⚖️Ethio Law🥇ኢትዮ ሕግ(lawyerhenoktaye)
Kanalga Telegram’da o‘tish
@lawyerhenoktaye (LL.B LL.M) 0953758395 ☎️ Youtube👇 https://youtu.be/5cnK4gX2Mrg Tiktok👇 https://www.tiktok.com/@lawyer_henok.t?_t=8iQ7AEnkz4v&_r=1 Facebook 👇 https://www.facebook.com/profile.php?id=100071372553654&mibextid=ZbWKwL
Ko'proq ko'rsatish📈 Telegram kanali ⚖️Ethio Law🥇ኢትዮ ሕግ(lawyerhenoktaye) analitikasi
⚖️Ethio Law🥇ኢትዮ ሕግ(lawyerhenoktaye) (@ethiolawtips) Amxar til segmentidagi kanali faol ishtirokchi. Hozirda hamjamiyat 13 496 obunachidan iborat bo'lib, Qonun toifasida 615-o'rinni va Efiopiya mintaqasida 2 614-o'rinni egallagan.
📊 Auditoriya ko‘rsatkichlari va dinamika
невідомо sanasidan buyon loyiha tez o‘sib, 13 496 obunachiga ega bo‘ldi.
19 Oktabr, 2026 dagi oxirgi ma’lumotlarga ko‘ra kanal barqaror faollikka ega. Oxirgi 30 kunda obunachilar soni 113 ga, so‘nggi 24 soatda esa 0 ga o‘zgardi va umumiy qamrov yuqori darajada qolmoqda.
- Tasdiqlash holati: Tasdiqlanmagan
- Jalb etish (ER): Auditoriya o‘rtacha 30.72% darajada jalb etiladi. Nashrdan keyingi dastlabki 24 soatda kontent odatda umumiy obunachilar sonining 10.11% ini tashkil etuvchi reaksiyalarni to‘playdi.
- Post qamrovi: Har bir post o‘rtacha 0 marta ko‘riladi; birinchi sutkada odatda 1 364 ta ko‘rish yig‘iladi.
- Reaksiyalar va o‘zaro ta’sir: Auditoriya faol: har bir postga o‘rtacha 0 ta reaksiya keladi.
📝 Tavsif va kontent siyosati
Muallif resursni shaxsiy fikrni ifoda etish maydoni sifatida ta’riflaydi:
“@lawyerhenoktaye (LL.B LL.M) 0953758395 ☎️
Youtube👇
https://youtu.be/5cnK4gX2Mrg
Tiktok👇 https://www.tiktok.com/@lawyer_henok.t?_t=8iQ7AEnkz4v&_r=1
Facebook 👇 https://www.facebook.com/profile.php?id=100071372553654&mibextid=ZbWKwL”
Yuqori yangilanish chastotasi (oxirgi ma’lumot 20 Oktabr, 2026 da olingan) sababli kanal doimo dolzarb va katta qamrovli bo‘lib qoladi. Analitika auditoriya kontent bilan faol hamkorlik qilishini, uni Qonun toifasidagi muhim ta’sir nuqtasiga aylantirishini ko‘rsatadi.
13 496
Obunachilar
Ma'lumot yo'q24 soatlar
+437 kun
+11330 kun
Ma'lumotlar yuklanmoqda
O'xshash kanallar
Taglar buluti
Ma'lumot yo'q
Muammo bormi? Iltimos, sahifani yangilang yoki bizning qo'llab-quvvatlash boshqaruvchimizga murojaat qiling>.
