Allaev Uz

12-dekabrdan onlayn savdo uchun alohida bank hisobvarag‘i majburiy bo‘ladi ekan. 10-sentabrda imzolangan O‘RQ-1173 qonuniga ko‘ra, elektron savdodagi sotuvchi yuridik shaxslar va YTTlar onlayn savdo hisob-kitoblarini faqat alohida bank hisobvarag‘i orqali yuritishi kerak. Yanada soddaroq aytsa, maxsus hisob-raqami ochilib, online sotuvdan keladigan pul o'sha hisob-raqamidan aylanishi kerak. Bitta kompaniya ham online, ham do'konlar orqali, ham distributsiya sotuv qilsa, online sotuvlarning hisob-raqami alohida bo'lishi zarur. Yana bir muhim talab: ommaviy ofertada tovarni qaytarish va pulni qaytarish tartibi aniq ko‘rsatilishi shart. Bu norma faqat marketpleyslarga emas, internet orqali savdo qiladigan kompaniyalarga ham tatbiq etilishi mumkin. Qo'llanmani kutib turimmiz, lekin internet-do'kon sifatida Asaxiy ham online to'lovlarni alohida bir bank hisob raqamiga birlashtirishga majbur bo'ladi. Offline savdolar bo'lsa odatdagi rejimda ishlashda davom etadi. Qonun xorijiy marketpleys sotuvchilarining soliqqa tortilishini ham kuchaytiradi. Aniqroq detallarni kutib qolamiz. Qonun 12-dekabrdan kuchga kiradi.

Tez orada Asaxiyda 20 000 xildan ortiq kitob bo'ladi. Bu O'zbekistondagi eng katta kitob katalogi. Aniqlik kiritaman: gap bitta kitobning turli kontragentlardan takrorlanishi haqida emas, aynan 20 000 xil nom haqida. Bunga erishish uchun avval omborni tartibga solyapmiz. Hozir ombor boshqaruvi jarayonlarini, dasturiy ta'minotni va ish standartlarini qaytadan quryapmiz. Asosiy vazifa esa har bir mahsulotni mikroskopik aniqlikda boshqarish. Natijada kerakli mahsulotni kerakli miqdorda saqlaymiz, buyurtmalarni esa tezroq va xatosiz chiqaramiz. Bu ishning yana bir sababi bor. Hozir hajmi 5 marta katta yangi ombor tayyorlanyapti. U yerga eski muammolarni olib o'tmoqchi emasmiz. Bu Asaxiy rivojidagi keyingi katta qadam bo'ladi. Butun jarayonni tashqi kompaniyalarsiz, o'z jamoamiz kuchi bilan amalga oshiryapmiz. Natijalari haqida shu yerda yozib boraman.

Бизнесда ёки раҳбар ишларда ишлаб юрганларда жуда кўп кўрдим, аксарида асосий фокус иш ва карерага кетиб қолади. Буни ортидан ҳаётда бошқа муҳим бўлган масалаларда йўқотишлар бўлади, қайсидирлари ҳеч қачон қайтиб келмайди. Шахсий тажрибамдан келиб чиқсам, одам ҳаётида 5та йўналишга эътибор бериши, ҳаммасига вақт ажратиб билиши ва шулар орасида мувозанат қидириши керак. Юксак карера бахтга ва шахсий хотиржамликка тенг эмас. Ҳозир айтадиган нарсам қанақадир илмий эмас, шунчаки ҳаётда келган хулосам. Одам фокусини 5та йўналишга қаратиб билиши ва улар орасида мувозанат қидириши керак. Муҳими ундан бирортаси беэътибор қолиб кетмаслиги. - Карьера (иш) - Оила (Аввало болалар ва ундан кейин қариндошлар) - Турмуш ўртоғи (Оиладан ташқари муносабатларнинг ўзига алоҳида эътибор муҳим) - Дўстлар (Ижтимоий ҳаёт бахтнинг бир қисми) - Соғлиқ (Бунга соғлиқ назоратидан ташқари спорт ва сифатли уйқу ҳам киради) Ҳаммасига тенг вақт ажратиш имконсиз. Ҳафталик фаол вақтнинг 40-50 фоизини барибир иш олади, кимдадир бу 60-70 бўлиши мумкин. Лекин, қолганига ҳам ҳар ҳафта вақт ажратиш зарур деб ўйлайман.

