Endi mavjud! Telegram Tadqiqoti 2025 â yilning asosiy insaytlari 
353
Obunachilar
Ma'lumot yo'q24 soatlar
+27 kunlar
+3030 kunlar
Postlar arxiv
353
áá®ááŸááºááŒá±á¬ááºážááŒá®ážáᬠááá¹áá¬á·áááºáááºážáá²ááŸá¬ááŸáá·áºáááºáá±áá¬ááá¯ááºáá² ááá¹áá¬áá²á· ááá¯ááºáá±á«ááºáž á ááááºážáá»á±á¬áºá¡ááœá¬ááŸá¬ááŸááá²á· áá±áá²á· ááá¹áá¬áá²á· ááœá²á¡á¬ážááœá±ááŒá¬áž á¡áá°ážáááºáá»ááºáá®áá±áá²á· L2 ááá¯á·áá±á«áºáá²á·á¡á¬áá¬ááá±áá¬áá
áºáá¯ááŸá¬áááºááŸááá±áá¬áá«á á¡á²á·áá®áá±áá¬ááá± áá±á ááá¹áá¬áá²á· á ááá¯á·ááá¬áá²á· á¡áá°ááŸáááºááœá±ááá¯áá¬ááœááºááá¯á·á¡ááœáẠáááºážáá
áºááœááºážáá®ážáá«ážá¡ááœááºá¡á
á¬ážááŸááá²á· áá«ážááœáŸá¬áá«áá±áá¬ááá¯ááºážááŒá®ážááá¯á¡áá¯á¶ážááŒá¯áá¬ážáá«áááºá áá«ááŒá±á¬áá·áºáááºáž ááŸááºááŒá±á¬ááºážá¡ááœááºážááá¯ááºážááááááá¬ááœá±ááᯠá¡áá°áá»ááẠá¡ááŸá¯áẠááá áá®ááá®áá²ááºá
á®ážáááºá
áºá¡á±á¬ááºá¡áá á¡ááŒá²á¡á±ážá
ááá·áºáá±á¡á±á¬ááºááááºážáá¬ážááá¯ááºáá¬ááŒá
áºááŒá®áž áááá áá¯ááŸá
Ạáá°ááá¯ááºáááŸá¬ ááááá¯á¶ážá¡ááŒááẠáá±á¬ááºá
á¯á¶áá¬ááºáá¯á¶ááœá±ááᯠá
áááºáá¯ááºááŒááºáá±ážáá²á·áá«áááºá á
ááŒá¬áá á¬á¡á
á±á¬ááá¯ááºážáá¬á Big Bang áá±á«ááºááœá²ááŸá¯ááŒá®ážááŒá
áºááŒá®ážáá±á¬áẠááŸá
áºáááºážáá¬ááááºážá¡ááœááºážá á¡á
á±á¬áá¯á¶ážááááºáá®ááœá±áá²á· ááááá»áá¯ážááẠááŒááºááœá±ááŒá
áºáá±á«áºáá¬áá²á·áá²á·áá±ááºáá¬ááá²á·áá¯á¶ááááºááœá±á¡ááŒáẠá¡ááŒá¬ážááŒáá¯ááºááœá±áá±á«áºááŸá¬ áááºááŸáááœá±ááŸááºáááºááá¯ááºáá²á· áá±áá¯á¡ááŒá±á¡áá±áá»áá¯áž ááŸáá áááŸá ááá¯áá¬ááœá±ááá¯áá« á¡áááºááááºááá¯ááá¯áááá»á
áœá¬ áá±á·áá¬ááœáá·áºááá¬á
á±áá²á·áá¬ááŒá
áºáá«áááºá
353
á¡áá±áááááºá¡á¬áá¬áá¡ááœá²á·á¡á
ááºáž NASA á áŠážáá±á¬ááºááŒá®áž á¥áá±á¬ááá²á·ááá±áá«á¡á¬áá¬áá¡ááœá²á·ááœá±áá°ážáá±á«ááºážáᬠáá±á«áºáᬠáá áá®áá®áá¶áá®ážáá«ážá¡áá á¡áá¯ááºá¡áá»áᶠáááºáá±á¬ááºáá²á·áá²á·áá®ááŸááºááŒá±á¬ááºážááŒá®ážáᬠá¡á¬áá¬ááá²ááá¯ááœáŸááºáááºáá²á·áá°ážááá»áŸ á¡áá®á¡á±á¬ááºáá±á¬ááºááŒááºáá¯á¶ážááŸááºááŒá±á¬ááºážááœá±áá²ááŸá¬ á¡ááŒá®ážáá¯á¶ážáá²á·á¡á
áœááºážáááºáá¯á¶áž ááŒá
