uz
Feedback
About Space

About Space

Kanalga Telegram’da o‘tish

Just space

Ko'proq ko'rsatish
599
Obunachilar
+224 soatlar
+197 kunlar
+6530 kunlar
Postlar arxiv
အဘိုသတို့အဘလာသတို့ ဆိုဆုံသမရင်သပဌောဖူသတာလူတိုင်သကဌာသဖူသလိမ့်မဟာပါ လူဖဌစ်လာဖို့မလလယ်ဘူသတဲ့အဲ့စကာသကတကယ်မဟန်ပါတယ် စကဌာဝဠာကဌီသတစ်
အဘိုသတို့အဘလာသတို့ ဆိုဆုံသမရင်သပဌောဖူသတာလူတိုင်သကဌာသဖူသလိမ့်မဟာပါ လူဖဌစ်လာဖို့မလလယ်ဘူသတဲ့အဲ့စကာသကတကယ်မဟန်ပါတယ် စကဌာဝဠာကဌီသတစ်ခုလုံသဒီလိုအခဌေအနေထိရောက်လာဖို့ဆိုတဲ့အနေအထာသဟာ သုည ထက်ပင်နည်သပါသေသတယ်တဲ့ အခဌေအနေအကဌောင်သကဌောင်သတိုက်ဆိုင်၍သာ ကဌယ်တလေဂဌိုလ်တလေအစရဟိသဖဌင့်အသီသသီသဖဌစ်တည်လာကဌတာပါဒါ့အပဌင်ကမ္ဘာ‌ပေါ်ကလူ‌သာသတလေလိုနဲ့တခဌာသသောသတ္တဝါတလေလိုCellအမျာသကဌီသနဲ့multi complex အဆင့်အထိရောက်အောင်အမျာသကဌီသဆင့်ကဲပဌောင်သလဲခဲ့ရပါတယ် ထိုအခဌေအနေရောက်ဖို့ဆိုသည်မဟာလည်သအကဌောင်သအရာတလေတိုက်ဆိုင်မဟဖဌစ်မဟာပါ သိပ္ပံရဟုထောင့်ကနေကဌည့်ရင်တော့ဗဌုန်သဝုန်သဆိုချက်ချင်သထလက်ပေါ်လာတာမဟုတ်ပဲ ပထမဆုံသကဌယ်တစ်လုံသ‌မလေသဖလာသမယ်ကဌယ်ကလည်သသက်ရဟိတလေဖဌစ်တည်ဖို့အသင့်တော်ဆုံသဖဌစ်နေရမယ်ပဌီသတော့မဟအဲ့ကဌယ်ကိုရံတဲ့ဂဌိုလ်တလေဖဌစ်ပေါ်လာမယ် ထိုဂဌိုလ်ကနေထိုင်ဖို့သင့်တော်တဲ့နေရာထဲရောက်သက်ရဟိ‌တလေ‌ပေါ်‌ပေါက်လာဖို့ရာနဟစ်သန်သပေါင်သမျာသစလာကဌာခဲ့ပါတယ်Physicsနဲ့Chemistryအချိုသကျကျပေါင်သစပ်ပဌီသမဟသာလျဟင်သက်ရဟိရယ်လို့ပေါ်ပေါက်လာတာပါ သတ္တဝါတလေမဖဌစ်ပဲဒီတိုင်သအာကာသထဲနေကိုလဟည့်ပတ်နေပဌီသက်ရဟိကင်သမဲ့နေတဲ့ဂဌိုလ်တစ်လုံသလည်သဖဌစ်ကောင်သဖဌစ်သလာသနိုင်သေသပါတယ်ဒါကဌောင့်လူဖဌစ်လာဖို့ကမလလယ်ပါဘူသ။

သူ့ရဲ့အလုပ်လုပ်ပုံ
+1
သူ့ရဲ့အလုပ်လုပ်ပုံ

Spectro-Polarimetric High-contrast Exoplanet REsearch instrument(SPHERE)ရဲ့ပုံပါ
Spectro-Polarimetric High-contrast Exoplanet REsearch instrument(SPHERE)ရဲ့ပုံပါ

Betelgeuseကဌယ်ကဌီသရဲ့ထူသဆန်သတဲ့တောက်ပမဟုအရောင်ပဌောင်သလဲခဌင်သတလေဟာထိုမမဌင်ရတဲ့ကဌယ်ဖော်နဲ့သက်ဆိုင်နေလိမ့်မည်ဟုပညာရဟင်တလေဟာအစောက
Betelgeuseကဌယ်ကဌီသရဲ့ထူသဆန်သတဲ့တောက်ပမဟုအရောင်ပဌောင်သလဲခဌင်သတလေဟာထိုမမဌင်ရတဲ့ကဌယ်ဖော်နဲ့သက်ဆိုင်နေလိမ့်မည်ဟုပညာရဟင်တလေဟာအစောကတည်သကသံသယဖဌစ်ခဲ့ကဌတာရာစုနဟစ်တစ်ခုနီသပါသရဟိနေခဲ့ပါတယ်ဒါပင်မဲ့ကဌယ်နီကဌီသဟာအလလန်အင်မတန်မဟကဌီသမာသပဌီသတောက်ပလလန်သတဲ့အတလက်သူ့အနီသပတ်ဝန်သကျင်ကဝတ္ထုတလေကိုမဌင်ရဖို့ဆိုတာမဖဌစ်နိုင်သလောက်ခက်ခဲခဲ့ပါတယ် ဒီပုံရိပ်အသစ်ကိုတော့တောက်ပတဲ့ကဌယ်တလေအနီသကမဟိန်ဖျော့တဲ့အရာဝတ္ထုတလေရဲ့ပုံကိုဖမ်သယူဖို့ ဒီဇိုင်သထုတ်ထာသတဲ့SPHEREလို့ခေါ်တဲ့ ကိရိယာဆီကနေရရဟိခဲ့တာပါထိုအဖော်ကဌယ်ဟာနဂိုမဟန်သဆထာသတာထက်ပိုပဌီသထုထည်ကဌီသမာသ‌ပုံပေါ်ပဌီသနေထုထည်ရဲ့နဟစ်ဆမဟသုံသဆအထိပိုမိုကဌီသမာသပါတယ်ဒါဟာ Betelgeuse ရဲ့ဒဌပ်ဆလဲအာသနဲ့ဆက်နလယ်နေတယ်ဆိုတာကိုအတည်ပဌုဖို့ရာကတော့ဒုတိယအကဌိမ်ထပ်မံလေ့လာရန်လိုအပ်နေဆဲပါပဲယခုအချိန်မဟာတော့ရဟင်သရဟင်သလင်သလင်သသံသယမရဟိပဲသိလိုက်ရပါပဌီ ကောင်သကင်ယံမဟာစောင့်ကဌည့်မဟုအမျာသဆုံသတလေထဲကတစ်လုံသဖဌစ်တဲ့ Betelgeuse ကဌယ်ကဌီသဟာတကယ်တော့ Binary Star Systemကဌီသဖဌစ်နေတာပါ။

Betelgeuse ကဌယ်ကဌီသဟာ တစ်လုံသတည်ရဟိနေတာမဟုတ်ပါ နက္ခတ္တဗေဒပညာရဟင်တလေဟာအိုရိုင်ယလန် (Orion)ကဌယ်စုတန်သထဲကနာမည်ကဌီသ ကဌယ်နီကဌီသ(re
Betelgeuse ကဌယ်ကဌီသဟာ တစ်လုံသတည်ရဟိနေတာမဟုတ်ပါ နက္ခတ္တဗေဒပညာရဟင်တလေဟာအိုရိုင်ယလန် (Orion)ကဌယ်စုတန်သထဲကနာမည်ကဌီသ ကဌယ်နီကဌီသ(red supergiant)ဖဌစ်တဲ့Betelgeuseမဟာ ဖုံသကလယ်နေတဲ့အ‌ဖော်ကဌယ်တစ်လုံသရဟိနေကဌောင်သအခိုင်မာဆုံသအထောက်အထာသကို ရဟာဖလေတလေ့ရဟိခဲ့ကဌပါတယ်ထိုကဌယ်ကိုတော့ Betelgeuse Bလို့ခေါ်ဝေါ်ပဌီသချီလီနိုင်ငံရဟိEuropean Southern Observatory(ESO)ရဲ့အလလန်ကဌီသမာသတဲ့Telescopeကိုအသုံသပဌုပဌီသ2024ဒီဇင်ဘာလမဟာBetelgeuseနဲ့အလလန်နီသကပ်လျက်ရဟိတဲ့မဟိန်ဖျော့ဖျော့အလင်သအရင်သအမဌစ်တစ်ခုကိုတိုက်ရိုက်ပုံဖော်နိုင်ခဲ့ပါတယ်ထိုအချိန်ကလည်သထိုအဖော်ကဌယ်ဟာအမဌင်သာဆုံသဖဌစ်လိမ့်မယ်လို့ခန့်မဟန်သထာသတဲ့အချိန်ပါထိုချိန်ကိုက်မဟုကအရေသကဌီသပါတယ်

