چرا ملت‌ها شکست می‌خورند؟

آلمان در سال ۱۹۴۸ نظام کنترل قیمت‌ها را کنار گذاشت و نظاره‌گر آن شد که چگونه اقتصادش ظرف هجده ماه از خاکستر خود برخاست. لودویگ اِرهارد این کار را یک‌جانبه و به تنهایی انجام داد. در ۲۰ ژوئن ۱۹۴۸، او کنترل‌های قیمت و دستمزد به‌جامانده از دوران نازی‌ها—که نیروهای اشغالگر متفقین همچنان حفظش کرده بودند—را لغو کرد؛ سپس پشت رادیو رفت و پیش از آنکه کسی بتواند جلویش را بگیرد، آنچه را انجام داده بود به گوش مردم آلمان رساند. مقامات اشغالگر آمریکایی خشمگین شدند. ژنرال لوسیوس کلی خواستار توضیح شد. ارهارد به او گفت که او کنترل‌ها را «اصلاح» نکرده، بلکه آنها را «ملغی» کرده است. نتایج بی‌درنگ ظاهر شد. ظرف چند روز، کالاها دوباره در قفسه مغازه‌ها نمایان شدند. آلمانی‌هایی که هر داراییِ ملموس و باارزشی را احتکار می‌کردند، دوباره دست به معامله زدند؛ چراکه با اصلاح پولی و آزادسازی قیمت‌ها، نگه‌داشتن مارک برای نخستین بار پس از سال‌ها توجیه‌پذیر و عقلانی شده بود. تولید صنعتی ظرف شش ماهِ پس از این اصلاحات، ۵۰ درصد جهش کرد. شخصیت شرور این ماجرا «کنترل قیمت‌ها» است؛ و البته اقتصاددانان و بوروکرات‌هایی که اصرار دارند این دستکاری‌ها به‌جای تولید هرج‌ومرج، آن را مهار می‌کند. کنترل قیمت به تولیدکننده فرمان می‌دهد که دست از تولید بکشد، و به مصرف‌کننده پیام می‌دهد که احتکار کند. بدون استثنا و هر بار. بازار سیاه آلمان پس از جنگ گواه این مدعا بود: در حالی که اقتصاد رسمی از کمبود تلف می‌شد، این اقتصاد غیررسمی و غیرقانونی بود که شکم مردم را سیر می‌کرد. کاری که ارهارد کرد صرفاً این بود که با آزادسازی قیمت‌ها، دست‌وبال همان بازار سیاه را باز و آن را آزاد کرد. چه بدانید و چه ندانید، شما نیز از این برهه تاریخی منتفع هستید؛ زیرا این ماجرا پرونده یک بحث تجربی را بست که مداخله‌گرایان از آن زمان تاکنون مدام در پی نبش‌قبر آن بوده‌اند. سازوکار قیمت‌های آزاد، تولید را بدون نیاز به یک برنامه‌ریز مرکزی هماهنگ می‌کند. اگر سرکوبشان کنید، نصیبتان قفسه‌های خالی و صف‌های طویل خواهد بود. آلمانِ ۱۹۴۶ هر دوی این‌ها را داشت؛ آلمانِ اواخر ۱۹۴۸ هیچ‌کدام را. آنچه به‌اصطلاح «معجزه اقتصادی» (Wirtschaftswunder) خوانده شد، معجزه نبود؛ ارهارد صرفاً همان منطق بنیادین اقتصادی را پیاده کرد که فریدریش هایک پیش‌تر در سال ۱۹۴۵ در رساله «کاربرد دانش در جامعه» صورتبندی کرده بود. هیچ مرجع مرکزی‌ای به آن داده‌های پراکنده، محلی و مدام متغیری که قیمت‌ها در خود فشرده و مخابره می‌کنند، دسترسی ندارد. بوروکرات‌هایی که می‌کوشند «قیمت درست» تعیین کنند، صرفاً ناکارآمد نیستند؛ بلکه از نظر معرفت‌شناختی از عهده این کار ناتوان‌اند. هایک استدلال نظری را پی ریخت، و سپس ارهارد این آزمایش را روی ملتی گرسنه اجرا کرد و درستی‌اش را به اثبات رساند. آلمان غربی در طول دهه ۱۹۵۰ سالانه حدود ۸ درصد رشد کرد. در آن سو، آلمان شرقی که با همان بافت جمعیتی و زیرساخت صنعتی مشابهِ پیش از جنگ، برنامه‌ریزی متمرکز شوروی را پیش می‌برد، دچار رکود شد و در نهایت دیواری بنا کرد تا مانع از فرار شهروندانش شود. این مقایسه، شفاف‌ترین و دست‌نخورده‌ترین «آزمایشِ کنترل‌شده‌ای» است که اقتصاد سیاسی تا به حال به چشم خود دیده: یک ملت واحد با تاریخی یکسان، اما با نهادهایی بنیاداً متفاوت. درس ماجرا روشن است: شکوفایی و رفاه از دل حقوق مالکیت امن، پول باثبات و مبادله داوطلبانه سرچشمه می‌گیرد. ارهارد هر سه این‌ها را در یک نیمروز به مردم آلمان غربی هدیه داد. @austro_libertarian