10 yil avval Amerika taksi bozorida Uber va Lyft urushi edi, yangi to’lqinda ular yo’q. Tesla va Waymo asosiy o’yinchilar. Bozor shavqatsiz. @paiziev24

“Хонадон учун кутубхона” тўплами рекламасига кўзингиз тушган бўлса керак. Унда уйида китоб бор болалар муваффақиятлироқ бўлади, тадқиқотлар буни исботлаган деган аргументни ишлатяпмиз. Аслида, бу шунчаки қайсидир креатив маркетологимиз ўйлаб топган нарса эмас. Ҳақиқатдан ҳам, шу йўналишда 20 йил давомида олиб борилган тадқиқот бор. Бу аргумент ўша тадқиқотга асосланиб олинган. Эванс/Келли тадқиқоти Уйдаги китоблар сони боланинг келажагини башорат қиладими? Австралиялик социологлар Марк Эванс ва Жоанна Келли 27 та мамлакатда, 70 мингдан ортиқ одам устида йигирма йил давомида битта саволни текширишди: боланинг вояга етгач қанча ўқиши билан ота-онасининг таълими, даромади, касби ва уйдаги китоблар сони орасида қайси боғланиш кучлироқ? Кутилган жавоб — ота-онанинг таълими. Аслида чиққан натижа бошқа. Уйда кўпроқ китоб бўлган хонадонда ўсган бола, уйда деярли китоб бўлмаган хонадондаги боладан ўртача уч йилдан кўпроқ таълим олади. Бу улар мактабдан кейин олий таълимда давом этиши эвазига (бакалавр, магистратура, докторантура, касбий таълим ва ҳоказо) Энг қизиғи — бу таъсир ота-онанинг ўзи ўқиган-ўқимаганидан, оиланинг даромадидан ва мамлакатдан деярли мустақил ишлайди. Тадқиқотчилар буни "scholarly culture" — китобли муҳит деб аташди. Биз шу учун ҳам ҳар бир хонадонда китоб бурчаги бўлиши керак деб ҳисоблаймиз. Уйда телевизор ёки холодильник бўлиши қанчалик табиий бўлса, китоб бурчаги бўлиши ҳам шунчалик табиий бўлиши керак. Эванс ва Келлининг "scholarly culture" ғояси қанчалик оддий туюлади, уни тушунтириш эса ундан ҳам оддий. Бола китобни ота-онаси мажбур қилгани учун олмайди. У китобни уйда шунчаки турганини кўрганидан кейин, бир куни зерикканда, ўзи олади. Китоб қўлга тушиши учун аввал кўз тушиши керак. Бу ерда бир нозик жой бор ва уни очиқ айтиш керак: сотиб олинган китоб ўзи ишламайди. Ота-она ҳеч қачон китобга қўл урмаса, бола ҳам буни кўради. Тадқиқот "китоб сотиб олинг, қолгани ўзи бўлади" демайди — у "муҳитни ота-она яратади" дейди. Фарқи катта. Лекин иккинчи томони ҳам бор. Кўп ота-оналар "мен ўзим ўқимайман, демак фарзандимга ҳам ўргата олмайман" деб ўйлайди ва бирор нарса қилишдан тўхтайди. Тадқиқот аниқ айтади: сизнинг диплом ва ўқиш одатингиз бу тенгламадаги ягона ўзгарувчи эмас. Уйда китоб бор-йўқлиги — сиз бугун ҳал қила оладиган ва деярли ҳеч нарса талаб қилмайдиган қисми. Уйингизда ҳозир нечта китоб бор? Саноқли бўлса — бу ҳали кеч эмас деган маънони билдиради. © Расмни тўпламни харид қилган мижоз сайтда изоҳларда қолдирган

Korzinkaga yangi CEO tayinlanibdi. Asli Portugaliyalik bo'lgan Pedro Martinio retail sohasida 30 yildan ortiq tajribiga ega ekan. Pedro Martinio Polshaning eng yirik oziq-ovqat ulgurji sotuvchisi va distribyutori hisoblangan Eurocash Group hamda Polshadagi yetakchi e-grocery (onlayn ozi-ovqat do‘koni) tarmog‘i Frisco kompaniyalarida yuqori lavozimlarda ishlagan, boshqaruv kengashlari a'zosi bo'lgan ekan.

