About Space

ဒီမှန်ပြောင်းကြီးဟာ ကမ္ဘာ့ပတ်လမ်းထဲမှာလှည့်ပတ်နေတာမဟုတ်ဘဲ ကမ္ဘာနဲ့ မိုင်ပေါင်း ၉ သိန်းကျော်အကွာမှာရှိတဲ့ နေနဲ့ ကမ္ဘာရဲ့ ဆွဲအားတွေကြား အထူးဟန်ချက်ညီနေတဲ့ L2 လို့ခေါ်တဲ့အာကာသနေရာတစ်ခုမှာတည်ရှိနေတာပါ။ အဲ့ဒီနေရာကနေ နေ၊ ကမ္ဘာနဲ့ လ တို့ကလာတဲ့ အပူရှိန်တွေကိုကာကွယ်ဖို့အတွက် တင်းနစ်ကွင်းနီးပါးအရွယ်အစားရှိတဲ့ ငါးလွှာပါနေကာဒိုင်းကြီးကိုအသုံးပြုထားပါတယ်။ ဒါကြောင့်လည်း မှန်ပြောင်းအတွင်းပိုင်းကကိရိယာတွေကို အပူချိန် အနှုတ် ၂၂၃ ဒီဂရီဆဲလ်စီးယပ်စ်အောက်အထိ အမြဲအေးစိမ့်နေအောင်ထိန်းထားနိုင်တာဖြစ်ပြီး ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဇူလိုင်လမှာ ပထမဆုံးအကြိမ် ရောင်စုံဓာတ်ပုံတွေကို စတင်ထုတ်ပြန်ပေးခဲ့ပါတယ်။ စကြာဝဠာအစောပိုင်းကာလ Big Bang ပေါက်ကွဲမှုကြီးဖြစ်ပြီးနောက် နှစ်သန်းရာဂဏန်းအတွင်းက အစောဆုံးဂလက်ဆီတွေနဲ့ ပထမမျိုးဆက် ကြယ်တွေဖြစ်ပေါ်လာခဲ့တဲ့ခေတ်ကာလရဲ့ပုံရိပ်တွေအပြင် အခြားဂြိုဟ်တွေပေါ်မှာ သက်ရှိတွေရှင်သန်နိုင်တဲ့ လေထုအခြေအနေမျိုး ရှိ၊ မရှိ ဆိုတာတွေကိုပါ အရင်ကထက်ပိုမိုတိကျစွာ လေ့လာခွင့်ရလာစေခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။

အမေရိကန်အာကာသအဖွဲ့အစည်း NASA က ဦးဆောင်ပြီး ဥရောပနဲ့ကနေဒါအာကာသအဖွဲ့တွေပူးပေါင်းကာ ဒေါ်လာ ၁၀ ဘီလီယံနီးပါးအထိ အကုန်အကျခံ တည်ဆောက်ခဲ့တဲ့ဒီမှန်ပြောင်းကြီးဟာ အာကာသထဲကိုလွှတ်တင်ခဲ့ဖူးသမျှ အနီအောက်ရောင်ခြည်သုံးမှန်ပြောင်းတွေထဲမှာ အကြီးဆုံးနဲ့အစွမ်းထက်ဆုံး ဖြစ်ပါတယ်။ သူ့ရဲ့နည်းပညာက အရင် Hubble မှန်ပြောင်းနဲ့လုံးဝကွာခြားသွားပြီး သာမန်မျက်စိနဲ့မမြင်နိုင်တဲ့အနီအောက်ရောင်ခြည်လှိုင်းတွေကို အဓိကဖမ်းယူတာဖြစ်လို့ အာကာသထဲက ဖုန်မှုန့်တိမ်တိုက်တွေလို ကွယ်နေတဲ့အရာတွေကိုဖြတ်သန်းပြီး အဝေးဆုံးကအလွန်မှိန်ဖျော့တဲ့ ကြယ်တွေနဲ့ဂလက်ဆီတွေကိုပါ အသေးစိတ်မြင်တွေ့နိုင်စွမ်းရှိလာတာပါ။ ဒီလိုအလင်းလှိုင်းတွေကို အမိအရဖမ်းယူနိုင်ဖို့အတွက် မှန်ပြောင်းကြီးရဲ့ပင်မမှန်ချပ်ကြီးကို ရွှေရည်စိမ်ထားတဲ့ဘေရီလီယမ်သတ္တုခြောက်ထောင့်ပုံစံအစိတ်အပိုင်း ၁၈ ခုနဲ့ ပေါင်းစပ်ဖွဲ့စည်းထားပြီး စုစုပေါင်း အချင်း ၂၁ ပေ (၆.၅ မီတာ) ရှိတာကြောင့် Hubble ထက် အလင်းစုဆောင်းနိုင်တဲ့ ဧရိယာ ၆ ဆလောက် ပိုကြီးမားသွားပါတယ်။

စကြာဝဠာကြီးစတင်ဖြစ်တည်ခါစ လွန်ခဲ့တဲ့နှစ်ပေါင်းသန်းချီကအလင်းတန်းတွေကိုခြေရာခံပြီး အတိတ်ဆီကိုအချိန်ခရီးသွားသလိုမျိုးလှမ်းကြည့်ဖို့ဆိုတာ တစ်ချိန်ကတော့စိတ်ကူးယဉ်ဇာတ်လမ်းတစ်ခုလိုပါပဲ။ ဒါပေမဲ့ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၂၅ ရက်နေ့မှာအောင်မြင်စွာလွှတ်တင်နိုင်ခဲ့တဲ့ James Webb အာကာသကြည့်မှန်ပြောင်းကတော့ ဒီစိတ်ကူးကိုလက်တွေ့ဖြစ်လာအောင်ဖန်တီးပေးခဲ့ပါတယ်။ ဒါကို မသိသေးသူတွေအတွက်ရော သိပြီးသားသူတွေအတွက်ပါ ပြန်လည်မျှ‌ေ၀ပေးလိုက်ပါတယ်ခင်ဗျာ။

ကမ္ဘာမှအနီးဆုံး Neutron starကတော့ 400lyrsခန့်မှာတည်ရှိတဲ့ RXJ1856.5−3754 ပါ

Neutron star Neutron star ဆိုတာဟာအင်မတန်မှအရွယ်အစားကြီးမားတဲ့ကြယ်ကြီးသက်တမ်းကုန်ဆုံးတဲ့အခါမှာ Supuernova လို့ခေါ်တဲ့ပေါက်ကွဲမှုကြီးဖြစ်သွားပြီးဒြပ်ဆွဲအားပြိုကွဲမှုကြောင့်ဖြစ်‌ပေါ်လာတဲ့သိပ်သည်းသောကြယ်များပါ ထိုဒြပ်ဆွဲအားပြိုကွဲမှုကအလွန်ပြင်းထန်တဲ့အတွက် Proton နဲ့ Electronဟာ 20km(12မိုင်)ခန့်သာရှိပြီး‌နေထုထည်ထက်အဆ‌ပေါင်းများစွာကြီးမားတဲ့Neutronအလုံးကြီးအဖြစ်ပေါင်းစည်းသွားပါတယ် သူတို့ဟာစကြာ၀ဠာထဲမှာအသေးငယ်ဆုံးကြယ်တွေဖြစ်ပြီး ဒုတိယမြောက်အသိပ်သည်းဆုံးအရာ၀တ္ထုများလည်းဖြစ်ပါတယ် ပထမနေရာကတော့တွင်းနက်တွေပါ အင်မတန်လည်းပူပြင်းပြီးဆွဲငင်အားဟာကမ္ဘာ့ဆွဲငင်အားထက်အဆ‌ပေါင်း100ဘီလီယံပိုပြင်းထန်နိုင်သည်ဟုယူဆရပြီး သကြားခဲအရွယ် neutron ကြယ်ဟာကမ္ဘာပေါ်မှာဆိုရင် တန်ပေါင်းဘီလီယံနှင့်ချီလေးလံနိုင်ပါတယ်