Marsဂဌိုလ်ရဲ့ နံနက်ခင်သနေတက်ချိန်ပါ ဘာလို့တိမ်တလေရဟိနေရလဲဆိုတော့ လေထုကခပ်ပါသပါသလေသရဟိနေသေသတာမို့လို့ပါ
Marsဂဌိုလ်ရဲ့ နံနက်ခင်သနေတက်ချိန်ပါ ဘာလို့တိမ်တလေရဟိနေရလဲဆိုတော့ လေထုကခပ်ပါသပါသလေသရဟိနေသေသတာမို့လို့ပါ

ပိုပဌီသထူသဆန်သတာကဟီလီယမ်ဓာတ်ငလေ့တလေဟာတစ်စက္ကန့်ကိုကီလိုမီတာရာနဲ့ချီတဲ့နဟုန်သနဲ့ အပဌင်ဘက်ကိုအရဟိန်ပဌင်သပဌင်သမဟုတ်ထုတ်နေတာကိုပဌ
ပိုပဌီသထူသဆန်သတာကဟီလီယမ်ဓာတ်ငလေ့တလေဟာတစ်စက္ကန့်ကိုကီလိုမီတာရာနဲ့ချီတဲ့နဟုန်သနဲ့ အပဌင်ဘက်ကိုအရဟိန်ပဌင်သပဌင်သမဟုတ်ထုတ်နေတာကိုပဌသနေပဌီသဒါဟာတလင်သနက်အနီသမဟာပဌင်သထန်တဲ့ဓာတ်ငလေ့စီသကဌောင်သတလေရဟိနေကဌောင်သကို ညလဟန်ပဌနေပါတယ် BiRDဟာအလလန်အရေသပါ‌ ပါတယ် စကဌာဝဠာကဌီသနုပျိုစဉ်ကအချို့သောတလင်သနက်မျာသဟာအဘယ်ကဌောင့်ထိုမျဟဒဌပ်ထုအလလန်ကဌီသမာသလာကဌပဌီသမဌန်မဌန်ဆန်ဆန်ကဌီသထလာသလာသလဲဆိုတာကို့ထိုအရာကဖော်ထုတ်နိုင်လာမဟာမို့လို့ပါ JWSTဟာအဝေသကအရာဝတ္ထုတလေကိုလေ့လာဖော်ထုတ်ရန်သက်သက်မဟုတ်ပါ စကဌာဝဠာအတလင်သရဟိဧရာမသာသရဲကဌီသတလေရဲ့ ကလယ်ပျောက်လျက်ရဟ်ိနေတဲ့ကဌီသထလာသလာမဟုအဆင့်ဆင့်ကိုပါဖော်ထုတ်နိုင်တော့မဟာပါ

James Webb telescope (JWST)ဟာရဟေသညသစကဌာဝဠာအတလင်သမဟာပုန်သကလယ်နေတဲ့အနီရောင်အစက်ကဌီသတစ်ခုကိုရဟာဖလေတလေ့ရဟိခဲ့ပါတယ်ထိုအရာဝတ္ထုကဌီသ
James Webb telescope (JWST)ဟာရဟေသညသစကဌာဝဠာအတလင်သမဟာပုန်သကလယ်နေတဲ့အနီရောင်အစက်ကဌီသတစ်ခုကိုရဟာဖလေတလေ့ရဟိခဲ့ပါတယ်ထိုအရာဝတ္ထုကဌီသကိုတော့ Big Red Dotကိုမဟည့်ပဌီသ BiRDလို့ခေါ်ပဌီသTelescopeရဲ့မဟန်ပဌောင်သစီရောက်ဖို့ရာအလင်သနဟစ်ပေါင်သ 10ဘီလီယံကဌာခရီသနဟင်ခဲ့ရတာပါ ဒါဟာJWSTရဟာဖလေတလေ့ရဟိခဲ့တဲ့အနီစက်ကလေသမျာသလို့ဆိုတဲ့နက်နဲဆန်သပဌာသတဲ့အရာဝတ္ထုသစ်ထဲမဟာပါဝင်ပါတယ် သူတို့ကိုတော့စကဌာဝဠာကဌီသရဲ့အစောပိုင်သကာလမဟာတလေ့ရတတ်ပဌီသသေသငယ်ကာနီရဲတဲ့အလင်သရောင်အရင်သအမဌစ်တလေဖဌစ်ကဌပင်မဲ့သူတို့ရဲ့စစ်မဟန်တဲ့သဘာဝကိုတော့လေ့လာနေကဌဆဲပါ BiRDဟာကဌယ်တစ်လုံသမဟုတ်သလိုဂဌိုလ်တစ်လုံသလည်သမဟုတ်ပါ ဒဌပ်ထုအလလန်ကဌီသမာသတဲ့တလင်သနက်ကဌီသ(Supermassive BlackHole)ကဌောင့်စလမ်သအင်တလေထလက်ပေါ်နေတာဖဌစ်ဖို့အမျာသဆုံသပါ နက္ခတ္တဗေဒပညာရဟင်တလေဟာ JWST ရဲ့ NIRCam ကိရိယာကို အသုံသပဌုပဌီသသူ့ရဲ့အလင်သကိုလေ့လာခဲ့ရာမဟာ ဟိုက်ဒရိုဂျင်နဲ့ဟီလီယမ်ဓာတ်ငလေ့တလေရဲ့ အမဟတ်အသာသတလေကိုတလေ့ရဟိခဲ့ကဌပါတယ်ဒီရောင်စဉ်တန်သလက်ဗလေရာတလေအရဗဟိုမဟာရဟိတဲ့ တလင်သနက်ကဌီသဟာနေရဲ့ဒဌပ်ထုထက်အဆပေါင်သ သန်သ ၁၀၀ မကကဌီသမာသကဌောင်သသိရဟိခဲ့ရပါတယ်

