RNC သတင်း၊ နည်းပညာ ၊ရသစုံ

🦮 🔴 ပိတ်ကတော့ ထုံးစံအတိုင်းမလိုရင် ဝိုင်းကိုက်နေကျ

တော်ရုံပဲရွဲ့ပါကျော်မျိုးမင်းရေ အမြင်ကပ်ကပ်နဲ့ ဖမ်းခံနေရအူးမယ် ဟိုက အားအားရှိလေပေါ်မှာပဲနေပီး အဆင့်မြင့်တော်ကီတွေပဲဖုတ်ချင်နေကျဆိုတော့ ပြည်သူတွေဖက်ကပဲချွေတာဖို့လိုတာ သမ္မတကြီးရဲ့လေယာဥ်က ရေနဲ့မောင်းတာ ဘယ်နှခေါက်စီးစီးဆီလုံးဝမကုန်ဘူး 😜

တလောက ‌ေလ‌ေကြာင်းဖြစ်စဥ်

အိမ်ခြံမြေ လက်ကြီးဝယ်ရောင်းသမားများအား အခွန်ရှောင်မှုဖြင့် စစ်ဆေးနေ ၊ ဩဂုတ် ၂၇၊ ၂၀၂၆ ရန်ကုန်နှင့် နေပြည်တော်ရှိ အိမ်ခြံမြေ ရောင်းဝယ်နေသူ လက်ကြီးသမားတချို့ကို အခွန်ရှောင် တိမ်းမှု ရှိမရှိ အကြောင်းပြချက်ဖြင့် ယခုရက်ပိုင်း အထူးစုံစမ်းစစ်ဆေးရေးဦးစီးဌာန(စစစ)က ခေါ်ယူ စစ်ဆေးမှုနေသည်။ ထိုသို့ဖြစ်ရခြင်းမှာ ဝယ်သူမှ အခွန်ဆောင်သော်လည်း ရောင်းသူမှ အခွန်တိမ်းရှောင်မှုကြောင့် ဖြစ်ကြောင်း ရန်ကုန်မြို့ရှိ အိမ်ခြံမြေအကျိုးဆောင်လုပ်ငန်းရှင်တဦးက ပြောသည်။ “အခုအစစ်ခံရတာ ဝယ်/ရောင်းသမားတွေများတယ်။ အိမ်ခြံမြေဈေးကွက်ကလည်း အာဏာထိမ်းပြီးကတည်းက အမှန် အကန်ဝယ်မယ့်သူထက် ငွေရင်းပြီး စီးပွားရေးဝင်လုပ်သူများတယ်၊ ဥပမာ မြောက်ဒဂုံမှာ ပေ ၄၀x ၆၀ လောက်ဝယ်ထား မယ်၊ တလကြာရင် ကျပ်သိန်းတထောင်လောက် တင်ပြီးပြန်ရောင်းမယ်။ ဒီလိုလူတွေပဲ ဖြစ်တယ်။ ဘယ်နှစ်ယောက် လောက် ခေါ်စစ်ဆေးခံနေရတယ်တော့ သေချာမသိဘူး” ဟု ၎င်းက ပြောသည်။ မြို့ပြနှင့် အိမ်ရာဖွံ့ဖြိုးရေးဦးစီးဌာနနှင့် ရန်ကုန်မြို့တော်စည်ပင်သာယာရေးကော်မတီ၌ မှတ်တမ်းတင်ထားသည့် ဝယ်သူ၊ ရောင်းသူ အမည်ပေါက် အမှုတွဲများအလိုက် ခေါ်ယူစစ်ဆေးနေခြင်းဖြစ်ကြောင်း အိမ်ခြံမြေလုပ်ငန်းရှင်များက ပြောသည်။ ထို့ပြင် ရန်ကုန်မြို့ရှိ မြေကွက်တချို့ကို အမှန်တကယ်နေဖို့မဟုတ်ဘဲ အရောင်းအဝယ်လုပ်ရန် ကျပ်သိန်း ထောင်သောင်းချီ ရင်းနှီးဝယ်ယူထားခြင်းများရှိသဖြင့် ထိုအခြေအနေများကိုပါ စစ်ဆေးလာကြောင်း အိမ်ခြံမြေအကျိုးဆောင်များက ပြော သည်။ အိမ်ခြံမြေ အဆောက်အအုံ၊ တိုက်ခန်းများ ဝယ်ယူရောင်းချရာ၌ ဝယ်သူက အမည်ပြောင်းလျှင် ဝင်ငွေခွန်စည်းကြပ် ပြီးစီးကြောင်း အထောက်အထားများ တင်ပြရသလို ရောင်းသူဘက်မှ အခွန်မဆောင်ပါက ဝယ်သူအမည်ပေါက် ပြောင်း မရကြောင်း၊ ရောင်းသူဝယ်သူ နှစ်ဖက်လုံးအခွန်ကင်းရှင်းကြောင်း တင်ပြနိုင်မှသာ အမည်ပေါက် မှတ်ပုံတင်ပေးမည့် လုပ်ငန်းစဉ်ကို လာမည့် စက်တင်ဘာ ၁ရက်က စ၍ လုပ်ဆောင်သွားမည်ဟု ပြည်တွင်းအခွန်များဦးစီး ဌာန၏ ထုတ်ပြန် ချက်အရ သိရသည်။ ယင်းအခြေအနေကြောင့် အိမ်ခြံမြေဈေးကွက်အတွင်း အရောင်းအဝယ် ကျဆင်းနိုင်ပြီး အကျိုးဆောင်များနှင့် ဝယ်ရောင်း သမားများအပေါ်လည်း သက်ရောက်မှုရှိလာနိုင်ကြောင်း ရန်ကုန်မြို့ရှိ နောက်ထပ်အိမ်ခြံမြေလုပ်ငန်း လုပ်ကိုင်သူတဦးက ပြောသည်။ “အိမ်ခြံမြေဈေးကွက်က အေးနေတာတော့ ကြာပြီ အခုရောင်းသူဝယ်သူ နှစ်ဖက်လုံးက အခွန်ဆောင်ရမယ်ဆိုတော့ သိန်းထောင်ချီ သောင်းချီနဲ့ လုပ်တဲ့အပိုင်းတွေကတော့ ငွေကျပ်သွားမှာပေါ့။ ရပ်ကွက်အကျိုးဆောင်တွေ၊ ဝယ်/ရောင်း သမားတွေတော့ အမြတ်နည်းသွားတော့ ထိခိုက်နိုင်တယ်။ ဒါကြောင့် အခုက ဝယ်စရာရှိတာ ဝယ်ရောင်းစရာရှိတာ မြန်မြန်ရောင်း” ဟု ၎င်းက ပြောသည်။ ပြည်တွင်းအခွန်များဦးစီးဌာန၏ ထုတ်ပြန်ချက်အရ အိမ်ခြံမြေများကို တနှစ်အတွင်း ရောင်းချခြင်း၊ အခြားနည်းလမ်းဖြင့် လွှဲပြောင်းခြင်းလုပ်ပြီး ထိုမှရသည့် အမြတ်အစွန်းက ကျပ်သိန်း ၁၀၀ထက်ပိုပါက ရက် ၃၀အတွင်း သက်ဆိုင်ရာအခွန်ရုံး တွင် ဝင်ငွေကြေညာလွှာတင်သွင်း၍ ကျသင့်အခွန်ပေးဆောင်ရမည်ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင်ရန်ကုန်တိုင်းအတွင်း အိမ်ခြံမြေ၊ အဆောက်အအုံ ရောင်းဝယ်ဆောက်လုပ်မှုအပေါ် အခွန်စည်းကြပ်ရန် သတ်မှတ် ထားစံနှုန်းများမှာ ယနေ့ခေတ်ပေါက်ဈေးနှင့် များစွာကွာဟနေကြောင်း ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့က ဩဂုတ် ၄ ရက်က ထုတ်ပြန်ထားသည်။ ထို့အတွက် အိမ်ခြံမြေအရောင်းအဝယ်သမားများသည် အခွန်ဆိုင်ရာစည်းမျဉ်းများကို ထည့်သွင်းတွက်ချက်လာနိုင်ပြီး အရောင်းအဝယ်အေးနေသည့် အိမ်ခြံမြေဈေးကွက်အပေါ် သက်ရောက်နိုင်သော်လည်း မြေဈေးနှုန်းမှမူ သိသိသာသာ ပြန်ကျနိုင်ဖွယ်မရှိကြောင်း အိမ်ခြံမြေလုပ်ငန်းလုပ်ကိုင်သူများက သုံးသပ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် အိမ်ခြံမြေဈေးကွက်ကို စီးပွားရေးသဖွယ်လုပ်ကိုင်လာသူများနှင့် ငွေကြေး ခဝါချမှုအပေါ် ဝေဖန်မှုများရှိသည့် ခရိုနီလုပ်ငန်းရှင်များကပါ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများ ပြုလုပ်လာခြင်းကြောင့် အိမ်ခြံမြေဈေးနှုန်း များ သိသိသာသာ မြင့်တက်လာခဲ့သည်။ လက်ရှိ ရန်ကုန် မြောက်ဒဂုံမြေဈေးမှာ သိသိသာသာ တက်နေပြီး နေရာနှင့် အကျယ်အဝန်းပေါ်မူတည်၍ ကျပ်သိန်း ရာဂဏန်းမှ သိန်းသောင်းချီရှိနေကြောင်း သိရသည်။ အလားတူ နေပြည်တော်တွင်လည်း မြေဂရန်အတုများလုပ်၍ ရောင်းချခြင်းနှင့် အာမခံ ထား ကာ ငွေချေးခြင်း လိမ်လည်မှုတို့ကြောင့် နစ်နာသူအများအပြားရှိနေပြီး စစ်တပ်အရာရှိကြီးအချို့ပင် အလိမ်ခံထားရကြောင်း လူမှုကွန်ရက်တွင် သတင်းများထွက်ပေါ်နေသည်။ အိမ်ခြံမြေ လုပ်ငန်းရှင်တဦးက "မြေဂရန်အတုထွက်တာမျိုးတွေ ရှိတယ်။ ပြဿာနာ ကြီးကြီးမားမား ရှိလာနိုင်တယ်ဆိုရင် တော့ ခေါ်စစ်တာမျိုးတွေ ရှိလာနိုင်တယ်" ဟု ပြောသည်။ ထိုသို့ အလိမ်ခံရသော်လည်း နစ်နာသူများသည် စစ်ဘက်ရေးရာ လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ (စရဖ) ၏ ခေါ်ယူ စစ်ဆေးခြင်းခံရပါက ငွေကြေးရင်းမြစ် စစ်ဆေးခံရမည်ကို စိုးရိမ်သဖြင့် လူသိရှင်ကြား ထုတ်ဖော်ပြောဆိုခြင်းမပြုဘဲ ကြိတ်ခံနေရကြောင်းလည်း ဆိုကြသည်။

မောက်မယ်မြို့နယ်မှာ PNLA တပ်ဖွဲ့ဝင်အချို့က ၎င်းတို့ရဲ့ မိသားစုဝင်နဲ့အတူ စုစုပေါင်း ၇၈ ဦး RCSS/SSA ထံ လာရောက်ပူးပေါင်း 27 Aug 2026 သျှမ်းပြည်တောင်ပိုင်း၊ မောက်မယ်မြို့နယ်၊ ကဒူးကြီးဒေသမှာ ပအိုဝ်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်(PNLO/PNLA)မှ ရဲဘော်အချို့နဲ့ ၎င်းတို့ရဲ့ မိသားစုဝင်နဲ့အတူ စုစုပေါင်း ၇၈ ဦးဟာ ဒီကနေ့ သြဂုတ်လ ၂၇ ရက်က သျှမ်းပြည်ပြန်လည် ထူထောင်ရေးကောင်စီ(RCSS/SSA)ထံ လာရောက်ပူးပေါင်းတယ်လို့ သိရပါတယ်။

မြိုင်...ဖလံကိုင်း...လက်ပံတို ရေနံမှော်ဘက်ကို စဝင်နေပြီ

⚠️ (၂၇/၈/၂၀၂၆) 🇳🇵 နီပေါ လျှပ်တပျက် ရေကြီး / ရေလျှံ ဖြစ်‌စဉ် ..... 👉🏿 (၂၆/၈) နံနက် ၂း၅၂ နာရီ ( UTC ) ၊ နီပေါ မြောက်ပိုင်း Kidari ဒေသတွင် 5.2 M , အနက် 0.0 miles တွင်မြေကြီး လှုပ်ရှားတုန်ခါမှုရှိခဲ့ပါကြောင်း USGS မှတ်တမ်းအရ မှတ်တမ်းတင်ခဲ့ပါသည် ။ ( 5.2 M သည် TNT ယမ်းတန်ချိန် 951 Tons ၊ 1945 ဟီရိုရှီးမား အတမ်ဗုံး၏ 25% - 30% ခန့်ရှိပါသည် ) 👉🏿 USGS အပါအဝင် ပါတ်ဝန်းကျင်နှင့် အခြား ငလျှင်မှတ်တမ်းတင်စတေရှင်များ၏ မှတ်တမ်များအရ ထိုဒေသတွင် ကမ္ဘာ့ကျောက်မြေလွာထုများ ၊ ငလျှင်ပြတ်ရွေ့ကြောများ မရှိခဲ့‌ပါကြောင်း အတည်ပြုခဲ့ကြပါသည် ။ 👉🏿 ဤသည်မှာ ထိုဒေသ ရေခဲတောင်များ ၊ ရေခဲထုအလွှာများ တည်ငြိမ်မှုမရှိကာ ကျောက်တုံး/ကျောက်ခဲ များအတူရေခဲထူအလွှာများ ထုထယ် အလုံးအရင်းဖြင့်ပြိုကျခြင်း ဖြစ်ခဲ့ခြင်း‌‌ ကြောင့်ဖြစ်ပါသည် ။ 👉🏿 ထို့ကြောင်းကျဉ်းမြောင်းမတ်စောက်သော ‌မြစ်ကြောင်း / ရေလမ်းကြောင်းကို ပိတ်ဆို့သလိုဖြစ်သွားကာ ယာယီ သဘာဝ တမံဖြစ်သွားကာ ရေခဲများအရည်ပျော်လာခြင်း ၊ အထက်ရေစီးမှရေများတိုးလာခြင်း ၊ ကျောက်တုံး / ကျောက်ခဲ များကြောင့် ရေမျက်နှာပြင်မြင့်တက် / ဖိအားများတိုးလာကာ အချိန်တခုတွင် ထို သဘာဝပိတ်ဆို့အတားအစီး တမံသည် ပွင့်ထွက်သွားကာ ရေများ / ကျောက်တုံးများ ၊ သစ်ပင်အပျက်အစီးများ ကျဉ်းမြောင်းသော မြစ်ကြောင်းအတိုင်း တဟုန်ထိုုး ရှိန်ကြီးမားစွာစီးဆင်းလာပါတော့သည် ။ 👉🏿 တဟုန်ထိုး စီးဆင်းလာသောရေထုပမာဏသည်ကြီးမားပါသောကြောင့် ရေစီးကြောင်း ထိတွေ့ရာ အရာဝတ္ထုများ ၊ လူသုများ ကိုဆွဲချသွားခြင်းဖြစ်ကာ အပျက်အစီး ၊ သေကြေမှု ကြီးမားခြင်းဖြစ်ပါသည် ။ ကျန်တာတော့ အရင်ခဲ့သော Post ' ဗီဒီယိုကလစ်များတွင် မြင်ခဲ့ကြပြီးဖြစ်ပါသည် ။ 👉🏿 ပညာရှင်များ ဆက်လက် စိစစ်လေ့လာ စမ်းစစ်လျက်ရှိနေပါသေးသည် ၊ အကျိုးအကြောင်းများ ဆက်လက်ထွက်ပေါ်လာပါဦးမည် ။ 👉🏿 လက်ရှိ BBC ' update အရ သေဆုံး 359 ( အတည်ပြုပြီး ) ၊ ပျောက်ဆုံး 900 ကျော် ( နီပေါဖက်ပါ ) ၊ တိဗက် ( တရုတ်ပြည်ဖက်ခြမ်း ) မပါသေးပါ ။

