سایه ها

ادبیات تسلیم‌ناپذیرترین شکل عشق است. عاشقِ جهان می‌ماند، حتا وقتی جهان دوست‌داشتنی نیست. — السا مورانته

ادبیات تسلیم‌ناپذیرترین شکل عشق است. عاشقِ جهان می‌ماند، حتا وقتی جهان دوست‌داشتنی نیست. — السا مورانته

در این شماره‌ی «قصه‌گو»، سراغ زندگی و آثار استفانو بنی، نویسنده و طنزپرداز ایتالیایی، رفته‌ایم. در داستان‌های او، زندگی روزمره با خیال و اغراق درهم می‌آمیزد. بنی با زبانی بازیگوش و طنزی گاه تلخ، از تنهایی آدم‌ها، سیاست و جامعه‌ی معاصر ایتالیا می‌نویسد. این پست اسلایدی را در اینستاگرام سایه‌ها ببینید: قصه‌گو، استفانو بنی 📚خانه‌ی ادبیات معاصر @saaayehaaa

در نقاشی «جنگل» که ویفردو لام در سال‌های ۱۹۴۲ و ۱۹۴۳ کشید، چهار پیکر میان ساقه‌های بلند نیشکر ایستاده‌اند. در سمت چپ، از میان برگ‌ها صورتی با پوزه و یال اسب بیرون آمده و در سمت راست، دستی قیچیِ بازی را بالای سر نگه داشته است. صورت‌ها به نقاب می‌مانند و پاهای برهنه، با انگشت‌های درشتشان، تا لبه‌ی پایین تابلو پیش آمده‌اند. لام ساق پاها و ساقه‌های نیشکر را چنان نزدیک به هم و با همان آبی‌ها و سبزها کشیده که اگر چشم از روی یکی از پاها بالا برود، به‌سادگی رد آن را میان گیاهان گم می‌کند. در این انبوه شاخ‌وبرگ، تقریباً جایی برای دیدن آسمان نمانده است. زرد و نارنجیِ روی برگ‌ها و تن‌ها، نگاه را از پیکری به پیکر دیگر می‌کشاند. ویفردو لام، نقاش کوبایی، «جنگل» را اندکی پس از بازگشت به زادگاهش کشید. او در این اثر، تجربه‌اش از کوبیسم و سوررئالیسم را با سنت‌های آفریقایی‌تباران کوبا پیوند داد. نیشکرهای تابلو نیز بخشی از تاریخ جزیره را به یاد می‌آورند؛ کشتزارهایی که نسل‌ها با کار اجباری بردگان آفریقایی و فرزندانشان آباد ماندند. «جنگل» اکنون در مجموعه‌ی موزه‌ی هنر مدرن نیویورک نگهداری می‌شود. 🎨خانه‌ی ادبیات معاصر @saaayehaaa

باخبر شدیم آقای غلامرضا بهنامی، نویسنده و شاعر اهوازی را خیلی ناگهانی از دست داده‌ایم. سایه‌ها این اتفاق تلخ را به خانواده‌ی محترم، دوستان ایشان و اهالی ادبیات تسلیت می‌گوید. از غلامرضا بهنامی چند کتاب به نام‌های «آینه غماز»، «دست‌هایش» و «این بیمارستان خصوصی نیست» منتشر شده بود. او همچنین دو اثر به نام‌های «رهایی» و «در فرایبورگ» در دست انتشار داشت. ما در سایه‌ها چند اثر و به‌تازگی یک مجموعه‌داستان کوتاه از او منتشر کرده بودیم که می‌توانید آن را به رایگان از لینک زیر دانلود کنید. لطفاً به پخش کتاب «کابوس‌های تیره» و خوانده شدن آن کمک کنید و نگذارید نام و هنر غلامرضا بهنامی فراموش نشود‌: https://sayeha.org/gholamreza-behnami-book/ 📚خانه‌ی ادبیات معاصر @saaayehaaa

