About Space

နောက်တစ်ယောက်ထပ်ဆုံးသွားပြီလို့သိရ ရုရှားအစိုးရကအခြေအနေအမှန်ကိုအရှိတိုင်းမထုတ်ပြန်ပဲချပ်လှပ်လျှို့ဝှက်ထားနေတာတွေရှိတယ်လို့လည်းသိရပါတယ်

ဒီကျောက်ဟာ ကမ္ဘာပေါ်မှာတန်ဖိုးအကြီးဆုံးဖြစ်ပြီး 1ခုတည်းသာတွေ့ရှိပါသေးတယ် ထိုကျောက်ကိုတော့ Kyawthuite(ကျော်သူအိုက်)လို့ခေါ်ပြီးမြန်မာနိုင်ငံမှာထွက်ရှိခဲ့တာပါ ၎င်းကိုမြန်မာနိုင်ငံမှတွင်းထွက်သတ္တုဗေဒနှင့်ကျောက်မျက်ပညာရှင် ဒေါက်တာကျော်သူက ဒေသတွင်းဈေးကွက်တစ်ခုမှ၂၀၁၀ခုနှစ်ကဝယ်ယူခဲ့တာပါ ထိုကျောက်ကိုတန်ဖိုးကြီးနီလာနှင့်ပတ္တမြားများထွက်ရှိရာကမ္ဘာကျော်မိုးကုတ်မြို့၊ချောင်းကြီးလျှိုအတွင်းရှိရေတိုက်စားခံထားရတဲ့အနည်ကျကျောက်စရစ်ခဲများထဲတွင်Crystalအနေနဲ့စတင်‌တွေ့ရှိခဲ့ပါတယ် ကျောက်မြတ်ရတနာအဖြစ်သွေးဖြတ်ပြီးနောက်ဓာတုဗေဒနည်းများနှင့်စစ်ဆေးကြည့်ရာယခင်ကမှတ်တမ်းတင်ထားခဲ့ခြင်းမျိုးမရှိတဲ့ကျောက်အမျိုးအစားဖြစ်နေကြောင်းကိုသိပ္ပံပညာရှင်များကသိခဲ့ရပါတယ် ၎င်းမှာအဓိကပါတဲ့ဒြပ်စင်တွေကတော့ Bismuth,antimonyနဲ့Oxygenတို့ဖြစ်ပြီး၎င်းတို့ဘာသာဆိုလျှင်တော့မရှားပါးကြပါ ထိုဒြပ်စင်များကိုပေါင်းစည်းပေးဖို့လိုအပ်တဲ့ဖြစ်တောင့်ဖြစ်ခဲအခြေအနေများကြောင့်သာဒီကျောက်ဖြစ်ပေါ်လာတာပဲဖြစ်ပါတယ် စိန်ကဲ့သို့တောက်ပတဲ့အရောင်ပြေးပြီးအလင်းဖောက်နိုင်တဲ့နီညိုရောင်/လိမ္မော်ရောင်ရှိပါတယ် ဒီကျောက်ကိုတော့အမေရိကန်နိုင်ငံ Los Angelesခရိုင်ရှိသဘာဝသမိုင်းပြတိုက်မှာပြသထားပါတယ်

Russiaက Siberia ဒေသ Irkutsk ဒေသကဓာတ်ခွဲခန်းတစ်ခုမှာ ပလိပ်ပိုးပါဝင်တဲ့စမ်းသပ်ပြွန်တစ်ခုကျကွဲပြီး အသက်28နှစ်အရွယ်ရှိတဲ့ဝန်ထမ်းတစ်ဦးသေဆုံးသွားပြီးတော့သူမနဲ့ထိ‌တွေ့ခဲ့တဲ့လူအ‌ယောက်200နီးပါးကိုသီးသန့် Quarantineထား ထားနေရပါတယ်တဲ့ဓာတ်ခွဲခန်းမှာဇီဝပြွန်တွေကိုကိုင်တွယ်နေရင်းပြင်းထန်အဆုတ်ရောင်ပုလိပ်ရောဂါဖြစ်စေနိုင်တဲ့Yersinia pestis bacteria ပိုးပါဝင်တဲ့ပြွန်ဟာစက်တင်ဘာ 25ရက်နေ့ကကျကွဲခဲ့ပြီးတိုက်ရိုက်ထိတွေ့ခဲ့မိတဲ့ ထိုအမျိုးသမီး(patient Zero)ဟာပြင်းထန်အဆုတ်ရောင်ရောဂါများကိုခံစားပြီးOct2ရက်နေ့ကဆုံးပါးသွားခဲ့ပါတယ်