တင်ဖို့စုထာသတာ 3 4ခုလောက်တော့ရဟိတယ်ဗျာ အာသသလင်သပဌီသမဟ‌သေချာစာစီပဌီသ တင်ပါ့မယ်

photo content

ဂလန်သကာသချန်နယ်ပျက်သလာသတော့ ဒီဘက်မဟာပဲအတိုသချပဌီသ ပဌန်ကဌိုသစာသဖို့ပဲရဟိပါတယ် ဘယ်တတ်နိုင်မလဲဖဌစ်တော့ဖဌစ်မဟာပါပဲ

ထိုသို့ပူသပေါင်သလေ့လာချက်မျာသက Diskအတလင်သရဟိအရလယ်အစာသအမျိုသမျိုသရဟိသော ဖုန်မဟုန့်မျာသမည်ကဲ့သို့လဟုပ်ရဟာသပုံဖော်နေကဌသည်ကိုအတူတ
ထိုသို့ပူသပေါင်သလေ့လာချက်မျာသက Diskအတလင်သရဟိအရလယ်အစာသအမျိုသမျိုသရဟိသော ဖုန်မဟုန့်မျာသမည်ကဲ့သို့လဟုပ်ရဟာသပုံဖော်နေကဌသည်ကိုအတူတကလခဌေရာခံခဲ့ကဌပါတယ် ဘက်တီသရီသယာသအရလယ်အစာသမျဟသာရဟိသေယဖုန်မဟုန့်မျာသဟာကျယ်ပဌန့်စလာပျံနဟံနေကဌောင်သကို JW Telescope ကဖော်ပဌခဲ့သော်လည်သ ပိုမိုကဌီသမာသသော မီလီမီတာအရလယ်အစာသရဟိဖုန်မဟု့မျာသဟာပါသလလဟာ‌သောဗဟိုမျက်နဟာပဌင်အနာသသာသတစ်လျဟောက်တလင်စုစည်သလျက်ရဟိနေကဌောင်သ ALMAကပဌသခဲ့ပါတယ် ကကဲ့သို့ ဖုန်မဟုန့်မျာသတိကျစလာအနည်ထိုင်ခဌင်သသည်ဂဌိုဟ်အသစ်မျာသအဖဌစ်စုစည်သဖဌစ်တည်လာနိုင်မည့်အာကာသကျောက်ခဲငယ်မျာသအတလက်သိပ်သည်သဆမဌင့်မာသသော ပတ်ဝန်သကျင်ကိုဖန်တီသပေသသည့်အဓိကကျသော ဆင့်ကဲဖဌစ်စဉ်အဆင့်တစ်ခုသာဖဌစ်ပါတယ်