این هفته چی بخونیم؟ (۸۵) وقتی راوی در آستانه‌ی مرگ است، چه بر سر قصه‌هایش می‌آید؟ در «مالون می‌میرد»، دومین رمان از سه‌گانه‌ی ساموئل بکت، پیرمردی در بستر افتاده و برای گذراندن روزهایی که تا مرگش مانده، در دفترش قصه می‌نویسد. مالون گاهی از حال خودش و اشیای دوروبرش می‌گوید و گاهی به سراغ «ساپو» می‌رود، پسری که در میانه‌ی داستان حتی نامش را هم عوض می‌کند. ما همان‌طور که قصه را می‌خوانیم، می‌بینیم مالون چطور آن را می‌سازد، کجا از آن دست می‌کشد و چطور دوباره به آن برمی‌گردد. هرچه در رمان پیش می‌رویم، تشخیص آنچه مالون از زندگی خودش به یاد می‌آورد از آنچه برای شخصیت‌هایش ساخته، دشوارتر می‌شود. 📎معرفی محبوبه عموشاهی این رمان را در وب‌سایت بخوانید: https://sayeha.org/what-to-read-85/ همچنین قبلاً رمان‌های «مالوی» و «نام‌ناپذیر» از بکت، اینجا در فرشته‌های کاغذی معرفی شده‌اند. 📚سایه‌ها، خانه‌ی ادبیات معاصر @saaayehaaa

آخر هفته چی ببینیم؟ (۸۶) «چشم‌اندازی در مه»، ساخته‌ی تئو آنجلوپولوس، سفر شاعرانه و دردناک دو کودک در جست‌وجوی پدری غایب است؛ فیلمی درباره‌ی کودکی، فقدان، مرز و امید در جهانی پوشیده از مه. 📎 معرفی حمیدرضا هادوی از این فیلم را در وب‌سایت سایه‌ها بخوانید: https://sayeha.org/weekend-watch-86/ 🎬سایه‌ها، خانه‌ی ادبیات معاصر @saaayehaaa

اینجا چراغی روشنه، اپیزود شانزدهم: آن کارسون، شاعر، مترجم و پژوهشگر ادبیات کلاسیک کانادایی و برندهٔ نوبل ادبیات ۲۰۲۶ است. او در آثاری چون «زندگی‌نامهٔ سرخ»، شعر و روایت را با اسطوره‌های یونانی پیوند می‌زند. در این بخش از گفت‌وگوی او در جشنوارهٔ شعر برلین، از پیدا کردن پرسش‌های واقعی و پیوند پرسیدن با نوشتن می‌شنویم. این گفتگو در ۲۴ می ۲۰۲۶ در آکادمی هنرهای برلین انجام شده است. 📚سایه‌ها، خانه‌ی ادبیات معاصر @saaayehaaa

اعتراف از شکلی به شکل دیگر می‌روی از جایی به جای دیگر تو که سرگردانیت‌ وقتِ طغیان می‌بارد و می‌فهمی: انسان سری دارد که گلوله‌ها را می‌خورد قلبی دارد که نمی‌تواند سر سوزنی بایستد آن‌گاه اعتراف می‌کنی: بوی خون را می‌شنوی خودت را می‌بینی انباشته از سلول‌های لخته و بارهای الکتریکی باید هم‌صدا با صاعقه‌ها سربازانت را اخراج کنی یا فکر کنی برای سلاح‌هایت... که اگر زالوی جنگ خونت را بمکد صلح در دم جان می‌دهد در گردابی خشمگین‌تر از کوری ورکان* * کوری ورکان (Corryvreckan): سومین گرداب سهمگین و غیرقابل‌ پیش‌بینی جهان در ساحل اسکاتلند؛ نمادی از مکشِ بی‌رحم، طغیان عمیق و بلعندگی مطلق. 📎دسترسی در وب‌سایت: https://www.sayeha.org/zarrin-pashaki-poem/ ✏️سایه‌ها، خانه‌ی ادبیات معاصر @saaayehaaa

این شعر نهنگ مغمومی‌ست که کمی قبل‌تر مردی را درخود بلعیده باید روی آب بیاید و تنش را کشان‌کشان از موج‌ها عبور دهد و در ساحل به خواب ابدی فرو رود زمستان بود و اسب‌ها در رود‌خانه‌ها بر جگر ماهیان می‌تاختند و تفنگ‌ها هی‌هی‌کنان بر شانه‌ی سربازها لگد می‌کوبیدند و هر بار کسی چیزی از خشمشان در می‌رفت گلوله می‌کاشتند در سینه‌ای که بستر روییدن گلی بود و می‌خواست یک روز به معشوقی نثار شود به قرار رویش کِشتند و دفن شدیم آن‌قدر مردیم که خاک کم آمد قبرستان کم آمد خیابان کم آمد و خانه شاید یک روز جای دیگری بیدار شوم و این بار، کابوس نبینم شاید یک روز، باد مژده‌ی خانه باشد بی‌آنکه پلی را ویران بکند شاید زنی که دستانش را دور گردنم حلقه زده به قصد بوسیدن لبانم آمده باشد و اکسیژن کم نیاورم! و شاید این شعر به دریا بازگردد و در یک شب آرام به ماه لبخند بزند 📎دسترسی در وب‌سایت: https://sayeha.org/milad-tabkhi-poem/ ✏️سایه‌ها، خانه‌ی ادبیات معاصر @saaayehaaa