Bugun mustaqillik kuni. 35ga kirdik. Endi yosh Respublikamiz deb aytolmaymiz. 10 yilda yopiq, dunyodan uzilgan davlatdan o‘ziga xos muammolariga ega, yaxshi va yomon tomonlari bor normal davlatga aylandik. Bu bilan sizni tabriklayman. Biz o‘z taqdirini qo‘lga olgan, o‘z muammolari bilan kurashayotgan, eskilarini yechib, yangilariga duch kelayotgan mamlakatmiz. Tug‘ilish va tiriklik oliy ne’mat bo‘lganidek, mustaqillik oliy ne’mat. Hammamizga haqiqiy bayram muborak. Yashasin Respublika! Yashasin O‘zbekiston! Mani anchadan beri ko‘p o‘ylantirgan boshqa bir narsa haqida mulohaza qilmoqchiman. Vatanparvarlik nima? Sovet ittifoqi ta’siri bo‘lsa kerak, vatanparvarlik vatanni sevish haqida baland gapirish ustida qurilgan. Urush zamonida urush iqtisodiyoti ustida qurilgan yovuz imperiyada vatanparvarlikni ko‘rsatishning eng zo‘r yo‘li vatan uchun jon berish deb ko‘rilgan. Undan yengilroq keysda biror borada olamshumul narsa qilib, hammani lol qoldirish bilingan. Islom Karimov davrida ham vaziyat unchalik o‘zgarmadi. Vatanni sevish haqida bong urishni bo‘lsa yaxshilab eplashdi. Ayblamayman, zamon shunaqa bo‘lgan. Lekin, aslida vatanparvar bo‘lish nima deyishsa, man bayroq ko‘tarib baland gapirgandan ko‘ra, vatanni yaxshiroq bo‘lishiga hissa qo‘shish deb bilaman. Vatanparvar odam davlatni, hukumatni yoki jamiyatdagi hamma narsani so‘zsiz ma’qullashi shart emas. Aksincha, kamchilikni ko‘rib turib sukut qilish emas, uni tuzatishga urinishi ham vatanparvarlik. Vatanparvar inson shu mamlakatda nimanidir yaxshiroq bo‘lishiga doimiy hissasini qo‘shadi. Shundan kelib chiqsak: - Oilaparvar, oilasi yaxshiroq yashashiga erishgan odam vatanparvar - Bir sohada haqiqiy mutaxassis bo‘lib, o‘sha soha yaxshiroq bo‘lishiga hissa qo‘shgan odam vatanparvar - Halol bo‘lgan, shu vatandagi boshqa insonlarga yomonligi tegmagan, qonun doirasida yashagan odam vatanparvar - Bilim, biznes, ish o‘rni, madaniyat, asar yaratgan odam vatanparvar - Keyingi avlodga bugungidan kuchliroq jamiyat qolishiga hissa qo‘shgan odam vatanparvar - Mamlakatdagi yoki jamiyatdagi kichik bo‘lsa-da muammoni olib chiqqan, vaziyatni yaxshilanishiga xizmat qilgan odam vatanparvar - Jamiyatdagi ijtimoiy hayot yaxshilanishiga, jamiyatda birdamlik rivojlanishiga hissa qo‘shgan odam vatanparvar Shu uchun haqiqiy vatanparvar bo‘lish uchun oilangizni yaxshiroq qilishingiz, o‘z ishingizda yaxshiroq bo‘lishingiz, jamiyatga va tabiatga foyda keltirishingiz yetarli. Shu sizni haqiqiy vatanparvar qiladi. Qichqirib, sher o‘qib, ko‘ksiga urish emas. Hammamizga vatan rivojiga hissa qo‘shish, o‘zimizdan yaxshiroq vatan qoldirish nasib qilsin. Bayram muborak, yurtdoshlar. Yashasin Respublika! Yashasin O‘zbekiston! © Rasm Uzreportdan olindi.

Вақт ўтган сари фирибгарлар ҳам янги-янги йўлларни қидиришади. Аҳолининг катта қисми пластик карта масаласида эҳтиёт бўлиш кераклигини, смс кодларни айтмаслик кераклигини тушуниб етди. Фирибгарлар одамларни ишонтириш учун янги йўлларни ўйлаб топишади. Шулардан бирига дуч келдик. Энди фирибгарлар аҳолимизнинг бошқа бир нозикроқ жойидан фойдаланишмоқда. Улар турли иш таклиф қиладиган платформаларда катта компаниялар профилига ўхшаш профиллар очишади. Улар орасида афсуски Асахий номи ҳам бор. Бу профиллар орқали вакансиялар эълон қилинади. Талаблар асосли, чиройли қилиб тўлдирилган. Биринчи марта манга ташлаб беришганда, HR менежеримиз қўйган вакансия деб ўйлабман. Чиройли қилиб тўлдирилган, компания номи жойида, талаблар ҳам реалликка яқин, маошни ҳам ўша лавозимга мос маошлардан 3-4 маротаба кўп эмас, 30-40 фоиз, нари борса 50 фоиз кўпроқ қилиб кўрсатишади. Иш излаб алоқага чиққан одамга суҳбат зарурлиги ва бу учун рўйхатдан ўтиш кераклиги айтилади ва сайт жўнатилади. Сайтда жараёнларнинг бир қисмида келган смсни киритиш керак бўлади. СМС кириши билан қолган ҳаммаси эски сценарийда кетади. Ёки суҳбат белгиланади ва телефон суҳбати вақтида профилни яратиш учун смс боришини, кодни айтишни сўрашади. Эслатиб ўтаман, Асахийда бирор ҳолатда ходимни ишга олиш учун ундан смс орқали ниманидир тасдиқлашни сўрамаймиз. Шунақа ҳолатга дуч келсангиз, рўйхатдан ўтиш керак бўлган сайтни ҳам қанчалик расмий сайт эканлигини жиддий текшириш зарур. Иккиланиш бўлса компаниянинг HR бўлими билан боғланиш, сайт орқали алоқага чиқиш ёки қўнғироқлар марказига қўнғироқ қилиб сўраш ортиқчалик қилмайди.