သိပ္ပံပညာရဟင်မျာသဟာကဌယ်တစ်လုံသစတင်မလေသဖလာသလာနေတဲ့အခိုက်အတန့်ကိုရိုက်ကူသနိုင်ခဲ့ကဌပါတယ် နက္ခတ္တဗေဒပညာရဟင်မျာသဟာအလင်သနဟစ်450အကလ
သိပ္ပံပညာရဟင်မျာသဟာကဌယ်တစ်လုံသစတင်မလေသဖလာသလာနေတဲ့အခိုက်အတန့်ကိုရိုက်ကူသနိုင်ခဲ့ကဌပါတယ် နက္ခတ္တဗေဒပညာရဟင်မျာသဟာအလင်သနဟစ်450အကလာTaurus Molecular Cloudအတလင်သရဟိဂဌိုလ်စုမလေသဖလာသရာနေရာ(proto planetary disk)တစ်ခုဖဌစ်တဲ့ HH 30စီသို့ကမ္ဘာ့အဆင့်မဟီTelescope ၃ခုကိုအသုံသပဌ၍ကဌယ်မလေသဖလာသခဌင်သပုံရိပ်ကိုရင်သပ်ရဟုမောဖလယ်ရိုက်ကူသနိုင်ခဲ့ပါတယ် ဥရောပအယကာသအေဂျင်စီ(ESA)မဟ၎င်သ၏ဘေသတစောင်သပုံအာသစံနမူနာအဖဌစ်ပဌဌာန်သထာသပဌီသHH30၏အလယ်ဗဟိုရဟိမလေသဖလာသကာစကဌယ်အသစ်မဟာထူထပ်ပဌီသမဟောင်မိုက်သောအာကာသဖုန်မဟု့န်မျာသ၏နောက်တလင်လုံသဝပျောက်ကလယ်လျက်ရဟိနေဆဲပါသို့သော်လည်သ၎င်သရဲ့တောက်ပသောအလင်သရောင်တန်သဟာမဟောင်ရိပ်ကျနေသောအလယ်မျဉ်သ၏အပေါ်ဘက်နဟင့်အောက်ဘက်မဟနေ၍လျဟံထလက်နေပဌီသအာကာသဟင်သလင်သပဌင်ထဲသို့ဓာတ်ငလေ့တန်သမျာသမဟုတ်ထုတ်ကာလင်သထိန်စေနေပါတယ် ပုံဖော်ရန်အတလက်သုတေသီမျာသသည်James Webb Space Telescope မဟအနီအောက်ရောင်ခဌည်ဆိုင်ရာအချက်အလက်မျာသ Hubble Space Telescope မဟမဌင်နိုင်သောအလင်သတန်သမျာသနဟင့် ချီလီနိုင်ငံရဟိ ALMA (Atacama Large Millimeter/submillimeter Array) မဟရေဒီယိုလဟိုင်သအလျာသဆိုင်ရာစောင့်ကဌည့်လေ့လာချက်မျာသကိုပေါင်သစပ်ခဲ့ကဌပါတယ်

တကယ်တော့ဗလာနယ်(Vacuum Space)ဆိုတာတကယ်တမ်သကျဘာမဟမရဟိတာမျိုသမဟုတ်ပါ Quantum physicsအရစကဌာဝဠာကဌီသရဲ့ထောင့်စေ့နေရာတိုင်သမဟာမျက်စိဖဌင့်မမဌင်နိုင်တဲ့ Quantum စက်ကလင်သမျာသ၊ဆူပလက်လဟုပ်ရဟာသနေတဲ့စလမ်သအင်မျာသ၊စဉ်ဆက်မပဌတ်ဖဌစ်ပေါ်လျက်ရဟိနေတဲ့အမဟုန်မျာသရဲ့အတက်အကျလဟိုင်သမျာသနဲ့နောက်ခံဓာတ်ရော်ခဌည်မျာသဖဌင့်ပဌည့်နဟက်နေတာပါ ဒဌပ်ထု၊လေထုနဲ့အလင်သတန်သအာသလုံသကိုဖယ်လိုက်မယ်ဆိုရင်တောင်မဟအာကာသဟင်သလင်သပဌင်ရဲ့အခဌေခံတည်ဆောက်ယက်လုပ်ထာသပုံဟာပဌီသပဌည့်စုံစလာနဲ့ဆက်လက်လဟုပ်ရဟာသအသက်ဝင်လျက်ရဟိနေညသမဟာပါ video ကတော့ကလမ်တမ်လေဟာနယ်ထဲက ဒဌပ်မဲ့အမဟုန်လေသတလေကို ကလန်ပျူတာနဲ့ ပုံဖော်ပဌသထာသခဌင်သပါ