ဗြိတိန် စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ ပစ်မှတ်များကို ယူကရိန်းပြင်ပအထိ တိုက်ခိုက်မည်ဟု ရုရှား ပြင်းထန်စွာ သတိပေး ​မော်စကို — ယူကရိန်းတပ်ဖွဲ့များက ဗြိတိန်ထုတ် လက်နက်များကို အသုံးပြု၍ ရုရှားပိုင်နက်အတွင်း ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မည်ဆိုပါက ယူကရိန်းနယ်စပ်အတွင်း၌သာမက အခြားသော မည်သည့်နိုင်ငံတွင်မဆို တည်ရှိသည့် ဗြိတိန် စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ အဆောက်အအုံများနှင့် စက်ကိရိယာများကိုပါ ပြန်လည်ပစ်မှတ်ထား တိုက်ခိုက်သွားမည်ဟု ရုရှားနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ မာရီယာ ဇာခါရိုဗာ (Maria Zakharova) က ထုတ်ပြန်ပြောဆိုလိုက်သည်။ ​ဗြိတိန် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဒေးဗစ် ကင်မရွန် (David Cameron) က ယူကရိန်းအနေဖြင့် ဗြိတိန်က ထောက်ပံ့ထားသည့် လက်နက်များဖြင့် ရုရှားမြေပေါ်ရှိ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ ပစ်မှတ်များကို တိုက်ခိုက်ခွင့်ရှိသည်ဟု ပြောကြားခဲ့ပြီးနောက် မော်စကိုနှင့် လန်ဒန်တို့အကြား စစ်ရေးဆိုင်ရာ တင်းမာမှုများ မြင့်တက်လာခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ​ ​နယ်စပ်ပြင်ပ ပစ်မှတ်ထားမှု - ယူကရိန်းက ဗြိတိန်ပေးအပ်ထားသော လက်နက်များကို သုံးစွဲပါက ယူကရိန်းပြင်ပအပါအဝင် မည်သည့်နေရာ၌မဆို တည်ရှိသော ဗြိတိန် စစ်ဘက်အခြေစိုက်စခန်းများနှင့် တပ်ဆင်မှုများသည် ရုရှားစစ်တပ်၏ တရားဝင် ပစ်မှတ်ဖြစ်လာမည်ဟု မော်စကိုက သတိပေးသည်။ ​သံအမတ်ကြီးကို ဆင့်ခေါ်သတိပေးခြင်း - ရုရှားနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနသည် မော်စကိုမြို့ရှိ ဗြိတိန်သံအမတ်ကြီး နိဂယ် အက်စ်တန် (Nigel Casey) ကို သံရုံးသို့ ဆင့်ခေါ်ခဲ့ပြီး လန်ဒန်၏ ထုတ်ပြန်ချက်များသည် ပဋိပက္ခအတွင်း တိုက်ရိုက်ပါဝင်ပတ်သက်လာခြင်း ဖြစ်ကြောင်းနှင့် ဆိုးရွားသည့် နောက်ဆက်တွဲအကျိုးဆက်များ ကြုံတွေ့ရမည်ဟု တိုက်ရိုက်အကြောင်းကြားခဲ့သည်။ ​နျူကလီးယား တုံ့ပြန်ရေး ပြင်ဆင်မှု - အနောက်နိုင်ငံများ၏ စစ်ရေးအရ ပါဝင်ပတ်သက်မှု မြင့်တက်လာခြင်းကို တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် ရုရှားသမ္မတ ဗလာဒီမီယာ ပူတင်က နဗျူဟာမြောက် မဟုတ်သော (Tactical) နျူကလီးယား လက်နက်များ အသုံးပြုသည့် စစ်ရေးလေ့ကျင့်မှုများ ပြုလုပ်ရန် စစ်တပ်သို့ အမိန့်ပေးထားသည်။ ​အဆိုပါ ဖြစ်စဉ်ကြောင့် (NATO) အဖွဲ့ဝင် ဗြိတိန်နှင့် ရုရှားနိုင်ငံတို့အကြား တိုက်ရိုက် စစ်ရေးထိပ်တိုက်တွေ့ဆုံမှု အန္တရာယ် ပိုမိုကြီးမားလာကြောင်း နိုင်ငံတကာ စစ်ရေးလေ့လာသူများက သုံးသပ်ထားကြသည်။ ​ကိုးကား - ရုရှားနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန (Russian Foreign Ministry)၊ Reuters၊ BBC World News