Kirish va chiqish esdaliklari
---
---
---
---
---
---
Obunachilarni jalb qilish
Oktabr '26Okt '26
Oktabr '26
+96
0 kanalda
Sentabr '26
+121
1 kanalda
Get PRO
Avgust '26
+159
6 kanalda
Get PRO
Iyul '26
+66
5 kanalda
Get PRO
Iyun '26
+21
3 kanalda
Get PRO
May '26
+58
2 kanalda
Get PRO
Aprel '26
+104
5 kanalda
Get PRO
Mart '26
+41
10 kanalda
Get PRO
Fevral '26
+51
1 kanalda
Get PRO
Yanvar '26
+64
5 kanalda
Get PRO
Dekabr '25
+100
12 kanalda
Get PRO
Noyabr '25
+119
11 kanalda
Get PRO
Oktabr '25
+235
9 kanalda
Get PRO
Sentabr '25
+67
4 kanalda
Get PRO
Avgust '25
+190
11 kanalda
Get PRO
Iyul '25
+61
12 kanalda
Get PRO
Iyun '25
+78
18 kanalda
Get PRO
May '25
+157
21 kanalda
Get PRO
Aprel '25
+242
18 kanalda
Get PRO
Mart '25
+251
22 kanalda
Get PRO
Fevral '25
+92
15 kanalda
Get PRO
Yanvar '25
+353
23 kanalda
Get PRO
Dekabr '24
+251
20 kanalda
Get PRO
Noyabr '24
+226
6 kanalda
Get PRO
Oktabr '24
+290
8 kanalda
Get PRO
Sentabr '24
+78
11 kanalda
Get PRO
Avgust '24
+61
1 kanalda
Get PRO
Iyul '24
+176
7 kanalda
Get PRO
Iyun '24
+166
6 kanalda
Get PRO
May '24
+122
3 kanalda
Get PRO
Aprel '24
+147
7 kanalda
Get PRO
Mart '24
+183
7 kanalda
Get PRO
Fevral '24
+191
7 kanalda
Get PRO
Yanvar '24
+183
5 kanalda
Get PRO
Dekabr '23
+227
4 kanalda
Get PRO
Noyabr '23
+103
3 kanalda
Get PRO
Oktabr '23
+66
1 kanalda
Get PRO
Sentabr '23
+76
0 kanalda
Get PRO
Avgust '23
+87
0 kanalda
Get PRO
Iyul '23
+381
0 kanalda
Get PRO
Iyun '23
+200
0 kanalda
Get PRO
May '23
+176
0 kanalda
Get PRO
Aprel '23
+95
0 kanalda
Get PRO
Mart '23
+68
0 kanalda
Get PRO
Fevral '23
+135
0 kanalda
Get PRO
Yanvar '23
+329
0 kanalda
Get PRO
Dekabr '22
+725
0 kanalda
Get PRO
Noyabr '22
+108
0 kanalda
Get PRO
Oktabr '22
+131
0 kanalda
Get PRO
Sentabr '22
+62
0 kanalda
Get PRO
Avgust '22
+95
0 kanalda
Get PRO
Iyul '22
+179
0 kanalda
Get PRO
Iyun '22
+207
0 kanalda
Get PRO
May '22
+413
0 kanalda
Get PRO
Aprel '22
+282
0 kanalda
Get PRO
Mart '22
+498
0 kanalda
Get PRO
Fevral '22
+170
0 kanalda
Get PRO
Yanvar '22
+234
0 kanalda
Get PRO
Dekabr '21
+117
0 kanalda
Get PRO
Noyabr '21
+72
0 kanalda
Get PRO
Oktabr '21
+548
0 kanalda
Get PRO
Sentabr '21
+788
0 kanalda
Get PRO
Avgust '21
+120
0 kanalda
Get PRO
Iyul '21
+159
0 kanalda
Get PRO
Iyun '21
+398
0 kanalda
Get PRO
May '21
+578
0 kanalda
Get PRO
Aprel '21
+510
0 kanalda
Get PRO
Mart '21
+133
0 kanalda
Get PRO
Fevral '21
+224
0 kanalda
Get PRO
Yanvar '21
+380
0 kanalda
Get PRO
Dekabr '20
+5 481
0 kanalda
| Sana | Obunachilarni jalb qilish | Esdaliklar | Kanallar | |
| 20 Oktabr | 0 | |||
| 19 Oktabr | +1 | |||
| 18 Oktabr | +6 | |||
| 17 Oktabr | +6 | |||
| 16 Oktabr | +3 | |||
| 15 Oktabr | +6 | |||
| 14 Oktabr | +17 | |||
| 13 Oktabr | +10 | |||
| 12 Oktabr | +9 | |||
| 11 Oktabr | +9 | |||
| 10 Oktabr | +3 | |||
| 09 Oktabr | +9 | |||
| 08 Oktabr | +3 | |||
| 07 Oktabr | 0 | |||
| 06 Oktabr | +2 | |||
| 05 Oktabr | +2 | |||
| 04 Oktabr | 0 | |||
| 03 Oktabr | +8 | |||
| 02 Oktabr | 0 | |||
| 01 Oktabr | +2 |
Kanal postlari
Job Vacancy. Principal Attorney Position, with benefits packages. At Nib International Bank Share Company.
