Education Channel 🇲🇲🇲🇲🇲🇲🇲🇲🇲🇲

ကျောင်းပြင်ပမူလတန်းပညာရေး - NFPE နှင့် ကျောင်းပြင်ပအလယ်တန်းအညာရေး -NFME အတန်းနေရာချထား စစ်ဆေးမှု ( Placement Test) အစီအစဥ်

လေ့လာသိရှိလိုသူများအတွက် Ph.D ပါရဂူကျမ်း ရေးသားနည်း လမ်းညွှန်ချက်ပါ။ Credit - မူရင်းပြုစုရေးသားသူ

ပညာရေးဝန်ထမ်း ဆရာ/ဆရာမများအား ထိုက်သင့်သော ချီးမြှင့်ငွေ (သို့) လစာ တိုးမြှင့်ပေးနိုင်ရေးကိစ္စ မေးမြန်းချက်

နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်းအားလုံးနဲ့ သက်ဆိုင်သော ဝန်ထမ်းနောင်ရေး ဗဟိုရန်ပုံငွေ ဥပဒေ (မူကြမ်း) ပါ။

"ဆရာ၊ဆရာမလေး များသို့" ကလေးတွေကို စာသင်နေတဲ့ ဆရာ၊ဆရာမလေးတို့ ရေ••• ကိုယ်တိုင်က စာ မဖတ်ချင်ဘဲနဲ့ စာပြတဲ့ဆရာမ မဖြစ်ချင်ပါနဲ့။ ဆရာ၊ဆရာမဆိုတာ••• စာဖတ်နာမှ စာသင်ရတာအဆင်ပြေမှာပါ။ စာသင်တယ်ဆိုတာ စာအုပ်(အထူးထုတ်)ကြည့်ပြီး စာဖတ်ပြတတ်တာနဲ့ ဆရာမ မဖြစ်သေးဘူး။ ဆရာ၊ဆရာမဆိုတာ••• ကျောင်းစာကိုလည်း မပြတ်လေ့လာ သတင်းစာ ၊ ဂျာနယ်၊မဂ္ဂဇင်းတွေကိုလည်း ဖတ်ပါ။မှတ်ပါ ။လေ့လာပါ။ ခေတ်အခြေအနေကိုလည်း မျက်စိဖွင့်နားစွင့်ထားပြီး ကျောင်းသားမိဘတွေကိုစည်းရုံးပါ ။ ဖုန်းကိုလည်း အကျိုး ရှိအောင်အသုံးပြုကြပါ။ မှန်ကြည့်သလို ကလေးတွေကို ပြန်ကြည့်ပေးပါ။ ကိုယ့်အကျိုးပဲ မကြည့်ကြပါနဲ့။ ကလေးတွေရဲ့ အနာဂါတ်ဟာ နိုင်ငံရဲ့အနာဂါတ်ပါ။ ကလေးတွေရဲ့ အနာဂါတ် ဆရာမ သတ်ရင်လည်း သေရမယ့်အဖြစ်မို့ ကလေးတွေကို တကယ်ချစ်ရင် "စာလုံးပေါင်းသတ်ပုံတွေ မကြာခဏ စစ်ပေးပါ " "စာကိုလည်းသင်စိတ်ဓာတ်တွေကိုလည်း ပြုပြင်ပေးကြပါ"။ လေးတန်းရောက်နေတဲ့ကလေးတစ်ယောက် မြန်မာစာကို ကောင်းမွန်စွာ မရေးတတ် မဖတ်တတ်။ "ဝ"လုံးမရေးတတ် "အို"မရေးတတ် "၏"မှန်းမသိ "၍'မှန်းမသိ "ဤ"မှန်းမသိ "ကျွဲ"မှန်းမသိ "တက်"မှန်းမသိ"တတ်"မှန်းမသိ "ထက်"မှန်းမသိ"ထပ်"မှန်းမသိ "စိုး"မှန်းမသိ "ဆိုး"မှန်းမသိ "စဉ်"မှန်းမသိ "စင်"မှန်းမသိ "က "သတ်နဲ့ "တ"သတ်မသိဘဲနဲ့ အတန်းတက်လာသူတွေထဲမှာ ဆရာတို့ ဆရာမတို့ရဲ့ တပည့်တွေ မပါ ပါစေနဲ့။ ကလေးတွေကို အမှန်တကယ်ချစ်လို့ အမှတ်ခြစ်ရင် သေချာစစ်ပြီးမှ အမှတ်ပေးကြပါ။ အမှားကိုအမှန် အမှန်ကိုအမှား ခြစ်မိမှားရင်အပြစ်ရှိသွားမှာက ဆရာ၊ဆရာမ ခံရမှာက အနာဂါတ်ရဲ့ ကလေးတွေ။ ဆရာ၊ဆရာမဆိုတာ••• မြေဖြူ တစ်ချောင်း စာတစ်ကြောင်းနဲ့ ကလေးတွေရဲ့ ဘဝတွေ အရောင်ပြောင်းသွားနိုင်လို့ပါ ဆရာ ဆရာမတို့ရယ်•••• Crd #NyoMya