ပိုမိုပွဲဆူလာနေပြီဖြစ်တဲ့ ထိန်းသင့်တာထိန်း ဆိုပြီး ခိုးသင့်တာခိုးနေတဲ့ ပြဿနာ

နောက်ပုံမလာတစ်ခုက အမျိုးသားဇာတ်ရုံကြီးမှာ လူအများထိုင်ကြည့်နေတဲ့ရှေ့ ပျက်တဲ့ပျက်လုံးက ကုတင်စုတ်တစ်လုံးချပြီး အမျိုးသမီးက ပက်လက်လှန်အိပ်ပြနေပြီး တက်တက်ခွပြတဲ့ ဟာသတစ်ခန်းရပ် မဖြစ်သင့်လိုက်တာဆိုတာဗျာ ခုဒိီပိုစ့်ကိုတင်လို့ စမ်းရေမိုး မုန်းသလားဆိုလည်းအမုန်းမရှိ ၊ တော်တဲ့ လူငယ်လေးမို့ သဘင်လောက အတွက်လည်း အကျိုးရှိသော အဖိုးတန်သော မင်းသားလေးဟုသာမြင်ပါတယ် ။ မဖြစ်သင့်သည်ကိုသာ ထောက်ပြခြင်းဖြစ်ကြောင်း လေနဲ့ဝမ်းကွဲပြားစေလိုပါတယ် အောင်ဇဗ္ဗူဇာတ်တွင် လူရွှင်တော်များပျက်လုံးပျက် တာလည်း ခုထက်ဆိုးဝါးသော တက်ခွပြသော အမြင်ပို၍ရိုင်းသော အခန်းကိုလည်း အားမပေး ရှုံချသည်သာ အဲ့ဒိတုန်းကလည်း အများသူငါ ပြောခဲ့ကြ ထောက်ပြဝေဖန်ခဲ့ကြသည်သာ ယခုလည်း မဖြစ်သင့်ကြောင်းး ပြောခြင်းသာ အထူးသဖြင့် အမျိုးသားဇာတ်ရုံတွင် ပို၍ ဤပျက်လုံးကိုမရွေးခြယ်သင့်ကြောင်းး မတင်ဆက်သင့်ကြောင်း ရေးသားလိုက်ရပါတယ် ။ #whklt

ချောင်းဦးမှာ အကြမ်းဖက်တွေရဲ့ ရက်ရက်စက်စက်အသတ်ခံလိုက်ရတဲ့ဆရာတော်ဟာ တရားဟောဓမ္မကထိကတစ်ပါးဖြစ်သလို စာတတ်ပေတတ် ဆရာတော်တစ်ပါးပါ … - အနေအေးရိုးဖြောင့်ပြီး ဘယ်ဖက်မှမပါတဲ့ သာသနာ့ကိစ္စပဲဆောင်ရွက်နေသော ဆရာတော်တစ်ပါးဖြစ်ပါတယ်။ အကြမ်းဖက်လူသတ် NUG/PDF အဖွဲ့ကတော့ မရှိသင့်တော့ပါ။

မုံရွာ PDF တွေ ထွက်ပြေးကြပြန်ပြီ... မုံရွာခရိုင်အမှတ်(၇) အကြမ်းဖက် PDF တပ်ရင်းက PDF တွေ အုပ်လိုက်ကြီး ထွက်ပြေးပြီး တပ်မတော်ထံ အလင်းဝင်ဖို့ လုပ်နေကြလို့ တပ်ပြေးတွေပြန်လာကြပါဆိုပြီး ငိုသံကြီးနဲ့ပြန်လာပါခေါ်နေရပြီ... ပြေးသာပြေးကြ PDF လေးတွေ ထွက်ပြေးနိုင်မှ အသက်မသေမှာ...လက်နက်တွေနဲ့ အလင်းဝင်လာကြရင် ချီးမြှင့်ငွေတွေ အများကြီးရဦးမှာဖြစ်လို့ အလင်းဝင်လာကြဖို့ ဖိတ်ခေါ်ပါတယ်...