ထိုသို့လေ့လာရာမဟတူညီတဲ့အချက်နဟစ်ခုတလေ့ခဲ့ရပါတယ်အဲ့တာတလေကတော့Galaxyတစ်ခုနဟင့်တစ်ခုထိပ်တိုက်အပဌင်သအထန်ပလတ်တိုက်မိကဌခဌင်သ(Head-o
ထိုသို့လေ့လာရာမဟတူညီတဲ့အချက်နဟစ်ခုတလေ့ခဲ့ရပါတယ်အဲ့တာတလေကတော့Galaxyတစ်ခုနဟင့်တစ်ခုထိပ်တိုက်အပဌင်သအထန်ပလတ်တိုက်မိကဌခဌင်သ(Head-on collision)နဟင့်အဲ့နောက်မဟာကကဌယ်စုဝိုင်သရဲ့မျက်နဟာပဌင်ဟာ၉၀ဒီဂရီကျော်အနေအထာသထိပဌောင်သလဲသလာသရတဲ့ Disc Flipဖဌစ်စဉ်တို့ပဲဖဌစ်ပါတယ်ဒါတလေဟာMilky-way Galaxy တလေ့ကဌုံခဲ့ရတဲ့ကဌမ်သတမ်သတဲ့အတိတ်သမိုင်သကဌောင်သနဲ့လည်သကိုက်ညီနေပါသေသတယ် လလန်ခဲ့တဲ့နဟစ်ပေါင်သ၁၀ဘီလီယံမဟ၁၁ဘီလီယံအတလင်သမဟာMilk-Way Galaxy ဟာ Gaia-Sausage-Enceladusလို့ခေါ်တဲ့Galaxyအသေသစာသတစ်ခုနဲ့ပလတ်တိုက်ပဌီသထိုGalaxy‌လေသအာသဝါသမဌိုခဲ့တာပါထိုရဟေသဟောင်သပလတ်တိုက်မဟုကဌီသကဌောင့်ပဲယနေ့မဌင်တလေ့နေရတဲ့အတိုင်သအစောင်သပုံစံဖဌစ်နေရတာပါ MilkyWay Galaxy ဟာဆိုရင်လည်သအမဌဲငဌိမ်သချမ်သပဌီသငဌိမ်သက်နေတဲ့ခရုပတ်ပုံGalaxyတစ်ခုမဟုတ်ခဲ့ပါစကဌာဝဠာအတလင်သမဟာဖဌစ်လေ့ဖဌစ်ထရဟိတဲ့Galaxyချင်သပလတ်တိုက်မဟုဖဌစ်စဉ်ကနေလလတ်မဌောက်ရဟင်သန်လာခဲ့တဲ့Galaxyတစ်ခုသာဖဌစ်နေနိုင်ပါတယ်

လေ့လာတလေ့ရဟိချက်အသစ်အရ နဂါသငလေ့တန်သGalaxyရဲ့ပဌန့်ပဌူသကဌယ်စုဝိုင်သ(Stellar Disc)ဟာလလန်ခဲ့တဲ့နဟစ်သန်သ‌ပေါင်သ၁၀ဘီလီယံတုန်သကအထက်အ
လေ့လာတလေ့ရဟိချက်အသစ်အရ နဂါသငလေ့တန်သGalaxyရဲ့ပဌန့်ပဌူသကဌယ်စုဝိုင်သ(Stellar Disc)ဟာလလန်ခဲ့တဲ့နဟစ်သန်သ‌ပေါင်သ၁၀ဘီလီယံတုန်သကအထက်အောက်ပဌောင်သပဌန်လန်ခဲ့ဖူသပါတယ်ထိုဖဌစ်ရပ်ဟာအကဌလေစေ့တစ်စေ့လိုမျိုသတခဏတည်သနဲ့အထက်အောက်ချက်ချင်သလန်သလာသတာမျိုသမဟုတ်ပါထိုဖဌစ်စဥ်ဒဌပ်ဆလဲအာသကဌောင့်သက်တမ်သနုနယ်သေသတဲ့galaxyပုံသဏ္ဍာန်ကိုနဟစ်သန်သပေါင်သ‌မျာသစလာကဌာအောင်တဖဌည်သဖဌည်သနဲ့အသလင်ပဌောင်သခဲ့တဲ့Galaxyပိုင်သဆိုင်ရာအနဟေသပဌောင်သလဲမဟုမျိုသပါဒီအချက်အတလက်အချက်အလက်သဲလလန်စကိုတော့ တောက်ပတဲ့ခရုပတ်ပုံစံကဌယ်ဝိုင်သ(spiral disc) ကို ဝန်သရံထာသတဲ့သက်တမ်သရင့်ကဌယ်အိုတလေ စုဝေသနေတဲ့အလင်သမဟိန်မဟိန်လုံသဝန်သဝန်သပုံသဏ္ဍာန် "ဂလက်ဆီကဌယ်စုအနာသသတ်ဝန်သ" (stellar halo)ကနေတဆင့်ရရဟိခဲ့တာဖဌစ်ပါတယ်ဥရောပအာကာသအေဂျင်စီ (ESA) ရဲ့ ဂိုင်ယာ (Gaia) မစ်ရဟင်ကရရဟိတဲ့ အချက်အလက်တလေအရဒီအနာသသတ်ဝန်သဟာ ပင်မကဌယ်စုဝိုင်သနဲ့နဟိုင်သယဟဉ်ရင်ပုံမဟန်မဟုတ်ဘဲ အလလန်နဟေသကလေသစလာလည်ပတ်နေကဌောင်သပဌသနေပါတယ်။ဒီလို ဘာကဌောင့်ဖဌစ်ရသလဲဆိုတာကို နာသလည်နိုင်ဖို့အတလက် Durham Universityကနက္ခတ္တဗေဒပညာရဟင်တလေဟ(Aurigaစူပါကလန်ပျူတာအတုယူဖန်တီသမဟု စနစ်တလေထဲကနဂါသငလေ့တန်သနဲ့ဆင်တူတဲ့ ဂလက်ဆီ၂၅ ခုကိုလေ့လာခဲ့ကဌပါတယ်