#စာစီစာကုံးပြိုင်ပွဲဝင်များသို့ ​မြို့နယ်၊ခရိုင်၊တိုင်းအဆင့်ပြ်ိုင်ပွဲဝင်တော့မယ်ဆိုပါက အောက်ဖော်ပြပါအချက်တွေကိုသတိထားဖြေဆိုရမှာဖြစ်ပါတယ်။ သတ်မှတ်စည်းကမ်းချက်ကိုတော့ပထမဦးစားပေးသိထားရပါမယ်။ စာစီစာကုံးစရေးပြီဆိုတာနဲ့ ခေါင်းစဥ်ကိုဘယ်ညာမကပ်ဘဲ အလယ်တည့်တည့်မှာလက်ရေးညီညီနဲ့ရေးရပါမယ်။ စာမျက်နှာတစ်ဖက်တည်းသာရေးရပါမယ်။ (၂ဖက်စလုံးရေးခွင့်ပေးတဲ့အခါလည်းရှိတတ်ပါတယ်) စာရွက်ကိုယူပုံယူနည်းရှိပါတယ် စာမျက်နှာတိုင်းရဲ့အပေါ်ဘက်/ဘယ်ဘက်ကို (၁)လက်မ ညာဘက်/အောက်ဘက်ကို (.၅)လက်မ စာချန်ရေးရပါမယ်။ စာလုံးကန့်သတ်ချက်နှင့်ဖြေရမည်ဆိုပါက သတ်မှတ်စာလုံးရေထပ်လုံးဝကျော်၍မရပါ။(ကျော်တာတွေ လိုတာတွေဆို ရေးသားတင်ပြချက်ဘယ်လောက်ကောင်းကောင်းပယ်ပါတယ်။) ခုနှစ်တွေဆို တစ်လုံးပဲရေတွက်ပါတယ်။ အင်္ဂလိပ်စာထည့်ရေးပါက word တစ်လုံးကိုတစ်လုံးရေပါတယ်။ ကဗျာတွေသီချင်းတွေထည့်ရေးချင်ပါက ကဗျာလိုသီချင်းလိုထည့်ရေး၍မရပါ။ "" '''' ခံပြီးစာပိုဒ်ပုံစံရေးပေးရပါတယ်။ ရေးသားနည်းမှာတော့ ရေးသားဖော်ပြချက်က Copy နည်းလေကောင်းလေပါပဲ ကိုယ်ပိုင်အတွေးအခေါ်တင်ပြချက်တွေကို လိုရင်းတိုရှင်းဝါကျတည်ဆောက်ပြီးရေးသားရပါမယ်။ နိဒါန်းမှာခေါင်းစဥ်ရဲ့အဓိပ္ပါယ်ပေါ်အောင်ထိထိမိမိရေးသားပြီး ဖော်ပြပေးရပါမယ်။ စာပိုဒ်တွေကလည်းမရှည်လွန်းမတိုလွန်းရပါဘူး။ စာစီစာကုံးကောင်းတစ်ပုဒ်ကစာဖတ်သူကိုဆွဲဆောင်နိုင်ဖို့အရေးကြီးဆုံးအချက်ပါပဲ။ ဖော်ပြလိုတဲ့အကြောင်းအရာသည်တစ်ကြီမ့ဖတ်ယုံဖြင့်ရှင်းလင်းစွာပေါ်လွင်အောင်ရေးနိုင်ရပါမယ်။ အကြောင်းအရာတစ်ခုကိုထပ်တလဲလဲရေးသားဖော်ပြရန်မလိုပါ။ လေ့လာကိုးကားထားသောအကြောင်းအရာကိုမူရင်းအတိုင်းပြန်မရေးမိဖို့သတိထားပါ။ ပညာရှင်များ၏အဆိုအမိန့်များ စကားပုံများ ဆိုရိုးစကားများကိုလွဲမှားရေးသား၍လုံးဝမရပါ။ လက်တွေ့ကျတဲ့အကြောင်းအရာတွေနဲ့ချိတ်ဆက်ရေးသားနိုင်ပါပိုကောင်းပါတယ်။(မိမိဘယ်သူဘယ်ဝါဖြစ်ကြောင်းတော့ထည့်မရေးတာပိုကောင်းပါတယ်။) စာကြောင်းတစ်ခုစီတိုင်းမှာ ဝါကျပုံစံနဲ့ပဲရေးပေးရမှာပါ။ စကားပြောဟန်ဖြင့်ရေး၍မရပါ။ စာစီစာကုံးရေးသားချက်ကြွယ်ရပါမယ် မြန်မာစကားပုံ ဆိုရိုးစကားရှိပါတယ် စကားကြွယ်ကထောင်မကျ ဆိုတဲ့အတိုင်း အရေးကြွယ်တဲ့စာစီစာကုံးကလည်းအကဲဖြတ်ဒိုင်ကိုကြောက်စရာမလိုပါဘူး။ ရေးသားသူ၏လက်ရေးလက်သားသည် ရှင်းလင်းညီညာလှပရပါမယ် သတ်ပုံမှန်ကန်မှုရှိရပါမယ်။ နိဂုံးချုပ်သည့်အခါ စလယ်ဆုံးပါအောင်ချုပ်ဆိုပေးရမည်။နိဂုံးချုပ်မှာ အနှစ်သာရရှိတဲ့ အကျိုးရှိစေတဲ့အကြောင်းအရာတစ်ခုကျန်အောင်ထည့်ချုပ်ရေးရပါမယ်။ #အဓိကအချက်လေးတွေကိုရေးပေးတာပါ #သိတဲ့ဆရာကြီးတွေကျော်သွားပါ #မြန်မာစာသည်တို့စာ #မြန်မာစကားသည်တို့စကား

