توپولی

امروز نوبت خودرو بود آمریکا امروز صنعت خودرو رو هم تحریم کرد؛ یا بهتر بگم تحریم تر! مگه تا الان تحریم نبودیم؟ اسم ایران‌خودرو، سایپا، ایران‌خودرو دیزل، پارس‌خودرو، زامیاد توی فهرست اومده. چند شرکت خارجی تأمین‌کننده قطعه هم همزمان تحریم شدن. ولی برای فهمیدن اثر این خبر، نبایستی صرفا" به اسم شرکت‌ها توجه کرد. بهتره بریم سراغ یه سؤال ساده‌تر: خودروی ایرانی مگه چقدرش وارداتیه؟ ایران‌خودرو و سایپا می‌گن حدود ۸۰ درصد ساخت داخل دارن. البته به طور متوسط و تقریبی یعنی از نظر ارزش زنجیره تولید، چیزی نزدیک ۲۰ درصد هنوز بیرون از این زنجیره ساخته می‌شه. عدد کوچیکیه؟ روی کاغذ، آره. فرض کن ۸۰ درصد یه خودرو رو داخل کشور بسازی، ولی برای اون ۲۰ درصد باقی‌مونده، چند قطعه خاص دستت نباشه. همون چند قطعه می‌تونن کل ۸۰ درصد دیگه رو از کار بندازن. هرچقدر صنعت پیچیده تر و یا تو محصول نهایی قطعات بکار رفته بیشتری داشته باشه این حفره تاثیرگذارتره. طبیعتا" این وابستگی برای همه خودروسازها یکسان نیست. طبق یه حساب و کتاب ساده، برآورد میشه به طور متوسط ایران‌خودرو برای هر خودرو حدود ۳ هزار دلار و سایپا حدود ۲ تا ۳ هزار دلار ارزبری داشته باشن. ولی بعضی مونتاژکارها این نیاز بالای ۱۲ هزار دلار و حتی نزدیک ۱۵ هزاره. و اینجا اینم بگم دوستان، مسئله فقط خود قطعه هم نیستا؛ مسیر وارد شدن قطعه هم پرریسک‌تر می‌شه. و این برای صنعت خودرو بسیار مهمه. در تحریم‌های قبلی واردات قطعه و ارتباط خارجی خودرو رو سخت کرده بودن؛ و صنعت هم طی این سال‌ها یاد گرفته بود از چند مسیر مختلف قطعه وارد کنه، واسطه پیدا کنه و بخش قابل‌توجهی از تولید رو داخلی کنه. و این بار آمریکا رو همون حلقه‌هایی دست می‌ذاره که این مسیرها ازشون رد می‌شن. منطقیه که اثر اصلی این تحریم از فردا صبح توی تعطیلی کارخانه‌ها مشخص نشه. البته رو قیمتها تاثیر آنی میگذاره ولی رو تولید با تاخیر و چند ماه بعد توی قیمت قطعه، موجودی انبار، خواب سرمایه، زمان تحویل و تیراژ تولید دنبالش باید گشت. کم خبر نداشتیم که مثلا بخاطر نداشتن یه برف پاک کن ساده خودرو تو انبار خوابیده، بقیشو دیگه خودت تصور کن. صنعت خودرو ممکنه ۸۰ درصد ساخت داخل باشه؛ ولی اون ۲۰ درصد باقی‌مونده، درصد کم‌اهمیتی نیستن. گاهی توی یه زنجیره، ارزش یه قطعه کمه؛ اما نبودنش می‌تونه کل زنجیره رو گرون‌تر و کندتر کنه. به امید روزهای بهتر، شبتون بخیر @topoli