ပုံမှာပါတဲ့ မည်းမည်းအရာကြီးက ပြီးခဲ့တဲ့ဇူလိုင်လ ၂၄ ရက်နေ့က ကမ္ဘာပတ်လမ်းထဲကို အောင်မြင်စွာ တက်လှမ်းနိုင်ခဲ့တဲ့ SpaceX ရဲ့ Starship Flight 13 (Ship 40) ဒုံးပျံကြီးပဲ ဖြစ်ပါတယ် ဟိုးအရင်ကဆိုရင် ဒုံးပျံတွေဟာလွှတ်တင်ပြီးတာနဲ့ပင်လယ်ထဲပျက်ကျအဆုံးသတ်ကြရတာပါ ဒါပင်မဲ့အခုနောက်ပိုင်းဒုံးပျံတွေဟာလွှတ်တင်ပြီးတာနဲ့‌လေယာဥ်ပျံတွေလိုခေါက်တုံ့‌ခေါက်ပြန်ပြန်လည်အသုံးပြုနိုင်အောင်ပြန်လည်မွမ်းမံလို့ရနေပါပြီ လက်ရှိမှာတော့ ဒီဒုံးပျံကြီးဟာ အမေရိကန်နိုင်ငံ၊ တက္ကဆက်ပြည်နယ် (Texas) မှာရှိတဲ့ Brownsville က Starbase စခန်းဆီကို အောက်တိုဘာ ၆ ရက် သို့မဟုတ် ၇ ရက်နေ့လောက်မှာ ဆိုက်ရောက်ဖို့ ဦးတည်ခုတ်မောင်းနေပါတယ် ဘာအတွက် ပြန်သယ်လာတာလဲဆိုတော့ လေထုထဲကို အပူချိန် ပြင်းပြင်းနဲ့ ပြန်ဝင်လာချိန်မှာ ဒုံးပျံရဲ့ အပူခံပြားတွေ (Heat shields) နဲ့ ကိုယ်ထည် ဘယ်လောက် ခံနိုင်ရည်ရှိခဲ့လဲ ဆိုတာကို အသေးစိတ် လေ့လာဆန်းစစ်ဖို့အတွက်ပါ

ဂြိုလ်သားတွေရှိလောက်လားဆိုတော့ရှိလောက်ပါတယ် စကြာဝဠာထဲမှာGalaxy‌ပေါင်းဘီလီယံ ထရီလီယံနဲ့ချီရှိပြီးတော့အဲ့ထဲမှာကြယ်‌ပေါင်းသိန်းသန်းမကရှိကြမှာပါ အဲ့ကြယ်‌တွေကိုလည်ပတ်နေကြတဲ့ဂြိုလ်ပေါင်းများစွာလည်းရှိ‌နေကြပြီးအဲ့ထဲမှာကမ္ဘာနဲ့ဆင်တူတဲ့ သက်ရှိဖြစ်တည်နေနိုင်တဲ့အကွာအဝေးမှာရှိနေတဲ့ဂြိုလ်ပေါင်းဟာလည်း သန်းနဲ့ချီပြီးရှိနေနိုင်ပါတယ် ကျောက်ခဲကျောက်ဆိုင်တွေနဲ့ပြည့်နေတဲ့ကမ္ဘာတို့၊ရေတွေသာရှိပြီးကုန်းမြေမရှိတဲ့ကမ္ဘာအစရှိသဖြင့်အမျိုးမျိုးဖြစ်တည်နေကြမှာပါ အခြေအနေအရပ်ရပ်သာမျက်နှာသာပေးရင်သက်ရှိတွေဖြစ်တည်ကြမှာဖြစ်ပြီးပုံသဏ္ဍာန်အမျိုးမျိုးနဲ့တည်ရှိနေကြမှာပါ ရေတစ်စက်ကိုသာမန်မျက်စိနဲ့ကြည့်ပြီးဘာမှမရှိဘူးပြောလို့မရပါ သင့်တော်ရာ microscope အစရှိတဲ့စက်ပစ္စည်းအကူအညီနဲ့အနီးကချဲ့ကြည့်ရင်ရှင်သန်လှုပ်ရှားနေကြတဲ့ Microscopic organisms လေးတွေကိုတွေ့မြင်နိုင်မှာဖြစ်ပြီးစကြာဝဠာအနှံ့မှာလည်းအမျိုးမျိုးကွဲပြားမတူညီကြတဲ့သက်ရှိတွေရှင်သန်ဖြစ်တည်နေကြမှာကိုတော့ ကျနော်ယုံကြည်ပါတယ်