áºáá«áááºá áá°á·áá²á·áááºážááá¬á á¡ááẠHubble ááŸááºááŒá±á¬ááºážáá²á·áá¯á¶ážáááœá¬ááŒá¬ážááœá¬ážááŒá®áž áá¬áááºáá»ááºá
ááá²á·áááŒááºááá¯ááºáá²á·á¡áá®á¡á±á¬ááºáá±á¬ááºááŒááºááŸáá¯ááºážááœá±ááᯠá¡ááááááºážáá°áá¬ááŒá
áºááá¯á· á¡á¬áá¬ááá²á áá¯ááºááŸá¯áá·áºááááºááá¯ááºááœá±ááᯠááœááºáá±áá²á·á¡áá¬ááœá±ááá¯ááŒááºáááºážááŒá®áž á¡áá±ážáá¯á¶ážáá¡ááœááºááŸáááºáá»á±á¬á·áá²á· ááŒááºááœá±áá²á·ááááºáá®ááœá±ááá¯áá« á¡áá±ážá
áááºááŒááºááœá±á·ááá¯ááºá
áœááºážááŸááá¬áá¬áá«á áá®ááá¯á¡áááºážááŸáá¯ááºážááœá±ááᯠá¡ááá¡ááááºážáá°ááá¯ááºááá¯á·á¡ááœáẠááŸááºááŒá±á¬ááºážááŒá®ážáá²á·áááºáááŸááºáá»ááºááŒá®ážááᯠááœáŸá±áááºá
áááºáá¬ážáá²á·áá±áá®áá®áááºááá¹áá¯ááŒá±á¬ááºáá±á¬áá·áºáá¯á¶á
á¶á¡á
áááºá¡ááá¯ááºáž áá áá¯áá²á· áá±á«ááºážá
ááºááœá²á·á
ááºážáá¬ážááŒá®áž á
á¯á
á¯áá±á«ááºáž á¡áá»ááºáž áá áá± (á.á
áá®áá¬) ááŸááá¬ááŒá±á¬áá·áº Hubble ááẠá¡áááºážá
á¯áá±á¬ááºážááá¯ááºáá²á· á§áááᬠá ááá±á¬áẠááá¯ááŒá®ážáá¬ážááœá¬ážáá«áááºá
353
á
ááŒá¬áá á¬ááŒá®ážá
áááºááŒá
áºáááºáá«á
ááœááºáá²á·áá²á·ááŸá
áºáá±á«ááºážáááºážáá»á®áá¡áááºážáááºážááœá±ááá¯ááŒá±áá¬áá¶ááŒá®áž á¡ááááºáá®ááá¯á¡áá»áááºááá®ážááœá¬ážáááá¯áá»áá¯ážááŸááºážááŒáá·áºááá¯á·ááá¯áᬠáá
áºáá»áááºááá±á¬á·á
áááºáá°ážáááºáá¬ááºáááºážáá
áºáá¯ááá¯áá«áá²á áá«áá±áá²á· áááá áá¯ááŸá
Ạáá®áááºáá¬á áá
áááºáá±á·ááŸá¬á¡á±á¬ááºááŒááºá
áœá¬ááœáŸááºáááºááá¯ááºáá²á·áá²á· James Webb á¡á¬áá¬áááŒáá·áºááŸááºááŒá±á¬ááºážááá±á¬á· áá®á
áááºáá°ážááá¯áááºááœá±á·ááŒá
áºáá¬á¡á±á¬ááºáááºáá®ážáá±ážáá²á·áá«áááºá áá«ááᯠááááá±ážáá°ááœá±á¡ááœááºáá±á¬ ááááŒá®ážáá¬ážáá°ááœá±á¡ááœááºáá« ááŒááºáááºáá»áŸâá±ááá±ážááá¯ááºáá«áááºáááºáá»á¬á
353
+1
ááá¹áá¬ááŸá¡áá®ážáá¯á¶áž Neutron starááá±á¬á· 400lyrsááá·áºááŸá¬áááºááŸááá²á· RXJ1856.5â3754
áá«
353
Neutron star
Neutron star ááá¯áá¬áá¬á¡ááºááááºááŸá¡ááœááºá¡á
á¬ážááŒá®ážáá¬ážáá²á·ááŒááºááŒá®ážáááºáááºážáá¯ááºáá¯á¶ážáá²á·á¡áá«ááŸá¬ Supuernova ááá¯á·áá±á«áºáá²á·áá±á«ááºááœá²ááŸá¯ááŒá®ážááŒá
áºááœá¬ážááŒá®ážááŒááºááœá²á¡á¬ážááŒáá¯ááœá²ááŸá¯ááŒá±á¬áá·áºááŒá