| 2 |  ቅዳሜ ጥቅምት 7 በቫምዳስ ሲኒማ(ለም ሆቴል አካባቢ)
ከጠዋቱ 2:30-6:30 አይቀርም።
"ፍትህ ለሀገሬ " | 2 311 |
| 3 | የፌደራል_ተጨማሪ_እሴት_ታክስ_ደንብን_ለማሻሻል_የወጣ_ደንብ_ረቂቅ.pdf | 2 028 |
| 4 |  “ፍትሕ ለሃገሬ” ላለፉት አምስት ዓመታት ገደማ አቅሜ በፈቀደና በገባኝ ልክ ከብዙ ውጣ ውረድና ጫናዎችጋ እየሰራሁ እዚህ ደርሷል። በቀጣዩ ሳምንት ቅዳሜ ጥቅምት 7/2019 ዓ.ም. ጠዋት 2:30 ተኩል ላይ ደግሞ ለም ሆቴል አካባቢ በሚገኘው ቫምዳስ ሲኒማ ፕሮግራሙን ለማስቀጠልና ለማሻሻል በሚጠቅሙ ጉዳዮች ላይ ከእናንተ ጋር ለመወያየት ፕሮግራም ይዘናል።
ፍትሕ ለሃገሬን በሀሳብ፣ እንግዳ ሆኖ በመቅረብ፣ ይጠቅማታል ድካሟን ያቀልላታል ብላችሁ ባሰባችሁት ያገዛችሁኝ እና ፕሮግራሙ ጥቅም አለው ብላችሁ የምታምኑ የሕግ ባለሙያ ባልደረቦቼ ሁሉ በእለቱ ተገኝታችሁ የማሻሽለውን፣ “ቢሆን ጥሩ ነው”፣ “ይሄ ቢቀር ይሄ ቢጨመር” የምትሉትን እንድታካፍሉኝ በአክብሮት ጋብዣችኋለሁ።
#ፍትሕለሃገሬ
@highlight
በጠበቃ ወ/ሮ ሊያ ተረፈ | 2 701 |
| 5 | Criminal procedure and evidence law New published 2019.pdf | 2 477 |
| 6 |  መልካም ዜና ለአንባቢዎቻችን እና ለሕግ ባለሙያዎች በሙሉ! 📖✨
አዲሱ የወንጀል ሕግ ሥነ-ሥርዓትና ማስረጃ ሕግ መድብል ለሕትመት በቃ!
የፍትሕ ሥርዓታችንን ለማጠናከር እና አገልግሎቱን ይበልጥ ለማቀላጠፍ ከፍተኛ ሚና የሚጫወተው አዲሱ የወንጀል ሕግ ሥነ-ሥርዓትና ማስረጃ ሕግ መድብል በብርሃንና ሰላም ማተሚያ ድርጅት ታትሞ ለገበያ መቅረቡን በታላቅ ደስታ እንገልጻለን።
መድብሉን ማግኘት የምትፈልጉ ማንኛውም ፍላጎት ያላችሁ አካላት ከብርሃንና ሰላም ማተሚያ ድርጅት የሽያጭ ሱቆች በአካል በመገኘት ገዝታችሁ መጠቀም የምትችሉ መሆኑን እናስታውቃለን።
በተጨማሪም የፍትህ ሚኒስቴር የሕግና ፍትሕ አገልግሎት ዘርፍ ከፍተኛ አመራር እንደገለጹት፤ ህብረተሰቡና የሕግ ባለሙያዎች ከመድብሉ የሶፍት ኮፒ (Soft Copy) አጠቃቀም ጋር ተያይዞ በፍትሕ ሚኒስቴር ይፋዊ ገጽ ላይ የተጋራውን ትክክለኛና ይፋዊ ቅጂ ብቻ እንዲጠቀሙ አሳስበዋል።
የአገራችንን ፍትሕ ሥርዓት ተደራሽነት ይበልጥ ለማስፋት የተጀመረው ጥረት አካል የሆነው የመድብሉ የእንግሊዝኛ ቅጂም በቅርብ ቀን ታትሞ ለንባብ እንደሚበቃ በዚሁ አጋጣሚ ልንገልጽላችሁ እንወዳለን።
📎 የአማርኛ ቅጂውን ሶፍት ኮፒ (PDF File) ከዚህ ማስታወቂያ ጋር አያይዘን ያቀረብንላችሁ ስለሆነ ከታች በማውረድ (Download በማድረግ) እንድትጠቀሙ በአክብሮት እንጋብዛለን!