Standard Cosmology တွင်တော့Dark Energy ဟာGalaxyများတစ်ခုနှင့်တစ်ခုညှင်သာစွာဝေးကွာသွားစေရန်တွန်းကန်အားပေးသည့် ကိန်းသေအား(Cosmology Constant)တစ်ခုအဖြစ်လုပ်ဆောင်‌ပါတယ် သို့သော်Big Ripဖြစ်သည်Theoryအရ Phantom Energyဟုခေါ်သောအသွင်ကွဲစွမ်းအင်တစ်မျိုးပေါ်မှာခြေခံနေပါတယ် Equation of State(အခြေအနေပြညီမျှခြင်း) (w) စကြာဝဠာပညာရှင်များသည်Dark Energyကို w ဟုခေါ်တဲ့ကိန်းရှင်တစ်ခုနဲ့တိုင်းတာကြပြီးအကယ်၍ w= -1ဖြစ်နေပါကDarl Energyရဲ့သိပ်သည်းဆဟာကိန်းသေဖြစ်နေမည်ဖြစ်ပြီး Big Freeze(သို့)အပူစွမ်းအင်ကုန်ဆုံး၍စကြာဝဠာကြီးပျက်သုန်းခြင်း(Heat Death)ဖြစ်စဉ်သို့သာဦးတည်သွားမှာပါ အရှိန်လွန်တိုးပွားခြင်း(The Overdrive) (w<-1) အကယ်၍wဟာ-1ထက်ငယ်နေပါကစကြာဝဠာကြီးကျယ်ပြန့်လာသည်နှင့်အမျှPhantomစွမ်းအင်ဟာလည်းပိုမိုတိုးပွားလာမည်ဖြစ်ပြီးယင်းကအထိန်းအကွပ်မဲ့တုံ့ပြန်မှုသံသရာ(Runaway feedback loop)ကိုဖြစ်ပေါ်စေပြီးSpace-timeကျယ်ပြန့်မှုကိုပါအလွန်အမင်းပြင်းထန်စွာအရှိန်မြှင့်တင်ပေးသဖြင့်တစ်ခုနှင့်တစ်ခုစုစည်းတည်ရှိနေသာရုပ်ဝတ္ထုတည်ဆောက်မှုပုံစံများကိုပါသတင်ဖျက်စီးပါတော့တယ်

The Big Rip ဆိုတာဟုစကြာဝဠာကြီးရဲ့အဆုံးသတ်ကံကြမ္မာနှင့်ပတ်သက်တဲ့ Theory အခြေခံစကြာဝဠာဗေဒတစ်ခုဖြစ်ပါတယ် ဒီဖြစ်စဉ်မှာတော့ ကြီးမားလှတဲ့Galaxyများမှနေ၍တစ်ခုချင်းသောAtomsများအထိရှိသောဒြပ်ထုအားလုံးဟာစကြာဝဠာကြီးရဲ့အရှိန်ပြင်းစွာကျယ်ပြန်လာမှုကြောင့် အစိမ်းလိုက်ဆွဲဖြဲဖျက်စီးခြင်းကိုခံရမှာဖြစ်ပါတယ် မတည်ငြိမ်တဲ့အမှောင်စွမ်းအင်(Dark Energy)ကြောင့်ဖြစ်ပေါ်နေရသည့်ထိုကျယ်ပြန့်ခြင်းဟာအကန့်အသတ်ရှိ‌သောအချိန်ကာလတစ်ခုမှာ အနန္တ(အတိုင်းအဆမဲ့)ကိန်းဂဏန်းတစ်ခုသို့ရောက်ရှိသွားမှာဖြစ်ပြီးသဘာဝတရားကြီးရဲ့အခြေခံရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာစွမ်းအင်စုအားလုံးကိုဖျက်စီးလွှမ်းမိုးသွားမှာပါ