#စာစီစာကုံးပြိုင်ပွဲဝင်များသို့ မြို့နယ်၊ခရိုင်၊တိုင်းအဆင့်ပြ်ိုင်ပွဲဝင်တော့မယ်ဆိုပါက အောက်ဖော်ပြပါအချက်တွေကိုသတိထားဖြေဆိုရမှာဖြစ်ပါတယ်။ သတ်မှတ်စည်းကမ်းချက်ကိုတော့ပထမဦးစားပေးသိထားရပါမယ်။ စာစီစာကုံးစရေးပြီဆိုတာနဲ့ ခေါင်းစဥ်ကိုဘယ်ညာမကပ်ဘဲ အလယ်တည့်တည့်မှာလက်ရေးညီညီနဲ့ရေးရပါမယ်။ စာမျက်နှာတစ်ဖက်တည်းသာရေးရပါမယ်။ (၂ဖက်စလုံးရေးခွင့်ပေးတဲ့အခါလည်းရှိတတ်ပါတယ်) စာရွက်ကိုယူပုံယူနည်းရှိပါတယ် စာမျက်နှာတိုင်းရဲ့အပေါ်ဘက်/ဘယ်ဘက်ကို (၁)လက်မ ညာဘက်/အောက်ဘက်ကို (.၅)လက်မ စာချန်ရေးရပါမယ်။ စာလုံးကန့်သတ်ချက်နှင့်ဖြေရမည်ဆိုပါက သတ်မှတ်စာလုံးရေထပ်လုံးဝကျော်၍မရပါ။(ကျော်တာတွေ လိုတာတွေဆို ရေးသားတင်ပြချက်ဘယ်လောက်ကောင်းကောင်းပယ်ပါတယ်။) ခုနှစ်တွေဆို တစ်လုံးပဲရေတွက်ပါတယ်။ အင်္ဂလိပ်စာထည့်ရေးပါက word တစ်လုံးကိုတစ်လုံးရေပါတယ်။ ကဗျာတွေသီချင်းတွေထည့်ရေးချင်ပါက ကဗျာလိုသီချင်းလိုထည့်ရေး၍မရပါ။ "" '''' ခံပြီးစာပိုဒ်ပုံစံရေးပေးရပါတယ်။ ရေးသားနည်းမှာတော့ ရေးသားဖော်ပြချက်က Copy နည်းလေကောင်းလေပါပဲ ကိုယ်ပိုင်အတွေးအခေါ်တင်ပြချက်တွေကို လိုရင်းတိုရှင်းဝါကျတည်ဆောက်ပြီးရေးသားရပါမယ်။ နိဒါန်းမှာခေါင်းစဥ်ရဲ့အဓိပ္ပါယ်ပေါ်အောင်ထိထိမိမိရေးသားပြီး ဖော်ပြပေးရပါမယ်။ စာပိုဒ်တွေကလည်းမရှည်လွန်းမတိုလွန်းရပါဘူး။ စာစီစာကုံးကောင်းတစ်ပုဒ်ကစာဖတ်သူကိုဆွဲဆောင်နိုင်ဖို့အရေးကြီးဆုံးအချက်ပါပဲ။ ဖော်ပြလိုတဲ့အကြောင်းအရာသည်တစ်ကြီမ့ဖတ်ယုံဖြင့်ရှင်းလင်းစွာပေါ်လွင်အောင်ရေးနိုင်ရပါမယ်။ အကြောင်းအရာတစ်ခုကိုထပ်တလဲလဲရေးသားဖော်ပြရန်မလိုပါ။ လေ့လာကိုးကားထားသောအကြောင်းအရာကိုမူရင်းအတိုင်းပြန်မရေးမိဖို့သတိထားပါ။ ပညာရှင်များ၏အဆိုအမိန့်များ စကားပုံများ ဆိုရိုးစကားများကိုလွဲမှားရေးသား၍လုံးဝမရပါ။ လက်တွေ့ကျတဲ့အကြောင်းအရာတွေနဲ့ချိတ်ဆက်ရေးသားနိုင်ပါပိုကောင်းပါတယ်။(မိမိဘယ်သူဘယ်ဝါဖြစ်ကြောင်းတော့ထည့်မရေးတာပိုကောင်းပါတယ်။) စာကြောင်းတစ်ခုစီတိုင်းမှာ ဝါကျပုံစံနဲ့ပဲရေးပေးရမှာပါ။ စကားပြောဟန်ဖြင့်ရေး၍မရပါ။ စာစီစာကုံးရေးသားချက်ကြွယ်ရပါမယ် မြန်မာစကားပုံ ဆိုရိုးစကားရှိပါတယ် စကားကြွယ်ကထောင်မကျ ဆိုတဲ့အတိုင်း အရေးကြွယ်တဲ့စာစီစာကုံးကလည်းအကဲဖြတ်ဒိုင်ကိုကြောက်စရာမလိုပါဘူး။ ရေးသားသူ၏လက်ရေးလက်သားသည် ရှင်းလင်းညီညာလှပရပါမယ် သတ်ပုံမှန်ကန်မှုရှိရပါမယ်။ နိဂုံးချုပ်သည့်အခါ စလယ်ဆုံးပါအောင်ချုပ်ဆိုပေးရမည်။နိဂုံးချုပ်မှာ အနှစ်သာရရှိတဲ့ အကျိုးရှိစေတဲ့အကြောင်းအရာတစ်ခုကျန်အောင်ထည့်ချုပ်ရေးရပါမယ်။ #အဓိကအချက်လေးတွေကိုရေးပေးတာပါ #သိတဲ့ဆရာကြီးတွေကျော်သွားပါ #မြန်မာစာသည်တို့စာ #မြန်မာစကားသည်တို့စကား

ဒီဆွေးနွေးပွဲ ရလဒ်တွေကို ကြည့်ရင် နိုင်ငံတော်အနေနဲ့ ပညာရေးကဏ္ဍကို စနစ်တကျဖြစ်အောင် အလေးအနက်ထား ပြုပြင်ပြောင်းလဲနေတယ်ဆိုတာ တွေ့ရပါတယ်။ ကျူရှင်တွေ၊ ဘာသာရပ်သင်ကျောင်းတွေကိုလည်း စည်းကမ်းတကျဖြစ်အောင် ကြီးကြပ်လာတော့မှာပါ။ ကျွန်တော်တို့ ပုဂ္ဂလိက ပညာရေးအသိုင်းအဝိုင်း၊ ဆရာ/ဆရာမတွေနဲ့ မိဘတွေအနေနဲ့ ဒီမူဝါဒအပြောင်းအလဲတွေကို အပြုသဘောနဲ့ ကြိုဆိုပြီး၊ မိမိတို့ ကလေးတွေရဲ့ ပညာရေး မပြတ်တောက်စေဖို့နဲ့ အရည်အသွေး ပိုမိုမြင့်မားလာစေဖို့ ဝိုင်းဝန်း ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ကြပါစို့လို့ တိုက်တွန်းလိုက်ရပါတယ်။ အားလုံးပဲ ကိုယ်စိတ်နှစ်ပါး ကျန်းမာချမ်းသာကြပါစေခင်ဗျာ။ # နိုင်ဝင်းလတ်_ဂုဏ်ထူးဇီဝ #crdtoownerwithrespect

နိုင်ငံတော်၏ ပုဂ္ဂလိကပညာရေး မူဝါဒအပြောင်းအလဲများနှင့် မိဘ၊ ဆရာများအတွက် ကြိုတင်ပြင်ဆင်စရာများ မင်္ဂလာပါခင်ဗျာ။ ကျွန်တော် ဆရာနိုင်ဝင်းလတ်ပါ။ လတ်တလော ပညာရေးအသိုင်းအဝိုင်းမှာ အများဆုံး စိတ်ဝင်စားနေကြတဲ့ အစိုးရနဲ့ ပုဂ္ဂလိကကျောင်းတွေရဲ့ အနာဂတ်အကြောင်း ဆွေးနွေးပွဲရလဒ်လေးတွေ ထွက်ပေါ်လာပါတယ်။ ဒီအချက်တွေဟာ ကျောင်းသားမိဘတွေ၊ ကျောင်းလုပ်ငန်းရှင်တွေနဲ့ ကျွန်တော်တို့လို ဆရာ၊ ဆရာမတွေအားလုံးအတွက် အင်မတန် အရေးကြီးတဲ့ လမ်းပြမြေပုံတွေ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် အဓိကကျတဲ့ အချက်လေးတွေကို ကျွန်တော့်ရဲ့ ပညာရေးအကြံပေး အတွေ့အကြုံ၊ သင်ကြားရေး အတွေ့အကြုံတွေနဲ့ ပေါင်းစပ်ပြီး သုံးသပ်တင်ပြပေးချင်ပါတယ်။ ၁။ ကိုယ်ပိုင်ကျောင်းများ ဆက်လက်ရပ်တည်ခွင့်နှင့် အရည်အသွေး စံသတ်မှတ်ချက်များ အများက စိုးရိမ်နေကြသလို ကိုယ်ပိုင်ကျောင်းတွေကို ပိတ်သိမ်းပစ်မှာ မဟုတ်ပါဘူး။ စနစ်တကျ ဆက်လက်ခွင့်ပြုသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အနာဂတ်မှာ အစိုးရကျောင်းနဲ့ ကိုယ်ပိုင်ကျောင်း အချိုးကို (၉:၁) အချိုးလောက်သာ ထားရှိဖို့ ရှိနေပါတယ်။ ကျွန်တော့်သုံးသပ်ချက် - ဒီအချက်က ဘာကိုပြနေသလဲဆိုတော့ ကိုယ်ပိုင်ကျောင်းတွေအနေနဲ့ "အရည်အတွက်ထက် အရည်အသွေး" ကို ပိုမိုယှဉ်ပြိုင်ရတော့မယ်ဆိုတဲ့ သဘောပါ။ ငလျင်ဒဏ်ခံနိုင်မှု၊ ကျောင်းဥပဓိရုပ်စတဲ့ စံသတ်မှတ်ချက်အသစ်တွေ ထွက်လာမှာဖြစ်ပြီး ပြင်ဆင်ဖို့ (၁) နှစ် အချိန်ပေးထားပါတယ်။ ကျောင်းလုပ်ငန်းရှင်တွေအနေနဲ့ အခုကတည်းက Facility တွေ၊ စီမံခန့်ခွဲမှုစနစ်တွေကို ခေတ်နဲ့အညီ ကြိုတင် အဆင့်မြှင့်တင်ထားဖို့ အထူး လိုအပ်နေပြီ ဖြစ်ပါတယ်။ လိုအပ်တဲ့ Facilities တွေ ဖြည့်ဆည်းရတဲ့အခါ ကုန်ကျစရိတ် တွေ ပိုမိုမြင့်မားလာနိုင်ချေ ရှိလို့ ကျောင်းလခ တွေ ပိုများသွားမလား ဆိုတာကတော့ နိုင်ငံတော်က ပုဂ္ဂလိက ကဏ္ဍကို ဘယ်လို အကူအညီတွေ ပေးလာမလဲ ဆိုတဲ့အပေါ် မူတည်ပါလိမ့်မယ်။ ၂။ ဆရာ၊ ဆရာမများ၏ အရည်အသွေး (Green Card နှင့် PGDE) အရင်လို (၁) လ သင်တန်းတက်ရုံနဲ့ ဆရာဖြစ်ခွင့် Green Card ရတော့မှာ မဟုတ်ပါဘူး။ ဘွဲ့ရပြီးသူတွေအနေနဲ့ ပညာရေးဝန်ကြီးဌာနက ဖွင့်လှစ်တဲ့ Diploma in Education ကို (၉) လ အပြည့်တက်ရောက်မှသာ Green Card လျှောက်ထားခွင့် ရတော့မှာပါ။ ကျွန်တော့်သုံးသပ်ချက် - ဒီမူဝါဒကို ကျွန်တော် အပြည့်အဝ ထောက်ခံပါတယ်။ ကျွန်တော်ကိုယ်တိုင်လည်း ရန်ကုန်ပညာရေးတက္ကသိုလ်မှာ Postgraduate Diploma in Education (PGDE) ကို ဝင်ရောက်တက်ရောက်ဖူးသူဖြစ်လို့ ဒီသင်တန်းတွေရဲ့ တန်ဖိုးကို ကောင်းကောင်းသိပါတယ်။ ဆရာဖြစ်ခွင့် ပိုခက်ခဲသွားတယ်လို့ ထင်ရပေမယ့်၊ တကယ့်လက်တွေ့မှာတော့ သင်ကြားရေးကို ဝါသနာပါပြီး အရည်အချင်းပြည့်ဝတဲ့ ဆရာကောင်း၊ ဆရာမကောင်းတွေ ပိုမိုထွက်ပေါ်လာမယ့် အင်မတန် ကောင်းမွန်တဲ့ ခြေလှမ်းတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ ၃။ International School (IS) ကျောင်းသားများနှင့် ပြည်တွင်းတက္ကသိုလ် ဝင်ခွင့် IS ကျောင်းတွေက ကလေးတွေ ပြည်တွင်းတက္ကသိုလ် (Local University) တွေကို ကူးပြောင်းတက်ရောက်နိုင်ဖို့ မူဝါဒတွေ ရေးဆွဲနေပါပြီ။ ဒါပေမဲ့ မဖြစ်မနေ ဖြေဆိုရမယ့် ဘာသာရပ် (၂) ခု ရှိပါတယ်။ အဲဒါကတော့ (၁) မြန်မာစာ နဲ့ (၂) မြန်မာ့သမိုင်းနှင့် ပထဝီ (ပေါင်းစပ်ဘာသာ) တို့ ဖြစ်ပါတယ်။ ကျွန်တော့်သုံးသပ်ချက် - မိဘတွေအတွက် အလွန်အရေးကြီးတဲ့ အချက်ပါ။ ကိုယ့်ကလေးကို နိုင်ငံတကာ ကျောင်းမှာထားပေမယ့် နောင်တစ်ချိန် ပြည်တွင်းတက္ကသိုလ်တွေနဲ့ပါ ချိတ်ဆက်ချင်တယ်ဆိုရင် ဒီမြန်မာစာနဲ့ သမိုင်း/ပထဝီ ကို ငယ်စဉ်ကတည်းက ကြိုတင်သင်ကြားပြီးသား ဖြစ်မှာပါ။စာကျေညက်အောင် သင်ကြားလေ့ကျင့်ထားဖို့ လိုအပ်ပါလိမ့်မယ်။ ၄။ ယခုနှစ် Grade 12 စာမေးပွဲနှင့် ပြင်ဆင်ရန် အချက်များ Grade 12 သင်ရိုးမှာ ဖြည့်စွက်ချက်တွေ ရှိပေမယ့်၊ ဒီနှစ် စာမေးပွဲအတွက်တော့ "ဖတ်စာအုပ်အတွင်းက အညွှန်းဘောင်" အတိုင်းသာ စစ်ဆေးသွားမယ်လို့ သိရပါတယ်။ ကျွန်တော့်သုံးသပ်ချက် - Grade 12 ကျောင်းသားတွေအတွက် စိတ်အေးရမယ့် သတင်းပါ။ပြင်ပက အကြောင်းအရာတွေထက်၊ ပြဋ္ဌာန်းစာအုပ်ထဲက အနှစ်သာရတွေကို ပိုင်နိုင်အောင်သာ အရင်ဆုံး ကြိုးစားကြဖို့ တိုက်တွန်းချင်ပါတယ်။ ကျောင်းမတက်ဘဲ စာရင်းသွင်းထားတဲ့ ကိစ္စတွေကိုလည်း ပြင်းပြင်းထန်ထန် အရေးယူတော့မှာမို့ မိဘတွေအနေနဲ့ သတ်မှတ်စည်းကမ်းချက်တွေအတိုင်း သေချာ လိုက်နာဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ ၅။ လူတော်ထက် လူကောင်းဖြစ်ရေး (စာရိတ္တနှင့် ပြည်သူ့နီတိ) ကျောင်းတွေမှာ စာရိတ္တနဲ့ ပြည်သူ့နီတိကို အဓိကထား သင်ကြားပေးဖို့ တိုက်တွန်းထားပါတယ်။ ကျွန်တော့်သုံးသပ်ချက် - ပညာရေးရဲ့ အဓိက ပန်းတိုင်ပါပဲ။ လူတော်တွေချည်းပဲ မွေးထုတ်နေလို့ မရပါဘူး။ အမှား/အမှန် ခွဲခြားသိမြင်နိုင်တဲ့ စဉ်းစားဆင်ခြင်နိုင်စွမ်း (Critical Thinking) နဲ့ ကိုယ်ချင်းစာတရားရှိတဲ့ လူကောင်းတွေဖြစ်လာဖို့က ပိုအရေးကြီးပါတယ်။

၂၀၂၆ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလမှစတင်ပြီး မန္တလေး၊တောင်ကြီး၊ပြည်၊ မော်လမြိုင်၊ သထုံ ပညာရေးဒီဂရီကောလိပ် (Education Degree College) ကျောင်း ၅ ကျောင်းကို ဆရာအတတ်သင်တက္ကသိုလ် (University of Education)အဖြစ်ပြောင်းလဲဆောင်ရွက်သွားမှာဖြစ်ပြီး အထက်တန်းပြဆရာ/မ များကို မွေးထုတ်သွားမှာဖြစ်ကြောင်း သိရှိရပါသည်။

စာစီစာကုံး အမှတ်ပေးစံ (အကျဉ်း) ၁။ သင့်လျော်သော ခေါင်းစဉ် ၂။ အကြောင်းအရာကို ရှင်းလင်းစွာ ဖော်ပြနိုင်ခြင်း ၃။ စာပိုဒ်များကို စနစ်တကျ ရေးသားခြင်း ၄။ စကားပုံ၊ ဆိုရိုး၊ ကိုးကားချက်များကို သင့်တော်စွာ အသုံးပြုခြင်း ၅။ နိဒါန်း၊ စာကိုယ်၊ နိဂုံး အချိတ်အဆက်မိခြင်း ၆။ သဒ္ဒါ၊ ဝါကျဖွဲ့စည်းပုံ မှန်ကန်ခြင်း ၇။ လက်ရေးနှင့် စာရွက် သပ်ရပ်သန့်ရှင်းခြင်း ၈။ စာဖတ်သူ၏ စိတ်ဝင်စားမှုကို ဆွဲဆောင်နိုင်ခြင်း။

