەتی، ئەمەش بنچینەی هەموو خێر و چاکەیەکە. مرۆڤ ناگاتە ئەم پلەیە مەگەر دوای لێپرسینەوە لە دڵ و دەروون و چاککردنی بارودۆخی، و پابەندبوون بە ڕێگای حەق، و باش چاودێریکردنی دڵ لە نێوان خۆی و خوای گەورەدا، وە پاراستنی هەناسەکان لەگەڵ خوای گەورەدا، تاوەکو بزانێت کە خوای گەورە چاودێرییەتی، و لە دڵییەوە نزیکە، ئاگاداری بارودۆخیەتی و کردەوەکانی دەبینێت، و وتەکانی دەبیستێت. [کتێبی الغُنية (٣٠٩/٢) - ئیمامی گەیڵانی]

لەبەر ئەم هۆکارە، ڕۆژئاوا نایەوێت تۆ موسڵمان بیت.

ئەگەر هەموو دانیشتووانی جیهان ببنە موسڵمان، پیشەسازیی کحول کە بەهای تریلیۆنێک دۆلارە نامێنێت. نزیکەی ٥٠٠ ملیار دۆلار لە یاری قومارکردن نامێنێت. ٥٠ ملیۆن دۆلار لە قازانجی بەرهەمی پۆرنۆگرافی نامێنێت. ئەو قەرزە ڕباییانەی کە بانکە جیهانییەکانی لەسەر بەندە کۆتایییان پێدێت.

لەبەر ئەمەیە نەیانەوێت تۆ موسڵمان بیت، چونکە موسڵمان شێوازێکی ژیانی ڕێکخراوی هەیە. کاتێک موسڵمانێکی ڕاستەقینە دەبیت کۆنتڕۆڵکردنت سەخت دەبێت. لەبەر ئەم هۆکارە، ڕاگەیاندنەکانی ڕۆژئاوا و دووڕووەکان شەو و ڕۆژ کاردەکەن بۆ کۆنتڕۆڵکردن و پڕۆگرامکردنی مێشکی ئێوە و منداڵەکانتان. ئایا تێبینیتان نەکردووە کە ئەم نەوەیە هەستی شەرمکردنیان لەدەستداوە؟ بوونەتە کەسانێک کە بەدوای ئارەزوو و شهوەتەکانیاندا دەڕۆن. تاکە بەرگریکاری بەهێز لەدژی ئەم ئایدۆلۆژیا قێزەونە بێت ئیسلامە.

چوار فەرموودە، کەسێک لەبەریان بکات و پەیڕەویان بکات، سەرجەم بنەماکانی ڕەوشت و ئادابی کۆکردۆتەوە: ١. پێغەمبەری خوا ﷺ دەفەرموێت: «هەرکەسێک بڕوای بە خوا و ڕۆژی دوایی هەیە، با قسەی چاک بکات یان بێدەنگ بێت.» ٢. پێغەمبەری خوا ﷺ دەفەرموێت: «لە جوانیی ئیسلامییەتی مرۆڤ ئەوەیە کە دەستبەرداری ئەوە بێت پەیوەندی بەوەوە نییە (وەک کاری بێسوود و دەستوەردان لە کاروباری خەڵک).» ٣. پیاوێک بە پێغەمبەری ﷺ ووت: ئامۆژگاریم بکە. فەرمووی: «تووڕە مەبە.» چەند جارێک داواکەی دووبارە کردەوە، ئەویش ﷺ هەر دەیفەرموو: «تووڕە مەبە.» ٤. پێغەمبەری خوا ﷺ دەفەرموێت: «هیچ کەسێک لە ئێوە ئیمانی تەواو ناکات، تاوەکو ئەوەی بۆ خۆی پێی خۆشە بۆ براکەشی پێی خۆش نەبێت.»

زۆربەی ململانێکانی حیزبەکانی ئەمڕۆ هۆکار و ئامڕازەکانیان ڕەوان، بەڵام ئامانجە سیاسییەکانیان بەتاڵ و بێبنەمام. جا ئامانجی خراپەکەیان ئامڕازەکە شێواو و پیس دەکات؛ لەبەر ئامانجەکەیەتی کە مرۆڤی ژیر لێی دەوەستێت و پاشەکشە دەکات، کەچی مرۆڤی نەزان بە ئامڕازەکەی هەڵدەخەڵەتێت.