https://drive.google.com/file/d/195NTCZrkV1AjUklHGCgEuO7CQmd92ku2/view?usp=sharing | 2 541 |
| 7 |  +3Matn yo'q... | 2 042 |
| 8 |  Matn yo'q... | 976 |
| 9 |  +3ለፖሊስ የተሰጠ የእምነትቃል
=====/////=====
በወ/መ/ሥ/ሥ/ሕ/ቁ 27/2/መሠረት አንድ ተከሳሽ ለፖሊስ የሚሰጠው የእምነት ቃል ለምርመራ ዓላማ ሲባል በምርመራ ጊዜ የተገኘ ማስረጃ በመሆኑ የቀረበውን ክስ ለማስረዳት የሚችል ተቀባይነት ያለው ማስረጃ መሆን አለመሆኑ በፍ/ቤት ሊመረመር እና ሊመዘን የሚገባው እንጂ ከወዲሁ ተቀባይነት አለው ተብሎ ድምዳሜ የሚወሰድበት ስላለመሆኑ፤
በሰ/መ/ቁ 152038 (ሕዳር 28ቀን 2011ዓ.ም)ቅጽ 23 | 4 455 |
| 10 |  +2የማስረጃ ምዘና መርኅን ስለመጣስ:-
ፍርድ ቤቶች የቀረቡላቸውን ማስረጃዎች በሙሉ (የሰው ምስክርም ሆነ የሰነድ) መርምረውና መዝነው ፍሬ ነገርን የማጣራት ኃላፊነት አለባቸው:: (ሰ/መ/ቁ. 208495)
በተለይም፣ የቀረበን የሠነድ ማስረጃ ከግምት ውስጥ ሳያስገቡ ወይም ሳይመረምሩ በሰው ምስክሮች ቃል ላይ ብቻ ተመሥርቶ የሚሰጥ ውሳኔ የማስረጃ ምዘና መርኅን የሚጥስና መሠረታዊ የህግ ስህተት ያለበት ነው:: (ሰ/መ/ቁ. 208495 -30/5/2013 ዓ.ም ውሳኔ ተሰጥቷል። | 4 138 |
| 11 | New Criminal Procedure Code 2018 Final.pdf | 5 350 |
| 12 | New Criminal Procedure Code 2018 Final.pdf | 3 633 |
| 13 |  በአዋጅ ቁጥር 322/1995 መሰረት የፌደራል ከፍተኛ ፍርድ ቤት በተደራጀባቸው ክልሎች ያሉ የክልል ከፍተኛ ፍርድ ቤቶች በኢፌዲሪ ሕገ መንግስት አንቀጽ 78(2) እና 80(4) ድንጋጌ በተሰጣቸዉ የፌደራል መጀመሪያ ደረጃ ፍርድ ቤት የዉክልና ስልጣናቸዉ በቀጥታ ያዩዋቸዉን የፈዴራል ጉዳዮች በይግባኝ የማየት ስልጣን ያላቸዉ የክልል ጠቅላይ ፍርድ ቤቶች ሳይሆኑ በክልሉ እንዲደራጁ የተደረጉት የፌደራል ከፍተኛ ፍርድ ቤቶች ናቸው ተብሎ ተወስኗል፡፡👇
https://t.me/ethiolawtips | 5 620 |
| 14 | በፍትሐብሔር ሕግ ቁጥር 1196(1) መሠረት በሕጋዊ መንገድ የተሰጠ የይዞታ ማረጋገጫ ምስክር ወረቀት ያለው ሰው የንብረቱ ባለቤት ለመሆኑ የሕግ ግምት የሚወሰድ በመሆኑ፣ ይህ ግምት ሊፈርስ የሚችለው ካርታው ከሕግ ውጪ መሰጠቱ ወይም ሰነዱን የመስጠት ሥልጣን በሌለው አካል የተሰጠ መሆኑ ሲረጋገጥ ብቻ ሲሆን፣ ከዚህ ውጪ በሰው ምስክርነት ወይም ገንዘብ አውጥቻለሁ በሚል ክርክር ብቻ ሊፈርስ አይችልም።
በሕገ መንግሥቱ አንቀጽ 40 (1 እና 2) መሠረትም የንብረት ባለቤትነት መብት የሚጠበቀው በሕጋዊ መንገድ በተያዘ ይዞታ ላይ ሲሆን ብቻ ነው። በመሆኑም በጋብቻ ውስጥ ባልና ሚስት በወላጅ ስም በተመዘገበ ይዞታ ላይ ገንዘብና ጉልበት በማፍሰስ ቤት ቢገነቡ እንኳ፣ ይዞታውም ሆነ በይዞታው ላይ የተገነባው ቤት የባልና ሚስት የጋራ ንብረት ሊሆን አይችልም።