تروریسم در انقلاب فرانسه، تبدیل به مشخصهٔ پاکی و اخلاص شد.

الی کدوری

فرماندار تگزاس اقتصاد ایالت خود را با اقتصاد روسیه مقایسه کرد. تمام حضار ازخنده روده بر شدند فرماندار: اقتصاد تگزاس به‌تنهایی از اقتصاد روسیه بزرگ‌تر است. این باعث می‌شود من از پوتین قدرتمندتر باشم. 🇺🇸 تگزاس تولید ناخالص داخلی: ۳,۰۳۵ میلیارد دلار میانگین حقوق: ۵,۶۴۶ دلار حداقل دستمزد: ۱,۲۵۷ دلار 🇷🇺 روسیه تولید ناخالص داخلی: ۲,۵۶۱ میلیارد دلار میانگین حقوق: ۵۹۴ دلار حداقل دستمزد: ۳۲۳ دلار @austro_libertarian

همه می‌دانند که من از تفسیری عمیقاً آریستوکراتیک از تاریخ دفاع می‌کنم. من هرگز نگفته‌ام جامعهٔ انسانی باید از اساس آریستوکراتیک باشد؛ بلکه مدّعای من، چیزی فراتر از این است. آنچه من گفته‌ام و هم‌چنان با اطمینانی روزافزون بدان باور دارم، این است که جامعهٔ انسانی، چه بخواهد و چه نخواهد، ذاتاً و به اقتضای ماهیت خود هم‌واره آریستوکراتیک است. تا جایی که هرچه جامعه آریستوکراتیک‌تر باشد، جامعه‌تر است؛ و هنگامی که آریستوکراتیک بودن خود را از دست بدهد، از جامعه بودن نیز بازمی‌ایستد و دیگر جامعه نخواهد بود.

اورتگا گاست

روسیه برخلاف ایرانِ افشاریه و زندیه، دگرگونی‌های مهم نظامی، اداری، آموزشی و تا اندازه‌ای اقتصادی را از سر گذرانده بود. روسیه بین سلطنت پطر اول و کاترین دوم، به یک امپراتوری غول‌آسا از نظر مساحت تبدیل شده و ارتش قدرتمند آن همهٔ رقیبان سنتی خود، یعنی سوئد، لهستان و امپراتوری عثمانی را شکست داده بود.

#مازیار_بهروز

🔻تحریف به مثابه روش؛ بررسی کیفی استنادات در پژوهش‌های کوئین اسلوبودیان ✍️ ترجمه، تنظیم و تلخیص: مهران خسروزاده این یادداشت نسبتا طولانی، به بهانه بررسی کتاب «حرامزادگان هایک» تنظیم شده است. قسمت اول قسمت دوم قسمت سوم قسمت چهارم قسمت پنجم قسمت ششم قسمت هفتم قسمت هشتم قسمت نهم قسمت دهم قسمت یازدهم قسمت دوازدهم قسمت سیزدهم قسمت چهاردهم قسمت پانزدهم قسمت شانزدهم قسمت هفدهم @Mehrannotes

این پرونده‌ی مفصل و خواندنی در مورد «سیدجمال‌الدین اسدآبادی» را از دست ندهید. بریده‌ی اول بریده‌ی دوم بریده‌ی سوم بریده‌ی چهارم

پل پوت کمونیسم را به مردم کامبوج تحمیل کرد و پیامدهای آن فاجعه‌بار بود. این رژیم مالکیت خصوصی و پول را لغو کرد، مدارس را بست، مذهب را ممنوع نمود و کل شهرها را به اردوگاه‌های کار اجباری فرستاد. پژوهشگران تخمین می‌زنند که ۲۰ تا ۲۵ درصد از جمعیت، به دست خمرهای سرخ کشته شدند. کمونیسم یعنی همین. @austro_libertarian

ما انسان‌های مدرن، نمی‌توانیم نکتهٔ کاملاً تازه‌ای در اخلاقیات یا سیاست یا هنر کشف کنیم. سنجیدن همه‌چیز با قضاوت شخصی یا خرد شخصی کاری خطیر است.