Инстаграмда китоб дўконини ёпаётган, онамдан қарз олиб 20 кунлик савдомга қўшиб, ижара учун тўладим деган қиз видеосини кўриб қолдим. Синглимиз учун афсусдаман. Бошқалар ҳам бу хатони қилмаслиги учун айтиб ўтаман. Тез-тез романтик бўлиб ёзиб қолишади, китоб дўкони, book кафе, нашриёт ёки нимадир очаман деб. Ҳар доим соҳанинг қанчалик қийин эканлигидан огоҳлантираман. Бизда китоб соҳасида бизнес қилиб бой бўлолмайсиз. 95 фоиз ҳолатда зарарга ҳам ишлайсиз. Чунки китобларга талаб ва халқ тўлашга тайёр нарх сизга рентабил бизнес қилишга имкон бермайди. Қайсидир давлат ташкилотларига яқин бўлиб, уларга китоб сотадиган 2-3та нашриётни, соҳадаги эски нашриётларни ҳисобга олмаса, бу соҳада фойда кўриб ишлаётганлар деярли йўқ. Яна бошқа йўли, китобга шундоқ талаб бор жойларга жойлашиб, соҳта (подделка) китобларни ярим нархида чиқариб ноқонуний ва ҳаром йўл билан пул ейиш мумкин. Лекин, орқасидан виждон билан яшаш қийинчилиги бор. Қонунлар бир кун ишласа, давлат ҳам жазосиз қолдирмайди. Тоза виждон билан қонунан соҳада нон ейиш игна билан қудуқ қазишдек бўлиб қолган. Asaxiy ҳам асосий фаолиятидан доимий даромадда бўлмаса, китоб қисмимиз узоқ яшамас эди. Катталашган сари турли хил кутилмаганда келган катта харидлар ёки Халқ банки ҳамкорлиги каби муваффақиятли эпизодлар лойиҳани бир қадам олдинлатиб берган. Бошқачасига, катта эҳтимол билан 5 йилга ҳам бормаган бўлар эдик. Шу учун ҳам, китоб билан боғлиқ бирор лойиҳа қилмоқчи бўлсангиз, ҳобби сифатида қилсангиз бўлади. Лекин, юрушиб кетиб, ҳеч бўлмаса харажатини қоплайди деб умид қилманг. Бир неча ўн, баъзан юзлаб миллион харажат қилишдан олдин яхшилаб ўйлаб кўринг. Сиз йиллаб бу лойиҳани молиялаштиришга тайёрмисиз? Ёки сизга сотув келтирадиган қайсидир кафолатланган талаб борми? Агар шу саволларга аниқ жавоб бўлмаса, яхшиси хавфга бориб, пулингизни кўкка совурманг. Соҳани паст баландини кўрган, ичкаридан вазиятни билган инсон сифатида самимий маслаҳатим.