በቤቱ ግንባታ ላይ በትዳር ዘመን በባልና ሚስት የተደረገ የገንዘብ ወጪ ወይም አስተዋጽኦ ካለ፣ ግምቱን ከመጠየቅ ውጪ በሌላ ሰው ስም ባለው ይዞታ ላይ ያረፈውን ቤት የጋራ ንብረታችን ነው ብለው የክፍፍል ጥያቄ ማቅረብ አይችሉም።
ስለሆነም፣ በጋብቻ ውስጥ በወላጆች ስም ባለው መሬት ላይ የሚገነባ ቤት የባልና ሚስት የጋራ ሀብት ሳይሆን የባለይዞታው ንብረት እንደሆነ የሚቆጠር ሲሆን፣ በፍቺ ጊዜ የትዳር አጋሮች መብት የሚጠበቀው ያወጡትን ገንዘብ በድርሻቸው ተመላሽ እንዲደረግላቸው በመጠየቅ እንጂ የንብረቱን/የቤቱን ክፍፍል በመጠየቅ አይደለም።
የኢ.ፌ.ዲ.ሪ. የፌዴሬሽን ምክር ቤት፣ አቶ ብርሃኑ ከበደ እና ም/ኢ/ር ጥሩነሽ ዱባለ፣ መዝገብ ቁጥር 132 (ሰኔ 29 ቀን 2018 ዓ.ም) | 6 426 |
| 15 | ክስ ማቅረብ በይርጋ አይታገድም።
ማጠቃለያ
የወንጀል ክስ በአንድ በኩል ተጎጂዎች ፍትሕ የሚያገኙበት የሕግ ሂደት ሲሆን በሌላ በኩል ደግሞ በወንጀል የተጠረጠሩ ወይንም የተከሰሱ ግለሰቦች ነፃነት በሕግ የሚገደብበት ነው። በዚሁ መሠረት የወንጀል ክስ መመስረቻ ጊዜ ገደብ በሕግ ወስኖ ማስቀመት በሁለቱ ተፃራሪ መብቶች መካከል ሚዛን ለመጠበቅ የሚያስችል ነው። ስለሆነም ማንኛውም ክስ በሕግ በተቀመጠው ጊዜ ውስጥ ሊቀርብ ይገባል፡፡
ምንጭ ፍትሕ ሚኒስቴር ገፅ | 5 378 |
| 16 | የወንጀል ክስ ይርጋ በኢትዮጵያ
********
ወንጀል ፈፃሚዎች ለፈፀሙት ጥፋት በሕግ ፊት መጠየቃቸውና ተገቢውን ቅጣት መቀበላቸው ተገቢና አስፈላጊም ነው፡፡ ይህም በኢትዮጵያ የወንጀል ሕግ አንቀጽ አንድ እንደተመለከተው በወንጀል ሕጉ መሰረት ወንጀል የተደረጉ ድርጊቶች እና የሚያስከትሉትን ቅጣት በመደንገግ ሰዎች ወንጀል ከመፈፀም እንዲቆጠቡ አሰቀድሞ ቅድመ-ማስጠንቀቂያ የሚሰጥ ቢሆንም ቅድመ-ማስጠንቀቂዎች በቂ ባልሆኑ ጊዜ ወንጀል ፈፃሚዎች ተቀጥተው ሌላ ወንጀል ከመፈፀም እንዲታቀቡና ለሌሎችም ማስተማሪያ እንዲሆኑ ማድረግን ግቡ ያደረገ ነው፡፡ ይህ እንዲሆን ግን በወንጀል ሕጉ በተመለከተው የጊዜ ገደብ ውስጥ ክስ ሊመሠረት እና አጥፊዎችን ለሕግ ማቅረብ የሚገባ ሲሆን ይህ ካልሆነ ግን ክሱ በይርጋ የሚታገድ ይሆናል፡፡ በዚህ አጭር ጽሑፍ የወንጀል ክስ ይርጋን ምንነት፣ በሕግ የተመለከተውን የክስ ይርጋ ዘመን እናአቆጣጠር እንዲሁም የክስ ይርጋ ዘመን መቋረጥና መታገድ በአጭሩ እንመለከታለን፡፡
የወንጀል ክስ ይርጋ ምንነት
የወንጀል ሕጉ የወንጀል ክስ ይርጋን ምንነት በተመለከተ ቀጥተኛ ትርጓሜ ባይሰጥም ከወንጀል ሕግ አንቀጽ 217 በመነሳት የወንጀል ክስ ይርጋ ማለት በማናቸውም ወንጀል ጉዳይ በግል አቤቱታ ወይም በወንጀል ክስ አቅራቢነት ጉዳዩ በዳኝነት ከመታየት የሚታገድበት በሕግ የተመለከተ ጊዜ መሆኑን መረዳት ይቻላል፡፡
የመደበኛ ክስ ይርጋ