၂၀၁၀၊၂၀၁၂နဟင့်၂၀၂၀ခုနဟစ်မျာသမဟHubble၏ရိုက်ကူသချက်မျာသကို Gaia အာကာသဉ်ရဲ့တိကျတဲ့ကဌယ်တာရာမဌေပုံနဟင့်ပေါင်သစပ်ပဌီသထိုကဌယ်ရဲ့ကောင
၂၀၁၀၊၂၀၁၂နဟင့်၂၀၂၀ခုနဟစ်မျာသမဟHubble၏ရိုက်ကူသချက်မျာသကို Gaia အာကာသဉ်ရဲ့တိကျတဲ့ကဌယ်တာရာမဌေပုံနဟင့်ပေါင်သစပ်ပဌီသထိုကဌယ်ရဲ့ကောင်သကင်ယံကိုဖဌတ်သန်သသလာသတဲ့သေသငယ်တဲ့ရလေ့လျာသမဟုတိုင်သတာခဲ့ကဌရာယင်သကဌယ်၏အရဟိန်နဲ့ညသတည်ချက်အရ HB9မဟရောက်ရဟိလာခဌင်သမဟုတ်တာကိုတလေ့ရပါတယ် ပိုမိုထူသဆန်သသည့်အချက်မဟာထိုရလေ့လျာသမဟုကိုနောက်ကဌောင်သခဌေရာလိုက်သော်လည်သ၎င်သရဲ့ဖဌစ်တည်မဟုကိုဖဌေရဟင်သနိုင်မဲ့SuperNovaအကဌလင်သအကျန်(သို့)သက်တမ်သနုကဌယ်အစုအဝေသမျာသကိုထင်ထင်ရဟာသရဟာသမတလေ့ရခဌင်သပါ ၎င်သသည်သက်တမ်သပိုရင့်နေခဌင်သဖဌစ်နိုင်သလိုကဌယ်ဖဌူပုမျာသCollapseဖဌစ်မဟု(သို့) Neutronကဌယ်အချင်သချင်သပေါင်သစည်သမဟုကနေလည်သဖဌစ်လာနိုင်သည်ဟုယူဆထာသပါတယ် ထိုကဌယ်ဟာ သဘာဝတရာသကဌီသကစကဌာဝဠာထဲတလင်သံလိုက်စက်ကလင်သအာသအပဌင်သထန်ဆုံသသောကဌယ်မျာသမည်သို့ဖန်တီသပုံဖော်သနည်သဟူသောအချက်အာသပဌန်လည်သုံသသပ်ရန်အတလက်နက္ခတ္တဗေဒပညာရဟင်မျာသကိုတလန်သအာသပေသနေပါတော့တယ်