پای راست جلو، پای چپ عقب. بعد پای چپ جلو، پای راست عقب. راه رفتنش ریتم خاصی دارد؛ صدایی شبیه به تیک‌تاک ساعت‌دیواری. راست‌چپ، راست‌چپ، راست‌چپ… فکر می‌کنم شماره‌ی پایش ۳۷ یا ۳۸ باشد. گاهی یکی از پاشنه‌های کفش سیاه براقش بین سنگفرش‌های نارنجی و طوسی پیاده‌رو گیر می‌کند و ریتم را به‌هم می‌زند. گاهی هم درون چاله‌ی آب کوچکی می‌افتد که از باران شدید شب قبل به‌جا مانده است. قطره‌های آب شتک می‌زنند به بخش‌هایی از مچ پای سفیدش و پاچه‌ی شلوار مشکی‌اش که همیشه خط اتو دارد. البته شلوارش بعضی روزها به قهوه‌ای یا سبز یشمی تغییر رنگ می‌دهد. مانتو، شال و کیفش هم با رنگ شلوارها ست می‌شوند... 📎متن کامل داستان «عالیجناب‌عشق» از هانی نژادمقدم را در وب‌سایت سایه‌ها بخوانید: https://sayeha.org/hani-nezjadmoghadam-story/ 📚خانه‌ی ادبیات معاصر @saaayehaaa

🎬سایه‌ها، خانه‌ی ادبیات معاصر @saaayehaaa

📚سایه‌ها، خانه‌ی ادبیات معاصر، منتشر کرد: جاده‌ی بدون مسافرخانه مجموعه‌شعری از مجتبی مباشری مجموعه‌ای از لحظه‌های کوتاه و فشرده؛ تصویرهایی شکل‌گرفته در مرز طبیعت، تنهایی، سکوت و عبور. در این هایکوها، جهان برای چند سطر مکث می‌کند و جزئی کوچک، ناگهان معنایی بزرگ می‌یابد. 📎این کتاب را رایگان از وب‌سایت سایه‌ها دریافت کنید: جاده‌ی بدون مسافرخانه - مجتبی مباشری 📚 سایه‌ها، خانه‌ی ادبیات معاصر @saaayehaaa

اینجا چراغی روشنه: اپیزود پانزدهم دو روز پیش، ۲۳ اکتبر ۲۰۲۶، سلمان رشدی در جشنوارهٔ «بازی‌های آزادی» در شهر ووچِ لهستان، با میخال نوگاش دربارهٔ آزادی بیان و نقش ادبیات در جهان امروز گفت‌وگو کرد. در این بخش از گفت‌وگو، رشدی از ترس حکومت‌های اقتدارگرا از نویسندگان، تلاش قدرت برای کنترل روایت‌ها و ضرورت حمایت از نویسندگانِ در معرض سرکوب می‌گوید. 📚 سایه‌ها، خانه‌ی ادبیات معاصر @saaayehaaa

این هفته چی بخونیم؟ (۸۴) وقتی جنگ تمام می‌شود، بر سر بازماندگان چه می‌آید؟ در «زنان تروا»، ژان‌پل سارتر با بازنویسی تراژدی اوریپید، ما را به تماشای سرنوشت زنانی می‌برد که پس از سقوط شهرشان باید با فقدان، اسارت و تصمیم‌های فاتحان زندگی کنند. 📎معرفی این نمایشنامه‌ی تأثیرگذار را به قلم آرتین ذاکری در وب‌سایت بخوانید: فرشته‌های کاغذی: زنان تروا 📚سایه‌ها، خانه‌ی ادبیات معاصر @saaayehaaa