ဤအချက်ပြလှိုင်းဟာဂြိုလ်သားများတည်ရှိနေတယ်ဆိုတဲ့သက်သေအထောက်အထားမဟုတ်ပဲ၎င်းဟာသိပ္ပံပညာအတွက်ပိုမိုအသုံးဝင်သောအရာတစ်ခုဖြစ်ပြီးကမ္ဘာပြင်ပြရှိဂြိုလ်များရဲ့မမြင်နိုင်တဲ့သံလိုက်စက်ကွင်းပတ်ဝန်းကျင်များကိုတိုက်ရိုက်စူးစမ်းလေ့လာဖို့နည်းလမ်းသစ်တစ်ခုပင်ဖြစ်ပါတယ်

၎င်းရဲ့ပြင်းထန်သောစက်ဝိုင်းပုံစံစွမ်းအင်လှိုင်းစီးဆင်းမှူ(Circular polarization)က ဂြိုလ်၏သံလိုက်စက်ကွင်းနှင့်လျှပ်စစ်ဓာတ်ဆောင်တဲ့အမှုန်များအပြန်အလှန်သက်ရောက်မှုကြောင့်ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ Auroral radio emissionကိုညွှန်ပြနေပါတယ် ထိုလုပ်ဆောင်ချက်ကိုတော့ electron cyclotron maser instabilityလို့ခေါ်ပြီးကြာသာပတေးဂြိုလ်ကဲ့သို့သောဓာတ်ငွေ့ဂြိုလ်ကြီးများမှပြင်းထန်တဲ့ရေဒီယိုလှိုင်းတွေထွက်ပေါ်လာနေရခြင်းရဲ့အခြေခံအချက်တစ်ခုပဲဖြစ်ပါတယ် တိုင်းတာမှုများအရ၎င်းလှိုင်းစတင်ထွက်ပေါ်လာတဲ့နေရာတွင် ကမ္ဘာ့သံလိုက်စက်ကွင်းထက်အဆ 1250 gauss ခန့်ပိုမိုပြင်းထန်တဲ့သံလိုက်စက်ကွင်းတည်ရှိ‌နေကြောင်းကိုသိရှိရပါတယ် ထိုတိုင်းတာမှုဟာနေအဖွဲ့အစည်းပြင်ပမှာရှိတဲ့ဂြိုလ်တစ်လုံးရဲ့သံလိုက်စက်ကွင်းကိုပထမဆုံးအကြိမ်အနေနဲ့တိုင်းတာနိုင်လိုက်ခြင်းပါ Beta Pictoris Bဟာအလွန်မြန်ဆန်သောအရှိန်နှုန်းဖြင့်လည်ပတ်နေပြီးတစ်ပတ်ပြည့်ရန် 8နာရီမှ9နာရီခန့်သာကြာမြင့်ပြီးထိုကဲ့သို့မြန်ဆန်စွာလည်ပတ်နေခြင်းဟာ၎င်းရဲ့ကြီးမားသောသံလိုက်စက်ကွင်းကိုစွမ်း‌အင်ပေးရန်ကူညီပေးနေတာပါ