Озарбайжоннинг SOCAR компанияси Ўзбекистонда заправкалар очадиган бўлибди. Россиядаги энергоинқироз сабаб ёнилғи билан вазият оғирлигини ҳисобга олсак, яхши хабар. Шу янгиликни ўқиб туриб, биздаги бир стереотип ҳақида ёзмоқчиман. Тез-тез эшитаман, Қозоғистон, Туркманистон ёки Эронда бензин арзон, импортни очиб қўйса бўлмайдими деб. Импортни очиб қўйиш тўғри йўл. Бензин импорти эркин бўлса, биржада хоҳлаган импортёр бемалол олиб келиб сотиб билса, рақобат ортидан адекват нархлар шаклланади. Бу бозор монополияси ва ноадолатли асрайди. Бизни ҳолатимизда эркин бозор энг тўғри йўл. Лекин, бу бизга Эрондаги ёки ҳатто қўшни Қозоғистондаги каби арзон бензин бермайди. Бунинг асосий сабаби, қўшнилар йирик нефть ишлаб чиқарувчи мамлакатлар ва улар бензин нархига кучли субсидия беришади. Кимдадир ёнилғи тан нархида сотилса, кимдадир анча зарар билан сотишади. Буни иқтисодиёт учун, ижтимоий тизим учун ва яна кўплаб сабаблар учун дейиш мумкин. Иқтисодиёт имкониятини берган ҳолатда бу яхшиликка. Энди биз ўша нархда бензин оламиз деб борсак, албатта йўқ дейишади. Масалан, қўшни Қозоғистонга Ўзбекистонга сотиладиган бензинни қозоқ солиқ тўловчилари ёки компаниялари ҳисобидан молиялаштириш нима фойда? Бу худди бизда тан нархи ўртача 1 100 сўм бўлган электр токини 200 киловаттгача 650 Сўмдан сотилишига ўхшайди. Деярли ярим нархда. Лекин, дейлик қўшни Қирғизистон шу нархдан сотиб оламан деб келса, биз йўқ деймиз, чунки бу ўз аҳолимиз учун қилинган енгиллик. Асосий бозор қоидасини эслаб ўтамиз, маҳсулотнинг нархини бозор шакллантириши керак ва у тан нархидан арзонга сотилиши мумкин эмас. Давлат ниманингдир нархига субсидия бердими, у субсидия аксар ҳолларда давлат бюджетидан қопланади. Маҳсулотга тўғридан-тўғри пул олинмаса-да, бюджетга у пуллар солиқлар, жарималар ёки мамлакатнинг бойликлари ҳисобидан олинади. Аҳоли у ёки бу йўл билан барибир тўлайди. Энг ёмони, маҳсулот зарарга сотилганда, ўз-ўзидан дефицит шаклланади, ундан ташқари соҳа ривожига ёки инфраструктурага инвестиция қилинмайди. Ва ўша соҳа аста-секин издан чиқади. Аксинча, эркин рақобат муҳитида бизнеслар фойда кўрадиган бўлса, рақобатда устун бўлиш учун ҳам изланишади, инвестиция қилишади, таннархни пасайтириш йўлларини ҳам топишади. Бензин билан ҳам шунақа. Соҳани эркин қўйиш, нархларга таъсир ўтказмаслик, давлат регулятор сифатида фақат сифатни назорат қилиши ва солиғини йиғиб олиши тўғри йўл. Қолганини бизнес ўзи эплайди. Доим талаб бор маҳсулот ҳеч қачон эгасиз қолмайди. Лекин, юқорида айтиб ўтганимдек, импорт эркин бўлган ҳолда ҳам, Эрон ёки Қозоғистон ички бозордаги нархда бизга расмий ёнилғи экспорт қилишини кутмаслик керак. Халқаро бозорга халқаро биржада шаклланган нархлар амал қилади.

Asaxiy Books ва Халқ банки ўртасида қилинган иккинчи ҳамкорлик шартномамиз ҳам якунланди. Иккита шартнома бўйича банк билан умумий 60та янги китоб биргаликда чоп этилди. Банкнинг молиявий кўмаги бу китобларнинг нархига ҳам, “Asaxiy Books” лойиҳасининг ривожига ҳам сезиларли ёрдам бўлди. Ҳамкорлик даврида мана шу 60 та китобдан умумий тарзда 1 712 000 донадан ортиқ китобхонлар қўлига етиб борибди. Бу фахрланадиган натижа. Ундан ташқари шартномада бўлмаса-да, айнан банк билан ҳамкорлик “миллионта хонадонда кутубхона” лойиҳамизга катта замин яратиб берди. Акс ҳолда биз таклиф қилаётган сифатда 23 980 Сўмдан китоб етказиб бериш осон бўлмасди. Китоб соҳасига кириб келганда, қайсидир банк бир кун келиб беғараз лойиҳа ривожи учун ҳамкорлик қилади деб орзу ҳам қилмаган эдик. Банк билан охирги чиққан китоб “Софиянинг дунёси” бўлди ва шартнома айнан мана шунақа жиддий, муҳим аҳамиятли китобда якунлангани ҳам рамзий бўлса керак. Бутун банк жамоасига, унинг ҳар бир ходимига китобхонлик соҳасига қўшишга ҳиссалари учун ўзим номимдан ҳам, жамоа номидан ҳам чин кўнгилдан миннатдорчилик билдираман. Биз ўтамиз, лекин ўзбек тилида чиққан китоблар доимий қолади. PS: Расмда "кутубхона" тўплами учун қилинган янги қути дизайни. Яқин орада шунақа қутиларда етказиб берамиз.

Манимча, Ўзбекистонда энг тез даромад олиб келган, натижага кирган стартапни энди биламиз. Tilmoch AI асосчиси Муҳаммадсаид Sindr.uz номли янги лойиҳа бошлабди. Лойиҳада мантиқ жуда осон: Брендлар рейтинги бўлади, рейтингда тепароққа фақат пул тўлаб чиқиш мумкин. Ўзидан олдингини синдириб, тепага чиқилади. Рейтингдан жой олиш учун брендлар аллақачон деярли 30 миллион пул тўлашган. Стартап 2 кунда 30 миллионга яқин даромад олиб келди деса ҳам бўлади. Ҳозирда рейтингда биринчи ўринга чиқиш нархи 3.01 млн Сўм. Қатнашиш учун рўйхатдан ўтиш нархи 30 000 Сўм. Ҳеч қанақа баҳолаш ёки бошқа тизим йўқ, ким кўпроқ тўласа, ўша тепароқда.