Red Giant star Red Giant ကြယ်ကြီးများကနေကဲ့သို့သောကြယ်ကြီးများနဲ့နောက်ဆုံးအချိန်ပဲဖြစ်ပါတယ် ကြယ်တစ်လုံးရဲ့အဓိကစွမ်းအင်အရင်းအမြစ်ဖြစ်တဲ့Hydrogen‌လောင်စာကုန်ဆုံးသွားတဲ့အခါအူတိုင်ကကျုံ့၀င်သွားပြီး‌တော့အပူရှိန်အလွန်မြင့်တက်လာပါတယ်ထိုအပူရှိန်ကြောင့်အပြင်လွှာဟာမူလအရွယ်အစားထက်အဆပေါင်းများစွာကြီးထွားလာပြီးအနီရောင်(သို့)လိမ္မော်ရောင်အဖြစ်ပြောင်းလဲသွားပါတယ် အရွယ်အစားကြီးမားသွားပင်မဲ့လည်းစွမ်းအင်ကို‌နေရာအနှံ့ဖြန့်ကျက်ရတဲ့အတွက်မျက်နှာပြင်အပူချိန်ကတော့နဂိုထက်ပိုအေးမြပါတယ်အချိန်ပြည့်သွားရင်တော့အပြင်လွှာကြီးဟာ Planetary nebula လို့ခေါ်တဲ့ ကြယ်အသစ်တွေမွေးဖွားရာ‌ဓာတ်ငွေ့တိမ်တိုက်တွေအဖြစ်ပြောင်းလဲသွားပြီးအတွင်းအူတိုင်ကြီးကတော့White dwarfအဖြစ်ကျန်ရှိနေခဲ့မှာပါ ကျွန်ုပ်တို့နေလုံးကြီးဟာဆိုရင်လည်းနောက်နှစ်‌ပေါင်း5ဘီလီယံကြာရင်Red giant အဖြစ်ပြောင်းလဲသွားမှာပါ Mercury,Venusဂြိုလ်အပြင်ကမ္ဘာဂြိုလ်ကိုပါဝါးမြိုသွားနိုင်ပါတယ် ကမ္ဘာမှအနီးဆုံးRed Giantကြယ်ကြီးများတော့34lyrsအကွာGeminiကြယ်စင်စုအတွင်းမှာတည်ရှိတဲ့ Polluxကြယ်ကြီးပဲဖြစ်ပါတယ်

ညညဆိုတွေ့တွေ့ရတတ်တဲ့ 3လုံးတန်းကြယ်ကြီးတွေကလည်း Blue supergiantကြယ်ကြီးတွေပဲဖြစ်ပါတယ်

Blue Giant (ကြယ်ပြာကြီးများ) Blue Giant ကြယ်ကြီးများဟာကြီးမားပြီးအင်မတန်ပူပြင်းကာအလွန်တောက်ပကြပါတယ် နေထုထည်ရဲ့ ၂ဆမှအဆ၂၀ရှိအသီးသီးရှိနေနိုင်ပြီးတော့ မျက်နှာပြင်အပူချိန်ကတော့ 10000Kကနေ50000Kအထိအစားစားရှိနေနိုင်ပါတယ် အရွယ်အစားကြီးမားတဲ့အတွက် Hydrogen လောင်စာကိုမြောက်မြားစွာသုံးစွဲရသဖြင့်သက်တမ်းဟာတခြားကြယ်များထက်စာရင်တိုတောင်းလှပါတယ် နှစ်သန်းပေါင်းအနည်းငယ်လောက်သာကြာရှည်မယ်လို့ခန့်မှန်းကြပါတယ် ကြယ်ပြာကြီးများဖြစ်ပေါ်ရန် ဓာတ်ငွေ့အများအပြားလိုအပ်တဲ့အတွက်ကြောင့် ကြယ်နီပုများထက်စာရင်သူတို့ကပိုပြီးရှားပါးကြပါတယ် ကမ္ဘာမှအနီးဆုံးကြယ်ပြာကြီးများကတော့ 250lyrsအကွာ Virgoကြယ်စင်စုအတွင်းတည်ရှိတဲ့ Spica နှင့်400lyrsအကွာမှာတည်ရှိတဲ့ The Pleiadesတို့ပဲဖြစ်ကြပါတယ်