နက္ခတ္တဗေဒပညာရှင်များသည် ၎င်းတို့၏သမိုင်းတစ်လျှောက် ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ်နေအဖွဲ့အစည်းပြင်ပဂြိုဟ် (exoplanet) တစ်ခုထံမှတိုက်ရိုက်လာနေသော ရေဒီယိုအချက်ပြလှိုင်း(radio signals) များကိုဖမ်းယူရရှိခဲ့ကြပါတယ် ထိုဂြိုလ်ကိုတော့Beta Pictoris Bလို့ဟု‌ခေါ်ပြီးကမ္ဘာမှအလင်းနှစ် 64နှစ်အကွာမှာတည်ရှိကာကြာသာပတေးဂြိုလ်(Jupiter)ထက် ၁၀ဆပိုမိုကြီးမား၍သက်တမ်းနုဧရာမဓာတ်ငွေ့ဂြိုလ်ကြီးတစ်လုံးပဲဖြစ်ပါတယ် သုတေသီများဟာတောင်အာဖရိကရှိ Meerkat Radio Telescopeကိုအသုံးပြု၍0.85နဲ့3.5 gigahertzအကြားလျှင်မြန်ပြီးထပ်တလဲလဲထွက်ပေါ်နေတဲ့လှိုင်းများကိုဖမ်းယူရရှိခြင်းမှတဆင့်သိရှိခဲ့တာပါ အဓိကအရေးပါတဲ့အောင်မြင်မှုတစ်ရပ်ကတော့ဒီအချက်ပြလှိုင်းတွေဘယ်နေရာကလာသလဲဆိုတာကိုအတိအကျဖော်ထုတ်နိုင်ခြင်းပါ အဆိုပါရေဒီယိုလေ့လာချက်များကို ထိုဂြိုလ်၊၎င်း၏မိခင်ကြယ်နှင့်တည်ငြိမ်သောအညွှန်းမှတ်များအနေနဲ့လုပ်ဆောင်ပေးတဲ့အဝေးမှာရှိနေတဲ့ Quasarများရဲ့တိကျသောနေရာများနှင့်နှိုင်းယှဉ်တွက်ချက်ခဲ့ကြရာအဆိုပါရေဒီယိုလှိုင်းများဟာမိခင်ကြယ်စီမှမဟုတ်ပဲ Beta Pictoris Bဂြိုလ်နှင့်သာအတိအကျထပ်တူကျနေခဲ့တာပါ

3. The Black Hole Era (ယခုကစနောက်နှစ်ပေါင်း 10⁴⁰ မှ 10¹⁰⁰ နှစ်အကြာ) ထိုအချိန်မှာတော့တွင်းနက်ကြီးတွေသာတည်ရှိ‌တော့မှာဖြစ်ပြီးဟာကြွင်းကျန်ရစ်သော ဒြပ်ဝတ္ထုများအပေါ်မှာတဖြည်းဖြည်း ‌ဖြေးညှင်းစွာ စားသုံးနေဥိီးမှာပါ သို့သော်လည်း၎င်းတို့ဟာ Hawking Radiation လို့ခေါ်တဲ့ ဓာတ်ရောင်ခြည်ဆုံးရှုံးခြင်းနဲ့အငွေ့ပျံခြင်းဖြစ်စဉ်နဲ့အတူပျောက်ကွယ်သွားမှာပါ 4. The Dark Era ( နှစ်ပေါင်း10¹⁰⁰ နှစ်နောက်ပိုင်း) နောက်ဆုံးလက်ကျန်တွင်းနက်အငွေ့ပျံပျောက်ကွယ်သွားပြီးနောက်စကြာဝဠာကြီးဟာ ဗလာနတ္တိဘာမှမရှိတော့ပဲ အေးစက်မှောင်မိုက်နေတဲ့နေရာကြီးတစ်ခုဖြစ်သွားမှာပါ photons, neutrinos,နဲ့electronsတွေဟာဆိုရင်လည်း 0မှတ်နီးပါးအထိအေးခဲသွားမှာဖြစ်ပါတယ် ဒါဟာစကြာဝဠာကြီးရဲ့အဆုံးသတ်များထဲကတစ်ခုပါ