áºâáá±á«áºáá¬áá²á·ááááºáááºážáá±á¬ááŒááºáá»á¬ážáá« ááá¯ááŒááºááœá²á¡á¬ážááŒáá¯ááœá²ááŸá¯áá¡ááœááºááŒááºážáááºáá²á·á¡ááœáẠProton áá²á· Electronáᬠ20km(12ááá¯ááº)ááá·áºáá¬ááŸáááŒá®ážâáá±áá¯áááºáááºá¡áâáá±á«ááºážáá»á¬ážá
áœá¬ááŒá®ážáá¬ážáá²á·Neutroná¡áá¯á¶ážááŒá®ážá¡ááŒá
áºáá±á«ááºážá
ááºážááœá¬ážáá«ááẠáá°ááá¯á·áá¬á
ááŒá¬áá á¬áá²ááŸá¬á¡áá±ážáááºáá¯á¶ážááŒááºááœá±ááŒá
áºááŒá®áž áá¯áááááŒá±á¬ááºá¡ááááºáááºážáá¯á¶ážá¡áá¬ááá¹áá¯áá»á¬ážáááºážááŒá
áºáá«ááẠááááá±áá¬ááá±á¬á·ááœááºážáááºááœá±áá« á¡ááºááááºáááºážáá°ááŒááºážááŒá®ážááœá²áááºá¡á¬ážáá¬ááá¹áá¬á·ááœá²áááºá¡á¬ážáááºá¡áâáá±á«ááºáž100áá®áá®áá¶ááá¯ááŒááºážáááºááá¯ááºáááºáá¯áá°ááááŒá®áž áááŒá¬ážáá²á¡ááœáẠneutron ááŒááºáá¬ááá¹áá¬áá±á«áºááŸá¬ááá¯ááẠáááºáá±á«ááºážáá®áá®áá¶ááŸáá·áºáá»á®áá±ážáá¶ááá¯ááºáá«áááº
353
+1
Red Giant star
Red Giant ááŒááºááŒá®ážáá»á¬ážááá±áá²á·ááá¯á·áá±á¬ááŒááºááŒá®ážáá»á¬ážáá²á·áá±á¬ááºáá¯á¶ážá¡áá»áááºáá²ááŒá
áºáá«áááº
ááŒááºáá
áºáá¯á¶ážáá²á·á¡áááá
áœááºážá¡ááºá¡áááºážá¡ááŒá
áºááŒá
áºáá²á·Hydrogenâáá±á¬ááºá
á¬áá¯ááºáá¯á¶ážááœá¬ážáá²á·á¡áá«á¡á°ááá¯ááºááá»á¯á¶á·áááºááœá¬ážááŒá®ážâáá±á¬á·á¡áá°ááŸáááºá¡ááœááºááŒááºá·áááºáá¬áá«áááºááá¯á¡áá°ááŸáááºááŒá±á¬áá·áºá¡ááŒááºááœáŸá¬áá¬áá°áá¡ááœááºá¡á
á¬ážáááºá¡ááá±á«ááºážáá»á¬ážá
áœá¬ááŒá®ážááœá¬ážáá¬ááŒá®ážá¡áá®áá±á¬ááº(ááá¯á·)áááá¹áá±á¬áºáá±á¬ááºá¡ááŒá
áºááŒá±á¬ááºážáá²ááœá¬ážáá«ááẠá¡ááœááºá¡á
á¬ážááŒá®ážáá¬ážááœá¬ážáááºáá²á·áááºážá
áœááºážá¡ááºááá¯âáá±áá¬á¡ááŸá¶á·ááŒááºá·áá»ááºááá²á·á¡ááœááºáá»ááºááŸá¬ááŒááºá¡áá°áá»áááºááá±á¬á·áááá¯áááºááá¯á¡á±ážááŒáá«áááºá¡áá»áááºááŒáá·áºááœá¬ážáááºáá±á¬á·á¡ááŒááºááœáŸá¬ááŒá®ážáᬠPlanetary nebula ááá¯á·áá±á«áºáá²á· ááŒááºá¡áá
áºááœá±ááœá±ážááœá¬ážáá¬âáá¬ááºááœá±á·ááááºááá¯ááºááœá±á¡ááŒá
áºááŒá±á¬ááºážáá²ááœá¬ážááŒá®ážá¡ááœááºážá¡á°ááá¯ááºááŒá®ážááá±á¬á·White dwarfá¡ááŒá
áºáá»ááºááŸááá±áá²á·ááŸá¬áá« áá»áœááºá¯ááºááá¯á·áá±áá¯á¶ážááŒá®ážáá¬ááá¯áááºáááºážáá±á¬ááºááŸá
áºâáá±á«ááºáž5áá®áá®áá¶ááŒá¬áááºRed giant á¡ááŒá
áºááŒá±á¬ááºážáá²ááœá¬ážááŸá¬áá« Mercury,VenusááŒáá¯ááºá¡ááŒááºááá¹áá¬ááŒáá¯ááºááá¯áá«áá«ážááŒáá¯ááœá¬ážááá¯ááºáá«ááẠááá¹áá¬ááŸá¡áá®ážáá¯á¶ážRed GiantááŒááºááŒá®ážáá»á¬ážáá±á¬á·34lyrsá¡ááœá¬GeminiááŒááºá
ááºá
á¯á¡ááœááºážááŸá¬áááºááŸááá²á· PolluxááŒááºááŒá®ážáá²ááŒá
áºáá«áááº
353
ááááá¯ááœá±á·ááœá±á·ááááºáá²á· 3áá¯á¶ážáááºážááŒááºááŒá®ážááœá±ááááºáž Blue supergiantááŒááºááŒá®ážááœá±áá²ááŒá
áºáá«áááº
353
Blue Giant (ááŒááºááŒá¬ááŒá®ážáá»á¬áž)
Blue Giant ááŒááºááŒá®ážáá»á¬ážáá¬ááŒá®ážáá¬ážááŒá®ážá¡ááºááááºáá°ááŒááºážáá¬á¡ááœááºáá±á¬ááºáááŒáá«ááẠáá±áá¯áááºáá²á· ááááŸá¡áááááŸáá¡áá®ážáá®ážááŸááá±ááá¯ááºááŒá®ážáá±á¬á· áá»ááºááŸá¬ááŒááºá¡áá°áá»áááºááá±á¬á· 10000Kááá±50000Ká¡ááá¡á
á¬ážá
á¬ážááŸááá±ááá¯ááºáá«ááẠá¡ááœááºá¡á
á¬ážááŒá®ážáá¬ážáá²á·á¡ááœáẠHydrogen áá±á¬ááºá
á¬ááá¯ááŒá±á¬ááºááŒá¬ážá
áœá¬áá¯á¶ážá
áœá²ááááŒáá·áºáááºáááºážáá¬áááŒá¬ážááŒááºáá»á¬ážáááºá
á¬áááºááá¯áá±á¬ááºážááŸáá«ááẠááŸá
áºáááºážáá±á«ááºážá¡áááºážáááºáá±á¬ááºáá¬ááŒá¬ááŸááºáááºááá¯á·ááá·áºááŸááºážááŒáá«ááẠááŒááºááŒá¬ááŒá®ážáá»á¬ážááŒá
áºáá±á«áºááẠáá¬ááºááœá±á·á¡áá»á¬ážá¡ááŒá¬ážááá¯á¡ááºáá²á·á¡ááœááºááŒá±á¬áá·áº
ááŒááºáá®áá¯áá»á¬ážáááºá
á¬áááºáá°ááá¯á·áááá¯ááŒá®ážááŸá¬ážáá«ážááŒáá«áááº
ááá¹áá¬ááŸá¡áá®ážáá¯á¶ážááŒááºááŒá¬ááŒá®ážáá»á¬ážááá±á¬á· 250lyrsá¡ááœá¬ VirgoááŒááºá
ááºá
á¯á¡ááœááºážáááºááŸááá²á· Spica ááŸáá·áº400lyrsá¡ááœá¬ááŸá¬áááºááŸááá²á· The Pleiadesááá¯á·áá²ááŒá
áºááŒáá«áááº
353
áá«áá¯áááááŒá±á¬ááºá¡ááŒáááºáá¯ááºááŒááºáá¬áá«
Source: U.S. Department of War (.gov) https://share.google/i2gNFnpsNmxpVMu8u
353
áá®Graphááᯠááá¹ááá¹ááá±áááŸá¬áá±á¬á·
Hertzsprung-Russell (H-R) diagramááá¯á·áá±á«áºáá«ááẠá¡á±á¬ááºáá¯á¶ážáá¡á¡á±ážáá¯á¶ážááŒá
áºááŒá®ážá¡áá±á«áºááá¯áá±á¬ááºáá±áá°áá±áá«áá² ááá¯á·á¡áá°á¡á±á¬ááºáá¯á¶ážááááºáááºážá¡ááŸááºáá¯á¶ážááŒá
áºááŒá®ážá¡áá±á«áºáááºáá±áááºáááºážááá¯áá±áá«áá² á¡ááœááºá¡á
á¬ážáá±ážáá²á·ááŒááºááœá±áᬠá
áœááºážá¡ááºá¡áááºážáááºáá¬áá¯ááºááá²á·á¡ááœááºââááŸá±ážááŸáááºáá¬áááºáááºážááŒá¬ááŸááºááŒááŒá®ážá¡ááœááºá¡á
á¬ážááŒá®ážáá¬ážáá²á·ááŒááºááœá±ááá±á¬á·á