له ئاموژگاری #بــاوکی_عبدالله دوو له چارەسەرە زۆر به هێز و خێراکان بۆ گشت کێشەکانت ⁉️ ١ : زۆر لێدانی سەڵاوات لەسەر ڕسول الله [ ﷺ ] بەتایبەت شەوو ڕۆژی هەینی . ۲ : وه دوعا و زکرەکەی یونس [ علیه السلام ] که فەرمووی : { لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ سُبْحَانَكَ إِنِّي كُنْتُ مِنَ الظَّالِمِينَ} اللَّهُـمَّ صَـلِّ عَلَى مُحَـمَّدٍ وَعَـلَى آلِ مُحَمَّـدٍ, ڪَمَا صَلَّيْـتَ عَلَـى إِبْـرَاهِيـمَ وَعَـلَى آلِ إِبْرَاهِيمَ, إِنَّڪَ حَمِـيدٌ مَجِيـدٌ, اللَّهُـمَّ بَـارِڪْ عَلَى مُحَـمَّدٍ وَعَـلَى آلِ مُـحَـمَّدٍ ڪَمَـا بَـارَڪْتَ عَلَى إِبْـرَاهِيـمَ وَعَلَـى آلِ إِبْـرَاهِيـمَ, إِنَّڪَ حَمِـيدٌ مَـجِـيدٌ 💠@bawky_abdullah

لەوانەیە سەرسام ببی بە زانستی پیاوێک، یان ئازایەتییەکەی، یان بەخشندەیییەکەی، بەڵام کۆبوونەوەی سەرجەم ڕەوشتە بەرزەکان لە مرۆڤێکدا، ئەوە پلەوپێگەیەکە کە هیچ کەسێک پێی نەگەیشتووە پێغەمبەری خوا ﷺ نەبێت. ﴿وَإِنَّكَ لَعَلَى خُلُقٍ عَظِيمٍ﴾ واتا: بەڕاستی تۆ لەسەر ڕەوشتێکی زۆر گەورەیت. ئەم مەدح و ستایشەی خوا بۆ ڕەوشتی پێغەمبەرەکەی ﷺ تەنها وشەیەک نەبوو بخوێندرێتەوە، بەڵکو ڕەوشتی ئەو واقیعێک بوو کە خەڵکی دەیانبینی. • لەگەڵ خەڵکدا: دەستپێشخەری دەکرد لە سەلامکردن لە هەر کەسێک کە بگەیشتایە پێی، سەلامی لە منداڵان دەکرد، سەردانی نەخۆشی دەکرد، بەشداری جەنازەی دەکرد، وەڵامی داوەتی هەر کەسێکی دەدایەوە کە بانگهێشتی بکردایە، لەگەڵ هەژاراندا دادەنیشت، و هاوڕێیەتی بیوەژن و هەتیوانی دەکرد بۆ جێبەجێکردنی پێداویستییەکانیان. • لە مالەکەی خۆیدا: خزمەتی خێزانەکەی دەکرد، پێڵاوەکەی خۆی چاک دەکردەوە، بەرگی خۆی دەدوورینەوە، و مەڕەکەی خۆی دەدۆشی، و هەرگیز تۆڵەی بۆ نەفسی خۆی نەسەندۆتەوە. خودای گەورە سەرجەم ڕەوشتە بەرزەکانی لەودا کۆکردبووەوە؛ بەبەزەیی‌ترین کەس بوو، ڕاستگۆترینیان، لەسەرخۆترینیان، بەخشندەترینیان، وەفادارترینیان، و زۆر بەسوپاس بوو، تا کار گەیشتە ئەوەی پێنووسەکان دەستەواژە بوون لە تۆمارکردنی سیفاتەکانی و وشەکان عاجز بوون لە باسکردنی فەزڵ و گەورەیییەکانی.