ဒါဒုတိယမြောက်အကြိမ်ထုတ်ပြန်တာပါ Source: U.S. Department of War (.gov) https://share.google/i2gNFnpsNmxpVMu8u

ဒီGraphကို နက္ခတ္တဗေဒမှာတော့ Hertzsprung-Russell (H-R) diagramလို့ခေါ်ပါတယ် အောက်ဆုံးကအအေးဆုံးဖြစ်ပြီးအပေါ်ကိုရောက်လေပူလေပါပဲ ထို့အတူအောက်ဆုံးကသက်တမ်းအရှည်ဆုံးဖြစ်ပြီးအပေါ်တက်လေသက်တမ်းတိုလေပါပဲ အရွယ်အစားသေးတဲ့ကြယ်တွေဟာ စွမ်းအင်အနည်းငယ်သာထုတ်ရတဲ့အတွက်‌‌မှေးမှိန်ကာသက်တမ်းကြာရှည်ကြပြီးအရွယ်အစားကြီးမားတဲ့ကြယ်တွေကတော့စွမ်းအင်အမြောက်အများထုတ်ယူသုံးစွဲရတဲ့အတွက်သက်တမ်းတိုတောင်းပြီးအလွန်အင်မတန်မှအလင်းရောင်တောက်ပကြပါတယ်

White Dwarf (ကြယ်ဖြူပု) White dwarf ကအမှန်တကယ်တော့ကြယ်မဟုတ်ပါ သူတို့ကနေကဲ့သို့အရွယ်အစားရှိတဲ့ဂြိုလ်ကြီးတွေသက်တမ်းကုန်ဆုံးတဲ့အခါမှာ အပြင်ခွံကြီးဟာ Nebula(ဓာတ်ငွေ့တိမ်တိုက်)အဖြစ်ကျွတ်ထွက်သွားပြီး ကျွင်းကျန်ရစ်ခဲ့တဲ့ အလယ်အူတိုင်ကြီးပါ White dwarf များဟာ‌နဂိုနေလုံး၏ထုထည်ရဲ့တစ်၀က်ခန့်ရှိနေနိုင်ပြီးတော့အလွန်ကိုသိပ်သည်းပါတယ် ကမ္ဘာအရွယ်အစားမျှသာရှိပြီးကြယ်ဖြူပုလက်ဖက်ရည်ဇွန်းတစ်ဇွန်းစာခန့်အရွယ်ဟာကမ္ဘာပေါ်မှာ ၅.၅တန်ခန့်လေးလံနိုင်ပါတယ် သူတို့ဟာ‌နေကဲ့သို့အပူ‌သော်၎င်းစွမ်းအင်‌သော်၎င်းမထုတ်ပါ ကျန်ရစ်တဲ့အပူလက်ကျန်နဲ့radiationတွေကိုအာကာသဟင်းလင်းပြင်ထဲလို့လွှင့်ထုတ်ရင်းတဖြည်းဖြည်းနဲ့အပူချိန်လျော့ကျသွားရင်းနှစ်‌ပေါင်းဘီလီယံချီကြာတဲ့အခါBlack dwarfအဖြစ်‌ပြောင်းလဲသွားကြမယ်လို့ခန့်မှန်းပါတယ်သို့သော်စကြာစဝဠာကြီးဟာထိုBlack Dwarf ဖြစ်ပေါ်ဖို့အတွက်သက်တမ်းမရင့်သေးတာကြောင့်Theoryသက်သက်အနေနဲ့သာရှိနေပါဦးမယ် ကမ္ဘာမှအနီးဆုံး White Dwarf များကတော့8.6lyrs အကွာမှရှိတဲ့ Sirius B, 11.4lyrs အကွာမှာရှိတဲ့ Procyonနဲ့ 14.1lyrsအကွာမှရှိတဲ့Van Maanen’s Starတို့ပံဖြစ်ပါတယ်