နီပေါ ရေကြီးမှုက ရေခဲတောင် ပြိုကျမှုကြောင့် ဖြစ်နိုင်ဟု ပညာရှင်များ ပြော Reuters တိဘက်ဒေသနှင့် နယ်စပ်ချင်းထိစပ်နေသည့် နီပေါနိုင်ငံဘက်တွင် ဗုဒ္ဓဟူးနေ့က ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် လူသေဆုံးမှု များပြားသော ရုတ်တရက်ရေကြီးမှုသည် ရေခဲတောင်၏ အောက်ပိုင်းတစိတ်တပိုင်း ပြိုကျကာ မီတာရာနှင့်ချီ နိမ့်သော ချိုင့်ဝှမ်းအတွင်းသို့ ပြုတ်ကျခဲ့ခြင်းမှ စတင် ဖြစ်ပွားခဲ့နိုင်ကြောင်း ကျွမ်းကျင်သူများက ဂြိုဟ်တုဓာတ်ပုံများကို လေ့လာပြီး ပြောသည်။ Planet Labs က ရိုက်ကူးထားသည့် ဂြိုဟ်တုဓာတ်ပုံများအရ ရေခဲတောင်၏ အောက်ပိုင်းတစိတ်တပိုင်း ပြိုကျပြီး ချိုင့်ဝှမ်းအတွင်းသို့ ကျဆင်းရာမှ မြေကြီး၊ ကျောက်တုံးနှင့် အနည်အနှစ်များကိုပါ ဆွဲယူသယ်ဆောင်သွားကာ ရုတ်တရက်ရေကြီးမှုကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့နိုင်ကြောင်း အိန္ဒိယနိုင်ငံ Sikkim University တက္ကသိုလ်မှ အင်ဂျင်နီယာဘူမိဗေဒပညာရှင် ဗီခရမ်ဂူပတာက ပြောသည်။ သို့သော် ရေခဲတောင် ဘာကြောင့် ပြိုကျခဲ့သည်ကို ယခုအချိန်အထိ အတိအကျ မသိရသေးပေ။ နီပေါအာဏာပိုင်များကမူ ဖြစ်စဉ်မတိုင်မီ မိနစ်ပိုင်းအလိုက အဆိုပါ ဒေသ၌ လှုပ်ခတ်ခဲ့သည့် ငလျင်တခုကြောင့် ဖြစ်နိုင်သည်ဟု သုံးသပ်ထားသည်။ နီပေါနှင့် တရုတ်ဘက်ရှိ အာဏာပိုင်များက ယခုအချိန်အထိ ရုပ်အလောင်း ၁၀၀ နီးပါး ရှာဖွေတွေ့ရှိထားသော်လည်း သေဆုံးသူအရေအတွက်မှာ ထိုထက်များစွာ မြင့်တက်လာနိုင်သည်ဟု စိုးရိမ်နေကြသည်။ နီပေါအစိုးရ၏ ထုတ်ပြန်ချက်အရ ခရီးသွားများအပါအဝင် လူ ၃၀၀ ကျော် ပျောက်ဆုံးနေဆဲ ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။ ရေကြီးမှု ဖြစ်စဉ်မတိုင်မီနှင့် ဖြစ်စဉ်ပြီးနောက် ဂြိုဟ်တုဓာတ်ပုံများတွင် ယခင်က စိမ်းလန်းစိုပြေခဲ့သည့် တောင်စောင်းများမှာ ယခုအခါ အညိုရောင် မြေသားများ၊ ကျောက်စရစ်များနှင့် အနည်အနှစ်များအောက်တွင် မြုပ်နှံသွားသည်ကို တွေ့ရသည်။ အင်ဂျင်နီယာဘူမိဗေဒပညာရှင် ဗီခရမ်ဂူပတာက “ရေခဲတောင်ရဲ့ အရှေ့ဖျားပိုင်း အတော်များများ ပြိုကျပြီး ခုလို ဖြစ်ပေါ်လာတာလို့ အတည်ပြုနိုင်ပါတယ်၊ ကျောက်တုံးနဲ့ မြေသားအနည်အနှစ်တွေပါ တပါတည်း မျောပါသွားတာပဲ ဖြစ်တယ်” ဟု ပြောသည်။ ကနေဒါနိုင်ငံ University of Calgary တက္ကသိုလ်မှ ကမ္ဘာမြေသိပ္ပံပညာရှင် ဒန်ရှုးဂါးက ဂြိုဟ်တုဓာတ်ပုံများအရ ဘေးအန္တရာယ်မဖြစ်မီ ၂၄ နာရီအတွင်း ဆီးနှင်းအများအပြား အရည်ပျော်ခဲ့ပုံရကြောင်း ပြောသည်။ “မနေ့က နှင်းတွေနဲ့ ဖုံးနေခဲ့တဲ့ ချိုင့်ဝှမ်းထဲက ရေခဲတောင်တချို့ဟာ ဒီနေ့မှာတော့ ရေခဲပြင်အလွတ်နီးပါး ဖြစ်နေပါတယ်၊ ဒါကြောင့် ရေကြီးမှု ဖြစ်ပေါ်စေတာ ဖြစ်ပါလိမ့်မယ်” ဟု ရှုးဂါးက ဆိုသည်။ ရေခဲတောင်ပြိုကျမှုသည် ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှုနှင့် ဆက်စပ်နိုင် ကုလသမဂ္ဂ၏ ၂၀၂၃ ခုနှစ် ထုတ်ပြန်ချက်အရ နီပေါနိုင်ငံ၏ နှင်းဖုံးတောင်တန်းများသည် ကမ္ဘာကြီးပူနွေးလာမှုကြောင့် နှစ်ပေါင်း ၃၀ ကျော်အတွင်း ရေခဲထု၏ သုံးပုံတပုံနီးပါး ဆုံးရှုံးခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