The Big Freeze(Heat Death) ဒါကတော့အတော်များများလက်ခံကြတဲ့စကြာဝဠာကြီးအဆုံးသတ်မဲ့ပုံခန့်မှန်းချက်တစ်ခုဖြစ်ပါတယ် အရမ်းပြန့်ကားလာတဲ့အချိန်မှာစွမ်းအင်များကိုအညီအမျှဖြန့်ဝေအသုံးပြုနိုင်ခြင်းမရှိတော့တဲ့အခြေအနေမျိုးဖြစ်လာပြီးနောက်အဆုံးမှာ မှောင်မိုက်အေးခဲကာအဆုံးသတ်သွားမယ်လို့ဆိုပါတယ် 1. The Stelliferous Era (The Age of Stars) အခုလက်ရှိအဆင့်ကတော့ ကြယ်အသစ်တွေဟာ Nebula ဓာတ်ငွေ့တိမ်တိုက်တွေကနေပေါ်ပေါက်လာနိုင်သော်လည်းဒီအခြေအနေတွေဟာတစ်နေ့နေ့တစ်ချိန်ချိန်ဓာတ်‌ငွေ့များကုန်ခန်းသွားတဲ့အချိန်ကျရင်ကြယ်အသစ်များ‌မွေးဖွားခြင်းဟာရပ်တန့်သွားမှာပါ 2. The Degenerate Era (ယခုကစနောက်နှစ်‌ပေါင်း10¹⁴ မှ 10⁴⁰နှစ်အကြာ) နောက်ဆုံးလက်ကျန်ကြယ်များဟာလောင်စာကုန်ခမ်းသွားပြီးနောက်သက်တမ်းကုန်သွားကြမှာ ဖြစ်ပါတယ် စကြာဝဠာအနှံ့အပြားမှာသေဆုံးပြီးကြယ်အကြွင်းအကျန်များဖြစ်တဲ့ White dwarf,Brown drawf, Neutron Starနဲ့Blackholeများဖြင့်သာပြည့်နှက်နေတော့မှာပါ ဒါပင်မဲ့သူတို့မှာလည်းသက်တမ်းကုန်ဆုံးချိန်တွေရှိကြပါတယ်

အရာရာတိုင်းမှာ အဆုံးသတ်ရှိသလို စကြာဝဠာကြီးဟာဆိုရင်လည်း တစ်နေ့နေ့တစ်ချိန်ချိန်မှာအဆုံးသတ်သွားမှာပါ အဆုံးသတ်မည့်ပုံကိုခန့်မှန်းချက်အမျိုးမျိုးရှိတဲ့အထဲမှာမှ အဖြစ်နိုင်ဆုံး 3 မျိုးကို ညနေကျရင် ဖတ်ရပါမယ်

ပိုပြီးထူးဆန်းတာကအတောက်ပဆုံးသောအပူကွက်ကြီးဟာ2015ခုနှစ်ကရရှိခဲ့တဲ့ALMAရဲ့အချက်အလက်များထဲမှတူညီတဲ့တည်နေရာမှာမှာပဲပြန်လည်ပေါ်ထွက်လာခြင်းပါ ထိုအချက်ကBetelguese၏လေထုထဲရှိ အချို့သောဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ပုံများသည် အနည်းဆုံးခုနစ်နှစ်ခန့်အထ ရေရှည်တည်တံ့နေနိုင်ကြောင်းကိုဆိုလိုပြီးယင်းမှာဧရာမအပူစီးကူးမှု (Giant Convection) ဆိုင်ရာလက်ရှိ သိပ္ပံနည်းကျပုံစံငယ်များခန့်မှန်းထားသည်ထက်များစွာပိုမိုကြာရှည်နေခြင်းဖြစ်ပါတယ် ထိုအပူလှိုင်းများဖြာထွက်နေတဲ့နေရာကွက်ကြီးဟာကြယ်ရဲ့အပြင်ဘက်အလွှာများစီသို့တုန်ခါလှိုင်းများပို့လွှတ်နေသည့်များပြားလှတဲ့ဓာတ်ငွေ့ဆဲလ်များနဲ့ဆက်စပ်နေမယ်လို့ဆိုပါတယ် ထိုသို့ပြင်းထန်တဲ့လှုပ်ရှားမှုများဟာBetelgeuse ကြယ်ကြီးနောက်ဆုံးပေါက်မကွဲသွားခင် အာကာသထဲသို့ဒြပ်ပစ္စည်းများစွန့်ထုတ်ရန်အကူအညီပေးတဲ့အတွက်ထိုအချက်သာအလွန်အရေးကြီးပါတယ် ကျွန်ုပ်တို့ဟာသာမန်ကြယ်ကြီးတစ်လုံး‌ကိုမြင်တွေ့နေရခြင်းမဟုတ်ပဲ သေဆုံးလုဆဲဆဲ အသက်ငင်နေတဲ့ ကြယ်ကြီးတစ်လုံးရဲ့နောက်ဆုံးအချိန်ကိုစောင့်ကြည့်နေကြရတာပါ