မနက်ဖြန်မှသေချာပြန်runပေးမယ်ဗျာ ကျန်းမာရေးမကောင်းတာနဲ့မတင်ဖြစ်တာကြာသွားတယ်

Yellow Dwarf ကြယ်များဟာ နာမည်ကသာ Yellow တာပါ အာကာသထဲမှာတော့အဖြူရောင်အနေနဲ့သာမြင်ရပါတယ် ကမ္ဘာကနေဘာကြောင့်အဝါရောင်သို့လိ‌‌မ္မော်ရောင်နေနဲ့မြင်ရသလဲဆိုတော့ ကမ္ဘာရဲ့လေထုကြောင့်ပါ ထိုဖြစ်စဉ်ကိုတော့ Rayleigh scattering လို့ခေါ်ပါတယ် အလင်းတန်းတွေထဲမှာအပြာရောင်ဟာအတိုဆုံးဖြစ်ပါတယ် လေထုထဲရောက်တဲ့အခါထိုအလင်းတန်းဟာဘက်ပေါင်းစုံကိုပြန့်ထွက်သွားတဲ့အတွက် ကောင်းကင်ကြီးပြာနေရခြင်းအကြောင်းကလည်းအဲ့တာကြောင့်ပါ လေထုကစစ်ထုတ်ပြီးကျန်တဲ့လက်ကျန်အလင်းတန်းဟာမျက်လုံးထဲရောက်လာတဲ့အခါ အဝါရောင်နွေးနွေးအနေနဲ့မြင်ရခြင်းဖြစ်ပါတယ်

Yellow Dwarf (G type Main sequence star မျက်နှာပြင်အပူချိန်ဟာ 5300Kမှ 6000Kကြားရှိနိုင်ပြီး နဂါးငွေ့တန်းဂလက်စီရဲ့ကြယ်များအားလုံးအထဲမှာမှ7%မှ8%ဟာYellow dwarf ကြယ်ကြီးများဖြစ်မယ်လို့ခန့်မှန်းထားပါတယ် ကျွန်ုပ်တို့နေ့စဉ်မြင်တွေ့နေရတဲ့နေလုံးကြီးဟာလည်းထိုအမျိုးအစားထဲမှတစ်လုံးအပါအ၀င်ပါ သက်တမ်းအားဖြင့် နှစ်ပေါင်း10ဘီလီယံရှည်ကြာနိုင်ပြီး နေလုံးကြီးဟာ ထိုသက်တမ်းရဲ့တစ်၀က်ခန့်ရှိရောက်နေပြီးပါပြီ ထိုကဲ့သို့ကြယ်များဟာအူတိုင်အတွင်းမှာ Hydrogen ကိုHeliumအဖြစ်ပြောင်းလဲကြပါတယ် Hydrogen လောင်စာကုန်၍သက်တမ်းပြည့်သွားတဲ့အခါ Red Giant လို့ခေါ်တဲ့ ဖြစ်စဉ်ဖြစ်ပွားပြီး နဂိုမူလအရွယ်မှ အဆ100ကနေ1000အထိကြီးမားလာပြီး‌နေကဲ့သို့သာမန်အရွယ်အစားကြယ်‌တွေကတော့Nebulaလို့‌ခေါ်တဲ့ဓာတ်‌ငွေ့တိမ်တိုက်တွေဖြစ်ပြီးတော့အလယ်အူတိုင်ကြီးကတော့white dwarf လို့ခေါ်တဲ့ကမ္ဘာအရွယ်အစားမျှသာရှိပြီးလွန်စွာသိပ်သည်းတဲ့ကြယ်တစ်လုံးဖြစ်သွားမှာပါ နေထက်ထုထည်ကြီးမားတဲ့ကြယ်ကြီးတွေကတော့Supernovaလို့ခေါ်တဲ့ကြယ်ပေါက်ကွဲမှုကြီးတွေNeutron starလို့ခေါ်တဲ့kmအနည်းငယ်သာရှိပင်မဲ့သိပ်သည်းလွန်းတဲ့ကြယ်များအပြင်နောက်ဆုံးတွင်းနက်ကြီးအထိပင်ဖြစ်သွားပါတယ်