የወንጀል ሕጉ አንቀጽ 217 መደበኛ የክስ ማቅረቢያ ጊዜን የደነገገ ሲሆን
• የሞት ፍርድ ወይም የዕድሜ ልክ ጽኑ እስራት ለሚያስቀጣ ወንጀል በሃያ አምስት ዓመት
• ከአስር ዓመት በላይ እስከ ሃያ አምስት ዓመት ለመድረስ የሚችሉ ጽኑ እስራት ለሚያስቀጣ ወንጀል በሃያ አመት
• ከአምስት ዓመት በላይ እስከ አስር ዓመት ለመድረስ የሚችል ጽኑ እስራት ለሚያስቀጣ ወንጀል በአስራ አምስት አመት
• ከአምስት አመት በማይበልጥ ጽኑ እስራት ለሚያስቀጣ ወንጀል በአስር ዓመት
• ከአንድ ዓመት በላይ በቀላል እስራት ለሚያስቀጣ ወንጀል በአምስት ዓመት
• እስከ አንድ ዓመት ቀላል እስራት ለሚያስቀጣ ወይም በመቀጮ ብቻ ለሚያስቀጣ ወንጀል በሦስት ዓመት ውስጥ ክስ ካልቀረበ ክሱ በይርጋ ይታገዳል፡፡
ከዚህ ጋር በተያያዘ ተደራራቢ ወንጀሎች ተፈጽመው ሲገኙ የወንጀሎቹ ከፍተኛ ቅጣቶች ተመሳሳይ በሚሆኑበት ጊዜ የአንዱ ወንጀል የክስ ማቅረብያ የይርጋ ዘመን በሁለቱም ወንጀሎች ላይ ተፈፃሚ እንደሚሆንና የወንጀሎቹ ከፍተኛ ቅጣቶች የተለያዩ በሚሆንበት ጊዜ ደግሞ ከሁሉም ከባድ የሆነው ወንጀል የክስ ማቅረቢያ የይርጋ ዘመን በሌሎች ወንጀሎች ላይ ተፈፃሚ እንደሚሆን የወንጀል ሕጉ አንቀጽ 217(2) ይደነግጋል፡፡
በግል አቤቱታ አቅራቢነት የሚያስቀጡ ወንጀሎች ይርጋ
በወንጀል ሕጉ ልዩ ክፍል ወይም በሌላ ማሟያ የወንጀል ሕግ በግል አቤቱታ አቅራቢነት ብቻ እንደሚያስቀጡ የተደነገጉ ወንጀሎች የግል ተበዳዩ ወይም ሕጋዊ ወኪሉ የግል አቤቱታ ካላቀረበ በስተቀር ክስ እንደማይመሰረት በወንጀል ሕጉ አንቀጽ 212 ተደንግጓል ፡፡ ለአንብነትም በወንጀል ሕጉ አንቀጽ 560 የእጅ እልፊት ወንጀል በግል አቤቱታ ሲቀርብ የሚስቀጣ ወንጀል መሆኑ ተደንግጓል፡፡ መሰል በግል አቤቱታ የሚቀርቡ ወንጀሎች የተፈፀመበት የግል ተበዳይ በወንጀል ሕጉ አንቀጽ 213 መሠረት አቤቱታውን ማቅረብ የሚጠበቅበት ሲሆን የእነዚህ በግል አቤቱታ አቅራቢነት ብቻ የሚያስቀጡ ወንጀሎች የክስ ይርጋ ዘመን ሁለት አመት እንደሆነ በወንጀል ሕጉ አንቀጽ 218 ተደንግጓል፡፡
ፍፁም የሆነ የይርጋ ዘመን
በወንጀል ሕጉ አንቀጽ 222 ፍፁም የሆነ የይርጋ ዘመን የተደነገገ ሲሆን በማናቸውም ምክንያት ከላይ የተመለከትነው መደበኛ የክስ ማቅረቢያ የይርጋ ዘመን እጥፍ ጊዜ ካለፈ ወይም በግል አቤቱታ የሚያስቀጡ ወንጀሎች ሲሆኑ ደግሞ ከላይ ከተመለከትነው በግል አቤቱታ የሚያስቀጡ ወንጀሎችን የይርጋ ዘመን በግማሽ የሚበልጥ ጊዜ ካለፈ በወንጀሎቹ ላይ የሚቀርብ ክስ በይርጋ ቀሪ ይሆናል፡፡
የክስ ይርጋ አቆጣጠር
በወንጀል ሕጉ አንቀጽ 219 መሠረት የክስ የይርጋ ዘመን የሚታሰበው የቅጣት ማክበጃ ወይም ማቅለያ ሁኔታዎች ግምት ውስጥ ሳይገቡ በወንጀል ሕግ ልዩ ክፍል የተደነገገውን ከፍተኛ ቅጣት መሠረት በማድረግ ሲሆን የተፈፀመው ወንጀል በተለዋጭ ወይም በተደራራቢ ተፈፃሚነት በሚኖራቸውም ቅጣቶች የሚያስቀጣ ሲሆን የይርጋ ዘመኑ የሚታሰበው ከሁሉም ከባድ ለሆነው ወንጀል በወንጀል ሕግ ልዩ ክፍል የተደነገገውን ከፍተኛ ቅጣት መሠረት በማድረግ ይሆናል፡፡