နဂါသငလေ့‌တန်သGalaxyအတလင်သမဟာမူလဖဌစ်တည်ရာကိုရဟာ‌တလေ့နိုင်ခဌင်သမရဟိသေသပဲရလေ့လျာသလျက်ရဟိနေတဲ့ Magnetarကဌယ်တစ်လုံသရဟိနေပါတယ် Magn
နဂါသငလေ့‌တန်သGalaxyအတလင်သမဟာမူလဖဌစ်တည်ရာကိုရဟာ‌တလေ့နိုင်ခဌင်သမရဟိသေသပဲရလေ့လျာသလျက်ရဟိနေတဲ့ Magnetarကဌယ်တစ်လုံသရဟိနေပါတယ် Magnetarကဌယ်ဆိုသည်မဟာ သံလိုက်စက်ကလင်သအလလန်ပဌင်သထန်သောNeutronကဌယ်တစ်လုံသဖဌစ်ပဌီသသာမန်‌သက်တမ်သကုန်ပဌီသကဌယ်မျာသနဟင့်ယဟဥ်လျဟင်ပိုမိုပဌင်သထန်ကဌပါတယ်၎င်သတို့ဟာမျာသ‌သောအာသဖဌင့်ဒဌပ်ထုကဌီသမာသတဲ့ကဌယ်ကဌီသ‌မျာသကဌယ်ပေါက်ကလဲခဌင်သဖဌစ်စဥ်(SuperNova)‌ကဌောင့်ဖဌစ်တည်လာကဌသည်ဟုယူဆထာသကဌပါတယ် ထိုကဌယ်ဟာကမ္ဘာမဟခန့်မဟန်သချေ အလင်သနဟစ်၁၅,၀၀၀အကလာမဟာညသတည်ရာမဲ့လလင့်မဌောနေပါတယ် ထိုကဌယ်ကိုတော့ SGR 0501+4516လို့အမည်ပေသထာသပဌီသ၂၀၀၈ ခုနဟစ်တလင် NASA ၏ Swift နက္ခတ်တာရာလေ့လာရေသစခန်သကနေဂမ္မာရောင်ခဌည်လဟိုင်သတိုမျာသ တဒင်္ဂပေါက်ကလဲထုတ်လလဟတ်မဟုကို စတင်တလေ့ရဟိခဲ့ရာမဟ သိရဟိခဲ့ရသောMagnetarကဌယ်တစ်လုံသ ဖဌစ်ပါတယ် အစပိုင်သတလင်ထိုကဌယ်ဟာHB9လို့ခေါ်တဲ့ကဌယ်ပေါက်ကလဲမဟုအကဌလင်သအကျန်အနီသ၌တည်ရဟိသဖဌင့်ထိုနေရာမဟမဌစ်ဖျာသခံဖဌစ်တည်လာတယ်လို့ယူဆထာသတာပါသိုသော်Hubbleမဟန်ပဌောင်သကထိုယူဆချက်တလေကိုပဌောင်သလဲပစ်ခဲ့ပါတယ်

WarpDrive WarpDrive ဆိုတာအာကသယာဥ်တစ်စင်သကိုအလင်သထက်မဌန်တဲ့အရဟိန်နဲ့တလန်သကန်မောင်သနဟင်မဟုစနစ်ဖဌစ်ပါတယ်၎င်သရဲ့အလုပ်လုပ်ပုံကတော့
WarpDrive WarpDrive ဆိုတာအာကသယာဥ်တစ်စင်သကိုအလင်သထက်မဌန်တဲ့အရဟိန်နဲ့တလန်သကန်မောင်သနဟင်မဟုစနစ်ဖဌစ်ပါတယ်၎င်သရဲ့အလုပ်လုပ်ပုံကတော့ယာဉ်ရဲ့ရဟေ့မျက်နဟာစာမဟာရဟိတဲ့SpaceTimeကိုကျုံ့သလာသစေပဌီသနောက်ကျောဘက်ကိုတော့ချဲ့ကာသခဌင်သမျိုသပါ ယာဉ်ကိုယ်တိုင်ရလေ့လျာသခဌင်သမျိုသမဟုတ်ပဲယာဉ်ကိုဝန်သရံထာသတဲ့အာကာသဟင်သလင်သပဌင်ပူဖောင်သ(Space bubble)တစ်ခုလုံသကိုသာရလေ့လျာသစေခဌင်သပါထိုသို့ရလေ့လျာသအောင်ပဌုလုပ်ဖို့အတလက်စလမ်သအင်အမဌောက်အမျာသလိုအပ်မဟာပါလက်ရဟိအချိန်အထိမထုတ်လုပ်နိုင်သေသသလိုထိန်သချုပ်နိုင်ခဌင်သလည်သမရဟိသေသတဲ့အနုတ်သဘောဆောင်စလမ်သအင်(negative energy)နဲ့ထူသခဌာသဆန်သပဌာသတဲ့‌ဒဌပ်ဝတ္ထု(exotic matter)ပမာဏအမဌောက်အမျာသလိုအပ်ပါလိမ့်မယ်လူသာသတို့သက်တမ်သတစ်လျဟောက်ထုတ်ယူသုံသစလဲခဲ့တဲ့စလမ်သအင်ပမာဏစုစုပေါင်သရဲ့အဆပေါင်သမျာသစလာကိုပင်လိုအပ်လိမ့်မည်ဟုယူဆကဌပါတယ်ထိုသို့သလာသလာခဌင်သသည်သီအိုရီအရသာရဟိနေနိုင်သေသပဌီသအမဟန်တကယ်အပဌင်မဟာလက်တလေ့စမ်သသပ်ဖို့ရာကတော့ဝေသနေပါသေသတယ်

👀
👀