Concept of a Black hole star

စကြာ၀ဠာကြီးစတင်ဖြစ်တည်တဲ့အခါတုန်းက အနီရောင်အစက်လေးတွေပါ 2025ခုနှစ်မှာ James Webb telescope ကနေတွေ့ရှိခဲ့တာဖြစ်ပြီးBig Bangစတင်ပြီးနှစ်သန်းပေါင်း600ကနေစတင်‌ပေါ်ပေါက်ခဲ့ကြတယ်လိုယူဆရပါတယ်သေချာရေရာတဲ့အဖြေတော့မသိရသေးပင်မဲ့ theory တစ်ခု‌ကတော့ အဲ့တာလို့အခိုင်အမာအဆိုပြုထားပါတယ် အဲ့တာကတော့ Quasi star or Black Hole star(တွင်းနက်ကြယ်ကြီး)လို့ခေါ်ပါတယ် သူကပြောရရင်အတွင်းသားကBlackholeအဖြစ်ကျွံ၀င်သွားပင်မဲ့အပြင်ဘက်အခွံကြီးကကျန်‌နေခဲ့ပြီးအဲ့တာကိုအတွင်းကတွင်းနက်ကစုပ်ယူစားသုံးတဲ့သဘောပါအဲ့တာအကြောင်းကနောက်ရက်မှသက်သက်ရေးပေးပါမယ် အခုကinformationပြည့်စုံအောင်လိုက်ဖတ်တုန်းမို့လို့ပါ

Orange Dwarf(K-type main-sequence star) Orange dwarf ကြယ်တွေဟာ မှေးမှိန်လှုပ်ရှားမှုပြင်းထန်ပြီးသက်တမ်းကြာရှည်တဲ့ကြယ်နီပုနဲ့ကျွန်ုပ်တို့လှည့်ပတ်နေလျက်ရှိတဲ့တောက်ပပြီးသက်တမ်းတိုတဲ့နေလုံးကြီး(K type star)ရဲ့အကြားမှာတည်ရှိပါတယ် သူတို့ဟာသေးငယ်ပြီးနေထက်အနည်းငယ်အပူချိန်နည်းပါတယ် နေထုထည်ရဲ့50%ကနေ80%အထိအရွယ်အစားအသီးသီးရှိကြပြီးသူတို့ဟာ Hydrogen လောင်စာကိုဖြေးညှင်းစွာလောင်ကျွမ်းကြတဲ့အတွက်သက်တမ်းအားဖြင့်နှစ်ပေါင်း၂၀ဘီလီယံကနေ၇၀ဘီလီယံအထိရှည်ကြာကြမယ်လို့ယူဆကြပါတယ် သက်တမ်းကြာရှည်ခြင်းနဲ့ကြယ်နီပုများကဲ့သို့အန္တရာယ်များတဲ့ရောင်ခြည်လှိုင်းတွေမထုတ်လွှတ်တတ်တာကြောင့်ကမ္ဘာပြင်ပသက်ရှိအဖွဲ့အစည်းကိုရှာဖွေတဲ့နေရာမှာအာကာသသိပ္ပံပညာရှင်တွေအကြိုက်လုံးကြယ်အမျိုးအစားထဲပါ၀င်ပါတယ် ကမ္ဘာမှအနီးဆုံးOrange Dwarf များကတော့ 4.2lyrsအကွာမှာတည်ရှိတဲ့Alpha Centauri B, 10.5lyrsအကွာမှာတည်ရှိတဲ့Epsilon Eridaniနဲ့11.9lyrsအကွာမှာတည်ရှိတဲ့Epsilon Indiကြယ်တို့ဖြစ်ပါတယ်