ရုရှက ယူကရိန်းကို နည်းဗျူဟာမြောက် နျူကလီးယားထိပ်ဖူး(tactical nuclear warhead)နဲ့ မကြာမီ ပစ်ခတ်ဖွယ်ရှိကြောင်း ကရင်မလင်သတင်းရင်းမြစ်များကို ကိုးကားပြီး Bloomberg သတင်းဌာနက ဖော်ပြတယ်။ ယူကရိန်းက NATO ထောက်လှမ်းရေး အကူအညီနဲ့ ရုရှနယ်မြေအတွင်းပိုင်းက မဟာဗျူဟာကျတဲ့ အခြေခံအဆောက်အအုံတွေကို တိုက်ခိုက်ခဲ့တာကြောင့် လက်တုံ့ပြန်မှာဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြထားတယ်။ ဘိုင်ဒန်လက်ထက်တုန်းကလည်း အခုလိုဖြစ်ရပ်မျိုး ကြုံခဲ့တယ်။ ဘိုင်ဒန်က "Don't, Don't, Don't"(မလုပ်မိစေနဲ့) လို့ ဟန့်တားခဲ့ပြီး အငြိမ်းစား ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး Ben Hodges က "ရုရှအနေနဲ့ တကယ်တမ်း လုပ်လာခဲ့ရင် ခရိုင်းမီးယားက ရုရှစစ်စခန်းအားလုံးကို သမရိုးကျလက်နက်နဲ့ အမှုန့်ချေပြမယ်"လို့ တန်ပြန်ခြိမ်းခြောက်ခဲ့တယ်။ ပူတင်ဟာ နျူကလီးယားလက်နက် အသုံးပြုရဲတဲ့သတ္တိ တကယ်ရှိရဲ့လား။ သူသာ နျူကလီးယားလက်နက် အသုံးပြုလိုက်ရင် နျူကလီးယား မပြန့်ပွားရေးစာချုပ်(NPT) ပျက်ပြယ်သွားပါလိမ့်မယ်။ ဥရောပနိုင်ငံ အများအပြားအပြင် ဂျပန်၊ တောင်ကိုးရီးယားတို့လည်း နျူကလီးယားလက်နက် ချက်ချင်း ထုတ်လုပ်ကြပါတော့မယ်။ သတ္တိရှိရဲ့လားလို့ ပူတင်ကို မေးရပါမယ်။ Bloomberg ရဲ့ သတင်းသာ မှန်ခဲ့ရင် စီအိုင်အေ အကြီးအကဲ ရုရှကို ရုတ်တရက်ရောက်သွားတာ ဒီကိစ္စကြောင့် ဖြစ်ပါလိမ့်မယ်။ HLS

မနေ့က နီပေါနဲ့ တိဗက် နယ်စပ် နားမှာ ငလျင် တခုလှုပ်တယ် ငလျင်ကြောင့် မြစ်လမ်းကြောင်းပြောင်းပြီး ရေတွေပိတ်သွားတယ် ခနကြာတော့ ဆည်ကျိုးသလို ရေတွေ အလုံးအရင်းနဲ့ ကျလာတယ် မြစ်ဘေးက ရွာတွေရယ် Hydropower plants က ဝန်ထမ်းတွေရယ် အကုန်နီးပါး ရေနဲ့ပါသွားတယ် အစိုးရကတော့ 136 ယောက် ‌ေပျက်ဆုံးသွား တယ်ပြောပေမယ့် မိတ်ဆွေပြောတာကတော့ အနည်းဆုံး လူ၃၀၀၀ ပဲတဲ့ CAG