የይርጋ ዘመኑ መቆጠር የሚጀምረውም ጥፋተኛው የወንጀል ድርጊቱን ከፈጸመበት ቀን አንስቶ ሲሆን የወንጀል ድርጊቱ እየተደጋገመ የተፈፀመ ከሆነም የይርጋ ዘመኑ መቆጠር የሚጀምረው የመጨረሻው የወንጀል ድርጊት ከተፈፀመበት ቀን አንስቶ ነው፡፡ የወንጀል ድርጊቱ ለረጅም ጊዜ ሲፈፀም የቆየ ከሆነ ደግሞ የይርጋ ዘመኑ መቆጠር የሚጀምረው የወንጀል ድርጊቱ ካቆመበት ቀን ጀምሮ ይሆናል፡፡
የክስ ይርጋ መታገድ
የወንጀል ሕጉ አንቀጽ 220 የወንጀል ክስ ይርጋ የሚታገድበትን ሁኔታ የደነገገ ሲሆን ይኸውም
በሕግ ወይም በፍሬ ነገር ክሱ እንዳይጀመር ወይም እንዳይቀጥል የሚያግድ መሰናክል ካለ መሰናክሉ እስካለ ድረስ
ክስ ቀርቦ ነገሩ በዳኝነት በመታየት ላይ ከሆነ ወይም በሌላ ችሎት የቀረበ ክስ ሳይፈፀም ተከሳሹ በተከሰሰበት የወንጀል ክስ ላይ ውሳኔ ሊሰጥ የማይገባ በሆነ ጊዜ
የይርጋ ዘመኑ ታግዶ ይቆያል፡፡ መታገዱን ያስከተለው መሰናክል ሲወገድ ግን የይርጋ ዘመኑ ወዲያውኑ መቆጠር ይጀምራል፡፡
የይርጋ ዘመን መቋረጥ
የወንጀል ሕጉ አንቀጽ 221 እንደሚያመለክተው ከወንጀሉ ወይም ከወንጀለኞቹ ጋር በተያያዘ ሁኔታ ምርመራ እንዲካሄድ፣ ብርበራ እንዲደረግ፣ መጥሪያ እንዲሰጥ ወይም ክስ እንዲቀርብ የሚሰጥ ትዕዛዝ፣ የሚፈፀም ድርጊት ወይም የሚሰጥ ውሳኔ የይርጋ ዘመኑን መቆጠር ያቋርጣል፡፡ ይህ በሚሆንበት ጊዜ ሁሉ የይርጋ ዘመን እንደገና እንደ አዲስ መቆጠር ይጀምራል፡፡ በድንጋጌው መሠረት የይርጋ ዘመኑ መቋረጥ ፍፁም የሆነ ውጤት የሚኖረው ሲሆን በወንጀሉ ተካፋይ መሆናቸው ለታወቀውም ሆነ ላልታወቀው ሁሉ መቋረጡ ይፀናባቸዋል፡፡ ይህ ማለት የወንጀል ተካፋይ መሆናቸው ወንጀሉ በተከሰተበት ጊዜ ያልታወቁ ሰዎች ያኔ ባለመታወቃቸው ምክንያት የይረጋ መቋረጥ አስመልክቶ ሊኖር የሚችል ልዩነት እንደሌለ መረዳት ይቻላል፡፡
በይርጋ የማይታገዱ ጉዳዮች
በመርህ ደረጃ የወንጀል ድርጊቶች ከተፈፀሙ በኋላ ክስ ለማቅረብ የሚቻልበት የጊዜ ገደብ በግልፅ ሰፍሮ ያለ ቢሆንም በልዩ ሁኔታ በሌላ ሕግ ከተደነገገ በይርጋ የማይታገዱ ወንጀሎች እንዳሉ ከወንጀል ሕጉ እንቀጽ 216(1) መገንዘብ ይቻላል፡፡ ከዚህ አንፃር የኢ.ፌ.ድ.ሪ ሕገ መንግሥት ቀዳሚው ሲሆን በሕገ መንግሥቱ አንቀጽ 28(1) መሠረት ኢትዮጵያ ባፀደቀቻቸው ዓለም ዓቀፍ ስምምነቶችና በሌሎች የአገራችን ሕጎች የሰው ልጅ ላይ የተፈፀሙ ወንጀሎች ተብለው የተወሰኑ ወንጀሎች፣ የሰው ዘር የማጥፋት፣ ያለፍርድ የሞት ቅጣት እርምጃ የመውሰድ፣ በአስገዳጅ ሰውን የመሰወር ወይም የኢሰብዓዊ ድብደባ ድርጊቶችን በፈፀሙ ሰዎች ላይ | 4 861 |
| 17 |  +6Matn yo'q... | 5 555 |
| 18 | #ዓቃቤ_ህግ_በቂ_ማስረጃ_ስላቀረበ_ብቻ_ተከሳሹን_ጥፋተኛ_ማድረግ_አይገባም!!!
___
#ታሪክ_ቀያሪ_የፌዴሬሽን_ምክር_ቤት__ውሳኔ_"ብየዋለሁ!