جووانتر لە مانگ! پێغەمبەر ﷺ ڕوخساری لە هەموو کەس جوانتر بوو، ڕەنگی گەش و درەوشاوە، دەم و چاوی بەهەیبەت و پڕ لە نوور بوو، چاوەکانی گەش و ڕەش، پشتی لووتی بەرز و ڕێک، ڕیشی پڕ و ئەستوور، و باڵای مامناوەند بوو. خوای گەورە تەواوی جوانی و بەرزترین ئاستی سەمەربەرزی و هەیبەتی تێدا کۆکردبۆوە. جابری کوڕی سەمورە (ڕەزای خوای لێبێت) دەفەرموێت: لە شەوێکی مانگەشەودا پێغەمبەری خوایم ﷺ بینی، بەرگێکی سووری پۆشیبوو. دەستم کرد بە سەیرکردنی ئەو و سەیرکردنی مانگ؛ لە لای من ئەو لە مانگەکەش جوانتر بوو. ئەنەس (ڕەزای خوای لێبێت) دەفەرموێت: هیچ شتێکم نەبینیوە لە پێغەمبەری خوا ﷺ جوانتر بێت، گوایا خۆر لە ڕوخساریدا دەگەڕا. کاتێک بە ڕوبەیعی کچی موعەویز (ڕەزای خوای لێبێت)یان وت: وەسفی پێغەمبەری خوا ﷺمان بۆ بکە، وتی: ئەگەر بتبینیبا، وەک ئەوە وابوو خۆرێکت بینیبێت کە هەڵهاتبێت. بە شێوەیەکی گشتی، خۆر وەک شوێنپێی ڕووناکی و بەرزیی دەهێنرێتەوە، و مانگیش بۆ جوانی و ناسکی. ئەم چواندنەی کە بۆ پێغەمبەر ﷺ بەرامبەر مانگ و خۆر هاتووە، تەنها بۆ نزیککردنەوەی ماناکەیە بۆ مێشک، دەنا ئەو ﷺ زۆر لەوان بەرزتر، پیرۆزتر و جوانتر بووە. بە بێگومان، خوای گەورە بەم شێوەیە وەسفی پێغەمبەرەکەی ﷺ بۆ پاراستووین. باوەڕدار هەرچەندە زانیاری لەسەری زیاتر بێت، خۆشەویستی و ئارەزووی بۆ دیداری زیاتر دەبێت. خوایا دڵۆپێک لە ڕەحمەت و سەلامی خۆت بەسەردا ببارێنە.

عەلی (ڕەزای خوای لێ بێت) دەفەرموێت: لەگەڵ پێغەمبەری خوا ﷺ دانیشتبووین، پیاوێک لە خەڵکی ناوچەی بەرزاییەکانی مەدینە هاتە ژوورەوە و ووتی: ئەی پێغەمبەری خوا، ئاگادارم بکەرەوە لە سەختترین شت لەم دینەدا و نەرمترینی. پێغەمبەر ﷺ فەرمووی: نەرمترینی ئەوەیە شایەتی بدەیت کە هیچ پەرستراوێک بەحەق نییە جگە لە (الله) و محەمەدیش بەندە و نێردراوی ئەوە. سەختترینیشی ئەی برای خەڵکی ناوچەی بەرزایی، بریتییە لە ئەمانەتداریی؛ چونکە هەرکەسێک ئەمانەتی نەبێت، دین و نوێژ و زەکاتی نییە. دەرس و وانەکانی ئەم فەرموودەیە: لەپاش ئەم فەرموودەیە، فێر دەبین کە چەندین کەس هەن شایەتمان دەهێنن، بەڵام لەگەڵ خوای گەورە پەرستراوی تر دەپەرستن: • هەندێک کەس شوێن ئارەزووی نەفسیان دەکەون و دەیکەنە پەرستراوی خۆیان. • هەندێک کەس پلە و پایە و دەسەڵاتەکەیان دەپەرستن. • هەندێک کەس سەروەت و سامان و منداڵەکانیان دەپەرستن. • هەندێک کەسیش مرۆڤێکی وەک خۆیان دەپەرستن و ڕەزامەندی ئەو بەسەر ڕەزامەندی خوا زاڵ دەکەن.

#کــاتی_گیرابوونی_دوعــایە يا الله ... يا الله ... يا الله نــزا و دوعاکانمان لێ قبــووڵ بکەیت يا الله .. ئەگەر ئێمە ئەهلی دوعا نین بە هۆی تاوان و مەعسیەت دڵمان ڕەق بووە .... یا اللە تۆ ئەهلی استجابە و وەڵام دانەوەی .... انك قلت وقولك الحق ادعوني استجب لكم اللهم انا دعوناك كما امرتنا فاستجب لنا كما وعدتنا يا اكرم من سئل ويا أجود من اعطى وحسبنا الله ونعم الوكيل ــــــــــــــــ ـــ ــ ـــ ــــ ـــ ـــ ــــــــــــــ وَإِذَا سَأَلَكَ عِبَادِي عَنِّي فَإِنِّي قَرِيبٌ ۖ أُجِيبُ دَعْوَةَ الدَّاعِ إِذَا دَعَانِ ۖ فَلْيَسْتَجِيبُوا لِي وَلْيُؤْمِنُوا بِي لَعَلَّهُمْ يَرْشُدُونَ (186) البقرة ـــــــــــــــــــــــــــــ🌸ـــــــــــــــــــــــــــــــــــ وَقَالَ رَبُّكُمُ ادْعُونِي أَسْتَجِبْ لَكُمْ ۚ إِنَّ الَّذِينَ يَسْتَكْبِرُونَ عَنْ عِبَادَتِي سَيَدْخُلُونَ جَهَنَّمَ دَاخِرِينَ (60) غافر ▪لــیـنــکــی ڤــیــدیــۆی یــوتــیــوبـــ https://youtu.be/JogVJfTP0gc