ကျောင်းတံခါးတွေကို နောက်ဆုံးအကြိမ် ပိတ်ခဲ့ပြီးတဲ့နောက်၊ နှစ်ပေါင်းများစွာ ရုန်းကန်လှုပ်ရှားခဲ့ရတဲ့ ဆူညံသံတွေ ချက်ချင်းငြိမ်သက်သွားတဲ့အခါ... "အငြိမ်းစားကျောင်းအုပ်ကြီးတစ်ယောက်" ရဲ့ ရင်ထဲမှာ စကားလုံးတွေနဲ့ ဖော်ပြရခက်တဲ့ ထူးခြားဆန်းသစ်တဲ့ ခံစားချက်ပေါင်းစုံ ဖြစ်တည်လာတတ်ပါတယ်။ ရာထူးတာဝန်တွေ၊ ဖိအားတွေနောက်မှာ ကွယ်ပျောက်နေခဲ့တဲ့ အရိပ်အခြေတွေဟာ အငြိမ်းစားယူပြီးတဲ့နောက်မှာ ပုံစံအမျိုးမျိုးနဲ့ ပေါ်ထွက်လာတတ်ပါတယ်။ ဒါဟာ သဘာဝလည်းကျသလို၊ ရသတစ်ခုလည်း ဖြစ်ပါတယ်။ ဆရာကြီး၊ ဆရာမကြီးတို့ အငြိမ်းစားယူပြီးချိန်မှာ ခံစားရတတ်တဲ့ အဓိက ခံစားချက် (၄) မျိုးကို ဥပမာလေးတွေနဲ့ ဝေမျှပေးချင်ပါတယ်။ ၁။ ဟာတာတာနဲ့ လဟာပြင်ကြီးတစ်ခုလို ခံစားရခြင်း (The Silent Void) ဆယ်စုနှစ်ပေါင်းများစွာ မနက်မိုးလင်းတာနဲ့ ကျောင်းတက်ခေါင်းလောင်းသံ၊ ကလေးတွေရဲ့ ဆူညံသံ၊ ဆရာ/ဆရာမတွေရဲ့ တိုင်ပင်သံတွေကြားမှာ အမြဲနိုးကြားတက်ကြွနေခဲ့ရတာပါ။ ဒါပေမဲ့ အငြိမ်းစားယူပြီး ပထမဆုံးပတ်တွေမှာတော့ အိမ်က ဧည့်ခန်းလေးထဲမှာတင် အထီးကျန်သလိုလို၊ ဟာတာတာကြီးလိုလို ခံစားရတတ်ပါတယ်။ ဥပမာအားဖြင့် - မနက် ၇ နာရီခွဲတာနဲ့ အကျင့်ပါနေတဲ့အတိုင်း အင်္ကျီအဖြူနဲ့ လုံချည်ကို ကောက်ဝတ်မိမလို ဖြစ်ပြီးမှ "ဪ... ငါကျောင်းသွားစရာမလိုတော့ပါလား" ဆိုတာကို သတိရသွားတဲ့အချိန်မျိုးပါ။ အရင်ကဆို ဖုန်းတဂုန်းဂုန်းနဲ့ ကိစ္စအဝဝကို ဆုံးဖြတ်ပေးနေရပေမဲ့ အခုတော့ ဖုန်းလေးက တိတ်ဆိတ်နေတဲ့အခါ ရင်ထဲမှာ ဟာခနဲ ဖြစ်သွားတတ်ပါတယ်။ ၂။ ပေါ့ပါးသွားသလိုရှိပေမဲ့ တာဝန်မရှိတော့တဲ့အပေါ် အားမလိုအားမရဖြစ်ခြင်း (The Responsibility Gap) ကျောင်းတစ်ကျောင်းလုံးရဲ့ အုပ်ချုပ်ရေး၊ ပညာရေး၊ စည်းကမ်းပိုင်းကအစ ကလေးတွေရဲ့ လုံခြုံရေးအဆုံး အရာရာကို ရင်ဘတ်နဲ့အမျှ တာဝန်ယူခဲ့ရသူတွေဖြစ်လို့ တာဝန်တွေအားလုံး ဝုန်းခနဲ လွတ်ကျသွားတဲ့အခါ ကနဦးမှာ ပေါ့ပါးမှုကို ခံစားရပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ကြာလာတဲ့အခါ "ငါ့မှာ လုပ်ပိုင်ခွင့်တွေ၊ တာဝန်တွေ မရှိတော့ဘူးလား" ဆိုတဲ့ အတွေးက စိုးမိုးလာတတ်ပါတယ်။ ဥပမာအားဖြင့် - လမ်းထဲမှာပဲဖြစ်ဖြစ်၊ ရပ်ကွက်ထဲမှာပဲဖြစ်ဖြစ် ကလေးတွေ ဆော့ကစားရင်း စည်းကမ်းမဲ့နေတာ၊ စကားကြမ်းကြမ်းပြောနေတာကို