Ўзбекистон Республикаси Президентининг "Ўзбекистон Республикаси давлат мустақиллигининг ўттиз беш йиллиги муносабати билан ҳарбий хизматчилар ва ҳуқуқни муҳофаза қилиш органлари ходимларидан бир гуруҳини мукофотлаш тўғрисида"ги Фармони билан прокуратура органларида хизмат қилаётган бир гуруҳ ходимлари ҳам мукофотланди:  “Содиқ хизматлари учун” медали билан Аберкулов Бахтияр Шухратович - Қорақалпоғистон Республикаси Қораўзак тумани прокурори Шарипов Ўлмас Чориевич - Ўзбекистон Республикаси Бош прокуратураси ҳузуридаги Иқтисодий жиноятларга қарши курашиш департаментининг Бухоро вилояти бошқармаси тезкор бўлими бошлиғи “Шуҳрат” медали билан Абдуллаева Юлдуз Иркиновна - Тошкент вилояти прокуратураси иқтисодий суд ишларини юритишда прокурор ваколатини таъминлаш бўлими бошлиғи ўринбосари Алихонов Бехзод Низамидинович - Ўзбекистон Республикаси Транспорт прокуратураси Самарқанд транспорт прокурори Ашуров Фаёз Хайтмуродович - Ўзбекистон Республикаси Ҳарбий прокуратураси катта ҳарбий прокурори Ғуломов Аҳмад Ғулом ўғли - Ўзбекистон Республикаси Бош прокуратураси ички ишлар органларида қонунчилик ижроси устидан назорат бошқармаси бошлиғи ўринбосари  Муратов Шухратбек Мамиржанович - Андижон вилояти Избоскан тумани прокурори ўринбосари Назаров Алишер Эркинович - Фарғона вилояти Қўқон шаҳар прокурори Барча собиқ ҳамкасбларимизни юксак мукофотлар билан табриклаймиз! @u_generalissimus

Тошкент шаҳрида 12та туманда замонавий кутубхоналар қурилар экан. Бу ҳақида шаҳар ҳокими Шавкат Умрзоқов УзАга интервьюсида маълум қилган. Хурсанд қилгани, кутубхоналар йирик, интерактив ва замонавий бўлиши, ҳар бири ҳар йили миллионлаб одамларни қабул қилиши айтилган. 12та тумандаги йирик кутубхонадан ташқари, Тошкентдаги 585та маҳаллаларда ҳам босқичма-босқич китоб бурчаклари қилиниши айтиб ўтилган. Маҳалла дейишганда, “Маҳалла кутубхонаси” лойиҳаси бир неча йилдан бери амалга ошириб келинмоқда. Мандаги маълумотларга кўра бу йил ҳам Ўзбекистон бўйлаб 330та маҳаллада кутубхоналар ташкил қилинади. Уларда 500 хил китобдан 2 донадан, умумий 1000 дона китоб мавжуд бўлади. Шаҳар ҳокими айнан шу лойиҳани назарга тутганми ёки Тошкент маҳаллалари учун алоҳида лойиҳа бўладими, маълум эмас. Эслатиб ўтаман, хусусий секторда алоҳида биз ўзимиз “Ҳар бир хонадонда кутубхона” лойиҳасини амалга оширяпмиз. Унда 50та сараланган китобдан иборат тайёр “кутубхона” тўпламини оилаларга 1 199 000 Сўмдан (битта китоб 23 980 Сўм) таклиф қиляпмиз. Рақамда 1 миллиондан ортиқ хонадонда китоб бурчаги яратишни мақсад қилганмиз. Қайсидир ташкилот “ҳар бир хонадонда кутубхона” лойиҳамизга қўшилмоқчи бўлса, ҳамкорлик қилишдан хурсанд бўламиз.

Яна бир қизиқарли ҳолат, Жаҳонгир ака давлат раҳбарига эски замонда бизнес билан боғлиқ муаммолар ҳақида гапирган. Улар орасида маска шоулар, қамалиб, қамоқда ўлган тадбиркор ҳақида гаплар бўлган. Президент мана шу тажрибаларни китоб қилиб ёзиш кераклигини айтиб ўтишган. Ўзи умуман бошқа чемпион тадбиркорлар ҳам тажрибаларини, бошдан кечирганларини китоб қилиб ёзиши айтилган. Буни Жаҳонгир ака ўзидан бошлаши керак дейилган. Биз Asaxiy Pro лойиҳаси доирасида бу китобни ёзиш бўйича ҳамкорликка тайёрмиз. Бунгача Асахийда халқаро бизнес китоблар таржимасидан ташқари ўзим ҳам “Тадбиркор” китобини ёзганман. Ундан ташқари Алишер Исаевнинг “Ўсиш нуқтаси”, қардош тадбиркор Марғулон Сейсембойнинг “Уддаласа бўладиган вазифа: Бахтли ҳаёт технологияси” китоби, Ўзбекистон халқ артисти Дилором Каримованинг “Режиссёр. Бевақт узилган тор фарёди” китоблари Asaxiy Books томонидан чоп этилган эди. Ҳозирда яна бир тажрибали ўзбек тадбиркори ва менежери Эркин ака Очилдиевнинг “Шакар тугаган кеча” номли тадбиркорнинг аччиқ ҳаёти ҳақида китобини нашрга тайёрлаяпмиз. Эркин аканинг китоби Asaxiy да чоп этилган бошқа бир бизнес-роман Элиюҳу М. Голдраттнинг "Мақсад" романини эслатади. PS: Ўзим ҳам “Тадбиркор 2.0”ни анчадан бери ёзмоқдаман ва кейинги йили чоп этишни режа қилганман.