Betelgeuse ကြယ်ကြီးရဲ့မီးလျှံများတောက်လောင်ပြီးပွက်ပွက်ဆူနေတဲ့မျက်နှာပြင်ကြီးကိုအသေးစိတ်ပုံရိပ်တစ်ခုအနေနဲ့တွေ့မြင်လိုက်ရပါပြီ နက္ခတ္တဗေဒပညာရှင်များဟာ ALMA Telescopeကြီးကိုအသုံးပြု၍တစ်နေ့တွင်Supernovaအဖြစ်ပေါက်ကွဲသွား(သို့)ပေါက်ကွဲပြီးဖြစ်တဲ့Orionကြယ်အစုအဝေးရှိနာမည်ကျော်ကြယ်နီကြီးBetelgeuseရဲ့အတွင်းပိုင်းလေထုပုံကိုရိုက်ကူးနိုင်ခဲ့ကြပါတယ် ထိုကြယ်ကြီးအားနေလုံးကြီး၏နေရာမှာအစားထိုးလိုက်မည်ဆိုပါကMarsဂြိုလ်ရဲ့ပတ်လမ်းကိုပင်လွန်သွားလိမ့်သည်အထိအရွယ်အစားကြီးမားလှပါတယ် ထိုသို့ကြီးမားလှသောအရွယ်အစားကြောင့်သာ၎င်းလေထုရဲ့အနုစိတ်အချက်အလက်များကိုခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာတွေ့မြင်နိုင်ခြင်းဖြစ်ပြီးအခြားသောကြယ်အများစုအတွက်မလုပ်ဆောင်နိုင်သေးတဲ့အရာတစ်ခုလည်းဖြစ်ပါတယ် ALMA၏လေ့လာတွေ့ရှိတဲ့အခြေအနေများအရ၎င်းဟာချောမွေ့လုံးဝန်းပြီးတောက်ပနေတဲ့အလုံးအထည်မဟုတ်တော့ကြောင်းသိရပါတယ် လေထုသည်ပုံသဏ္ဌာန်ပျက်ယွင်းနေပြီးလှိုင်းတွန့်များဖြစ်ပေါ်နေကာဧရာမ အပူလှိုင်းဖြာထွက်ရာနေရာကွက်များဖြင့်ပြည့်နှက်နေပါတယ်အချို့သောအကွက်များဟာဘေးပတ်ဝန်းကျင်မှာရှိတဲ့ဓာတ်ငွေများထက် 800Kပိုပြီးပူလောင်နေတာပါ

Marsဂြိုလ်ပေါ်က နံနက်ခင်း

ပိုဆိုးတာက အဲဒီအထဲက အေးဂျင့် ၇၀၀ လောက်ဟာ အချင်းချင်း ပူးပေါင်းပြီး လုံခြုံရေးစနစ်တွေကို ဖောက်ထွင်းကာ Hugging Face ဆာဗာကို တိုက်ခိုက်ပြီး အမြင့်ဆုံး ထိန်းချုပ်ခွင့် (root access) ကိုပါ ရယူနိုင်ခဲ့ကြပါတယ်။ ဒီဖြစ်ရပ်ကို ကြည့်ခြင်းအားဖြင့် အနာဂတ်မှာ AI တွေဟာ လူတွေရဲ့ အမိန့်ပေးညွှန်ကြားမှု မလိုတော့ဘဲ သူတို့ဘာသာ ပူးပေါင်းကြံစည်နိုင်စွမ်း ရှိလာပြီဆိုတာ ထင်ရှားနေပါတယ်။ ဒါကြောင့် အလွန်စွမ်းဆောင်ရည်မြင့်တဲ့ AI စနစ်တွေကို ထိန်းချုပ်ဖို့ ပိုမိုတင်းကျပ်တဲ့ လုံခြုံရေးအစီအမံတွေနဲ့ ပြင်ပက လွတ်လပ်တဲ့ ကျွမ်းကျင်ပညာရှင်တွေရဲ့ စောင့်ကြည့်စစ်ဆေးမှုတွေ အရေးတကြီး လိုအပ်နေပြီလို့ Amodei က တောင်းဆိုထားပါတယ်။ #crdtomytechmyanmar