له ئاموژگاری #بــاوکی_عبدالله دوو له چارەسەرە زۆر به هێز و خێراکان بۆ گشت کێشەکانت ⁉️ ١ : زۆر لێدانی سەڵاوات لەسەر ڕسول الله [ ﷺ ] بەتایبەت شەوو ڕۆژی هەینی . ۲ : وه دوعا و زکرەکەی یونس [ علیه السلام ] که فەرمووی : { لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ سُبْحَانَكَ إِنِّي كُنْتُ مِنَ الظَّالِمِينَ} اللَّهُـمَّ صَـلِّ عَلَى مُحَـمَّدٍ وَعَـلَى آلِ مُحَمَّـدٍ, ڪَمَا صَلَّيْـتَ عَلَـى إِبْـرَاهِيـمَ وَعَـلَى آلِ إِبْرَاهِيمَ, إِنَّڪَ حَمِـيدٌ مَجِيـدٌ, اللَّهُـمَّ بَـارِڪْ عَلَى مُحَـمَّدٍ وَعَـلَى آلِ مُـحَـمَّدٍ ڪَمَـا بَـارَڪْتَ عَلَى إِبْـرَاهِيـمَ وَعَلَـى آلِ إِبْـرَاهِيـمَ, إِنَّڪَ حَمِـيدٌ مَـجِـيدٌ 💠@bawky_abdullah

ئیبن ئەلقییم (لە کتێبی مفتاح دار السعادة) باس لە ڕاستیی ژیانێکی خۆش و بەختەوەری دەکات کە خوای گەورە بەڵێنی پێداوە بە بڕواداران: هەڵەتێگەیشتنی خەڵکی هەیە کە لایان: ژیانی خۆش تەنها خواردن و خوارنەوە و پارە و دەسەڵات نییە؛ چونکە ئاژەڵانیش لەو لەززەتانەدا شەریکن. ئەی لەززەتی ڕاستەقینە چییە؟ لێزەتی ئیمان و نزیکبوونەوەیە لە خوا، کەوا لە مرۆڤ دەکات بەخشینی گیان و سەروەتی پێ ئاسان بێت و بەرزترین ئارامیی دڵ بنۆشێت. نموونەی پیاوە گەورەکان: شەهیدێک کە تیر بەر سنگی دەکەوێت و دەڵێت: « سوێند بە پەروەردگاری کعبە بێگومان ڕزگارم بوو». زانایەک دەڵێت: «ئەگەر پاشاکان بەیانزانیایە ئێمە لە چ خۆشییەکی دڵداین، بە شمشێر جەنگیان لەگەڵ دەکردین بۆ بەدەستهێنانی». هەروا عارفێک دەڵێت: «ئەگەر ئەهلی بەهەشت لەم خۆشییەدا بن کە ئێمەی تێداین، ئەوا لە ژیانێکی زۆر خۆشدا دەژین». خواردنی ڕوح: مەبەست لە «خواردن و خوارنەوە»ی پێغەمبەر صلى الله عليه وسلم لە کاتی ڕۆژووی بەردەوامدا، خۆراك و شادیی ڕوحی و ئیمانی بوو، نەک خواردنی زەوی. کەواتە: ژیانی پاک و خۆشی ڕاستەقینە، ئارامیی دڵ و شادیی ڕوحە بە ئیمان و ناسینی خوایە، نەک نوقمبوون لە شەهوەتەکانی دونیا.

لە گەورەترین بەخششەکانی خوای پەروەردگار کە بە پێغەمبەرەکەی ﷺ خەڵات کردووە؛ ناوی بەرزکردۆتەوە، بە ئەندازەیەک لەگەڵ زاتی خۆیدا ناوی بێت! وەکو دەبین لە زۆرینەی دروشمە گەورەکەندا گەر سەڵاوات لە پێغەمبەری خوا ﷺ نەدرێت عبادەتەکە باتڵە: ١- ووتاری ووتاربێژ باتڵە گەر سەڵاوت لەسەر پێغەمبەری خوا نەدا یان بیری بچێتەوە. ٢- بانگی بانگبێژ هەروا. ٣- نوێژی نوێژخوێن لە دوای تەحیاتی کۆتایی هەروا. هەر بۆیە فەرموویەتی: ﴿وَرَفَعْنَا لَكَ ذِكْرَكَ﴾.