Жаҳонгир ака Ортиқхўжаев кеча Президент ва тадбиркорлар мулоқотида Янги Тошкент ҳудудида қуриладиган бинолар бўйича қизиқарли таклиф берибди. Бу баҳсли таклиф, лекин таклиф ўзи қизиқарли. Хабарингиз бўлса керак, административ бинолар ҳаммаси келажакда Янги Тошкент ҳудудига ўтади. Ташкилотлар, вазирликлар, хуллас давлат тизими кўчади. Бу юзлаб янги бинолар дегани ва улкан инвестициялар ҳам талаб қилади. Жаҳонгир ака буни давлат қурмаслигини, бюджетдан қурилишга харажат қилмасликни, ундан кўра хусусий сектор ўз маблағлари ёки инвестиция жалб қилиши эвазига қуришини таклиф қилибди. Давлат фақат узоқ муддатга бинони ижарага олади ва бундан бино қуришга пул тежайди. Хусусий сектор бўлса узоқ муддатга кафолатланган ижара шартномаси ва пул оқимига эга бўлади. Жаҳонгир ака АҚШдаги сафарида 55 фоиз давлат ташкилотлари бинога эга эмаслигини, улар хусусий сектордан ижарага олиб ўтиришини ўрганиб келганини айтган. Қанақа шартларда, қанақа нархларда, қанақа тизимда амалга оширилади деган жойи бор. Шу учун ғоя баҳсли, лекин жуда қизиқарли туюлди. Ундан ташқари кеча Жаҳонгир ака Akfa Group 10000 та Россиядаги мигрантларимизни иш билан таъминлашга тайёрлигини ва бу учун алоҳида кол сентр очилишини айтган. Бу қарорга Жаҳонгир акани яқинда Россия ҳудудида 7 нафар Ўзбекистон фуқароси Украина ҳужумидан кейин оламдан ўтгани ундаган.

Бугун эълон қилинган янгиликлар орасида биттасига алоҳида эътибор бериш керак, кичик бизнесга текширишларга уч йил мораторий эълон қилинади. Улар фақатгина инсон соғлиғи ва бошқа тадбиркорлар манфаатига зарар етказган ҳоллардагина текширилиши мумкин. Ўзи охирги йил кичик тадбиркорлар учун анча ишлар қилинди. Аввало солиқ 4 фоиздан 1 фоизга тушди, ундан ташқари 1 миллиардлик ҚҚСга ўтиш чегараси 5 миллиардгача кўтарилди. 1 миллиардлик чегара 2018 йилдан бери ўзгармасдан келаётган эди. 5 миллиардгача йиллик айланма Ўзбекистонда жуда кўп ҳажмдаги бизнесни қоплаб қўяди, оддий сартарошдан бошлаб, маҳалладаги ўрта дўконларгача. Энди бошқага жиддий зарар тегмаган ҳолатда 3 йилга уларни текширишга ҳам мораторий эълон қилинмоқда.