áœááºážá¡ááºá¡ááŒá±á¬ááºá¡áá»á¬ážáá¯ááºáá°áá¯á¶ážá
áœá²ááá²á·á¡ááœááºáááºáááºážááá¯áá±á¬ááºážááŒá®ážá¡ááœááºá¡ááºááááºááŸá¡áááºážáá±á¬ááºáá±á¬ááºáááŒáá«áááº
353
White Dwarf (ááŒááºááŒá°áá¯)
White dwarf áá¡ááŸááºááááºáá±á¬á·ááŒááºááá¯ááºáá« áá°ááá¯á·ááá±áá²á·ááá¯á·á¡ááœááºá¡á
á¬ážááŸááá²á·ááŒáá¯ááºááŒá®ážááœá±áááºáááºážáá¯ááºáá¯á¶ážáá²á·á¡áá«ááŸá¬ á¡ááŒááºááœá¶ááŒá®ážáᬠNebula(áá¬ááºááœá±á·ááááºááá¯ááº)á¡ááŒá
áºáá»áœááºááœááºááœá¬ážááŒá®áž áá»áœááºážáá»ááºáá
áºáá²á·áá²á· á¡áááºá¡á°ááá¯ááºááŒá®ážáá« White dwarf áá»á¬ážáá¬âáááá¯áá±áá¯á¶ážááá¯áááºáá²á·áá
áºáááºááá·áºááŸááá±ááá¯ááºááŒá®ážáá±á¬á·á¡ááœááºááá¯ááááºáááºážáá«ááẠááá¹áá¬á¡ááœááºá¡á
á¬ážáá»áŸáá¬ááŸáááŒá®ážááŒááºááŒá°áá¯áááºáááºáááºááœááºážáá
áºááœááºážá
á¬áááºá·á¡ááœááºáá¬ááá¹áá¬áá±á«áºááŸá¬ á
.á
áááºááá·áºáá±ážáá¶ááá¯ááºáá«ááẠáá°ááá¯á·áá¬âáá±áá²á·ááá¯á·á¡áá°âáá±á¬áºáááºážá
áœááºážá¡ááºâáá±á¬áºáááºážááá¯ááºáá« áá»ááºáá
áºáá²á·á¡áá°áááºáá»ááºáá²á·radiationááœá±ááá¯á¡á¬áá¬ááááºážáááºážááŒááºáá²ááá¯á·ááœáŸáá·áºáá¯ááºáááºážáááŒááºážááŒááºážáá²á·á¡áá°áá»áááºáá»á±á¬á·áá»ááœá¬ážáááºážááŸá
áºâáá±á«ááºážáá®áá®áá¶áá»á®ááŒá¬áá²á·á¡áá«Black dwarfá¡ááŒá
áºâááŒá±á¬ááºážáá²ááœá¬ážááŒáááºááá¯á·ááá·áºááŸááºážáá«áááºááá¯á·áá±á¬áºá
ááŒá¬á
áá á¬ááŒá®ážáá¬ááá¯Black Dwarf ááŒá
áºáá±á«áºááá¯á·á¡ááœááºáááºáááºážáááá·áºáá±ážáá¬ááŒá±á¬áá·áºTheoryáááºáááºá¡áá±áá²á·áá¬ááŸááá±áá«áŠážááẠááá¹áá¬ááŸá¡áá®ážáá¯á¶áž White Dwarf áá»á¬ážááá±á¬á·8.6lyrs á¡ááœá¬ááŸááŸááá²á· Sirius B,
11.4lyrs á¡ááœá¬ááŸá¬ááŸááá²á· Procyonáá²á· 14.1lyrsá¡ááœá¬ááŸááŸááá²á·Van Maanenâs Starááá¯á·áá¶ááŒá
áºáá«áááº
353
ááááºááŒááºááŸáá±áá»á¬ááŒááºrunáá±ážáááºáá»á¬ áá»ááºážáá¬áá±ážááá±á¬ááºážáá¬áá²á·ááááºááŒá
áºáá¬ááŒá¬ááœá¬ážáááº
353
Yellow Dwarf ááŒááºáá»á¬ážáᬠáá¬áááºááᬠYellow áá¬áá« á¡á¬áá¬ááá²ááŸá¬áá±á¬á·á¡ááŒá°áá±á¬ááºá¡áá±áá²á·áá¬ááŒááºááá«áááº
ááá¹áá¬ááá±áá¬ááŒá±á¬áá·áºá¡áá«áá±á¬ááºááá¯á·ááââáá¹áá±á¬áºáá±á¬ááºáá±áá²á·ááŒááºáááá²ááá¯áá±á¬á· ááá¹áá¬áá²á·áá±áá¯ááŒá±á¬áá·áºáá«