جان پافورد

در اینجا دوست‌مان مهران خسروزاده مطلبی تحقیقی را نوشته است که چگونه پایه‌ای‌ترین اخلاقیات آکادمیک در زمینهٔ نقل‌قول صحیح زیر پا گذاشته می‌شود و تمام این کارها را هم به نام دفاع از ارزش‌های انسانی انجام می‌دهند. متن مهران خودش به اندازهٔ کافی گویاست و نیاز به توضیحی ندارد. من می‌خواهم در همین رابطه به یک موضوع دیگر اشاره کنم. شما برای لحظه‌ای فرض کنید اصلاً میزس حتی از خود هیتلر هم فاشیست‌تر و نژادپرست‌تر بود! میزس اینقدر نژادپرست و فاشیست بود که خود هیتلر گاهی می‌زد پشتش و به او می‌گفت: «داداش می‌دونم تو کارت خیلی درسته، ولی دیگه خیلی داری زیاده‌روی می‌کنی! اینقدرها هم نژادپرستی خوب نیست. یه مقدار هم حالا حقوق بشر بد نیست به نظرم حالا هر جور صلاحه!» با چنین فرضی، باز کسی می‌تواند بگوید نظریات میزس در حوزهٔ اقتصاد و سیاست غلط‌اند؟ مثلاً نظریهٔ پولی میزس، نظریهٔ چرخه‌های تجاری، نقد برنامه‌ریزی متمرکز در اقتصاد، بررسی دیوان‌سالاری، تبیین لیبرالیسم و... اینها غلط‌اند؟ اگر پاسخ مثبت باشد، چرا نتوانیم همین کار را با فیزیک و شیمی و زیست‌شناسی و دیگر علوم انجام دهیم؟ چرا نرویم نقل‌قول‌های دانشمندان علوم طبیعی را بیرون بکشیم و در مورد یافته‌های علمی‌شان قضاوت کنیم؟ پاسخ احتمالاً چیزی شبیه این باشد: این علوم با اقتصاد متفاوت‌اند و اقتصاد یا علم نیست یا اگر هم باشد از نوعی دیگر است. من نمی‌خواهم وارد بحث روش‌شناسی بشوم، چون این حرف که متأسفانه زیاد هم تکرار می‌شود و در طول دو قرن اخیر زیاد تکرار شده است، بیش از اندازه پوچ و بی‌معناست. گویندهٔ آن تصور می‌کند که اگر بپذیریم «اقتصاد علم نیست» دیگر می‌توان حقایق پایه‌ای حاکم بر مناسبات اجتماعی را به‌کلی نادیده گرفت و فارغ از آن‌ها عمل کرد. گیرم فیزیک و اقتصاد متفاوت‌اند (من هم نمی‌گویم متفاوت نیستند)، آیا معنایش این است که شما می‌توانید از لحاظ منطقی هرچه دل تنگ‌تان می‌خواهد در مورد اقتصاد بگویید و هیچ معیاری برای ارزیابی صحت گزاره‌هایی که ذکر می‌کنید وجود ندارد؟ مثلاً می‌توانیم بگوییم هر کس برای تورم توضیح پولی ارائه کرد «فاشیسته» و بعد دستگاه چاپ پول را روشن کنیم و هیچ پیامدی نداشته باشد! انگار فقط مشکل این بود که دو تا واژهٔ «علم» و «اقتصاد» را کنار همدیگر نیاوریم و در عوض دو تا واژهٔ «میزس» و «فاشیست» را کنار هم بیاوریم، تا بعد بتوانیم با فراغ بال به بافندگی بپردازیم و توجهی هم به مشکلات منطقی بافته‌هایمان نداشته باشیم. و در آخر نمی‌دانم این «ترجمانی‌ها» چه از جان ما می‌خواهند؟ شما که ۴۷ سال کشور با طرز فکرتان اداره شده است دیگر چه چیزی را طلب دارید؟ تا همین بیست سال پیش کسی در ایران نمی‌دانست میزس کیست، ولی در تمام شهرها چند تا خیابان و مدرسه و تالار به نام شریعتی و آل‌احمد و مطهری است و قفسه‌های کتاب فروشی‌ها پر از ترجمه‌های آثار مارکسیستی. وقتش نیست به جای ترجمهٔ مکرر آثار دیوانگان فرنگی کمی هم خود انتقادی پیشه کنید؟