မြင်ရင် အလိုအလျောက် "ဟိတ် ကလေးတို့..." ဆိုပြီး သွားတားမိတတ်တာမျိုးပါ။ ပြီးမှ "ငါက ကျောင်းမှာ မဟုတ်တော့ဘူးပဲ" ဆိုပြီး ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ပြန်ထိန်းလိုက်ရတဲ့ သံဝေဂမျိုး ဖြစ်ပါတယ်။ ၃။ အသိအမှတ်ပြုမှုနဲ့ လွမ်းဆွတ်မှုကို တမ်းတခြင်း (The Nostalgic Echo) ကျောင်းမှာတုန်းကတော့ "ဆရာကြီး... ဆရာမကြီး..." နဲ့ တိုင်ပင်သူ၊ လာရောက်ဂါရဝပြုသူတွေနဲ့ စည်ကားခဲ့သလောက်၊ အိမ်မှာပဲ အေးအေးလူလူ နေရတဲ့အခါ မိမိရဲ့ တန်ဖိုးနဲ့ ဖြတ်သန်းခဲ့တဲ့ အတိတ်နေ့ရက်တွေကို ပိုပြီး လွမ်းဆွတ်တတ်ကြပါတယ်။ ဥပမာအားဖြင့် - အိမ်က စာပွဲခုံပေါ်မှာ တင်ထားတဲ့ ကျောင်းသားဟောင်းတွေ ပေးခဲ့တဲ့ ကန်တော့ပစ္စည်းလေးတွေ၊ အထိမ်းအမှတ် အမှတ်တရ ပစ္စည်းလေးတွေကို ခဏခဏ ထိုင်ကြည့်ပြီး ပြုံးမိနေတတ်တာမျိုးပါ။ ပတ်ဝန်းကျင်မှာဖြစ်ဖြစ်၊ လူမှုကွန်ရက်ပေါ်မှာဖြစ်ဖြစ် ကိုယ့်တပည့်ဟောင်းလေးတွေ အောင်မြင်နေတာကို တွေ့ရင် "ဒါ ငါ့တပည့်လေးပဲ" ဆိုပြီး ဝမ်းသာပီတိမျက်ရည် ဝဲရတတ်ပါတယ်။ ၄။ ဘဝစာမျက်နှာအသစ်ကို ရှာဖွေခြင်း (The New Horizon) ပထမပိုင်းမှာ ဟာတာတာ ခံစားချက်တွေကို ဖြတ်ကျော်ပြီးတဲ့နောက်၊ ကျောင်းအုပ်ကြီးအများစုဟာ သူတို့ရဲ့ ရင်ထဲက "ဆရာအသိ၊ ဆရာသတိ" ကို အိမ်မှာပဲ အဆုံးမသတ်ပစ်ကြပါဘူး။ ဒါဟာ အနားယူခြင်း မဟုတ်ဘဲ ဘဝရဲ့ နောက်ထပ် အခန်းကဏ္ဍတစ်ခုကို ကူးပြောင်းခြင်းဆိုတာကို လက်ခံလာကြပါတယ်။ ဥပမာအားဖြင့် - ကျောင်းမှာတုန်းက အချိန်မပေးနိုင်ခဲ့တဲ့ စာပေဖတ်ရှုခြင်း၊ ပန်းချီဆွဲခြင်း၊ အပင်စိုက်ခြင်း၊ဘာသာရေးလုပ်ခြင်းတွေအပြင် မိမိရဲ့ အတွေ့အကြုံတွေကို လူမှုကွန်ရက် (Facebook) ပေါ်မှာ ဆောင်းပါးတိုလေးတွေ ရေးသားပြီး လူငယ်တွေကို ပညာမျှဝေတာမျိုး၊ သမိုင်းကြောင်းနဲ့ ထူးဆန်းထွေလာ ဗဟုသုတတွေကို ပြန်လည်ပြောပြတာမျိုးတွေ လုပ်ရင်း ဘဝကို အဓိပ္ပာယ်ရှိရှိ ပျော်ရွှင်အောင် ဖန်တီးလာတတ်ကြပါတယ်။ ချုပ်လိုက်ရရင်တော့... အငြိမ်းစားကျောင်းအုပ်ကြီးတစ်ယောက်ရဲ့ ရင်ထဲမှာ ခါးသက်သက် လွမ်းဆွတ်မှုတွေ ရှိနေတတ်တာ သဘာဝပါ။ ဒါပေမဲ့ အဲဒီလွမ်းဆွတ်မှုတွေဟာ နှစ်ပေါင်းများစွာ နိုင်ငံ့သားကောင်းတွေကို မွေးထုတ်ပေးခဲ့တဲ့ "ဂုဏ်ယူစရာ ပြောင်မြောက်တဲ့ သမိုင်းကြောင်းကြီးတစ်ခု" ကြောင့် ဖြစ်တည်လာရတာမို့ အင်မတန်မှ လှပတဲ့ ခံစားချက်တွေပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ #ငြိမ်းပိုင် (6.7.2026)