ááá¯ááŒá
áºá
ááºááá¯áá±á¬á· Rayleigh scattering ááá¯á·áá±á«áºáá«ááẠá¡áááºážáááºážááœá±áá²ááŸá¬á¡ááŒá¬áá±á¬ááºáá¬á¡ááá¯áá¯á¶ážááŒá
áºáá«ááẠáá±áá¯áá²áá±á¬ááºáá²á·á¡áá«ááá¯á¡áááºážáááºážáá¬áááºáá±á«ááºážá
á¯á¶ááá¯ááŒáá·áºááœááºááœá¬ážáá²á·á¡ááœáẠáá±á¬ááºážáááºááŒá®ážááŒá¬áá±áááŒááºážá¡ááŒá±á¬ááºážááááºážá¡á²á·áá¬ááŒá±á¬áá·áºáá«
áá±áá¯áá
á
áºáá¯ááºááŒá®ážáá»ááºáá²á·áááºáá»ááºá¡áááºážáááºážáá¬áá»ááºáá¯á¶ážáá²áá±á¬ááºáá¬áá²á·á¡áá« á¡áá«áá±á¬ááºááœá±ážááœá±ážá¡áá±áá²á·ááŒááºáááŒááºážááŒá
áºáá«áááº
353
Yellow Dwarf (G type Main sequence star
áá»ááºááŸá¬ááŒááºá¡áá°áá»áááºáᬠ5300Ká០6000KááŒá¬ážááŸáááá¯ááºááŒá®áž ááá«ážááœá±á·áááºážááááºá
á®áá²á·ááŒááºáá»á¬ážá¡á¬ážáá¯á¶ážá¡áá²ááŸá¬ááŸ7%ááŸ8%áá¬Yellow dwarf ááŒááºááŒá®ážáá»á¬ážááŒá
áºáááºááá¯á·ááá·áºááŸááºážáá¬ážáá«ááẠáá»áœááºá¯ááºááá¯á·áá±á·á
ááºááŒááºááœá±á·áá±ááá²á·áá±áá¯á¶ážááŒá®ážáá¬áááºážááá¯á¡áá»áá¯ážá¡á
á¬ážáá²ááŸáá
áºáá¯á¶ážá¡áá«á¡áááºáá« áááºáááºážá¡á¬ážááŒáá·áº ááŸá
áºáá±á«ááºáž10áá®áá®áá¶ááŸááºááŒá¬ááá¯ááºááŒá®áž áá±áá¯á¶ážááŒá®ážáᬠááá¯áááºáááºážáá²á·áá
áºáááºááá·áºááŸááá±á¬ááºáá±ááŒá®ážáá«ááŒá®
ááá¯áá²á·ááá¯á·ááŒááºáá»á¬ážáá¬á¡á°ááá¯ááºá¡ááœááºážááŸá¬ Hydrogen ááá¯Heliumá¡ááŒá
áºááŒá±á¬ááºážáá²ááŒáá«ááẠHydrogen áá±á¬ááºá
á¬áá¯ááºááááºáááºážááŒáá·áºááœá¬ážáá²á·á¡áá« Red Giant ááá¯á·áá±á«áºáá²á· ááŒá
áºá
ááºááŒá
áºááœá¬ážááŒá®áž áááá¯áá°áá¡ááœááºá០á¡á100ááá±1000á¡ááááŒá®ážáá¬ážáá¬ááŒá®ážâáá±áá²á·ááá¯á·áá¬áááºá¡ááœááºá¡á
á¬ážááŒááºâááœá±ááá±á¬á·Nebulaááá¯á·âáá±á«áºáá²á·áá¬ááºâááœá±á·ááááºááá¯ááºááœá±ááŒá
áºááŒá®ážáá±á¬á·á¡áááºá¡á°ááá¯ááºááŒá®ážááá±á¬á·white dwarf ááá¯á·áá±á«áºáá²á·ááá¹áá¬á¡ááœááºá¡á
á¬ážáá»áŸáá¬ááŸáááŒá®ážááœááºá
áœá¬ááááºáááºážáá²á·ááŒááºáá
áºáá¯á¶ážááŒá
áºááœá¬ážááŸá¬áá« áá±áááºáá¯áááºááŒá®ážáá¬ážáá²á·ááŒááºááŒá®ážááœá±ááá±á¬á·Supernovaááá¯á·áá±á«áºáá²á·ááŒááºáá±á«ááºááœá²ááŸá¯ááŒá®ážááœá±Neutron starááá¯á·áá±á«áºáá²á·kmá¡áááºážáááºáá¬ááŸááááºáá²á·ááááºáááºážááœááºážáá²á·ááŒááºáá»á¬ážá¡ááŒááºáá±á¬ááºáá¯á¶ážááœááºážáááºááŒá®ážá¡áááááºááŒá