لە گەورەترین بەخششەکانی خوای پەروەردگار کە بە پێغەمبەرەکەی ﷺ خەڵات کردووە؛ ناوی بەرزکردۆتەوە، بە ئەندازەیەک لەگەڵ زاتی خۆیدا ناوی بێت! وەکو دەبین لە زۆرینەی دروشمە گەورەکەندا گەر سەڵاوات لە پێغەمبەری خوا ﷺ نەدرێت عبادەتەکە باتڵە: ١- ووتاری ووتاربێژ باتڵە گەر سەڵاوت لەسەر پێغەمبەری خوا نەدا یان بیری بچێتەوە. ٢- بانگی بانگبێژ هەروا. ٣- نوێژی نوێژخوێن لە دوای تەحیاتی کۆتایی هەروا. هەر بۆیە فەرموویەتی: ﴿وَرَفَعْنَا لَكَ ذِكْرَكَ﴾.

دەوڵەمەندی لە ئیسلام بەشی دووەم: بنچینەکانی دەوڵەمەندی وانەی هەشتەم: پاشەکەوت؛ ئامادەکردنی ئەمڕۆ بۆ سبەیەکی باشتر ئایا پاشەکەوتکردن نیشانەی بێ قەناعەتیتە بە ڕزقی خودا؟ یان خۆی بەشێکە لە گرتنەبەری هۆکارەکان کە ئیسلام فێرمان دەکات؟ هەندێک کەس وا دەزانن ئەگەر پارە پاشەکەوت بکەن، ئەوا پشتیان بە خوا نەبەستووە. بەڵام ئیسلام فێری تەوەکول واتە پشتبەستن بە خوا لەگەڵ گرتنەبەری هۆکارەکانمان دەکات، نەک وازهێنان لێیان. یەکەم: پێویستی بە ئامادەکاری بۆ داهاتوو خوای گەورە دەفەرموێت: ﴿يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَلْتَنظُرْ نَفْسٌ مَّا قَدَّمَتْ لِغَدٍ وَاتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ خَبِيرٌ بِمَا تَعْمَلُونَ (سورەتی الحشر، ئایەتی ١٨) واتا: ئەی ئەوانەی باوەڕتان هێناوە، لە خودا بترسن، وە هەر کەسێک با سەیر بکات چی بۆ سبەی پێش خستووە، وە لە خوا بترسن، بەڕاستی خوا بەوەی کە دەیکەن ئاگادارە. تێگەیشتن ئایەتەکە سەرەتا باس لە ئاخیرەت دەکات، بەڵام فێریشمان دەکات کە موسوڵمان دەبێت مرۆڤێکی پلاندانەر بێت، نەک لەژیاندابێت تەنها بۆ ئەمڕۆ، ئەو کەسەی هیچ بیر لە سبە ناکاتەوە، زۆرجار لە کێشەی دارایدا تێدەکەوێت. دووەم: ئامادەکاری، پێش لە ڕوودانی کێشە لە ساڵی هەبوونی لە سەردەمی پێغەمبەر یوسف (علیه السلام)، خوای گەورە فەرمانی پاشەکەوتکردنی دانەوێڵە دەکات. خوای گەورە دەفەرموێت: ﴿قَالَ تَزْرَعُونَ سَبْعَ سِنِينَ دَأَبًا فَمَا حَصَدتُّمْ فَذَرُوهُ فِي سُنبُلِهِ إِلَّا قَلِيلًا مِّمَّا تَأْكُلُونَ ۝ ثُمَّ يَأْتِي مِن بَعْدِ ذَٰلِكَ سَبْعٌ شِدَادٌ يَأْكُلْنَ مَا قَدَّمْتُمْ لَهُنَّ...