Red Dwarf star(ကြယ်နီပုများ) ကြယ်နီပုတွေဟာစကြာ၀ဠာအတွင်းမှာအပေါများဆုံးဖြစ်ပြီး ကြယ်တွေအားလုံးရဲ့75%လောက်ကred dwarf တွေပါ Hydrogen လောင်စာကိုဖြေးညှင်းစွာလောင်ကျွမ်းကြတဲ့အတွက် သက်တမ်းလည်းရှည်ကြပါတယ် အနည်းဆုံးထရီလီယံနဲ့ချီပြီးရှည်မယ်လို့ခန့်မှန်းကြပါတယ် စကြာဝဠာကြီးရဲ့သက်တမ်းဟာ နှစ်ပေါင်း13.8ဘီလီယံသာရှိသေးတဲ့အတွက် ထိုစတင်တည်းကတည်ရှိနေတဲ့ကြယ်နီပုတွေဟာယခုထက်ထိသက်တမ်းကုန်ဆုံးခြင်းမရှိသေးပါ မျက်နှာပြင်အပူချိန်ကတော့ ခန့်မှန်းခြေ 2000Kကနေ3500Kကြားရှိပြီး အနီရောင်ဖျော့ဖျော့အသွင်သဏ္ဍာန်ရှိပါတယ် သက်တမ်းငယ်ရွယ်တဲ့ကြယ်နီပုတွေဟာမတည်ငြိမ်ကြပါဘူး high energy flare များနဲ့ Maganetic stormများကိုစင်ဆက်မပြတ်ထုတ်လွှင့်နေတဲ့အတွက်အနီးအနားမှာရှိတဲ့ဂြိုလ်တွေရဲ့လေထုကိုစုတ်ဖြဲပစ်နိုင်ပါတယ်အနီးဆုံးကြယ်နီပုကတော့ကမ္ဘာမှ 4.2lyrsမှာရှိတဲ့ Proxima Centauri ပါ

နောက်ရက်ကြယ်အမျိုးအစားတွေအကြောင်းရေး‌ပေးပါ့မယ် ဒီရက်ပိုင်းနေသိပ်မကောင်းနေလို့ပါ

Ai ရဲ့အန္တရာယ်ဆိုတာက ဘယ်စက်ပစ္စည်းမျိုးမှာမဆို Aiကိုထည့်သွင်းအသုံးပြလာကြပါပြီအချိန်ကုန်လူကုန်သက်သာပြီးရလဒ်ကလည်းသာမန်လူတစ်‌ယောက်စွမ်းဆောင်တာထက်ပိုတိကျပါတယ် စစ်ဘက်ဆိုင်ရာမှာဆိုပိုသိသာပါတယ် ဒါပင်မဲ့ Self awareness လို့ခေါ်တဲ့ သတိစိတ်၀င်သွားခဲ့ရင်တော့ပြဿနာအကြီးအကျယ်တက်ပါပြီ Nukeတွေကိုထိန်းချုပ် ပစ်လွှတ်ပြီး လူသားတွေရဲ့နောက်ဆုံးနေ့စီဦးတည်သွားနိုင်ပါတယ်