áºááœá¬ážáá«áááº
353
á
ááŒá¬áá á¬ááŒá®ážá
áááºááŒá
áºáááºáá²á·á¡áá«áá¯ááºážá á¡áá®áá±á¬ááºá¡á
ááºáá±ážááœá±áá« 2025áá¯ááŸá
áºááŸá¬ James Webb telescope ááá±ááœá±á·ááŸááá²á·áá¬ááŒá
áºááŒá®ážBig Bangá
áááºááŒá®ážááŸá
áºáááºážáá±á«ááºáž600ááá±á
áááºâáá±á«áºáá±á«ááºáá²á·ááŒáááºááá¯áá°áááá«áááºáá±áá»á¬áá±áá¬áá²á·á¡ááŒá±áá±á¬á·áááááá±ážáááºáá²á· theory áá
áºáá¯âááá±á¬á· á¡á²á·áá¬ááá¯á·á¡ááá¯ááºá¡áá¬á¡ááá¯ááŒá¯áá¬ážáá«ááẠá¡á²á·áá¬ááá±á¬á· Quasi star or Black Hole star(ááœááºážáááºááŒááºááŒá®áž)ááá¯á·áá±á«áºáá«ááẠáá°áááŒá±á¬ááááºá¡ááœááºážáá¬ážáBlackholeá¡ááŒá
áºáá»áœá¶áááºááœá¬ážáááºáá²á·á¡ááŒááºáááºá¡ááœá¶ááŒá®ážááá»ááºâáá±áá²á·ááŒá®ážá¡á²á·áá¬ááá¯á¡ááœááºážáááœááºážáááºáá
á¯ááºáá°á
á¬ážáá¯á¶ážáá²á·ááá±á¬áá«á¡á²á·áá¬á¡ááŒá±á¬ááºážááá±á¬ááºáááºááŸáááºáááºáá±ážáá±ážáá«ááẠá¡áá¯áinformationááŒááºá·á
á¯á¶á¡á±á¬ááºááá¯ááºáááºáá¯ááºážááá¯á·ááá¯á·áá«
353
Orange Dwarf(K-type main-sequence star)
Orange dwarf ááŒááºááœá±áᬠááŸá±ážááŸáááºááŸá¯ááºááŸá¬ážááŸá¯ááŒááºážáááºááŒá®ážáááºáááºážááŒá¬ááŸááºáá²á·ááŒááºáá®áá¯áá²á·áá»áœááºá¯ááºááá¯á·ááŸáá·áºáááºáá±áá»ááºááŸááá²á·áá±á¬ááºáááŒá®ážáááºáááºážááá¯áá²á·áá±áá¯á¶ážááŒá®áž(K type star)áá²á·á¡ááŒá¬ážááŸá¬áááºááŸááá«ááẠáá°ááá¯á·áá¬áá±ážáááºááŒá®ážáá±áááºá¡áááºážáááºá¡áá°áá»áááºáááºážáá«ááẠáá±áá¯áááºáá²á·50%ááá±80%á¡ááá¡ááœááºá¡á
á¬ážá¡áá®ážáá®ážááŸáááŒááŒá®ážáá°ááá¯á·áᬠHydrogen áá±á¬ááºá
á¬ááá¯ááŒá±ážááŸááºážá
áœá¬áá±á¬ááºáá»áœááºážááŒáá²á·á¡ááœááºáááºáááºážá¡á¬ážááŒáá·áºááŸá
áºáá±á«ááºážáááá®áá®áá¶ááá±áááá®áá®áá¶á¡ááááŸááºááŒá¬ááŒáááºááá¯á·áá°áááŒáá«ááẠáááºáááºážááŒá¬ááŸááºááŒááºážáá²á·ááŒááºáá®áá¯áá»á¬ážáá²á·ááá¯á·á¡áá¹ááá¬ááºáá»á¬ážáá²á·áá±á¬ááºááŒááºááŸáá¯ááºážááœá±ááá¯ááºááœáŸááºáááºáá¬ááŒá±á¬áá·áºááá¹áá¬ááŒááºááááºááŸáá¡ááœá²á·á¡á
ááºážááá¯ááŸá¬ááœá±áá²á·áá±áá¬ááŸá¬á¡á¬áá¬ááááá¹áá¶ááá¬ááŸááºááœá±á¡ááŒáá¯ááºáá¯á¶ážááŒááºá¡áá»áá¯ážá¡á
á¬ážáá²áá«áááºáá«ááẠááá¹áá¬ááŸá¡áá®ážáá¯á¶ážOrange Dwarf áá»á¬ážááá±á¬á·