مشروطه سرانجام به یک نهاد پایدار سیاسی در ایران تبدیل نشد؛ بااین‌‌وجود آن‌قدر آن تلاش ارزش داشت که نسبت به ۱۲۰ سالگی آن بی‌تفاوت نباشیم. ۱۲۰ سالگی صدور فرمان مشروطه گرامی باد.

شاهکار اقتصادی عصر طلایی دونالد ترامپ که پیشتر وعده داده بود؛ Rice: +45% Cotton: +27% Wheat: +25% Wool: +21% Rubber: +20% Cheese: +16% Tea: +15% Sunflower oil: +15% Palm oil: +15% Lumber: +14% Soybeans: +13% می‌گفتند‌، Golden Age در راه است! بالاخره وعده « عصر طلایی » محقق شد، فقط یک سوءتفاهم پیش آمد؛ ما فکر می‌کریدم طلایی شدن یعنی رفاه، نه فاکتور خرید! مهم‌ترین دلیل این جهش قیمت‌ها؟ تعرفه‌ها. قرار بود تعرفه‌ها «کشور را دوباره بزرگ کنند»، اما فعلاً بزرگ‌ترین چیزی که رشد کرده، برچسب قیمت‌هاست. 🆓 @freemarketeconomy

منتشر شد: ⚜️برای یک آزادی جدید⚜️ نویسنده: موری نیوتن روتبارد مترجم: رامین احمدی انتشارات: نشر آماره تعداد صفحات: ۴۲۸ قطع: رقعی قیمت: ۱ میلیون و ۲۵۰ هزار تومان لیبرتارینیسم بدیل رادیکالی است که می‌گوید قدرت دادن به دولت نه تنها نتیجۀ مثبتی ندارد بلکه غیراخلاقی است. مورای نیوتون روتبارد، «آقای لیبرتاریَن» و «بزرگ‌ترین دشمن زندۀ دولت» لقب گرفت. بله، او پیشینیان بسیاری داشت که از آنها بهره گیرد؛ کل سنت لیبرالیسم کلاسیک، اقتصاددانان اتریشی، سنت آمریکایی ضدجنگ و سنت حقوق طبیعی؛ اما او بود که همۀ این قطعه‌های پراکنده را در یک نظام یکپارچه و منسجم کنار هم قرار داد. قطعات مجزای این نظام بسیار ساده هستند (مالکیت بر خود، حقوق مالکیت سخت‌گیرانه، بازارهای آزاد و ضددولت­گرایی در تمام جنبه‌های قابل‌تصور) اما پیامدهای آن‌ تکان‌دهنده و شگرف خواهند بود. 📍برای خرید کتاب از طریق تارنمای انتشارات نشر آماره(لینک خرید) اقدام فرمایید. ❈ @IIFOM_CO ❈