آخر هفته چی ببینیم؟ (۸۵) «نور»، ساخته‌ی تام تیکور، داستان خانواده‌ای آلمانی است که با ورود فرح، پناهنده‌ای سوری، دگرگون می‌شود. فیلم با آمیزه‌ای بلندپروازانه از واقع‌گرایی، فانتزی، انیمیشن و صحنه‌های موزیکال، به جنگ، مهاجرت، بحران خانواده و امکان رستگاری می‌پردازد؛ تجربه‌ای پرنوسان اما جسورانه و تماشایی. 📎معرفی فاطمه اختصاری از این فیلم را در وب‌سایت بخوانید: نور، تام تیکور - سینماسایه‌ها 🎬سایه‌ها، خانه‌ی ادبیات معاصر @saaayehaaa

در نقاشی «یک روز تابستانی؛ غازها کنار برکه» که آدولف لینس در سال ۱۹۰۵ خلق کرده، یک صحنه‌ی ساده از زندگی روستایی به جهانی زنده و پرتحرک تبدیل می‌شود. دسته‌ای از غازها در اطراف برکه پراکنده‌اند؛ بعضی در آب به‌هم نزدیک شده‌اند، بعضی روی چمن‌ها پرسه می‌زنند و چندتایی نیز در پیش‌زمینه، بسیار نزدیک به تماشاگر، آرام گرفته‌اند. لینس با تغییر اندازه‌ی پرندگان و امتداد حرکت آن‌ها از جلوی تصویر تا دورترین بخش منظره، به تابلو عمق و ریتم می‌دهد. نور گرم تابستانی بر پرهای سفید غازها، سطح گل‌آلود آب، علف‌ها و سازه‌ی چوبی کنار برکه می‌نشیند و با سایه‌های سبز و قهوه‌ای، فضای آشنای یک روز معمولی در روستا را شکل می‌دهد. آدولف لینس، نقاش آلمانی و از چهره‌های مرتبط با مکتب نقاشی دوسلدورف و حلقه‌ی هنرمندان ویلینگس‌هاوزن، به‌سبب حضور مکرر غازها و اردک‌ها در آثارش با لقب «لینس غازها» شناخته می‌شد. در این نقاشی نیز حیوانات عنصری تزئینی در دل منظره نیستند، بلکه شخصیت‌های اصلی صحنه‌اند؛ موجوداتی که حرکت، صدا و زندگی روزمره‌ی طبیعت را به تصویر می‌آورند. اثر اکنون در یک مجموعه‌ی خصوصی نگهداری می‌شود. 🎨خانه‌ی ادبیات معاصر @saaayehaaa

شر همیشه با چهره‌ای آشکار و خشونتی عریان ظاهر نمی‌شود؛ گاهی از زبان قانون، وظیفه، عدالت و خیر سخن می‌گوید. اما آیا اطاعت از قانون می‌تواند مسئولیت اخلاقی انسان را از میان ببرد؟ آرتین ذاکری در مقاله‌ی «سوژه، قانون، شکاف» به امکانِ صادقانه‌بودن شر، نسبت میان قانون و تصمیم، و شکافی می‌پردازد که انسان را هم‌زمان قادر به انتخاب خیر و ارتکاب شر می‌کند. شاید اخلاق درست از جایی آغاز شود که انسان، پیش از داوری درباره‌ی شر دیگری، لحظه‌ای به خیرِ خود مشکوک شود. 📎متن کامل این مقاله را در وب‌سایت سایه‌ها بخوانید: سوژه، قانون، شکاف ـ آرتین ذاکری 📚خانه‌ی ادبیات معاصر @saaayehaaa

اینجا چراغی روشنه: اپیزود چهاردهم: زنی زخمی، که زیر کوهی از آوار، می‌خندد... شعرخوانی بهاره قزلو در فرهنگسرای فردوس 📚 سایه‌ها، خانه‌ی ادبیات معاصر @saaayehaaa

در اولین پست ستون «قصه‌گو»، سراغ زندگی و آثار سلمان رشدی رفته‌ایم. در داستان‌های او، تاریخ با جادو، طنز و اسطوره درهم می‌آمیزد؛ قصه‌هایی درباره‌ی مهاجرت، هویت و زندگی میان چند جهان. این پست اسلایدی را در اینستاگرام سایه‌ها ببینید: قصه‌گو، سلمان رشدی 📚خانه‌ی ادبیات معاصر @saaayehaaa