4.2lyrsá¡ááœá¬ááŸá¬áááºááŸááá²á·Alpha Centauri B, 10.5lyrsá¡ááœá¬ááŸá¬áááºááŸááá²á·Epsilon Eridaniáá²á·11.9lyrsá¡ááœá¬ááŸá¬áááºááŸááá²á·Epsilon IndiááŒááºááá¯á·ááŒá
áºáá«áááº
353
Red Dwarf star(ááŒááºáá®áá¯áá»á¬áž)
ááŒááºáá®áá¯ááœá±áá¬á
ááŒá¬áá á¬á¡ááœááºážááŸá¬á¡áá±á«áá»á¬ážáá¯á¶ážááŒá
áºááŒá®áž ááŒááºááœá±á¡á¬ážáá¯á¶ážáá²á·75%áá±á¬ááºáred dwarf ááœá±áá« Hydrogen áá±á¬ááºá
á¬ááá¯ááŒá±ážááŸááºážá
áœá¬áá±á¬ááºáá»áœááºážááŒáá²á·á¡ááœáẠáááºáááºážáááºážááŸááºááŒáá«ááẠá¡áááºážáá¯á¶ážááá®áá®áá¶áá²á·áá»á®ááŒá®ážááŸááºáááºááá¯á·ááá·áºááŸááºážááŒáá«ááẠá
ááŒá¬áá á¬ááŒá®ážáá²á·áááºáááºážáᬠááŸá
áºáá±á«ááºáž13.8áá®áá®áá¶áá¬ááŸááá±ážáá²á·á¡ááœáẠááá¯á
áááºáááºážááááºááŸááá±áá²á·ááŒááºáá®áá¯ááœá±áá¬ááá¯áááºáááááºáááºážáá¯ááºáá¯á¶ážááŒááºážáááŸááá±ážáá« áá»ááºááŸá¬ááŒááºá¡áá°áá»áááºááá±á¬á· ááá·áºááŸááºážááŒá± 2000Kááá±3500KááŒá¬ážááŸáááŒá®áž á¡áá®áá±á¬ááºáá»á±á¬á·áá»á±á¬á·á¡ááœááºááá¹áá¬ááºááŸááá«ááẠáááºáááºážáááºááœááºáá²á·ááŒááºáá®áá¯ááœá±áá¬ááááºááŒáááºááŒáá«áá°áž high energy flare áá»á¬ážáá²á· Maganetic stormáá»á¬ážááá¯á
ááºáááºáááŒááºáá¯ááºááœáŸáá·áºáá±áá²á·á¡ááœááºá¡áá®ážá¡áá¬ážááŸá¬ááŸááá²á·ááŒáá¯ááºááœá±áá²á·áá±áá¯ááá¯á
á¯ááºááŒá²áá
áºááá¯ááºáá«áááºá¡áá®ážáá¯á¶ážááŒááºáá®áá¯ááá±á¬á·ááá¹áá¬á០4.2lyrsááŸá¬ááŸááá²á· Proxima Centauri áá«
353
áá±á¬ááºáááºááŒááºá¡áá»áá¯ážá¡á
á¬ážááœá±á¡ááŒá±á¬ááºážáá±ážâáá±ážáá«á·ááẠáá®áááºááá¯ááºážáá±ááááºááá±á¬ááºážáá±ááá¯á·áá«
353
Ai áá²á·á¡áá¹ááá¬ááºááá¯áá¬á áááºá
ááºáá
á¹á
ááºážáá»áá¯ážááŸá¬áááᯠAiááá¯ááá·áºááœááºážá¡áá¯á¶ážááŒáá¬ááŒáá«ááŒá®á¡áá»áááºáá¯ááºáá°áá¯ááºáááºáá¬ááŒá®ážááááºááááºážáá¬áááºáá°áá
áºâáá±á¬ááºá
áœááºážáá±á¬ááºáá¬áááºááá¯áááá»áá«ááẠá
á
áºáááºááá¯ááºáá¬ááŸá¬ááá¯ááá¯áááá¬áá«ááẠáá«áááºáá²á· Self awareness ááá¯á·áá±á«áºáá²á· áááá
áááºáááºááœá¬ážáá²á·áááºáá±á¬á·ááŒá¿áá¬á¡ááŒá®ážá¡áá»ááºáááºáá«ááŒá® Nukeááœá±ááá¯ááááºážáá»á¯áẠáá
áºááœáŸááºááŒá®áž áá°áá¬ážááœá±áá²á·áá±á¬ááºáá¯á¶ážáá±á·á
á®áŠážáááºááœá¬ážááá¯ááºáá«áááº