የፌዴሬሽን ምክር ቤት በቀን 03/11/2018ዓ/ም በመዝገብ ቁጥር 151/2018 ላይ ታሪካዊ ዉሳኔ ሰጥቷል።
የዉሳኔው ይዘት በሁለት ጭብጥ ላይ የሚያጠነጥን ሲሆን
👉1ኛዉ ጭብጥ የተከሰሰ ሰዉ ነፃ ሁኖ የመገመት መብት በዓቃቤ ህግ ላይ የሚጥለዉ የማስረዳት ሸክም በህገ መንግስቱ ተቀባይነት ያለዉ አነስተኛ መመዘኛ ምንድን ነው?? የሚል ሲሆን በመጨረሻም የፌዴሬሽን ምክር ቤቱ ዓቃቤ ህግ ተከሳሹ ወንጀሉን ስለመፈፀሙ #ከምክኒያታዊ_ጥርጣሬ_በፀዳ_መልኩ(beyond reseaonable doubt) የማስረዳት ግዴታ አለበት የሚል ድምዳሜ ላይ ደርሷል። ይህም ከዚህ በፊት የነበረዉን በቂና አሳማኝ የሆነ የማስረዳት ሸክም የሚለውን አሰራር የሚቀይር ነዉ!!! ስለዚህ ዓቃቤ ህግ በቂ ማስረጃ ስላቀረበ ብቻ ተከሳሹን ጥፋተኛ ማድረግ አይገባም ማስረጃው ከምክኒያታዊ ጥርጣሬ የፀዳ መሆኑ ሊረጋገጥ ግድ ነው ማለት ነዉ!!!
👉2ኛዉ ጭብጥ ፍርድ ቤቶች የጥፋተኝነት ፍርድ ከዓቃቤ ህግ የማስረዳት ሸክም አነስተኛ መመዘኛ እና ከተከሳሹ ነፃ ሁኖ የመገመት መብት አንፃር ያለዉን ህገ መንግስታዊነት እንዴት ይታያል?? የሚል ሲሆን የተከሳሽ ንፁህ ሁኖ የመገመት መብት ተከሳሽ #ከጥርጣሬዎች_ሁሉ_ተጠቃሚ እንዲሆን ጭምር የሚያደርግ ነዉ። በመሆኑም ከተከሳሽ የሚጠበቀዉ ዓቃቤ ህግ ያቀረበዉ ማስረጃ #ከምክኒያታዊ_ጥርጣሬ_ያልፀዳ_መሆኑንና በዚህ ማስረጃ የማስረዳት አቅም መተማመን እንደማይገባ ማሳየት የሚል ድምዳሜ ላይ ደርሷል። ስለዚህ ከዚህ በሗላ የዓቃቤ ህግ ምስክሮች የተሻለ አስረድተዋል: ተከሳሹ የዓቃቤ ህግን ማስረጃ አላስተባበለም: ተከሳሹ የተከሰሰበትን ወንጀል ስለመፈፀሙ ዓቃቤ ህግ በበቂ ያስረዳ(የተመሰከረበት) ስለሆነ.....በሚሉ ምክኒያቶች ብቻ ተከሳሹን ጥፋተኛ ማለት እንደማይገባ እና ከማናቸውም ጥርጣሬ በፀዳ መልኩ ወንጀሉን ስለመፈፀሙ ዓቃቤ ህግ የማስረዳት ግዴታ ያለበት መሆኑን በሙሉ ድምፅ አቋም ተይዞ ዉሳኔ ተሰጥቶበታል።Baye T page | 4 100 |
| 19 |  +2#ተተኪ_ወራሽ ለመሆን መሟላት ያለባቸው መስፈርቶች በተመለከተ የፌዴራል ጠቅላይ ፍርድ ቤት ሰበር ሰሚ ችሎት በመዝገብ ቁጥስ 110040 በሆነው በቅፅ 19 ላይ የተሰጠ አስገዳጅ ውሳኔ።
ልጆች ተተኪ ወራሽ ለመሆን አባታቸው ከአያታቸው ቀድሞ የሞቱ መሆን ይገባል በማለት በአብላጫ የተሰጠ ውሳኔ ነው። | 5 242 |
| 20 | መ/ቁ. 107/15
ሰኔ 28/2015 ዓ.ም
ፌዴሬሽን ም/ቤት የሕገ መንግሥት ትርጉም ውሳኔ
በተከራካሪ ወገኖች መካከል ያለ ጉዳይ በቃል በተደረገ የእርቅ ስምምነት ተፈጽሞ እንዳለቀ በችሎት በዳኞች ፊት ተረጋግጦ
መዝገቡ ቢዘጋም የእርቅ ስምምነቱ በፍ/ብ/ሥ/ሥ/ሕ/ቁ. 274-277 በተደነገገው መሠረት በጽሑፍ ተደርጎ በተከራካሪዎቹ ተፈርሞና ስምምነቱም ሕግንና ሞራልን የማይቃረን መሆኑ በዳኞች ተመርምሮ ጸድቆ የመዝገቡ አካል ተደርጎ እስካልተያያዘ ድረስ የእርቅ ስምምነቱ ተፈጻሚነት የለውም። | 5 532 |