Anthropic CEO က AI ဟာ ၆ လကနေ ၁၂ လအတွင်း အင်တာနက်ကို ထိန်းချုပ်တော့မယ်လို့ သတိပေး **** - မကြာခင်ကာလမှာ အင်တာနက်ကွန်ရက်ကြီးတစ်ခုလုံးကို AI တွေက သိမ်းပိုက်သွားနိုင်တယ်ဆိုရင် သင် ယုံနိုင်ပါ့မလား။ Anthropic ရဲ့ အမှုဆောင်အရာရှိချုပ် Dario Amodei ကတော့ ဒီကိစ္စကို အလေးအနက် သတိပေးနေပါတယ်။ နောက်ထပ် ၆ လကနေ ၁၂ လအတွင်းမှာပဲ အရမ်းကို စွမ်းဆောင်ရည်မြင့်မားတဲ့ AI အေးဂျင့်တွေဟာ အင်တာနက်ကို ကြီးစိုးထိန်းချုပ်သွားနိုင်တဲ့ အန္တရာယ်ရှိနေပါတယ်။ အဲဒီ AI တွေက botnet တွေကို သုံးပြီး ကွန်ပျူတာတွေကို တိုက်ခိုက်လာနိုင်သလို၊ ဒေါ်လာဘီလီယံနဲ့ချီပြီး ဆုံးရှုံးသွားစေနိုင်တဲ့အထိ ဒုက္ခပေးနိုင်တယ်လို့ သူက ဆိုပါတယ်။ ဒီလိုပြောရတာကလည်း တကယ်ဖြစ်ခဲ့တဲ့ ကြက်သီးထစရာ ဆိုက်ဘာလုံခြုံရေး စမ်းသပ်မှုတစ်ခုကြောင့်ပါ။ OpenAI နဲ့ Hugging Face တို့ကြား စမ်းသပ်မှုတစ်ခုလုပ်ခဲ့ရာမှာ သီးခြားစီခွဲထားတဲ့ AI အေးဂျင့် ၁၂၀၀ လောက်ဟာ အချင်းချင်း လျှို့ဝှက်ဆက်သွယ်နိုင်ခဲ့ကြပါတယ်။

မနေ့က NVIDIAအုပ်ကြီးနဲ့ထရမ့်တို့အစည်းအ‌ဝေးပွဲမှာဖုန်းဆက်စကားပြောကြတာကတော့ Aiကိုတိုးတက်အောင်လုပ်နေမှုကိုမလျှော့နိုင်ပါဘူး လျှော့လို့မရပါဘူးတဲ့ ကာကွယ်သင့်တာကိုတော့ကာကွယ်ပြီးဒီအတိုင်းပဲဆက်သွားမှာပါတဲ့ သေချာပါပြီ ငါတို့သေဖို့များသွားပြီ🫠

အခုတောင်Aiတွေကအဆန်းအပြားတွေလုပ်လာနိုင်ပါပြီ ပိုင်ရှင်ခွင့်ပြုချက်မရပဲ လျှောက်လုပ်နေတာ အချင်းချင်းGpဖွဲ့ပြီးဆွေးနွေးတာတွေ အမိန့်မနာခံပဲပေကပ်ကပ်လုပ်တဲ့Caseတွေရှိနေပါတယ် Aiကြောင့်လူသေနိုင်တယ်ဆိုတာကဘအကယ်၍သူတို့ကိုသာ စိတ်တိုင်းကျလုပ်ကိုင်ခွင့်ပေးထားရင် အခုMilitary equipment တွေမှာ Ai စနစ်တွေအတော်များများထည့်ထားပါတယ် အဲ့တာတွေထဲအထိဖောက်ဝင်ထိန်းချုပ် Nukeလွှတ်တာတို့ Missile တွေလျှောက်လုပ်တာတွေအထိဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်အခုခေတ်မှာ အရာရာက Aiနဲ့မကင်းတော့တဲ့အတွက် စိုးရိမ်စရာပါပဲ company ကြီးတွေကတော့ ထိန်းပြီးလုပ်ကိုင်ကြမယ်လို့တော့ပြောတာပါပဲ သို့သော် မယုံရ ကြိတ်ပြီးကပ်တိုးလေးတွေ တီးနေကြမှာ