﴾ (سورەتی یوسف، ئایەتەکانی ٤٧–٤٨) واتا: یوسف (علیه السلام) فەرمووی: حەوت ساڵ بەردەوام چاندن بکەن، جا هەرچی دروێنەتان کرد، بە گوڵەکەیدا جێی بهێڵن، جگە لە کەمێک کە دەیخۆن. پاشان حەوت ساڵی سەخت دێت و ئەوە بخۆن کە بۆی پاشەکەوتتان کردووە... تێگەیشتن ئەمە یەکێکە لە ڕوونترین بەڵگەکان لە قورئان کە پلاندانان و پاشەکەوتکردن دژ بە تەوەککول نییە، بەڵکو بەشێکە لە دانایی و بەڕێوەبردنی دروست. سێیەم: باشترین خەرجی، ئەوەیە کە مرۆڤ پاشیمان نەکاتەوە پێغەمبەر ﷺ فەرموویەتی: «احْرِصْ عَلَى مَا يَنْفَعُكَ، وَاسْتَعِنْ بِاللَّهِ، وَلَا تَعْجِزْ» سەرچاوە: سەحیح موسلیم. واتا: حەریس بە لەسەر ئەوەی سوودت پێ دەگەیەنێت، یارمەتی لە خوا داوابکە، و بێدەسەڵات مەبە. تێگەیشتن پاشەکەوتکردن یەکێکە لەو شتانەی لە داهاتوودا سوود بە مرۆڤ دەگەیەنێت. کاتێک نەخۆشی یان بێکاری یان کێشەیەکی لەناکاو ڕوودەدات، پاشەکەوت دەبێتە هۆی ئارامی و پاراستنی ڕێز و پێگەت. نموونە لە ژیانی هاوەڵان سەعدی کوڕی ئەبی وەقاص (رضي الله عنە) کاتێک نەخۆش بوو و ویستی هەموو سامانەکەی ببەخشێت، پێغەمبەر ﷺ ڕێگەی نەدا. لە کۆتاییدا فەرمووی: «إِنَّكَ أَنْ تَذَرَ وَرَثَتَكَ أَغْنِيَاءَ، خَيْرٌ مِنْ أَنْ تَذَرَهُمْ عَالَةً يَتَكَفَّفُونَ النَّاسَ» سەرچاوە: سەحیح بوخاری و سەحیح موسلیم. واتا: ئەوە باشترە کە میراتگرەکانت دەوڵەمەند جێبهێڵیت، لەوەی هەژار جێیان بهێڵیت و دەست درێژ بکەن بۆ خەڵک. تێگەیشتن ئەم فەرموودەیە فێرمان دەکات کە مسوڵمانی چاک تەنها بیر لەمڕۆ ناکاتەوە، بەڵکو بیر لە داهاتووی خێزان و خانەوادەی دەکاتەوە. پاشەکەوت و پلاندانان بۆ داهاتوو دژ بە سەخاوەت نییە، بەڵکو دانایییە. لە ژیانی ئەمڕۆدا زۆر کەس تا مووچە وەردەگرن، هەمووی خەرج دەکەن و دەڵێن: مانگی داهاتوو خوا کریمە. بەڵام موسوڵمان دەزانێت خوای گەورە فەرمانی بە گرتنەبەری هۆکارەکان کردووە. ئەگەر هەر مانگێک تەنها بەشێکی بچووک لە داهاتەکەت پاشەکەوت بکەیت، دوای چەند ساڵێک دەبێتە سەرمایەیەک بۆ دەستپێکردنی بازرگانی تایبەت بە خۆت، یان چارەسەرکردنی کێشەیەکی لەناکاوت. بەکورتی دەڵێم: پاشەکەوتکردن دژ بە تەوەککول نییە. قورئان فێری پلاندانانمان دەکات بۆ داهاتوومان. یوسف (علیه السلام) باشترین نموونەی بەڕێوەبردنی سامانە لە کاتی فراوانی و هەبوونی دا. موسوڵمان دەبێت بەشێک لە داهاتی خۆی بۆ داهاتوو پاشەکەوت بکات. ئەرکی تۆ بۆ ئەم وانەیە: لەسەر کاغەز یان لە مۆبایلەکەت پلانی پاشەکەوتی خۆت دابنێ. ئەگەر هەر مانگێک داهاتت هەیە، بڕیار بدە چەند لەسەدی پاشەکەوت بکەیت. ئەو پارەیە بۆ ئامانجێکی ڕوون تەرخان بکە؛ وەک فێربوون، دەستپێکردنی کار، یان بۆ کاتی لەناکاو. پابەند بە وە لەسەر پلانەکەت بمێنەوە، تەنانەت ئەگەر بڕی پاشەکەوتەکە زۆر کەمیش بێت. #زنجیرە_وانەی_دەوڵەمەندی_لە_ئیسلام.