Bo'ladigan o'zgarishlar haqida: - Kichik tadbirkorlar uchun eng katta masalalardan biri – kredit uchun garov taʼminoti. Shu bois, biznesning haqiqiy qiymatini baholab kredit berish imkonini yaratadigan “kontr-kafolat” tizimi joriy etiladi. 10 milliard so‘mgacha kreditda garovning 30 foizini davlat, 30 foizini Biznesni kafolatlash kompaniyasi, 15 foizini banklar o‘z zimmasiga oladi. Tadbirkorning o‘ziga 25 foiz garov topish kifoya qiladi. - Davlat aktivini sotib olishda avans 30 foizdan 15 foizga tushiriladi, olti oyda to‘liq to‘lov qilganlarga 25 foiz chegirma beriladi. Summaning yarmini to‘lagan tadbirkor qolganini 7 yilda foizsiz bo‘lib to‘lashi mumkin bo‘ladi. - Auksionda yer sotib olgan tadbirkor qurilishni boshlash uchun 6 oydan 1 yilgacha hujjat yig‘ib yurishiga barham beriladi. Endi hokimlar yerni qurilish ruxsati, arxitektura-rejalashtirish topshirig‘i va loyihasi bilan “tayyor paket” shaklida savdoga chiqaradi. Bunday yerni olgan tadbirkor qurilishni darhol boshlashi mumkin bo‘ladi. Infratuzilma yig‘imi bo‘yicha avans ham 20 foizdan 5 foizga tushiriladi. - Ko‘p tadbirkorlar elektr energiyasi va gaz uchun 100 foiz oldindan to‘lov qilish aylanma mablag‘ni qisqartirayotganini bildirgan. Endi ASKUE va ASKUG tizimiga ulangan, to‘lov intizomini buzmagan korxonalar uchun avans 15 foiz bo‘ladi. - Kichik biznesda inson sog‘lig‘i va boshqa tadbirkorlar manfaatiga zarar yetkazish bilan bog‘liq bo‘lmagan har qanday tekshirish uchun uch yil muddatga moratoriy eʼlon qilinadi. - Hozir 51 ta idora moliyaviy jarima qo‘llash vakolatiga ega. Barcha turdagi jarimalar miqdori o‘rtacha 2 barobar kamaytiriladi. - Turoperatorlarning xorijlik turistlarga ko‘rsatgan xizmati eksportga tenglashtirilib, qo‘shilgan qiymat solig‘idan ozod qilinadi.

Bugun Xorazmda davlat rahbari tadbirkorlarga murojaat yo'llamoqda. Unda aytilgan ba'zi raqam va muhim yangiliklar: - O'zbekistonda biznes hamjamiyat 1 200 000taga yetgan. Ularning iqtisodiyotga hissasi alohida aytib o'tildi. - Biznesini mahallada boshlab, yurtimiz bo‘ylab o‘nlab filiallarga ega bo‘lgan tadbirkorlar 550 tadan, milliy brendini yaratganlar 300 tadan oshdi. - O‘tgan yarim yillikda O‘zbekiston iqtisodiyoti 8,5 foizga o‘sdi. “Fitch” va “Moodyʼs” agentliklari mamlakat suveren kredit reytingini bir pog‘ona yaxshiladi. - Jahon bankining investitsiya va ishbilarmonlik muhiti bo‘yicha hisobotida O‘zbekiston 31-o‘rinni egalladi. - Qo‘shilgan qiymat solig‘iga o‘tish chegarasi 1 milliard so‘mdan 5 milliard so‘mga oshirildi.

Хонадон учун “кутубхона” тўплами лойиҳамиз ҳақида ёзмай қўйгандим. Лойиҳа фаол давом этяпти. Бутун Ўзбекистон бўйлаб хонадонлар тайёр “кутубхона” тўпламини харид қилишмоқда. Параллел тарзда талабни ўрганиш, тўпламни яхшилаш устида ҳам ишламоқдамиз. Сентябрь ойида каттароқ масштабда иш бошлаб, лойиҳани расман эълон қиламиз. 1 сентябргача 0х0х6 акциясини ушлаб турмоқчимиз. Бугун қилинган ўзгаришлар ҳақида айтиб бермоқчиман: - Ўзбекистон халқ артисти Дилором опа Каримова “Режиссёр. Бевақт узилган тор фарёди” номли ажойиб асар ёзган эканлар. Асарни “Asaxiy Books” лойиҳаси доирасида чоп этдик. Энг янги китоб бўлишига қарамасдан, асар “кутубхона” тўпламдан жой олди. - Талабдан келиб чиқиб, қўшимча болалар учун “кутубхона” тўплами яратдик. Асосий тўпламдан фарқли, унда фақат болалар учун китоблар жой олган ва асосий тўпламдаги китобларни такрорламайди, қўшимча қилиб харид қилса бўлади: asaxiy.uz/u/6a802e948084f - 50та китоб кам дейдиганлар учун тўлдирилган 100та китобдан иборат “Kutubxona Plus” тўплами қилинди. Бу молиявий имконияти кенгроқ мижозлар учун яхшироқ таклиф бўлади: asaxiy.uz/u/6a802ea94b92c - Ва бир қисм мижозлар рус тилида ҳам шундай тўплам сўрашган эди. Ҳозирда рус тилида тест қилиб 50та китобдан иборат “библиотека” тўплами қилинди. Синовдан яхши ўтса, Россиядан китоблар кўпроқ заҳира билан олиб келинади: asaxiy.uz/u/6a802edb797cc Ва муҳими тўпламнинг расмий эълонига ва каттароқ маркетинг компаниясига 2-3 қадам қолди холос. Қувонарлиси, ҳали тайёрлаш босқичидаёқ бир неча минг хонадон “кутубхона”лик бўлди. Давом этамиз. Асосий мақсад, миллионлаб хонадонга китоб олиб кириш.