آیا شریعتی «شیاد» نبود؟ 📝مرتضی کاظمی هر کسی تجربه‌ای شخصی از مواجهه با آثار علی شریعتی دارد. این نوشته، تجربه شخصی من است. از نظر من، علی شریعتی یک «شیاد» بود. منظورم از شیاد کسی است که برای پیشبرد یک هدفِ سیاسی و ایدئولوژیک؛ تاریخ، دین یا واقعیت را به گونه‌ای بازسازی کند که مخاطب به نتیجه‌ای برسد که با شواهد تاریخی سازگار نیست. با این تعریف، من علی شریعتی را یک شیاد می‌دانم. مطالعه کتاب‌های شریعتی در نوجوانی و پیش از بیست‌سالگی برایم بسیار جذاب بود. از حدود بیست‌سالگی به تدریج نسبت به روایت‌های او تردید کردم و پس از سی‌سالگی به این نتیجه رسیدم که بخش مهمی از پروژه فکری او بر بازخوانی ایدئولوژیک و، از نظر من، تحریف تاریخ و اسلام برای ساختن یک ایدئولوژی سوسیالیستی استوار بوده است. فاطمه، فاطمه است این کتاب برای نسل من جذاب بود، اما امروز معتقدم شریعتی تصویری آرمانی و غیرتاریخی از فاطمه ارائه می‌کند؛ تصویری که بیش از آنکه بر پژوهش تاریخی استوار باشد، در خدمت یک پروژه ایدئولوژیک است. ابوذر؛ سوسیالیست مسلمان شریعتی ابوذر را به گونه‌ای معرفی می‌کند که گویی یک سوسیالیست قرن بیستمی بوده است. از نظر من، این نه یک پژوهش تاریخی، بلکه تلاشی برای پیوند زدن اسلام با سوسیالیسم است. اسلام سوسیالیستی شریعتی در مجموعه آثار «اسلام‌شناسی» تصویری از اسلام ارائه می‌دهد که به نظر من عمیقاً تحت تأثیر ادبیات سوسیالیستی و انقلابی قرن بیستم است. اسلامی که او معرفی می‌کند، بیش از آنکه اسلام تاریخی باشد، بازتاب ایدئولوژی مطلوب خودش است. شیعه علوی و شیعه صفوی در این اثر نیز شریعتی روایتی گزینشی و ایدئولوژیک از تاریخ تشیع ارائه می‌کند تا این نتیجه را القا کند که اسلامِ اصیل، ماهیتی سوسیالیستی و انقلابی داشته است. جمع‌بندی به نظر من، پروژه اصلی شریعتی این بود که از اسلام و تشیع، یک ایدئولوژی سوسیالیستی برای مبارزه با حکومت محمدرضا شاه بسازد. این پروژه تأثیر عمیقی بر نسل انقلاب ۱۳۵۷ گذاشت و از این منظر، جمهوری اسلامی تا حد زیادی وامدار اندیشه‌های اوست. شریعتی زنده نماند تا ببیند پروژه فکری‌ای که برای بسیج جامعه علیه حکومت پهلوی طراحی کرده بود در نهایت به استقرار حکومت دلخواهش انجامید. 🗓 ششم مرداد ۱۴۰۵ http://t.me/mortezakazemii

Who is the last libertarian standing?

ما نوآیین‌های مکتب ر‌وسو نیستیم؛ما حواریون ولتر نیستیم؛ هلوتیوس در ما پیشرفتی نداشته است؛ بی‌خدایان موعظه‌گران ما نیستند؛دیوانگان، قانون‌گذاران ما نیستند. ما قلبی از گوشت و خون داریم که در سینه‌هامان می‌تپد؛ از خدا می‌ترسیم، با احترام به پادشاهان خود می‌نگریم، با حرمت به کشیشان، و با احترام به اشراف.

ادموند برک

*محبوبیت تجارت آزاد پس از دهه گرسنگی در بریتانیا/ زنگ تاریخ* ◻️قیمت غلات در دهه ۱۸۴۰ در بریتانیا به شدت بالا رفت که قوانین غلات (تعرفه‌های بسیار سنگین برای واردات غلات) یکی از علل اصلی آن بود. گرسنگی ناشی از این جهش قیمت در اين دهه به «گرسنگی دهه چهل» معروف شد. این گرسنگی باعث شد بحث تجارت آزاد و لغو ممنوعیت واردات به محور اصلی بحث‌های مردم بریتانیا تبدیل شود. ◻️مجله اکونومیست در همین دهه و در سال ۱۸۴۳ تأسیس شد و سطح مباحث را به شدت ارتقا داد. بحث برسر تجارت آزاد، مردم را به هيجان مى‌آورد و بازتاب آن در اشعار، سوزن‌دوزی‌ها، تنديسها و حتى كيک‌ها ديده مى شد. بالاخره در سال ۱۸۴۶ قوانین مریوط به تعرفه‌های سنگین واردات لغو شد. ◻️نيروهاى طرفدار تجارت آزاد در اين نبرد پيروز شدند. بر اساس يك گزارش رسمی، فقط بريتانيايى‌هاى مرفه كه ١٠ درصد جامعه بريتانيا را تشكيل مى‌دادند بازنده این شرایط شدند و رفاه‌شان کاهش یافت ولی ٩٠ درصد باقيمانده كه طبقات معمولی و پایین جامعه بودند رفاه‌شان افزایش یافت. ◻️رسانه تصویری فردای اقتصاد⬇️ @Feghtesad

«غمی که بر جان نشست» را از طاقچه دریافت کنید https://taaghche.com/book/289493

چیزی به نام چاله‌ی فراموشی وجود ندارد. همیشه یک نفر زنده می‌ماند تا داستان را بازگو کند. #هانا_آرنت